II SA/Sz 482/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2019-07-10
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo wodneretencjakanalizacja deszczowaopłaty wodnenieruchomościpowierzchnia biologicznie czynnasądy administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na decyzję Wójta Gminy dotyczącą opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej, uznając, że wewnętrzny system odprowadzania wód nie zwalnia z opłaty, jeśli nie jest podłączony do zewnętrznej kanalizacji.

Skarżący kwestionował decyzję Wójta Gminy o nałożeniu opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej, argumentując, że jego nieruchomość jest objęta systemem kanalizacji i posiada urządzenia retencyjne. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że wewnętrzny system odprowadzania wód nie jest wystarczający, jeśli nie jest podłączony do zewnętrznej kanalizacji obszaru. Ponadto, sąd uznał, że ponad 70% powierzchni działki zostało wyłączone z powierzchni biologicznie czynnej, co uzasadnia nałożenie opłaty.

Sprawa dotyczyła skargi A. J. na decyzję Wójta Gminy K. określającą wysokość opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej dla nieruchomości stanowiącej działkę nr [...]. Skarżący zarzucał organowi naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię pojęcia "systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej" oraz błędne ustalenie powierzchni biologicznie czynnej. Twierdził, że jego nieruchomość jest objęta systemem kanalizacji, posiada pozwolenie wodnoprawne, a także urządzenia do retencjonowania wody. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę. Sąd uznał, że Prawo wodne uzależnia nałożenie opłaty od tego, czy nieruchomość znajduje się na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej, co oznacza nieujęcie danej nieruchomości w funkcjonujący na danym obszarze system. Istnienie wewnętrznego systemu odprowadzania wód, który nie jest podłączony do zewnętrznej kanalizacji, nie wyłącza obowiązku uiszczenia opłaty. Sąd podzielił ustalenia organu co do powierzchni biologicznie czynnej, wskazując na utwardzoną nawierzchnię działki i brak powierzchni biologicznie czynnej, co potwierdzały zdjęcia satelitarne. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów dotyczących stawek opłat, uznając, że na nieruchomości brak było urządzeń do retencjonowania wody w rozumieniu przepisów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wewnętrzny system odprowadzania wód nie jest wystarczający, jeśli nie jest podłączony do zewnętrznej kanalizacji obszaru, a wody opadowe są odprowadzane do gruntu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że Prawo wodne wymaga, aby nieruchomość była ujęta w funkcjonujący na danym obszarze system kanalizacji otwartej lub zamkniętej, a nie tylko posiadała własny system odprowadzania wód.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

Prawo wodne art. 269 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Opłata za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej jest uiszczana, gdy na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 wykonano roboty lub obiekty budowlane trwale związane z gruntem, mające wpływ na zmniejszenie retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej.

Prawo wodne art. 272 § ust. 8

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Wysokość opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej jest iloczynem jednostkowej stawki opłaty, wyrażonej w m2, wielkości utraconej powierzchni biologicznie czynnej oraz czasu wyrażonego w latach.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne art. 9 § pkt 1

Określa jednostkowe stawki opłat za usługi wodne w odniesieniu do opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej.

Pomocnicze

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 134 § par 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o oddaleniu skargi.

Prawo budowlane art. 3 § pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja obiektu budowlanego.

Prawo wodne art. 35 § ust. 3 pkt 7

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Opłata za usługi wodne związane z odprowadzaniem wód opadowych lub roztopowych do wód.

Prawo wodne art. 195

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Rów melioracyjny służy do odprowadzania nadmiaru wody z terenów rolniczych i reguluje stosunki wodne.

Prawo wodne art. 552 § ust. 2j

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Organ nie jest zobowiązany do wzywania skarżącego o przedstawienie informacji dotyczących powierzchni biologicznie czynnej i urządzeń retencyjnych, jeśli może je ustalić z innych źródeł.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieruchomość nie jest ujęta w system kanalizacji otwartej lub zamkniętej obszaru, mimo posiadania wewnętrznego systemu odprowadzania wód. Ponad 70% powierzchni działki zostało wyłączone z powierzchni biologicznie czynnej z powodu utwardzonej nawierzchni i zabudowy. Na nieruchomości brak jest urządzeń do retencjonowania wody w rozumieniu przepisów.

Odrzucone argumenty

Nieruchomość jest objęta systemem kanalizacji (otwartej i zamkniętej) ze względu na posiadanie kratek ściekowych, studzienek i podziemnego systemu kanalizacyjnego. Posiadanie wewnętrznego systemu odprowadzania wody eliminuje stronę z grona płatników opłaty za zmniejszenie retencji. Istniejący system kanalizacji na działce nie różni się od systemów na terenach Spółdzielni Mieszkaniowych, które nie zostały obciążone opłatą. Na działce znajduje się trawnik o powierzchni kilkuset m2, co oznacza istnienie powierzchni biologicznie czynnej. Organ nie przeprowadził postępowania dowodowego w zakresie ustalenia powierzchni biologicznie czynnej i istnienia urządzeń retencyjnych.

Godne uwagi sformułowania

intencją prawodawcy było objęcie opłatą za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej tych podmiotów, których nieruchomości nie znajdują się na obszarach ujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej Nie jest zatem wystarczające istnienie na danej nieruchomości systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej, jeżeli system ten nie współfunkcjonuje z istniejącym na danym obszarze (a nie wyłącznie na danej nieruchomości) systemem kanalizacji. urządzenia do retencjonowania wody z powierzchni uszczelnionych służą do jej gromadzenia (magazynowania), a zatem nie można z nimi utożsamiać wewnętrznego systemu kanalizacji, który posiada odmienną funkcję, tj. odprowadzenia wody.

Skład orzekający

Marzena Iwankiewicz

przewodniczący

Katarzyna Grzegorczyk-Meder

sprawozdawca

Arkadiusz Windak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej\" na potrzeby opłat za zmniejszenie retencji terenowej oraz kryteriów ustalania powierzchni biologicznie czynnej."

Ograniczenia: Dotyczy nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 i specyficznych warunków zabudowy oraz odprowadzania wód.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu opłat za retencję, ale z niuansami interpretacyjnymi dotyczącymi definicji systemów kanalizacyjnych i powierzchni biologicznie czynnej, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości.

Czy własny system odprowadzania deszczówki zwalnia z opłaty za retencję? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 482/19 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2019-07-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-05-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Arkadiusz Windak
Katarzyna Grzegorczyk-Meder /sprawozdawca/
Marzena Iwankiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Sygn. powiązane
III OSK 1995/21 - Wyrok NSA z 2023-03-08
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2107
art. 35 ust. 3 pkt 7 , art. 269 ust. 1 pkt 1, art. 552 ust. 2j
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 134 par 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2017 poz 1566
art. 269 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.) Sędzia WSA Arkadiusz Windak Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 lipca 2019 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Wójt Gminy K., działając na podstawie art. 272 ust. 8 i 22 oraz art. 273 ust. 2 i 6 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. poz.1566 i 2180, dalej "Prawo wodne"), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej "k.p.a."), nie uznał reklamacji złożonej w dniu 18 lutego 2019 r. przez A. J. od informacji w sprawie ustalenia opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej dla nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], obręb W. oraz określił wysokość opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej dla działki o powierzchni [...] m2 za okres od 1 stycznia 2019 r. - 31 grudnia 2019 r. w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w dniu [...]. Wójt Gminy K. w drodze informacji ustalił wysokość opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej dla ww. działki. Właściciel w dniu 7 lutego 2019 r. odebrał informację i przed upływem 14 dni złożył reklamację wskazując m.in. na przysługujące mu zwolnienie z uwagi na fakt, że działka ta jest objęta systemem odwadniania typu otwarta kanalizacja deszczowa i posiada pozwolenie wodnoprawne nr [...]
W odniesieniu do powyższego organ wyjaśnił, że zgodnie ze słownikowym znaczeniem "system kanalizacji otwartej lub zamkniętej", którym posługuje się Prawo wodne to zespół urządzeń służących do odprowadzenia z danego obszaru wód opadowych i roztopowych, którymi mogą być urządzenia kanalizacji deszczowej jak
i ogólnospławnej. Obszar, na którym znajduje się nieruchomość stanowiąca działkę
nr [...], obręb W. nie jest podłączona do takiego systemu. Z zebranego materiału dowodowego wynika również, że na przedmiotowej nieruchomości nie ma urządzeń do zatrzymywania tzn. przechowywania wody, czyli zbiorników retencyjnych, co wynika z treści pozwolenia wodnoprawnego, a reklamujący nie wskazał, w którym miejscu taki zbiornik miałby się znajdować. Wybudowanie wewnętrznego systemu odprowadzania opadów atmosferycznych nie wyłącza konieczności ustalenia opłaty za zmniejszenie retencyjności nawet w przypadku posiadania instalacji do retencjonowania wody. Zgodnie ze wskazanym przez stronę pozwoleniem wodnoprawnym z dnia [...] nr [...] odbiornikiem wód opadowych i roztopowych jest ziemia (rów melioracyjny), a nie system kanalizacji deszczowej. Rów melioracyjny służy do odprowadzania nadmiaru wody z terenów rolniczych i zgodnie z art. 195 Prawa wodnego reguluje stosunki wodne w celu polepszenia zdolności produkcyjnej gleby
i ułatwienia jej uprawy.
Odnosząc się do argumentów strony, iż nie nałożono opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na nieruchomości należącej do Spółdzielni Mieszkaniowych na terenie Gminy K., organ stwierdził, że opłata ta nie została naliczona ponieważ na nieruchomościach nie były wykonane roboty lub obiekty budowlane, które w ponad 70% powierzchni nieruchomości miałyby wpływ na zmniejszenie naturalnej retencji terenowej, w związku z czym nieruchomości te, nie spełniają przesłanek wymienionych w art. 269 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego.
Z kolei wyjaśniając będącą przedmiotem sporu kwestię powierzchni biologicznie czynnej, przyjętej za podstawę wyliczenia niniejszej opłaty, organ wskazał, że kierował się definicją obiektu budowlanego zawartą w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2017 r., poz. 1832 ze zm.) oraz słownikowym pojęciem robót, przez które należy rozumieć "zbiorowe prace mające na celu, realizowanie jakiegoś przedsięwzięcia". W oparciu o powyższe wywiódł, że przesłanką do objęcia opłatą za zmniejszenie retencji, jest nie tylko wykonanie na nieruchomości obiektów budowlanych, lecz również wykonanie jakiegokolwiek innego przedsięwzięcia budowlanego, które doprowadziło w efekcie do zmniejszenia naturalnej retencji gruntu. Opłata za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej, została obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty wyrażonej w m2 wielkości utraconej powierzchni biologicznie czynnej oraz czasu wyrażonego w latach zgodnie z art. 272 ust. 8 Prawa wodnego oraz § 9 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. poz. 2502). W tym wypadku o wielkości utraconej powierzchni biologicznie czynnej nie decyduje fakt, że na działce został wybudowany budynek o powierzchni [...] gdyż pod uwagę należy brać cały obszar działki, który z wyjątkiem wspomnianego budynku jest w pozostałej części powierzchnią zabetonowaną, a co za tym idzie - zmniejsza naturalną retencję wód opadowych. Na działce nr [...] obręb W. oprócz urządzeń odprowadzających wody deszczowe i roztopowe nie stwierdzono istnienia urządzeń do retencjonowania wody, w związku z czym organ nie mógł zastosować innej stawki jak 0,50 zł za 1 m2 na 1 rok.
Powyższą decyzję A. J. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o jej uchylenie. Skarżący decyzji tej zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy,
tj. art. 7 k.p.a. i 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., poprzez:
a) przyjęcie, że działka nr [...], obręb W. jest obszarem nieujętym
w system kanalizacji, podczas gdy z prawidłowo zebranego materiału dowodowego wynika, że przedmiotowa nieruchomość jest wyposażona w kratki ściekowe i studzienki kanalizacyjne wraz z podziemnym systemem kanalizacyjnym podłączonym do zewnętrznego rowu melioracyjnego należącym do Gminy K., co kwalifikuje ją, jako nieruchomość objętą systemem kanalizacji tak otwartej, jak i zamkniętej,
b) błędne przyjęcie, że brak podłączenia wybudowanej wewnętrznej instalacji do retencjonowania wody znajdującej się na działce [...], kwalifikuje przedmiotową nieruchomość, jako nieujętą w system kanalizacji otwartej,
c) błędne przyjęcie, że zajęta powierzchnia czynna biologicznie stanowiła ponad 70 % powierzchni działki [...], podczas gdy na przedmiotowej nieruchomości posadowiony jest budynek o powierzchni zabudowy [...], co stanowi ok. 19,71 % powierzchni przedmiotowej nieruchomości, tym samym brak jest spełnionej ww. przesłanki,
d) błędne przyjęcie, że zajęta powierzchnia czynna biologicznie na działce to również trawnik o powierzchni kilkuset m2, gdzie nie może być mowy o braku możliwości retencji wody,
e) brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie ustalenia powierzchni czynnie biologicznej, istnienia na działce [...] urządzeń do retencjonowania wody, faktycznego występowania zjawiska zmniejszania retencji,
2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 269 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że;
a) istniejący na działce [...] system kanalizacji musi być podłączony do systemu kanalizacji zewnętrznej istniejącej na danej nieruchomości, podczas gdy istotnym jest tu sam fakt wybudowania takiego systemu na działce [...] i już ta okoliczność eliminuje stronę z grona płatników opłaty za zmniejszenie retencji,
b) pojęcie systemu kanalizacji otwartej i zamkniętej należy rozumieć, jako system kanalizacji otwartej i zamkniętej służący wyłącznie do odprowadzania wód opadowych i roztopowych,
3. naruszenie prawa materialnego, tj. § 9 pkt. 1 rozporządzenia Rady Ministrów
w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy działka [...] posiada urządzenia do retencjonowania wody.
Zdaniem skarżącego, organ dokonał wadliwej wykładni pojęcia "systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej", w sposób nieuprawiony zawężając jej zakres.
Nie można bowiem podzielić podglądu jakoby wybudowany wewnętrzny system odprowadzania wody istniejący na jego nieruchomości, nie był systemem w rozumieniu art. 269 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego. W tym zakresie wyjaśnił, że działka nr [...] jest nieruchomością objętą systemem kanalizacji typu otwartego jak i zamkniętego. Przedmiotowa nieruchomość jest wyposażona w system kanalizacji do retencjonowania wody. Zgodnie z przedłożonym przez stronę pozwoleniem wodnoprawnym z dnia [...], odbiornikiem wód opadowych i roztopowych jest ziemia (rów melioracyjny), której właścicielem jest Gmina K.. Działka posiada kratki ściekowe jak i studzienki kanalizacyjne wraz z wbudowanym pod powierzchnią systemem kanalizacyjnym. Natomiast teren na przedmiotowej działce jest ukształtowany pod kątem tak, że woda spływa do ww. urządzeń i nie zalega na działce. Przy czym nie ma znaczenia to, że wewnętrzny system nie jest podłączony do systemu kanalizacji "zewnętrznej",
tj. gminnej sieci, gdyż istotnym jest tu tylko fakt faktycznego wybudowania takiej sieci na nieruchomości skarżącego. Nadto wskazał, że istniejący system nie różni się od systemu kanalizacji istniejącej na terenach Spółdzielni Mieszkaniowych, a te opłatą za zmniejszenie retencji nie zostały obciążone.
Niezależnie od powyższego, strona kwestionując wyliczenie wysokości opłaty podkreśliła, że na nieruchomości znajduje się trawnik o powierzchni ok. kilkuset m2 na którym nie może być mowy o braku możliwości retencji wody. Ponadto podniosła,
że organ nie wyjaśnił na jakich podstawach opiera swoje wyliczenia, w szczególności co do braku na działce powierzchni biologicznie czynnej, albowiem nie przeprowadził żadnych pomiarów, ani oględzin, ani nie zlecił opracowania stosownego operatu odpowiednim organom, służbom czy profesjonalistom. Nie wymagał też złożenia oświadczenia wskazanego w art. 552 ust. 2a Prawa wodnego. Strona nie zgodziła się również z przyjętą przez organ stawką opłaty wskazując na fakt istnienia wewnętrznego systemu odprowadzania wody, który - w jej ocenie - stanowi urządzenia do retencjonowania wody.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zaprezentowaną w kwestionowanej decyzji i ustosunkowując się szczegółowo do poszczególnych zarzutów skargi.
Na rozprawie w dniu 10 lipca 2019 r. pełnomocnik skarżącego wywiódł jak
w skardze dodatkowo wyjaśniając, że omyłkowo w pkt 1 lit. e i w pkt 3 skargi wskazał działkę nr [...] zamiast działki nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.).
Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według powyższych kryteriów doszedł do przekonania, że akt ten odpowiada prawu.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie uczyniono zasadność ustalenia opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej dla działki nr [...], obr. [...], stanowiącej własność skarżącego.
Zgodnie z art. 269 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego opłatę za usługi wodne uiszcza się za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej. W myśl art. 272 ust. 8 Prawa wodnego wysokość opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wyrażonej w m2 wielkości utraconej powierzchni biologicznie czynnej oraz czasu wyrażonego w latach. Z kolei jednostkowe stawki opłat za usługi wodne w odniesieniu do ww. rodzaju opłaty określa § 9 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne.
Z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, że przesłankami poniesienia przedmiotowej opłaty są :
- odpowiednia powierzchnia (tj. ponad 3500 m2) i lokalizacja nieruchomości
(tj. na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej),
- wykonywanie określonych czynności na terenie nieruchomości (tj. robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie tej retencji),
- wyłączenie oznaczonej powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej (tj. ponad 70 %)
W sprawie bezsporne jest, że działka skarżącego posiada powierzchnię przekraczającą 3500 m2 (posiada [...]), natomiast kwestią sporną jest istnienie pozostałych przesłanek warunkujących nałożenie opłaty ale także sama jej wysokość.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że Prawo wodne uzależniając ustalenie opłaty od funkcjonowania nieruchomości na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej, jednocześnie nie zawiera definicji "systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej". W tej sytuacji słusznie organ odwołał się do znaczenia słownikowego przyjmując, że pod tym pojęciem należy rozumieć zespół urządzeń służących do odprowadzenia z danego obszaru wód opadowych i roztopowych, którymi mogą być urządzenia kanalizacji deszczowej bądź ogólnospławnej. Przy czym dostrzec należy, że ustawodawca odróżnił powierzchnię nieruchomości od powierzchni obszaru rozumianego jako wydzieloną i ograniczoną część większej powierzchniowo przestrzeni.
Mając powyższe na uwadze Sąd podziela stanowisko wyrażone przez WSA
w Szczecinie w wyroku z dnia 11 października 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 738/18,
że intencją prawodawcy było objęcie opłatą za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej tych podmiotów, których nieruchomości nie znajdują się na obszarach ujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej, co oznacza nieujęcie danej nieruchomości w funkcjonujący na danym obszarze system kanalizacji otwartej lub zamkniętej. Nie jest zatem wystarczające istnienie na danej nieruchomości systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej, jeżeli system ten nie współfunkcjonuje z istniejącym na danym obszarze (a nie wyłącznie na danej nieruchomości) systemem kanalizacji. Nie wyłącza z obowiązku uiszczenia opłaty za ograniczenie retencji zebranie poprzez istniejący na danej nieruchomości system wód opadowych i roztopowych i ich odprowadzenie do gruntu poprzez rów melioracyjny. W przepisie art. 269 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego nie chodzi bowiem o zebranie wód z opadów atmosferycznych do jakiegokolwiek systemu kanalizacji, ale o odprowadzenie ich do takiego systemu, który przewidziany jest na danym obszarze do odbioru wód opadowych i roztopowych, a więc odpowiednio w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania odpadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast.
Zwraca się także uwagę, że obowiązek poniesienia opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji wód jest opłatą alternatywną do opłaty za usługi wodne wiążące się z odprowadzaniem do wód, wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast (art. 35 ust. 3 pkt 7 Prawo wodne). Przy tym opłaty za odprowadzanie do wód opadowych i roztopowych pobierają Wody Polskie, a za zmniejszenie retencji organ administracji samorządowej szczebla gminnego.
Z tego względu podniesiona przez skarżącego okoliczność istnienia na działce kratki ściekowej, studzienki kanalizacyjnej wraz z podziemnym systemem kanalizacyjnym, nie mogło odnieść zamierzonego skargą skutku w sytuacji, gdy (co nie jest kwestionowane) wody opadowe z działki skarżącego odprowadzone są do ziemi (rowu melioracyjnego), a więc nie do systemu kanalizacji. Trafnie zatem wywiódł organ, że w realiach niniejszej sprawy wybudowanie wewnętrznego systemu odprowadzania opadów atmosferycznych nie wyłączało obowiązku ustalenia opłaty za zmniejszenie retencyjności terenu. Również powołanie się na fakt, że wewnętrzny system kanalizacji występujący na działce nie różni się od systemu istniejącego na terenach Spółdzielni Mieszkaniowych funkcjonujących w Gminie pozostaje bez znaczenia, skoro organ wyjaśnił, że opłata w tych przypadkach nie została naliczona z innych powodów, tj. nie doszło do określonego przez ustawę zmniejszenia retencji terenowej.
Zdaniem Sądu, organ prawidłowo przyjął, że w przypadku nieruchomości skarżącego powierzchnia wyłączona z powierzchni biologicznie czynnej wynosi więcej niż 70 % powierzchni działki nr [...], obr. W.. Niewątpliwe ustawodawca spełnienie tej przesłanki wiąże zarówno z istnieniem na nieruchomości obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, ale także z wykonaniem robót, które skutkują zmniejszeniem naturalnej retencji danego terenu. Z ustaleń organu znajdujących odzwierciedlenie w materiale dowodowym wynika, że cała działka zabudowana jest w sposób całkowicie ograniczający retencję wód. Dołączone bowiem do akt zdjęcie satelitarne pochodzące z portalu systemu informacji przestrzennej Gminy K. potwierdza, że na części działki posadowiony jest budynek, zaś pozostała jej cześć posiada nawierzchnię utwardzoną (wybetonowaną). Oznacza to, że na nieruchomości brak jest powierzchni biologicznie czynnej. Skarżący w żaden sposób nie podważył tych ustaleń, skoro poza gołosłownym twierdzeniem o istnieniu na działce trawnika
o powierzchni kilkuset m2, nie wykazał jego istnienia w toku postępowania administracyjnego lub sądowego, ani nie przedstawił jakiegokolwiek dowodu na tę okoliczność.
Co prawda w procedurze administracyjnej regułą jest, że to na organie spoczywa obowiązek udowodnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia, jednakże również na stronie ciąży obowiązek współdziałania z organem i przedstawienia konkretnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Ciążąca na organach powinność zbadania wszystkich okoliczności istotnych w sprawie w żaden sposób nie może usprawiedliwiać bierności zainteresowanej strony. Jeżeli organ wyprowadził określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego z posiadanych, nienasuwających zastrzeżeń dokumentów, to skuteczne ich zakwestionowanie wymaga przedłożenia stosownego kontrdowodu przez stronę postępowania, zwłaszcza gdy z określonych faktów zamierza ona wyprowadzić korzystne dla siebie skutki prawne (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 2017 r. sygn. akt II OSK 1681/17, LEX nr 2678844 oraz z dnia 16 kwietnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1711/17, LEX nr 2651030).
Sąd nie dopatrzył się też zarzucanego skargą naruszenia § 9 pkt 1 rozporządzenia w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne. Zgodnie z tym przepisem jednostkowe stawki opłat za usługi wodne za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej wynoszą:
1) bez urządzeń do retencjonowania wody z powierzchni uszczelnionych trwale związanych z gruntem - 0,50 zł za 1 m2 na 1 rok;
2) z urządzeniami do retencjonowania wody z powierzchni uszczelnionych
o pojemności:
a) do 10% odpływu rocznego z powierzchni uszczelnionych trwale związanych z gruntem - 0,30 zł za 1 m2 na 1 rok,
b) od 10 do 30% odpływu rocznego z obszarów uszczelnionych trwale związanych z gruntem - 0,15 zł za 1 m2 na 1 rok,
c) powyżej 30% odpływu rocznego z powierzchni uszczelnionych trwale związanych z gruntem - 0,05 zł za 1 m2 na 1 rok.
Organ w kontrolowanej sprawie zastosował stawkę 0,50 zł za 1 m2, argumentując to tym, że na nieruchomości skarżącego nie stwierdzono istnienia urządzenia do retencjonowania wody. Również w tym przypadku skarżący nie wykazał, aby stan faktyczny kształtował się inaczej, aniżeli ustalony przez organ. Urządzenia do retencjonowania wody z powierzchni uszczelnionych służą do jej gromadzenia (magazynowania), a zatem nie można z nimi utożsamiać wewnętrznego systemu kanalizacji, który posiada odmienną funkcję, tj. odprowadzenia wody.
Zdaniem Sądu, zebrany materiał dowodowy był wystarczający do wydania decyzji, gdyż pozwalał na wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych do załatwienia sprawy. Podkreślenia wymaga, że organ nakładający opłatę za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej przy braku oświadczenia skarżącego, o którym mowa w art. 552 ust. 2a Prawa wodnego, mógł skorzystać ze wszelkich dostępnych mu źródeł informacji celem ustalenia danych niezbędnych do określenia jej wysokości. Przy czym nie był zobowiązany do wzywania skarżącego o przedstawienie informacji zawierającej wyrażoną w m2 wielkość utraconej powierzchni biologicznie czynnej na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej, wraz
z informacją o powierzchni tej nieruchomości, istnieniu urządzeń do retencjonowania wody oraz o ich pojemności (art. 552 ust. 2j Prawa wodnego). Ustalenia w tej mierze dokonane zostały w oparciu o informację z ewidencji gruntów i budynku oraz wydruk
z portalu [...] przy uwzględnieniu przedłożonego przez skarżącego pozwolenia wodnoprawnego i uznać należy jej za prawidłowe. W tej sytuacji, wbrew twierdzeniom strony, brak przeprowadzenia oględzin nieruchomości czy zlecenia opracowania "operatu" odpowiednim służbom czy profesjonaliście nie stanowi
o uchybieniu prawa. Na mocy przepisów k.p.a. skorzystanie ze środka dowodowego
w postaci oględzin ma charakter fakultatywny, a tym samym nie zamyka możliwości ustalenia danej okoliczności za pomocą innego dowodu, co z kolei może spowodować, iż nie wystąpi potrzeba, o której mowa w art. 85 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 18 października 2017 r. sygn. akt I OSK 618/17, Lex nr 2443956). Ustawodawca nie wymaga też dla prawidłowego określenia opłaty wykonania dokumentacji specjalistycznej. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że powołanie biegłego celem sporządzenia opinii niezbędnej do ustalenia stanu faktycznego winno mieć miejsce jedynie wówczas, gdy dla rozstrzygnięcia sprawy potrzebna jest wiedza specjalna z zakresu Prawa wodnego. Tymczasem ustalenia co do powierzchni biologicznie czynnej, czy związanej z nią retencji terenu jak i istnienia na działce skarżącego urządzeń do retencjonowania wody nie wymagały takiej wiedzy i nie przekraczały kompetencji organu, a zatem przeprowadzenie takiego dowodu było zbędne.
Podsumowując stwierdzić należy, że wszystkie zarzuty podniesione w skardze okazały się chybione, gdyż organ w sposób właściwy zinterpretował i zastosował przepisy Prawa Wodnego, zaś postępowanie przeprowadzono z poszanowaniem reguł zawartych w k.p.a. Również Sąd, działając z urzędu poza granicami skargi, nie stwierdził takich uchybień, które skutkować miałyby uchyleniem zaskarżonej decyzji.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia
2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI