II SA/Sz 473/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2023-07-06
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo geologiczne i górniczekoncesjawydobycie kruszywastudium uwarunkowańplanowanie przestrzennelasyzadrzewieniauzgodnienie WSApostanowienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na postanowienie odmawiające uzgodnienia koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego, uznając, że planowana działalność narusza przeznaczenie terenu oznaczonego w studium jako lasy i zadrzewienia.

Spółka zaskarżyła postanowienie odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o udzieleniu koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego. Organ pierwszej instancji odmówił uzgodnienia, wskazując na sprzeczność planowanej działalności z zapisami studium uwarunkowań przestrzennych, które dla przedmiotowych działek przewidują status 'lasów i zadrzewień'. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że wydobycie kruszywa metodą odkrywkową jest niezgodne z leśnym charakterem terenu, nawet jeśli złoże zostało udokumentowane.

Sprawa dotyczyła skargi E. Sp. z o.o. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza P. odmawiające uzgodnienia projektu decyzji udzielającej koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego ze złoża na działkach oznaczonych jako lasy i zadrzewienia w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Organ pierwszej instancji odmówił uzgodnienia, argumentując, że odkrywkowe wydobycie kruszywa jest sprzeczne z leśnym charakterem terenu i może naruszać równowagę przyrodniczą oraz stan dróg. Skarżąca spółka podnosiła, że teren w ewidencji gruntów to głównie łąki trwałe, a las stanowi niewielki fragment, oraz że złoże zostało udokumentowane zgodnie z prawem. Kwestionowała również interpretację studium przez organy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie, potwierdzając, że brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wymaga zgodności z zapisami studium, a planowana działalność narusza przeznaczenie terenu jako lasów i zadrzewień. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę, uznając, że zgodnie z art. 7 ust. 2 Prawa geologicznego i górniczego, w przypadku braku planu miejscowego, działalność wydobywcza jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy nie narusza sposobu wykorzystania nieruchomości ustalonego w studium. Sąd podkreślił, że odkrywkowe wydobycie kruszywa jest sprzeczne z leśnym charakterem terenu wskazanym w studium, a istnienie złoża nie przesądza o możliwości jego eksploatacji, jeśli narusza ono ustalenia studium. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące braku wyjaśnienia faktycznego przeznaczenia nieruchomości oraz kwestii komunikacyjnych, uznając je za drugorzędne wobec podstawowej przeszkody w postaci niezgodności z zapisami studium.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, taka działalność nie może być prowadzona, ponieważ narusza sposób wykorzystania nieruchomości ustalony w studium, które określa ten teren jako lasy i zadrzewienia, a odkrywkowe wydobycie jest z tym sprzeczne.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko organów, że zgodnie z art. 7 ust. 2 Prawa geologicznego i górniczego, w przypadku braku planu miejscowego, działalność wydobywcza jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy nie narusza sposobu wykorzystania nieruchomości ustalonego w studium. Odkrywkowe wydobycie kruszywa jest z natury sprzeczne z leśnym charakterem terenu wskazanym w studium.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

P.g.g. art. 23 § ust. 2a pkt 1

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

Udzielenie koncesji na wydobywanie kopalin ze złóż wymaga uzgodnienia z wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) właściwym ze względu na miejsce wykonywania zamierzonej działalności, a kryterium uzgodnienia jest nienaruszanie zamierzoną działalnością przeznaczenia lub sposobu korzystania z nieruchomości określonego w sposób przewidziany w art. 7.

P.g.g. art. 7 § ust. 1

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

Podejmowanie i wykonywanie działalności określonej ustawą jest dozwolone tylko wówczas, jeżeli nie naruszy ona przeznaczenia nieruchomości określonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz w odrębnych przepisach.

P.g.g. art. 7 § ust. 2

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podejmowanie i wykonywanie działalności określonej ustawą jest dopuszczalne tylko wówczas, jeżeli nie naruszy ona sposobu wykorzystywania nieruchomości ustalonego w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz w odrębnych przepisach.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 106

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2022 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.g.g. art. 9 § ust. 1

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

P.g.g. art. 9 § ust. 2

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

P.g.g. art. 9 § ust. 3

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

P.g.g. art. 23 § ust. 2a in fine

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

Konstytucja RP art. 22

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 64

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

P.g.g. art. 29 § ust. 1

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

Argumenty

Skuteczne argumenty

Planowana działalność wydobywcza narusza przeznaczenie terenu oznaczonego w studium jako lasy i zadrzewienia. Istnienie złoża kopalin nie przesądza o możliwości jego eksploatacji, jeśli narusza ono sposób wykorzystania nieruchomości ustalony w studium.

Odrzucone argumenty

Teren w ewidencji gruntów to głównie łąki trwałe, a las stanowi niewielki fragment. Złoże zostało udokumentowane zgodnie z prawem, a organy miały wiedzę o planowanej działalności. Planowana działalność nie uniemożliwia wykorzystania nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem. Kwestie faktycznego przeznaczenia nieruchomości, wpływu na sąsiednie działki i komunikacji powinny być badane.

Godne uwagi sformułowania

odkrywkowe wydobywanie kruszywa naturalnego, ze swej istoty stoją w sprzeczności z leśnym charakterem terenu istnienie złoża kopalin samo w sobie nie przesądza o możliwości jego eksploatacji, nie może ona bowiem naruszać sposobu wykorzystywania nieruchomości ustalonego w studium studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy nadaje charakter normatywny w tym znaczeniu, że od niektórych jego postanowień zależy dopuszczalność podejmowania i wykonywania działalności określonej ustawą P.g.g.

Skład orzekający

Patrycja Joanna Suwaj

przewodniczący sprawozdawca

Wiesław Drabik

sędzia

Katarzyna Sokołowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 7 ust. 2 Prawa geologicznego i górniczego w kontekście zgodności planowanej działalności wydobywczej z zapisami studium uwarunkowań przestrzennych, zwłaszcza gdy teren jest oznaczony jako las lub zadrzewienia."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i konieczności uzgodnienia koncesji na wydobycie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy konfliktu między planami inwestycyjnymi (wydobycie kruszywa) a ochroną terenów leśnych i zadrzewionych, co jest częstym problemem w planowaniu przestrzennym i może mieć szersze implikacje dla ochrony środowiska.

Koncesja na wydobycie kruszywa odrzucona. Sąd: Las to nie kopalnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 473/23 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-07-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Katarzyna Sokołowska
Patrycja Joanna Suwaj /przewodniczący sprawozdawca/
Wiesław Drabik
Symbol z opisem
6060 Poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin
Hasła tematyczne
Koncesje
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1072
art. 23 ust. 2a pkt 1, art. 9 ust. 1, art. 7 ust. 2
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 lipca 2023 r. sprawy ze skargi Spółka na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji udzielającej koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego oddala skargę.
Uzasadnienie
1. Pismem z dnia 5 października 2022 r. Starosta K. wystąpił do Burmistrza P. z wnioskiem o uzgodnienie projektu decyzji udzielającej A. M., właścicielowi E. Spółki z o.o. (dalej przywoływana jako: "Skarżąca") koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego metodą odkrywkową ze złoża "[...]" na działkach ewidencyjnych nr [...], obręb ewidencyjny K. , gmina P..
2. Postanowieniem z dnia 17 października 2022 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 23 ust. 2a pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1072 ze zm., dalej: "P.g.g.") Burmistrz P. (dalej jako: "Organ I instancji"), odmówił uzgodnienia przedstawionego projektu decyzji udzielającej koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego.
Podstawę wydanego rozstrzygnięcia stanowił art. 7 ust.2 P.g.g., że w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podejmowanie i wykonywanie działalności określonej ustawą jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy nie naruszy ona sposobu wykorzystywania nieruchomości ustalonego w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz w odrębnych przepisach. Z uwagi na fakt, iż dla działek nr [...] i nr [...] obręb ewidencyjny [...] K. , gmina P. brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podstawą wydania negatywnego uzgodnienia stały się zapisy studium.
Zgodnie ze studium przyjętym uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w P. z dnia 28 kwietnia 2016 r., działki inwestycyjne nr [...] i nr [...] obręb [...] oznaczone zostały jako "lasy i zadrzewienia". Tym samym w ocenie Burmistrza roboty geologiczne, które miałyby polegać na wydobywaniu kruszywa naturalnego metodą odkrywkową, ze swej strony stoją w sprzeczności z leśnym charakterem terenu. W konsekwencji powyższego ustalono, że prace polegające na wydobywaniu kopaliny metodą odkrywkową są niezgodne z przeznaczeniem tego terenu wynikającym ze studium, które nie przewiduje na obszarze przedmiotowej działki robót geologicznych.
Dodatkowo podstawą odmowy była okoliczność, że planowane prace polegające na wydobywaniu kruszywa naturalnego stanowią również zagrożenie dla zachowania równowagi przyrodniczej, ochrony środowiska i gospodarki wodnej, a brak drogi o kategorii właściwej dla przyjmowania obciążeń związanych z transportem ciężkim ma niewątpliwie duże znaczenie dla lokalnej wspólnoty, ze względu na emisję zanieczyszczeń i hałasu do środowiska oraz z uwagi na wysokie ryzyko pogorszenia się stanu technicznego dróg, co bezpośrednio przekłada się na bezpieczeństwo mieszkańców.
Niezależnie od powyższego Organ I instancji zwrócił uwagę, że z treści projektu decyzji nie wynika jaki podmiot ma być koncesjonariuszem czy będzie nim A. M. czy spółka E. Sp. z o.o.
3. Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie złożyła E. Sp. z o.o reprezentowana przez Prezesa Zarządu I. M.. Zarzuciła, że w studium Miasta i Gminy P. zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w P. z dnia 28 kwietnia 2016 r. nie uwzględniono tego, że omawiany teren według wypisu z rejestru gruntów to łąki trwałe i pastwiska. Jedynie na działce nr [...] na obszarze 0,0738 ha znajduje się las. Dodatkowo stosownie do art. 95 ustawy udokumentowane złoża kopalin ujawnia się w studium w terminie 2 lat od dnia zatwierdzenia dokumentacji geologicznej przez właściwy organ administracji geologicznej. Decyzja zatwierdzająca dokumentację geologiczną złoża kruszywa naturalnego "[...]" w kategorii C1 została wydana w dniu 9 kwietnia 2020 r. znak [...] i przekazana do wiadomości Burmistrzowi P. . Oznacza to w ocenie Strony, że Burmistrz P. miał wiedzę na temat planowanej działalności przedsiębiorcy, a mimo to w ciągu wymaganego ustawą terminu nie ujawnił udokumentowanego złoża w studium.
Skarżąca nie zgodziła się również z kwestią bliskiego sąsiedztwa zabudowy zagrodowej i mieszkaniowej jednorodzinnej oraz obsługi przedmiotowych działek przez drogi gminne. Jej zdaniem, ważnym aspektem w sprawie jest również fakt uzgodnienia przez Marszałka Województwa Z. postanowieniem nr [...] projektu decyzji Starosty K. udzielającej E. Sp. z o.o. koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża kruszywa naturalnego "[...] obręb [...] K. . Spółka zwróciła też uwagę na to, że w odległości 3 km na południe, również na terenie Gminy P. znajduje się złoże "K. gdzie zabudowania znajdują się 50 m od złoża, a także w odległości około 900 m na południe od P. znajduje się złoże "W. ", które znajduje się około 600 m od zabudowań mieszkalnych i 300 m od zabudowań przemysłowych, urobek wywożony jest drogami gminnymi, złoże jest o powierzchni około 1,90 ha, grunty są rolne a złoże nie znajduje się w Studium.
4. Postanowieniem z dnia 21 marca 2023 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej przywoływane jako: "Organ II instancji"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w związku z art. 106 i 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2022r. poz.2000 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 23 ust. 2a pkt 1 w związku z art.7 ust.2 P.g.g., po rozpatrzeniu zażalenia, orzekło utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu Organ II instancji w pierwszej kolejności odniósł się do kwestii legitymacji strony do wniesienia żalenia w sytuacji gdy zażalenie złożyła Prezes Zarządu E. Sp. z o.o I. M., podczas gdy projekt decyzji podlegającej uzgodnieniu określa, iż koncesji udziela się A. M. właścicielowi spółki E. sp. z o.o. Z sentencji projektu decyzji wydanej przez Starostę K. stanowiącej akt administracyjny podlegający uzgodnieniu nie wynika, czy koncesja jest udzielana osobie fizycznej czy też prawnej. Natomiast z wniosku o udzielenie koncesji złożonego do Starosty K. wynika, iż wnioskodawcą jest E. Sp. z o.o. w organizacji pod wnioskiem podpisał się A. M..
Jak wynika z treści aktu notarialnego Repertorium A numer [...] stanowiącym umowę spółki z dnia 22 kwietnia 2022 r. A. M. zawiązał Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością E. Stosownie do zapisów umowy ustanowiono jednoosobowy zarząd i powołano w jego skład I. M. powierzając jej pełnienie funkcji Prezesa. Tym samym I. M. składając zażalenie od postanowienia Organu I instancji była osobą uprawnioną do złożenia tego środka zaskarżenia, jako reprezentant Spółki.
Podsumowując tę część rozważań Organ II instancji stwierdził, że E. Spółka z o.o. reprezentowana przez Prezesa Zarządu I. M. jako spółka, która została wpisana do KRS stała się podmiotem praw i obowiązków spółki E. Sp. z o.o. Tym samym spółce tej przysługuje przymiot strony w postępowaniu.
W dalszej części uzasadnienia Organ II instancji podniósł, że wydobywanie kopaliny ze złoża jest działalnością koncesjonowaną w myśl ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Zgodnie z art. 23 ust.2a tej ustawy w odniesieniu do działalności prowadzonej poza granicami obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej:
1) udzielenie koncesji na wydobywanie kopalin ze złóż, podziemne bezzbiornikowe magazynowanie substancji, podziemne składowanie odpadów albo podziemne składowanie dwutlenku węgla,
2) wydanie decyzji inwestycyjnej, o której mowa w art. 49z ust. 1
- wymaga uzgodnienia z wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) właściwym ze względu na miejsce wykonywania zamierzonej działalności; kryterium uzgodnienia jest nienaruszanie zamierzoną działalnością przeznaczenia lub sposobu korzystania z nieruchomości określonego w sposób przewidziany w art. 7.
Odwołując się do treści art. 7 ust. 1 i 2 ustawy Organ II instancji stwierdził, że podejmowanie i wykonywanie działalności określonej ustawą jest dozwolone tylko wówczas, jeżeli nie naruszy ona przeznaczenia nieruchomości określonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz w odrębnych przepisach. W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podejmowanie i wykonywanie działalności określonej ustawą jest dopuszczalne tylko wówczas, jeżeli nie naruszy ona sposobu wykorzystywania nieruchomości ustalonego w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz w odrębnych przepisach.
Organ II instancji zgodził się ze stanowiskiem Organu I instancji, że na obszarze objętym projektem decyzji obowiązuje Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy P. przyjęty uchwałą Rady Miejskiej w P. z dnia 28 kwietnia 2016 r. Działki inwestycyjne nr [...] i nr [...] w obrębie K. [...] zostały oznaczone jako lasy i zadrzewienia. W rezultacie roboty geologiczne polegające na wydobyciu kruszywa naturalnego metodą odkrywkową, ze swej istoty stoją w sprzeczności z leśnym charakterem terenu. Z kolei samo ujawnienie udokumentowanego złoża kopaliny w studium w trybie art. 95 ust. 1 ustawy samo w sobie nie przesądza o możliwości jego eksploatacji. Nie może ona bowiem naruszać sposobu wykorzystywania nieruchomości ustalonego w studium (art. 23 ust. 2a pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 2 P.g.g.). Rozstrzygnięcie to jest także zasadne z uwagi na fakt, iż wydobycie kruszywa metodą odkrywkową w znaczny sposób ingeruje w strukturę gleby, co wykluczy możliwość leśnego wykorzystania nieruchomości.
Zdaniem Organu II instancji nie mają znaczenia dla sprawy podniesione w zażaleniu zarzuty związane z rzekomymi nieprawidłowościami, które doprowadziły do wydania koncesji na wydobycie kopaliny czy też nierównego traktowania podmiotów w zakresie prowadzenia działalności wydobywczej, nie jest bowiem rzeczą Organu II instancji analiza wydanych koncesji dla innych podmiotów.
5. Niezadowolona z treści rozstrzygnięcia Skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Jednocześnie zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 7, 77 i 80 k.p.a. - poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym w szczególności niewyjaśnienie aktualnego faktycznego przeznaczenia nieruchomości, wielkości i położenia zadrzewienia, wpływu ewentualnego rozpoczęcia eksploatacji złoża na dotychczasowe wykorzystanie nieruchomości, konieczności i celowości wycinki drzew oraz planowanego sposobu organizacji transportu urobku i jego wpływu na nieruchomości sąsiednie.
Nadto Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego art. 7 ust. 2 i z art. 29 ust. 1 P.g.g. w zw. z art. 22 i 64 Konstytucji RP - poprzez ich błędną, rozszerzającą wykładnię polegającą na przyjęciu, iż podejmowanie działalności określonej w Prawie geologicznym i górniczym jest co do zasady zabronione i tylko w wyjątkowych sytuacjach możliwe i dopuszczalne, podczas gdy przepisy te zawierają zamknięty katalog przesłanek uzasadniających odmowę udzielenia koncesji (ergo: działalność jest co do zasady dozwolona, chyba że wystąpi jedna z przesłanek negatywnych), zaś przesłanka naruszenia przeznaczenia nieruchomości określonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy nie wymaga, aby akty te wprost dopuszczały działalność wydobywcza, ale wymaga dokładnej analizy, czy w danym konkretnym przypadku podjęcie zamierzonej działalności uniemożliwiłoby wykorzystanie nieruchomości w sposób zgodny z planem lub studium.
Dodatkowo wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do niniejszej skargi na okoliczność faktycznego przeznaczenia działek nr [...] położonych w obrębie [...] K. (gmina P.) oraz zgodności zamierzenia w postaci rozpoczęcia eksploatacji kruszywa naturalnego ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy P.
Mając powyższe na uwadze Skarżąca wniosła o uchylenie w całości postanowień organów obu instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Organowi I instancji.
Zdaniem Skarżącej, analiza studium przyjętego uchwałą z dnia 28 kwietnia 2016r. prowadzić musi do konkluzji, że intencją Rady Miejskiej w P. nie była zmiana dotychczasowego przeznaczenia (wykorzystania) działek ewidencyjnych nr [...] obręb [...] K. , ale utrzymanie ich dotychczasowego przeznaczenia, które zakwalifikowane zostało jako "lasy i zadrzewienia". Z kolei analizując dane z ewidencji gruntów oraz dostępne mapki geodezyjne należy zauważyć, iż lasy i zalesienia znajdują się jedynie na niedużym fragmencie działki nr [...] (0,0738 ha według wypisu z rejestru gruntów), zaś pozostała część nieruchomości to zgodnie z ewidencjami i mapami łąki trwałe. Analizując zamierzone przedsięwzięcie, w tym lokalizację złóż i planowaną intensywność wydobycia, nie powinno budzić wątpliwości, iż nie pozostaje ono w sprzeczności z dotychczasowym, wynikającym ze studium przeznaczeniem nieruchomości. W szczególności, że eksploatacja złoża kruszywa nie będzie wymagała wycinki istniejących zalesień o powierzchni 0,00738 ha znajdujących się na działce nr [...]. Tym samym, w okolicznościach niniejszej sprawy nie mogła zmaterializować się negatywna przesłanka wynikająca z art. 29 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 2 P.g.g. w rzeczywistości bowiem podjęcie eksploatacji złoża nie uniemożliwiłoby wykorzystanie nieruchomości w sposób przewidziany w studium.
W dalszej części skargi podkreślono, że obsługa komunikacyjna związana z planowanym wydobyciem kruszywa miała się odbywać poprzez drogi niepubliczne będące w dyspozycji "Lasów Państwowych", na co zawarto stosowną umowę dzierżawy.
6. W odpowiedzi na skargę Organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
7. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
8. W pierwszej kolejności wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2022 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej przywoływana jako: P.p.s.a.) sprawa może zostać rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Przedmiotem kontroli jest postanowienie SKO w K. z 21 marca 2023 r., utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza P. którym Organ I instancji negatywnie uzgodnił projekt decyzji o udzieleniu A. M., właścicielowi spółki E. Sp. z o.o. koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego metodą odkrywkową ze złoża "[...] na działkach ewidencyjnych nr [...] obręb ewidencyjny K. gmina P..
9. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy.
Zgodnie z art. 23 ust. 2a pkt 1 P.g.g. udzielenie koncesji na wydobywanie kopalin ze złóż wymaga uzgodnienia z wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) właściwym ze względu na miejsce wykonywania zamierzonej działalności. W myśl art. 106 k.p.a., jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ (§ 1). Zajęcie stanowiska przez ten organ następuje w drodze postanowienia, na które służy stronie zażalenie (§ 5).
Uzyskanie zgody organu współdziałającego jest zatem jednym z warunków wydania decyzji udzielającej Skarżącej koncesji na wydobywanie kopalin. Negatywne uzgodnienie projektu decyzji, tak jak w tej sprawie, jest wiążące dla organu prowadzącego postępowanie główne (tu: Starosty K.
Oceniając postanowienia wydane w sprawie, w pierwszej kolejności należy wskazać na art. 9 ust. 1 P.g.g., zgodnie z którym, jeżeli ustawa uzależnia rozstrzygnięcie organu administracji od współdziałania (uzgodnienia lub wyrażenia opinii) z innym organem administracji, zajmuje on stanowisko nie później niż w terminie 14 dni od dnia doręczenia projektu rozstrzygnięcia. W myśl ust. 2 tego artykułu, jeżeli organ współdziałający nie zajmie stanowiska w terminie określonym w ust. 1, uważa się, że aprobuje przedłożony projekt rozstrzygnięcia. W ust. 3 tego artykułu ustawodawca zastrzegł, że termin do zajęcia stanowiska jest zachowany, jeżeli przed upływem 14 dni od dnia doręczenia wniosku o zajęcie stanowiska w sprawie organ współdziałający doręczył postanowienie w tej sprawie lub dokonał jego wysyłki.
W tej sprawie Starosta K. doręczył projekt rozstrzygnięcia Burmistrzowi P. w dniu 6 października 2022 r. (k. 1). Postanowienie Organu I instancji, wydane 17 października 2022 r., zostało wysłane 18 października 2022 r. (k. 5, 6). Sąd stwierdza, że Organ I instancji zachował termin do uzgodnienia projektu decyzji.
Uzgodnienie dotyczy oceny projektu decyzji z przepisami prawa regulującymi konkretną sprawę, w związku z którą ustawodawca nakłada obowiązek uzgodnienia. W art. 23 ust. 2a in fine P.g.g., kryterium uzgodnienia jest nienaruszanie zamierzoną działalnością przeznaczenia lub sposobu korzystania z nieruchomości określonego w sposób przewidziany w art. 7. W myśl tego przepisu, podejmowanie i wykonywanie działalności określonej ustawą jest dozwolone tylko wówczas, jeżeli nie naruszy ona przeznaczenia nieruchomości określonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz w odrębnych przepisach (ust. 1), zaś w przypadku braku miejscowego planu, podejmowanie i wykonywanie działalności określonej ustawą jest dopuszczalne tylko wówczas, jeżeli nie naruszy ona sposobu wykorzystywania nieruchomości ustalonego w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz w odrębnych przepisach (ust. 2).
10. W sprawie jest poza sporem, że działka wskazana we wniosku nie jest objęta ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Politykę przestrzenną gminy określono w uchwale nr [...] Rady Miejskiej w P. z dnia 28 kwietnia 2016 r. zatwierdzającej Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy P.
Jak wskazał Organ I instancji, zgodnie ze Studium, obszar na którym planowana jest inwestycja (działki nr [...] obręb ewidencyjny K. ) oznaczony został jako lasy i zadrzewienia. Organ I instancji ocenił, że, że roboty geologiczne, które miałyby polegać na wydobywaniu kruszywa naturalnego metodą odkrywkową, ze swej istoty stoją w sprzeczności z leśnym charakterem terenu znajdującym się ponadto w bliskim sąsiedztwie zabudowy zagrodowej, a także mieszkaniowej jednorodzinnej.
Sąd zaznacza, że wprawdzie złoże kruszywa naturalnego, które Skarżąca planuje wydobyć, nie jest skatalogowane w studium (X Uwarunkowania wynikające z występowania udokumentowanych złóż kopalin oraz zasobów wód podziemnych s. 123, k-21), ale tu nie ma błędu, bowiem studium zostało uchwalone 28 kwietnia 2016 r. natomiast przedmiotowe złoże kruszywa naturalnego zostało udokumentowane i zatwierdzone później, decyzją z 9 kwietnia 2020 r. (k-92 i nast.). Powyższe nie ma jednak znaczenia w sprawie, skoro obszar na którym inwestycja jest planowana, to tereny leśne i zadrzewione.
Art. 7 ust. 2 P.g.g. stanowi, że w przypadku braku planu miejscowego podejmowanie i wykonywanie działalności określonej tą ustawą jest dopuszczalne tylko wówczas, jeżeli nie naruszy ona sposobu wykorzystywania nieruchomości ustalonego w studium. Nienaruszanie zamierzoną działalnością określonego tak przeznaczenia lub sposobu korzystania z nieruchomości wskazano w art. 23 ust. 2a P.g.g., jako kryterium uzgadniania przez właściwego wójta (burmistrza, prezydenta miasta) decyzji dotyczących tej działalności, w tym koncesji na wydobywanie kopalin ze złóż. Punktem odniesienia w przytoczonych przepisach jest studium, jako całość (por. wyrok NSA z 11 lutego 2021 r., sygn. akt II GSK 1219/20).
Sąd w pełni podziela wykładnię art. 7 ust. 2 w zw. z ust. 1 P.g.g., dokonaną przez NSA w wyroku z 24 lipca 2015 r. (sygn. akt II OSK 3061/13). NSA wskazał, że ustawodawca zasadniczo uzależnił możliwość podejmowania i wykonywania działalności określonej w ustawie (w tym wydobywania kopalin) od przeznaczenia nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Jest to zasada. W ustępie drugim art. 7 P.g.g. uwzględnił jednak, że sporządzanie miejscowych planów zasadniczo nie jest obowiązkowe, a przeważająca cześć terytorium Polski nie jest pokryta takimi planami, i mając na względzie potrzebę zapobieżenia sytuacjom, w których prowadzenie działalności określonej ustawą (np. wydobywanie kopalin) nie byłoby możliwe ze względu na nieuchwalenie miejscowego planu, ustawodawca dopuścił prowadzenie takiej działalności także na terenach, na których nie obowiązują plany miejscowe, pod warunkiem wszakże, że działalność ta nie naruszy sposobu wykorzystywania nieruchomości ustalonego w studium oraz w przepisach odrębnych. NSA ocenił, że treść art. 7 ust. 2 P.g.g. nadaje zatem studium - w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - charakter normatywny w tym znaczeniu, że od niektórych jego postanowień zależy dopuszczalność podejmowania i wykonywania działalności określonej ustawą P.g.g. Postanowienia te mają ustalać sposób wykorzystania nieruchomości. Zatem żadne inne kryterium - określone w studium - niż sposób wykorzystania nieruchomości, nie może determinować dopuszczalności prowadzenia działalności wydobywczej.
11. Należy zatem podkreślić, że istnienie złoża kopalin samo w sobie nie przesądza o możliwości jego eksploatacji, nie może ona bowiem naruszać sposobu wykorzystywania nieruchomości ustalonego w studium. Mimo takiego istnienia i jednocześnie naruszenia sposobu wykorzystywania nieruchomości ustalonego w studium, wydobycie kopalin nie będzie dopuszczalne (por. wyrok WSA w Poznaniu z 12 sierpnia 2020 r., III SA/Po 34/20). W tym miejscu Sąd podziela argumentację zawartą w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 17 marca 2023 r. (sygn. akt III SA/Po 762/22) i wskazuje, że wydobycie kopaliny ze złoża kruszywa naturalnego wskazanego we wniosku, naruszyłoby sposób wykorzystania nieruchomości ustalony w studium, obowiązującym w P.. Odnosząc się do zarzutów skargi należy podnieść, co następuje.
Najdalej idącym zarzutem skargi jest wywód, że wystarczy by planowana działalność nie była sprzeczna z postanowieniami studium i nie uniemożliwiała wykorzystania nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem określonym w studium. Skarżąca podnosi wręcz, że wydobycie kruszywa jest co do zasady dozwolone, chyba że wystąpi jedna z przesłanek negatywnych, a organy obowiązane są (odpowiednio) do wydania koncesji/uzgodnienia, o ile nie będzie w projekcie błędów merytorycznych.
Zarzut ten nie jest zasady. Sąd stwierdza, że podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z 18 kwietnia 2019 r., (sygn. akt II GSK 117/19), w którym Sąd ocenił, oddalając skargę kasacyjną inwestora, któremu odmówiono uzgodnienia koncesji na wydobywanie kruszywa, że sposób wykorzystania nieruchomości musi być ustalony przez odniesienie do jej przeznaczenia w Studium, co oznacza, że wykorzystanie nieruchomości ma być zgodne z jej sposobem przeznaczenia, a cele rolne (w tej sprawie leśne) nie obejmują prowadzenia kopalni odkrywkowej. NSA nie podzielił poglądu skarżącego kasacyjnie, że dozwolona jest w takim obszarze każda działalność, która nie została wskazana jako zakazana.
Dalej Sąd wskazuje, że podziela także pogląd zawarty w innym wyroku NSA, z 11 lutego 2021 r., (sygn. akt II GSK 1219/20). NSA ocenił, także oddalając skargę kasacyjną inwestora któremu odmówiono uzgodnienia koncesji na wydobywanie kruszywa, że skoro w studium działka jest położona na terenie oznaczonym ZL - jako tereny z przewagą lasów i zalesień oraz obiektów gospodarki leśnej, oznacza to, że planowana działalność polegająca na wydobywaniu kruszywa naturalnego na terenie działki, nie jest zgodna z treścią studium, zatem brak jest podstaw do pozytywnego uzgodnienia zamierzonej działalności.
Nie zmienia tej konstatacji oświadczenie Skarżącego, że nie będzie potrzeby wycinki istniejących zalesień.
12. Sąd ocenia jako wadliwy kolejny zarzut skargi, że Organy nie wyjaśniły aktualnego, faktycznego przeznaczenia nieruchomości, wielkości i położenia zadrzewienia, wpływu ewentualnego rozpoczęcia eksploatacji złoża na dotychczasowe wykorzystanie nieruchomości, konieczności i celowości wycinki drzew oraz planowanego sposobu organizacji transportu urobku.
Zarzut powyższy, w ocenie Sądu nie może zostać uwzględniony w sprawie dotyczącej zgodności planowanej działalności ze studium. Poza granicami sprawy dotyczącej uzgodnienia projektu koncesji na wydobywanie kopaliny znajduje się bowiem ocena faktycznego przeznaczenia nieruchomości. Jeżeli natomiast intencją Skarżącej jest zakwestionowanie zgodności z prawem poszczególnych ustaleń studium, to właściwą drogą wyeliminowania danego przepisu jest zaskarżenie go, inicjując stosowne postępowanie.
Przy ocenie obu postanowień wydanych w kontrolowanej sprawie sprawdzeniu podlega to, czy ustalenia studium zostały prawidłowo zinterpretowane, przez organ uzgadniający projekt decyzji.
13. Zarzut skargi dotyczący obsługi komunikacyjnej i fakt podpisania umowy dzierżawy drogi będącej w dyspozycji Lasów Państwowych wobec powyższych ustaleń ma drugorzędne znaczenie. Na plan pierwszy bowiem wyłania się przeszkoda podstawowa, skoro obszar na którym inwestycja jest planowana, to tereny leśne i zadrzewione.
14. Jako bezzasadny Sąd ocenia także argument skargi dotyczący rekultywacji terenu, wobec czego nie można, zdaniem Skarżącej mówić o trwałej ingerencji w przeznaczenie terenu. Mając na uwadze jednoznaczne ustalenia przedmiotowego studium, któremu przepis art. 7 ust. 2 P.g.g. nadaje charakter normatywny (wobec braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego), planowana rekultywacja terenu nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia (por. ww. wyrok WSA w Poznaniu z 12 sierpnia 2020 r., III SA/Po 34/20; CBOSA).
15. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI