IV SA/Wr 542/23

IV SA/Wr 542/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-08-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Makowska-Hrycyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 810
art. 4 ust. 1, art. 8 ust. 1 pkt 2, art. 25, art. 28
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j).
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędziowie Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk (sprawozdawca), Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, Protokolant Referent Agnieszka Zych-Zaborska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 czerwca 2023 r. nr 010070/680/6077622/2022 w przedmiocie uchylenia świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi P. B. (dalej: skarżąca) jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: Prezes ZUS, organ) z dnia 27 czerwca 2023 r. nr 010070/680/6077622/2022 utrzymująca w mocy decyzję ZUS z dnia 3 października 2022 r. o tym samym numerze w przedmiocie uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego i zobowiązującą do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżąca w dniu 6 lipca 2022 r. złożyła do ZUS wniosek o świadczenie wychowawcze na dziecko – A. B. (ur. [...] r.; dalej: córka).
Pismem z 8 lipca 2022 r. ZUS poinformował skarżącą o przyznaniu ww. świadczenia na okres od 1 lipca 2022 r. do 31 maja 2023 r. w wysokości 500 zł miesięcznie.
Decyzją z 3 października 2022 r. (doręczoną skarżącej w tym dniu) organ uchylił przyznane w dniu 8 lipca 2022 r. świadczenie wychowawcze na córkę od 1 czerwca 2022 r. do 31 maja 2023 r. powołując się na treść art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2019 r., poz. 2407 ze zm.; dalej: u.p.p.w.d.). Ustalił bowiem, że córka skarżącej od dnia 21 czerwca 2022 r. przebywa w instytucji, która zapewnia całodobowe utrzymanie. Ponadto wskazał, że wypłacone skarżącej świadczenie wychowawcze za okres od 1 lipca 2022 r. do 31 października 2022 r. stanowi nienależnie pobrane świadczenie, które należy zwrócić na rachunek bankowy ZUS, z którego zostały przekazane należności w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.
W dniu 20 października 2022 r. skarżąca wniosła odwołanie od ww. decyzji. W uzasadnieniu oświadczyła, że jest osobą bezrobotną zarejestrowaną w PUP bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych, wychowuje samotnie troje dzieci, z których jedno przebywa w pieczy zastępczej. Na jedno z dzieci otrzymuje alimenty, jednak nie są one określone co do wysokości. Nie pobiera zasiłków, nie korzysta z pomocy społecznej, nie otrzymuje zaliczki alimentacyjnej i nie pobiera innych świadczeń rodzinnych poza świadczeniem wychowawczym - "500+". Wskazała, że od dnia 21 czerwca 2022 r. do dnia złożenia odwołania pobrała 3 000 zł świadczenia wychowawczego i w tym okresie poniosła na dwoje małoletnich dzieci – tj. syna A. córkę A. - udokumentowane wydatki na kwotę 4 609, 69 zł. Przedstawiła wykaz tych wydatków i dowody ich poniesienia. Wskazała, że przez okres pobierania świadczenia 500+ zawoziła dzieciom jedzenie, słodycze, inne potrzebne im rzeczy do ośrodka, w którym zostały umieszczone. Poza pierwszymi dwoma tygodniami adaptacyjnymi w pieczy zastępczej, dzieci przyjeżdżały do domu codziennie poza dniami, kiedy nie miały takiej możliwości. W czasie pobytu w domu spożywały posiłki, zostawiały ubrania do prania, korzystały z prysznica. Pomimo faktu, że dzieci zostały umieszczone w placówce opiekuńczo-wychowawczej, każda złotówka ze wsparcia 500+ trafiała bezpośrednio (lub w postaci zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych) do dzieci w formie gotówki, jedzenia lub innych rzeczy, których w danym momencie potrzebowały. Wyjaśniła, że córka przebywająca w pieczy zastępczej ma zaplanowane leczenie zęba, a placówka, w której córka przebywa, nie pokrywa kosztów związanych wizytami u stomatologa, a koszt leczenia szacuje na 1 800 zł. Powołując się na te okoliczności i wydatki skarżąca stwierdziła, że świadczenie wychowawcze nie powinno być przez nią zwracane, a ponadto powinna je nadal dostawać.
Do odwołania załączyła potwierdzenie wycofania wniosku o świadczenie 500+ złożone w dniu 7 lipca 2022 r. spowodowanego umieszczeniem dzieci w pieczy zastępczej. Wskazała, że wniosek ten nie został rozpatrzony, co skutkowało otrzymywaniem świadczenia bez winy skarżącej, bez niedopełnienia przez nią obowiązków.
Zaskarżoną decyzją Prezes ZUS – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.; dalej: k.p.a.) oraz art. 28 ust. 1 u.p.p.w.d. - utrzymał w mocy decyzję z 3 października 2022 r. Powołał się na ustalenie, że od dnia 21 czerwca 2022 r. do 31 października 2022 r. córka skarżącej, na którą przyznane zostało świadczenie wychowawcze, przebywała w instytucji, która zapewnia całodobowe utrzymanie – wobec czego świadczenie to nie przysługiwało i brak jest podstaw do uchylenia decyzji ZUS. Ponadto wskazał, że wypłacone skarżącej świadczenie wychowawcze za okres o d 1 lipca 2022 r. do 31 października 2022 r. stanowi nienależnie pobrane świadczenie, które należy zwrócić na rachunek bankowy ZUS, z którego zostały przekazane należności w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.
W aktach administracyjnych sprawy zalega ponadto wniosek o świadczenie wychowawcze na córkę skarżącej na okres od 1 czerwca 2022 r. do 31 maja 2023 r. złożone przez dyrektora placówki opiekuńczo-wychowawczej w dniu 19 lipca 2022 r. oraz jego wycofanie w dniu 17 listopada 2022 r., zaświadczenie z dnia 24 czerwca 2022 r. o umieszczeniu córki skarżącej od dnia 21 czerwca 2022 r. w placówce opiekuńczo wychowawczej W. placówka nr [...] we W., a także informacja z dnia 28 lipca 2022 r. o przyznaniu świadczenia wychowawczego na córkę skarżącej na okres od 21 czerwca 2022 r. do 31 maja 2023 r. z wniosku dyrektora ww. placówki, informacja z dnia 17 listopada 2022 r. o skreśleniu córki skarżącej z listy wychowanków ww. placówki opiekuńczo-wychowawczej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Prezesa ZUS zarzucając jej wadliwość polegającą na braku spełnienia norm procesowych, tj. wymogów formalnych dotyczących uzasadnienia faktycznego, wydania tej decyzji po terminie (6 miesięcy), brak zawiadomienia skarżącej o zwłoce w rozpatrzeniu odwołania oraz brak informacji o nowym terminie jego rozpatrzenia. Zarzuciła też zastosowanie przez organ jedynie wykładni językowej z pominięciem wykładni celowościowej przepisów u.p.p.w.d. Wskazała, że decyzją z 3 października 2022 r. ZUS uchylił prawo skarżącej do świadczenia wychowawczego na córkę oraz zażądał zwrotu wypłaconego świadczenia jako świadczenia nienależnie wypłaconego w okresie od 21 czerwca 2023 r. do 31 października 2022 r., mimo że otrzymane świadczenie 500+ zostało w całości przeznaczone na zaspokojenie potrzeb córki oraz wobec ponoszenia przez skarżącą wydatków na córkę znacznie przewyższających wartość świadczenia 500+, co udokumentowała w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o jej oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli sądowej w sprawie jest decyzja Prezesa ZUS utrzymująca w mocy decyzję ZUS o uchyleniu prawa do świadczenia wychowawczego oraz o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego za okres od 1 czerwca 2022 r. do 31 marca 2023 r.
Decyzja ta narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady przyznawania i wypłacania tego świadczenia określa u.p.p.w.d. (art. 1).
Celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (art. 4 ust. 1 u.p.p.w.d.).
Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.p.p.w.d. świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 500,00 zł miesięcznie na dziecko. Na podstawie art. 4 ust. 2 u.p.p.w.d. świadczenie wychowawcze przysługuje matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2a (pkt 1) albo m.in. dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, o którym mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. z 2022 r., poz. 447, 1700 i 2140) (pkt 5).
Zgodnie z art. 4 ust. 3 u.p.p.w.d. świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w ust. 2, do dnia ukończenia przez dziecko 18 roku życia.
Zgodnie z art. 5a ust. 2 u.p.p.w.d. na dziecko umieszczone w pieczy zstępczej świadczenie wychowawcze przysługuje wyłącznie m.in. dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej.
Na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 2) u.p.p.w.d. świadczenie wychowawcze nie przysługuje, jeżeli dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie.
Zgodnie z art. 9a u.p.p.w.d. swiadczenie wychowawcze przyznane na dzieci umieszczone w placówkach opiekuńczo-wychowawczych typu socjalizacyjnego, placówkach opiekuńczo-wychowawczych typu interwencyjnego, placówkach opiekuńczo-wychowawczych typu specjalistyczno-terapeutycznego, regionalnych placówkach opiekuńczo-terapeutycznych albo interwencyjnych ośrodkach preadopcyjnych przeznacza się w szczególności na rozwój zainteresowań oraz zwiększanie szans edukacyjnych i rozwojowych dzieci.
Postępowanie w sprawach o świadczenie wychowawcze reguluje Rozdział 4 u.p.p.w.d. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego oraz jego wypłata następuje odpowiednio na wniosek m.in. matki i dyrektora placówki opiekuńczo-wychowawczej. Wniosek składa się do ZUS (ust. 2). Wniosek i załączniki do wniosku, o których mowa w ust. 4, są składane wyłącznie w postaci elektronicznej (...) – ust. 5.
W przypadku zmiany informacji przekazanych we wniosku lub dołączonych do niego załącznikach osoba otrzymująca świadczenie wychowawcze jest obowiązana do powiadomienia o tym ZUS na swoim profilu informacyjnym w terminie 7 dni od dnia wystąpienia tych zmian (art. 20 ust. 1).
W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenie wychowawcze na dany okres złoży wniosek wraz wymaganymi dokumentami w okresie od dnia 1 lipca do 31 lipca danego roku, ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego oraz wypłata przysługującego świadczenia wychowawczego następuje do dnia 30 września tego roku (art. 21 ust. 5b).
Przyznanie przez ZUS świadczenia wychowawczego nie wymaga wydania decyzji (art. 13a ust. 1 u.p.p.w.d.). W sprawach odmowy przyznania świadczenia wychowawczego, uchylenia lub zmiany prawa do świadczenia wychowawczego oraz nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego ZUS wydaje decyzję (art. 13a ust. 4 u.p.p.w.d.). ZUS ma obowiązek samodzielnego ustalenia i weryfikacji danych, o których mowa w art. 17 u.p.p.w.d. W świetle art. 27 ust. 1 u.p.p.w.d. ZUS może bez zgody strony zmienić lub uchylić prawo do świadczenia wychowawczego, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna mająca wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego, osoba nienależnie pobrała świadczenie wychowawcze lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego.
Na podstawie art. 25 u.p.p.w.d. osoba, która pobrała nienależnie świadczenie wychowawcze, jest obowiązana do jego zwrotu (ust. 1), przy czym za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze uważa się (ust. 2): świadczenie wychowawcze przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą to świadczenie (pkt 2); świadczenie wychowawcze wypłacone osobie innej niż osoba, której świadczenie zostało przyznane, z przyczyn niezależnych od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (pkt 5); świadczenie wychowawcze wypłacone mimo braku prawa do tego świadczenia (pkt 6).
Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.p.p.w.d. w sprawach nieuregulowanych stosuje się przepisy k.p.a., z zastrzeżeniem ust. 2 oraz z zastrzeżeniem, że organem wyższego stopnia w stosunku do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
W sprawie poddanej kontroli sądowej bezsporne jest, że skarżącej przyznane zostało w dniu 8 lipca 2022 r. świadczenie wychowawcze na okres od 1 lipca 2022 r. do 31 maja 2023 r. w wysokości 500 zł miesięcznie na córkę, urodzoną [...[ r.
Nie jest też kwestionowane, że córka skarżącej została umieszczona z dniem 21 czerwca 2022 r. w placówce opiekuńczo-wychowawczej.
Sąd dostrzega, że w aktach administracyjnych sprawy oprócz wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego na córkę znajduje się też wycofanie tego wniosku złożone w dniu 6 lipca 2022 r. Mimo wycofania wniosku o świadczenie 500+ ZUS poinformował skarżącą pismem z dnia 8 lipca 2022 r. o przyznaniu świadczenia od dnia 1 lipca 2022 r. do 31 maja 2023 r.
Ponadto z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu 19 lipca 2022 r. wniosek o świadczenie wychowawcze złożył też dyrektor placówki opiekuńczo-wychowawczej, w której umieszczona została córka skarżącej. Pismem z 28 lipca 2022 r. ZUS poinformował go o przyznaniu ww. świadczenia na okres od 21 czerwca do 31 maja 2023 r.
Następnie, decyzją z dnia 10 października 2022 r. ZUS uchylił prawo skarżącej do świadczenia wychowawczego, uznał, że świadczenie to wypłacone od 1 lipca do 31 października 2022 r. jest nienależnie pobrane i zobowiązał skarżącą do jego zwrotu w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.
Zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca, składa się zatem z dwóch rozstrzygnięć.
Pierwsze dotyczy uchylenia prawa skarżącej do świadczenia wychowawczego na córkę ze względu na zaistnienie przesłanek z art. 8 ust. 1 pkt 2) u.p.p.w.d. Drugie – ustalenia, że wypłacone świadczenie jest nienależne oraz zobowiązania skarżącej do zwrotu tego świadczenia za wskazany okres, we wskazanym terminie i na wskazany rachunek bankowy.
Zaskarżona decyzja w zakresie obu rozstrzygnięć narusza przepisy procesowe, tj. art. 6, art. 8 § 1 i art. 11 k.p.a. oraz nie spełnia wymogów art. 107 § 1 pkt 4), 5) i 6) oraz § 3 k.p.a. Trudno na podstawie tej decyzji jednoznacznie ustalić, jaka jest podstawa prawna decyzji, jej rozstrzygnięcie oraz uzasadnienie faktyczne i prawne. Decyzja ta jest skrajnie lakoniczna i nie daje pewności skarżącej ani co do treści rozstrzygnięcia i jego zakresu, które częściowo znajduje się w temacie pisma, a częściowo w dalszej jej treści i jest niekopletne, ani ustalonego stanu faktycznego, oceny dowodowej i w konsekwencji – powodów podjętego rozstrzygnięcia.
W zakresie uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego Prezes ZUS wskazał, że córka skarżącej przebywa od 21 czerwca 2022 r. w placówce zapewniającej całodobowe utrzymanie, co skutkuje uchyleniem prawa skarżącej do świadczenia wychowawczego na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 2) u.p.p.w.d. W zasadzie zaskarżona decyzja podaje ustalenie faktyczne i jego skutek prawny. Nie podaje jednak dowodu, na podstawie którego ustalenia dokonał ZUS, co z kolei utrudnia weryfikację prawidłowości tego ustalenia. Sąd dostrzega jednak, że w aktach sprawy znajduje się odnośne zaświadczenie dołączone do wniosku dyrektora placówki opiekuńczo-wychowawczej o przyznanie świadczenia wychowawczego na córkę skarżącej. Fakt taki stanowi obiektywną przeszkodę w ustaleniu prawa do świadczenia wychowawczego z wniosku matki.
Podkreślenia wymaga, że skarżąca przed przyznaniem jej przedmiotowego świadczenia wycofała wniosek w tym zakresie. Z decyzji jednak nie wynika powód, dla którego Prezes ZUS przyjął skuteczność wniosku z dnia 6 lipca 2022 r. i dlaczego cofnięcia tego wniosku – również z dnia 6 lipca 2022 r. - nie uwzględnił.
Z decyzji tej nie wynika też, dlaczego dopiero po upływie 3 (trzech) miesięcy uchylił prawo do świadczenia wychowawczego, lecz z innego powodu, o którym powziął wiedzę najpóźniej w dniu 19 lipca 2022 r.
Takie działanie organu narusza wskazane wyżej zasady postępowania administracyjnego, tj. zasady praworządności, zasady zaufania do władzy publicznej i zasady przekonywania, które mają zastosowanie w sprawie wobec odesłania z art. 28 u.p.p.w.d.
Ponadto, z akt administracyjnych sprawy wynika, że ZUS, pomimo wycofania przez skarżącą wniosku o ww. świadczenie, świadczenie to jej przyznał i – jak oświadczyła skarżąca w odwołaniu – wypłacał. Jednocześnie świadczenie to na ten sam okres zostało przyznane również dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, w której córka skarżącej została umieszczona.
Prowadzi to do wniosku, że świadczenie wychowawcze na córkę skarżącej zostało ustalone dwóm podmiotom jednocześnie. Organ nie ocenił i nie wyjaśnił oświadczenia o wycofaniu przez skarżącą wniosku o świadczenie 500+ przed datą jego przyznania. Wycofanie wniosku należy traktować jako realizację obowiązku matki z art. 20 ust. 1 u.p.p.w.d. ZUS pominął tę okoliczność faktyczną w sprawie, przyznał oraz wypłacał (wedle oświadczenia skarżącej) to świadczenie wychowawcze. Wycofanie wniosku powinno skutkować odmową przyznania świadczenia 500+, po wyjaśnieniu i weryfikacji przyczyn cofnięcia wniosku, które maja wpływ również na okres świadczeniowy objęty cofnięciem.
W sprawie okoliczność wycofania wniosku z chwilą jego złożenia oznacza, że z jednej strony ZUS pominął z własnego zaniedbania ocenę okoliczności braku podstaw do ustalenia i wypłacania skarżącej świadczenia wychowawczego w okresie umieszczenia córki skarżącej w placówce wychowawczo-opiekuńczej. Z drugiej strony skutkami prawnymi tego zaniedbania obciążył skarżącą naruszając przy tym określoną w u.p.p.w.d. procedurę zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego, w tym zaniechał obowiązku zbadania przesłanek uznania świadczenia wychowawczego za nienależnie pobrane (art. 25 ust. 2 u.p.p.w.d.) w kontekście wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Rozstrzygnięcie w tym zakresie nie jest ponadto kompletne, ponieważ nie ustala kwoty zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego i ewentualnych odsetek. Następnie, nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego, które realizowałyby przepis art. 25 u.p.p.w.d. w związku z art. 28 i art. 11 k.p.a. Nie wskazuje na ustalenia, które uzasadniałyby ocenę, że wypłacone świadczenie wychowawcze jest nienależne. Brak jest wyjaśnienia organu co do zasadności i podstaw faktycznych i prawnych przyjętego okresu, w którym to świadczenie uznał za nienależne. Argumentacja organu zawarta w odpowiedzi na skargę nie może uzupełniać decyzji i jej uzasadnienia. Kontrolą legalności w trybie przepisów p.p.s.a. objęta jest bowiem decyzja organu, a nie pismo procesowe jakim jest odpowiedź na skargę.
Ze względu na cel świadczenia wychowawczego, o którym mowa w art. 4 ust. 1 u.p.p.w.d. organ winien uwzględnić celowościową wykładnię tego przepisu, gdyż żadne wartości chronione konstytucyjnie nie przemawiają za innym rozwiązaniem zaistniałej sytuacji. Organ zaniedbał obowiązku dokonania oceny, czy środki przyznane w ramach świadczenia wychowawczego zostały wykorzystane zgodnie z ich przeznaczeniem, czyli zostały spożytkowane stosownie do celu wskazanego w art. 4 ust. 1 u.p.p.w.d., w sytuacji gdy w odwołaniu skarżąca oświadczyła, szczegółowo opisała oraz przedstawiła dowody na okoliczność, że cała wypłacona kwota świadczenia wychowawczego została przeznaczona na potrzeby dziecka.
Należy w tym miejscu wskazać, że chociaż świadczenie wychowawcze przysługuje m.in. matce oraz dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, to w istocie świadczenie to służy dziecku. W konsekwencji okoliczność, na co zostało przeznaczone wypłacone świadczenie ma istotny wpływ na ocenę, czy świadczenie to było nienależne (por. wyrok Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Łodzi z 24 czerwca 2021 sygn. II SA/Łd 668/20, w Gliwicach z dnia 7 lipca 2021 sygn. II SA/Gl 47/21 oraz z dnia 15 lipca 2021 sygn. II SA/Gl 572/21, w Krakowie z 18 października 2021 sygn. III SA/Kr 772/12, w Olsztynie z 23 września 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 648/21 r., CBOSA).
W konsekwencji w sprawie naruszone zostały przepisy art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 11, art. 77 k.p.a., a także art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 1 i art. 25 u.p.p.w.d.
Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.
Prowadząc ponowne postępowanie ZUS należycie ustali stan faktyczny sprawy uwzględniając wskazówki zawarte w uzasadnieniu wyroku, dokona odpowiedniej jego subsumcji pod normy prawne oraz wyda odpowiednie rozstrzygnięcie z poszanowaniem przepisów k.p.a. i procedur określonych w u.p.p.w.d.