II SA/Sz 48/07

II SA/Sz 48/07 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2007-05-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Arkadiusz Windak /sprawozdawca/
Iwona Tomaszewska /przewodniczący/
Joanna Wojciechowska
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Sędziowie Asesor WSA Arkadiusz Windak (spr.),, Asesor WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2007 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania pomocy społecznej I. oddala skargę, II. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego na rzecz radcy prawnego [...] kwotę [...] obejmującą kwotę należnego podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej na zasadzie prawa pomocy i kwotę [...] tytułem zwrotu pozostałych kosztów postępowania.
Uzasadnienie
U z a s a d n i e n i e :
W dniu [...] r. wpłynął do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wniosek J. C. z dnia [...] r. o przyznanie pomocy w postaci jednego gorącego posiłku dziennie.
Dnia [...] r. J. C. złożył w obecności pracownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej oświadczenie w którym podał: "cofam podanie z dnia [...] r. dotyczące jednego posiłku gorącego dziennie".
Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej , działając z upoważnienia Prezydenta Miasta , powołując się na art. 104, art. 105 § 2 i art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. Nr 64, poz. 593), umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem J. C. w sprawie przyznania pomocy w formie jednego gorącego posiłku dziennie w stołówce w [...] przy ul. [...] (dawna ul. [...]).
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że przyczyną umorzenia postępowania stało się złożenie przez wnioskodawcę w dniu [...] r. oświadczenia, iż rezygnuje z ubiegania się o powyższą pomoc.
Od decyzji tej J. C. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Odwołujący zakwestionował decyzję organu I instancji oraz jej uzasadnienie "wobec zaprezentowania podstawy niezgodnej z k.p.a.". Zdaniem J. C., wydana decyzja jest w całości niezgodna ze stanem faktycznym oraz narusza prawo, bowiem nigdy nie zrezygnował on z pomocy MOPS.
Po zapoznaniu się z aktami sprawy, w piśmie z dnia [...] r. skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego J. C. stwierdził, że "MOPS wymuszał abym zmienił słowo cofam na inne słowo takiej jakie MOPS używa w piśmie z dnia [...] r.". Dodatkowo zauważył, że akta organu I instancji nie są ponumerowane i połączone w sposób trwały, co umożliwia ich wymianę na inne dokumenty.
W kolejnym piśmie z dnia [...] r. skierowanym do organu odwoławczego J. C. podkreślił, iż w złożonym oświadczeniu w dniu
[...] r. napisał, iż "cofa" podanie w części dotyczącej przyznania pomocy w formie jednego gorącego posiłku dziennie, a nie tak jak podano
w uzasadnieniu decyzji, że "rezygnuje" z ubiegania się o tą pomoc.
J. C. stwierdził, że jego oświadczenie jest zgodne z treścią uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2005 r., sygn. akt SA/Sz 1972/03, w którym to wyroku Sąd precyzyjnie wyjaśnił w jakich okolicznościach może nastąpić umorzenie postępowania.
Skarżący zauważył, że w aktach brak jest, m.in. najistotniejszego dokumentu, tj. pisma MOPS z dnia [...] r. wzywającego go do poprawienia oświadczenia z dnia [...] i [...] r. w ten sposób, aby użyte słowo "cofam" zastąpił słowem "rezygnuje".
W wyniku rozpatrzenia sprawy na skutek wniesionego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] r., nr [...], w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 36 pkt 2 lit. j oraz art. 48 ust. 1 i 4 ustawy o pomocy społecznej, orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji.
Uzasadniając treść dokonanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że sytuacja odwołującego kwalifikuje go do osób uprawnionych do otrzymywania świadczeń na podstawie ustawy o pomocy społecznej. Jednak w dniu [...] r. J. C. złożył oświadczenie, którym wycofał podanie o przyznanie pomocy w postaci jednego posiłku dziennie. Jednocześnie organ odwoławczy zauważył, że stosownie do art. 102 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, świadczenia z pomocy społecznej są przyznawane na wniosek osoby zainteresowanej, jej przedstawiciela ustawowego albo innej osoby, za zgodą osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego. W świetle tego przepisu, świadczenia na podstawie ustawy o pomocy społecznej mogą być stronie przyznane po złożeniu ponownego wniosku. Konkludując Kolegium uznało, że decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem i brak jest podstaw prawnych do jej uchylenia, bądź zmiany.
J. C. złożył na tą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc, m.in. o:
- uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji,
- przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub o zmianę uchylonej decyzji i stwierdzenie, że uzasadnienie decyzji organu I instancji jest niezgodne z prawem,
- zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi J. C. podniósł, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dokonało w ogóle analizy decyzji organu I instancji i stanowiącej jej integralną część uzasadnienia jak i kierowanych przezeń do organu odwoławczego pism z dnia [...] r. i z [...] r.
J. C. zarzucił organowi odwoławczemu wykroczenie poza ramy zakreślone odwołaniem. Kolegium nie dostrzegło, iż organ I instancji nie wykazał jaką pomoc przyznano skarżącemu z funduszu aktywizacji bezrobotnych.
J. C. zakwestionował podstawę prawną umorzenia postępowania powołując się w tym zakresie na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 12 października 2005 r., sygn. akt SA/Sz 1972/03,
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Pełnomocnik skarżącego – radca prawny F. P., w piśmie procesowym z dnia [...] r. powtórzyła zarzuty sformułowane w skardze z dnia [...] r. precyzując, że przedmiotem skargi jest samo uzasadnienie obu decyzji i pozostawanie w bezczynności zarówno MOPS jak i SKO w zakresie sprostowania uzasadnienia dotyczącego podstaw umorzenia postępowania administracyjnego. Zdaniem J. C., uzasadnienia obu decyzji oparte są na nieprawdziwym twierdzeniu, jakoby skarżący podał w oświadczeniu z dnia [...] r., że "rezygnuje" z wnioskowanej pomocy, gdy w rzeczywistości użył słowa "cofam".
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Z uwagi na charakter zarzutów skargi koncentrujących się na kwestii nieprawidłowego, zdaniem J. C., odczytania treści jego oświadczenia z dnia [...] r. polegającego na błędnym wskazaniu w uzasadnieniu decyzji jakoby użył w nim słowa "rezygnuje" podczas gdy w rzeczywistości stwierdził, że "cofa" podanie z dnia [...] r. dotyczące przyznania pomocy w formie jednego gorącego posiłku dziennie, należy wyjaśnić rolę sądów administracyjnych w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości nad działalnością organów administracji publicznej.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości, m.in., poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeśli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Kontrola zgodności z prawem oznacza sprawdzenie, czy konkretny organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, nie naruszył obowiązujących przepisów prawa materialnego lub prawa procesowego. Przy czym, zgodnie z 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzki sąd administracyjny może uchylić zaskarżone orzeczenie organu administracji tylko w przypadku, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) lub naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, których wpływ mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c). Jeżeli brak jest również podstaw do wznowienia postępowania albo do stwierdzenia nieważności badanego orzeczenia, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).
Z potoczonych przepisów wynika, że nie każde uchybienie organów skutkuje uchyleniem skarżonego rozstrzygnięcia a tylko takie, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przez który to wynik należy rozumieć treść rozstrzygnięcia określoną w sentencji danego orzeczenia.
W ocenie Sądu, akcentowany przez skarżącego fakt użycia przezeń słowa "cofam" nie zaś "rezygnuję" w oświadczeniu z dnia [...] r. nie miał żadnego znaczenia na treść wydanych w sprawie decyzji. Słowo "cofać" oznacza bowiem tyle co rezygnować z czegoś, poniechać, odstępować (vide: "Słownik Języka Polskiego", wyd. PWN, W-wa 1996; "Słownik wyrazów bliskoznacznych" pod red. S. Skorupki, wyd. Wiedzy Powszechnej, W-wa 1997). Fakt, że w uzasadnieniu decyzji organ I instancji nie zacytował wiernie oświadczenia złożonego przez skarżącego w dniu [...] r., nie miał wpływu na trafność podjętego rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania.
O ile za zasadny można uznać zarzut nieprawidłowego powołania w podstawie prawnej decyzji organu I instancji art. 105 § 2 k.p.a. w sytuacji, gdy skarżący nie złożył formalnie wniosku o umorzenie postępowania, o tyle samo orzeczenie w tym zakresie znajduje w rozpoznawanej sprawie zarówno uzasadnienie faktyczne jak i prawne.
Zgodnie z art. 105 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym. Skoro zatem J. C. nie wystąpił z żądaniem umorzenia postępowania to wskazanie jako prawnej podstawy decyzji art. 105 § 2 było nietrafne. Tym niemniej, wobec treści oświadczenia skarżącego z dnia
[...] r. z którego jasno wynikała intencja J. C. cofającego swój wniosek złożony [...] r. o przyznanie pomocy w formie jednego gorącego posiłku dziennie, umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego było prawidłowe i znajdowało umocowanie w przepisie art. 105 § 1 k.p.a.
Uzasadniając swój zarzut o nieprawidłowości umorzenia postępowania J. C. powołał się na treść wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego z dnia 12 października 2005 r , sygn. akt SA/Sz 1972/03. Obecny skład orzekający podziela wyrażone w w/w wyroku stanowisko. Jednocześnie pragnie zauważyć, że w niniejszej sprawie stan faktyczny jest znacząco odmienny od tego który legł u podstaw wyroku z dnia 12 października 2005 r., a związany był z umorzeniem postępowania odwoławczego, które Sąd uznał za niezasadne. W rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka umorzenia postępowania administracyjnego z art. 105 § 1 k.p.a. Cofnięcie przez skarżącego wniosku, który mógłby być uwzględniony na drodze postępowania administracyjnego, oznacza, że takie postępowanie stało się bezprzedmiotowe.
Nie znajduje uzasadnienia sformułowany w skardze zarzut nie wskazania pomocy jaką skarżący uzyskał z funduszu aktywizacji bezrobotnych, bowiem okoliczność ta nie miała znaczenia dla podjęcia kwestionowanych decyzji.
Za chybiony Sąd uznał również zarzut "wykroczenia" przez organ odwoławczy poza ramy zakreślone odwołaniem od decyzji organu I instancji. W tym miejscu należy bowiem wyjaśnić, że według przepisów kodeksu postępowania administracyjnego organ odwoławczy nie jest związany zarzutami podniesionym w odwołaniu. Co więcej, organ ten ma obowiązek ponownie rozpoznać sprawę w pełnym jej zakresie z urzędu czuwając nad prawidłowością badanegoorzeczenia i mając prawo podjęcia autonomicznego rozstrzygnięcia w sprawie (art. 138 § 1 i 2 k.p.a.).
Reasumując, wobec uznania, że zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Orzeczenie w pkt 2 wyroku podjęto na mocy art. 200 i art. 250 w/w ustawy w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).