II SA/SZ 468/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżąca, I. W., została zwolniona z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej decyzją Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia 28 października 2024 r. jako żołnierz niedyspozycyjny, z uwagi na długotrwałe zwolnienia lekarskie i negatywny wpływ na morale innych żołnierzy. Organ I instancji powołał się na art. 128 ust. 2 pkt 1 i 4 ustawy o obronie Ojczyzny. Organ II instancji uchylił tę decyzję i sam zwolnił skarżącą na podstawie art. 128 ust. 1 pkt 10 u.o.O., wskazując na otrzymanie w opinii służbowej ogólnej oceny niedostatecznej. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym brak podstawy prawnej do sporządzenia opinii służbowej. WSA uchylił decyzję organu II instancji, uznając, że opinia służbowa została sporządzona bez podstawy prawnej zgodnie z § 8 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. Sąd stwierdził, że przepis ten nie uprawniał dowódcy jednostki wojskowej do sporządzenia opinii w trakcie pełnienia przez żołnierza dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej, a tym samym nie mogła ona stanowić podstawy do obligatoryjnego zwolnienia na podstawie art. 128 ust. 1 pkt 10 u.o.O. Sąd podkreślił również naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania przez organ II instancji, który zastosował inną podstawę prawną niż organ I instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących opiniowania służbowego żołnierzy dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej oraz zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej i interpretacji przepisów Ustawy o obronie Ojczyzny oraz rozporządzeń wykonawczych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy opinia służbowa z oceną niedostateczną, sporządzona bez podstawy prawnej, może stanowić obligatoryjną podstawę do zwolnienia żołnierza z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, opinia służbowa sporządzona bez podstawy prawnej nie może stanowić podstawy do obligatoryjnego zwolnienia żołnierza z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że § 8 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. nie uprawniał dowódcy jednostki wojskowej do sporządzenia opinii w trakcie pełnienia przez żołnierza dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej, co czyniło opinię bezprzedmiotową jako podstawę do zwolnienia na podstawie art. 128 ust. 1 pkt 10 u.o.O.
Czy organ odwoławczy może zastosować inną podstawę prawną niż organ pierwszej instancji, jeśli prowadzi do odmiennej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy, stosując instrument reformatoryjny, powinien rozpoznać sprawę co do istoty, ale zmiana podstawy prawnej, która prowadzi do rozpatrzenia sprawy na nowo i narusza zasadę dwuinstancyjności, jest niedopuszczalna.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organ II instancji, zmieniając podstawę prawną zwolnienia z fakultatywnej na obligatoryjną, naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania, ponieważ sprawa powinna być dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta w swoim zakresie.
Czy naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym może skutkować uchyleniem decyzji, jeśli strona nie wykazała, że uchybienie to uniemożliwiło jej dokonanie konkretnej czynności dowodowej?
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie zasady czynnego udziału strony może skutkować uchyleniem decyzji, nawet jeśli strona nie wykazała konkretnego wpływu na wynik sprawy, zwłaszcza gdy dotyczy to fundamentalnych praw procesowych.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, w tym brak powiadomienia o prowadzonym postępowaniu i niemożność przedstawienia dowodów, stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przepisy (14)
Główne
u.o.O. art. 128 § ust. 1 pkt 10
Ustawa o obronie Ojczyzny
Przepis stanowi obligatoryjną podstawę do zwolnienia ze służby wojskowej w przypadku otrzymania w opinii służbowej ogólnej oceny niedostatecznej.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd administracyjny w przypadku naruszenia prawa materialnego.
Pomocnicze
u.o.O. art. 128 § ust. 2 pkt 1
Ustawa o obronie Ojczyzny
Przepis stanowi fakultatywną podstawę do zwolnienia ze służby wojskowej z uwagi na zaistnienie potrzeb Sił Zbrojnych.
u.o.O. art. 146 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o obronie Ojczyzny
Dotyczy przerwania dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej z uwagi na potrzeby Sił Zbrojnych.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis umożliwia organowi odwoławczemu uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenie co do istoty sprawy.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądowej.
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie opiniowania służbowego żołnierzy art. 8 § ust. 1 pkt 1
Określa przypadki sporządzenia opinii żołnierza zasadniczej służby wojskowej, w tym na wniosek dowódcy jednostki wojskowej.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Określa wysokość opłat za czynności radców prawnych.
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 18 maja 2022 r. w sprawie dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej art. 18 § ust. 1
Określa datę przedterminowego zwolnienia żołnierza ze służby wojskowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opinia służbowa została sporządzona bez podstawy prawnej, co uniemożliwia jej wykorzystanie jako podstawy do obligatoryjnego zwolnienia ze służby. • Organ II instancji, stosując inną podstawę prawną niż organ I instancji, naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania. • Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.
Godne uwagi sformułowania
opinia służbowa sporządzona bez podstawy prawnej • naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania • brak podstaw prawnych do sporządzenia opinii służbowej
Skład orzekający
Joanna Wojciechowska
przewodniczący
Wiesław Drabik
sprawozdawca
Krzysztof Szydłowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opiniowania służbowego żołnierzy dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej oraz zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej i interpretacji przepisów Ustawy o obronie Ojczyzny oraz rozporządzeń wykonawczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu administracyjnym, w tym znaczenia podstawy prawnej dla dokumentów urzędowych i zasady dwuinstancyjności. Pokazuje, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet w sprawach dotyczących służby wojskowej.
“Brak podstawy prawnej dla opinii służbowej – klucz do wygranej w sądzie administracyjnym?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.