II SA/Sz 457/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2024-10-17
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanerozbiórkasamowola budowlanapozwolenie na budowęrurociągurządzenia wodnelegalizacjanadzór budowlanydecyzja administracyjnapostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę rurociągu, uznając, że skarżący nie dopełnił obowiązków legalizacyjnych.

Skarżący J.B. wniósł skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę wybudowanego bez pozwolenia rurociągu do rozprowadzania wód podziemnych. Argumentował, że rurociąg nie jest obiektem budowlanym i wymagał jedynie zgłoszenia jako urządzenie melioracji wodnych. Sąd oddalił skargę, podkreślając, że skarżący nie dopełnił obowiązków nałożonych prawomocnym postanowieniem organu nadzoru budowlanego, co skutkowało obowiązkiem wydania decyzji rozbiórkowej.

Sprawa dotyczyła skargi J.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (ZWINB), która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazującą rozbiórkę rurociągu służącego do rozprowadzania wód podziemnych, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżący kwestionował kwalifikację rurociągu jako obiektu budowlanego, twierdząc, że jest to jedynie urządzenie melioracji wodnych, które nie wymaga pozwolenia na budowę. Podnosił również zarzuty proceduralne dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. oraz błędnej wykładni art. 153 i 170 p.p.s.a. przez organy administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę. Sąd uznał, że kluczowe znaczenie ma fakt, iż skarżący nie dopełnił obowiązków nałożonych prawomocnym postanowieniem ZWINB z dnia 28 lipca 2021 r., które nakazywało przedłożenie dokumentów legalizacyjnych w terminie trzech miesięcy. Ponieważ skarżący nie wykonał tych obowiązków i nie wystąpił o przedłużenie terminu, organ nadzoru budowlanego był zobowiązany do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego, zgodnie z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że kwestie dotyczące kwalifikacji rurociągu jako obiektu budowlanego zostały już rozstrzygnięte w prawomocnym wyroku z dnia 9 grudnia 2021 r. (sygn. akt II SA/Sz 1011/21), a postępowanie w tej sprawie ograniczało się do weryfikacji wykonania przez skarżącego nałożonych obowiązków.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, ale nawet jeśli nie jest obiektem budowlanym, a jedynie urządzeniem melioracji wodnych, skarżący nie dopełnił obowiązków legalizacyjnych nałożonych prawomocnym postanowieniem.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że niezależnie od kwalifikacji prawnej rurociągu, kluczowe jest niewykonanie przez skarżącego obowiązków nałożonych prawomocnym postanowieniem organu nadzoru budowlanego, co skutkuje obowiązkiem wydania decyzji rozbiórkowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.b. art. 48 § ust. 1, 2, 3, 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Niespełnienie w wyznaczonym terminie obowiązków nałożonych postanowieniem na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 p.b. (nieprzedłożenie wymaganych dokumentów) stanowi podstawę do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.b. art. 29 § ust. 2 pkt 9

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 49b

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez skarżącego obowiązków legalizacyjnych nałożonych prawomocnym postanowieniem organu nadzoru budowlanego.

Odrzucone argumenty

Rurociąg nie jest obiektem budowlanym i nie wymaga pozwolenia na budowę. Rurociąg jest urządzeniem melioracji wodnych, które nie wymaga pozwolenia na budowę. Naruszenie przepisów k.p.a. przez organy administracyjne. Błędna wykładnia art. 153 i 170 p.p.s.a. przez organy administracyjne.

Godne uwagi sformułowania

W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. W toku postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją należało wyłącznie zbadać czy skarżący przedłożył dokumenty wskazane w ww. postanowieniu ZWINB z dnia 28 lipca 2021 r. czy też nie.

Skład orzekający

Katarzyna Sokołowska

przewodniczący

Joanna Świerzko-Bukowska

sprawozdawca

Marzena Iwankiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie obowiązku wykonania nałożonych przez organ nadzoru budowlanego obowiązków legalizacyjnych i konsekwencji ich niewykonania, nawet w przypadku kwestionowania przez stronę charakteru obiektu budowlanego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dopełnienia obowiązków legalizacyjnych po wydaniu prawomocnego postanowienia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konsekwencje braku współpracy z organami nadzoru budowlanego i niewykonywania nałożonych obowiązków, nawet gdy strona kwestionuje sam charakter budowy.

Nawet jeśli budowa jest legalna, brak dokumentów może prowadzić do nakazu rozbiórki.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 457/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-10-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-07-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Świerzko-Bukowska /sprawozdawca/
Katarzyna Sokołowska /przewodniczący/
Marzena Iwankiewicz
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 48 ust. 2, ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska (spr.), Protokolant starszy inspektor sądowy Aneta Ciesielska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 października 2024 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 22 kwietnia 2024 r., nr WOA.7722.185.2020.AK Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "ZWINB", "organ II instancji"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735, ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333, dalej: "p.b."), w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 września 2020 r., tj. w zw. z art. 25 i 27 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471), po rozpatrzeniu odwołania J. B. (dalej: "skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. (dalej: "PINB", "organ I instancji") z dnia 16 grudnia 2022 r., nr 52/2022, nakazującą J. B., rozbiórkę wykonanego rurociągu służącego rozprowadzaniu wód podziemnych do celów rolniczych, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki oznaczonej nr [...], obręb ewidencyjny nr [...] [...], jednostka ewidencyjna C. - [...].
Decyzja zapadła w wyniku ustalenia następującego stanu faktycznego sprawy.
W związku otrzymanymi informacjami od Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, dotyczącymi wykonanych robót związanych z urządzeniami wodnymi na działkach nr [...] [...], [...] [...] z obrębu [...], nr [...] i [...] z obrębu [...] oraz nr [...] z obrębu [...], organ I instancji w dniu 26 sierpnia 2020 r. przeprowadził oględziny, podczas których ustalono m.in. że na terenie działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym nr [...] [...], J. B., w okresie między sierpniem a grudniem 2019 r. wybudował:
- punkt do ujmowania wody z zagłębionych w gruncie rur z PVC o średnicy 280 mm, o głębokości 19,54 m do lustra wody i wystający 40 cm nad poziomem terenu (oznaczony nr 2 na załączonym do protokołu z oględzin szkicu sytuacyjnym nr 4),
- układ przewodów z rur PVC ułożonych pod ziemią wraz z wyprowadzonymi ponad teren punktami do rozprowadzania wody.
Organ I instancji zakwalifikował przedmiotowy układ przewodów wodociągowych jako "sieć wodociągową", służącą do dystrybucji wody do celów rolniczych. Uznając, że każdy z wykonanych na terenie nieruchomości odcinków sieci należy traktować jako oddzielny, mogący samodzielnie funkcjonować obiekt budowlany, PINB postępowaniem objął "sieć", położoną na terenie działki nr [...] w obrębie Z., w części zachodniej, przy studni oznaczonej nr 2 na szkicu sytuacyjnym nr 4, stanowiącym załącznik do protokołu z oględzin oraz do nw. postanowienia, zaś pozostałe obiekty uczynił przedmiotami odrębnych postępowań.
Organ I instancji postanowieniem z dnia 21 października 2020 r., nr 73/2020, wydanym na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 2 p.b., w brzmieniu obowiązującym po dniu 18 września 2020 r., wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z budową przedmiotowej sieci.
Wskutek zażalenia J. B., ZWINB postanowieniem z dnia 25 stycznia 2021 r., nr WOA.7722.185.2020.JC, uchylił w całości zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Ponownie rozpatrując sprawę, organ I instancji, na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 p.b, w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 września 2020 r., wydał postanowienie z dnia 6 kwietnia 2021 r., nr 27/2021.
W wyniku rozpatrzenia zażalenia J. B., postanowieniem z dnia 28 lipca 2021 r., nr WOA.7722.185.2020.JC, ZWINB uchylił ww. postanowienie PINB w całości i na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 p.b. w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 września 2020 r. i orzekł w ten sposób, że:
1. wstrzymał wykonywanie robót budowlanych polegających na budowie rurociągu służącego rozprowadzaniu wód podziemnych do celów rolniczych wybudowanego na terenie działki nr [...], położonej w obrębie ewidencyjnym nr [...] [...], jednostka ewidencyjna [...], stanowiącym załącznik do postanowienia i integralną jego część,
2. nakazał przedłożyć w terminie trzech miesięcy od dnia doręczenia postanowienia:
1) cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczegółowymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 p.b., tj. potwierdzającym uprawnienia do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, aktualnym na dzień opracowania projektu; przy czym do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2,
2) oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,
3) decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Wyrokiem z dnia 9 grudnia 2021 r., sygn. akt: II SA/Sz 1011/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę J. B. na ww. postanowienie ZWINB z dnia 28 lipca 2021 r.
Decyzją z dnia 16 grudnia 2022 r., nr 52/2022, organ I instancji nakazał J. B., rozbiórkę wykonanego rurociągu służącego rozprowadzaniu wód podziemnych do celów rolniczych, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki oznaczonej nr [...], obręb ewidencyjny nr [...] [...], stwierdzając, że do dnia wydania decyzji nie został wypełniony obowiązek określony postanowieniem ZWINB w S. z dnia 28 lipca 2021 r.
J. B. zastępowany przez adwokata wniósł do ZWINB odwołanie od ww. decyzji PINB, w którym zarzucił naruszenie:
- art. 28 ust. 1 p.b. poprzez uznanie przez organ I instancji, iż układ przewodów z rur PVC ułożony pod ziemią, znajdujących się na działce skarżącego, stanowi obiekt budowlany w rozumieniu przepisów p.b. i wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, w sytuacji gdy wykonane przewody wodociągowe służą jedynie do czasowego rozprowadzenia wody i nie mogą być uznane za obiekt budowlany (inna budowla - kategoria VIII obiektów budowlanych zgodnie z załącznikiem do p.b.) w rozumieniu przepisów p.b., a co za tym idzie nie wymagają pozwolenia na budowę;
- art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b. w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 września 2020 r., poprzez uznanie przez organ I instancji, iż skarżący wybudował obiekt budowlany bez wymaganego pozwolenia na budowę, w sytuacji, gdy wykonane przewody wodociągowe służą jedynie do czasowego rozprowadzenia wody i nie mogą być uznane za obiekt budowlany w rozumieniu przepisów p.b., a co za tym idzie, nie wymagają pozwolenia na budowę, zatem w przedmiotowej sprawie organ I instancji nie był uprawniony do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego;
- art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów władzy publicznej oraz niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, a polegający na niewyjaśnieniu w decyzji organu I instancji przyczyn i przesłanek na podstawie których organ stwierdził, iż układ rur PVC ułożony pod ziemią i znajdujący się na działkach skarżącego, należy uznać jako obiekt budowlany w rozumieniu przepisów p.b.;
- art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a., poprzez błędną analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przez organ I instancji, co w konsekwencji doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych w sprawie i wydania zaskarżonej decyzji.
Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 22 kwietnia 2024 r., nr [...], ZWINB utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.
W motywach uzasadnienia organ odwoławczy przytoczył treść art. 48 p.b. w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie (tj. w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 września 2020 r.) i stwierdził, że w sprawie ziściła się sytuacja o której mowa w art. 48 ust. 2 i 3 p.b., tj. zobowiązany nie przedłożył wymaganych prawem dokumentów. Dlatego też zaktualizował się obowiązek właściwego organu nakazania, w drodze decyzji, rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części.
Jak wyjaśnił organ II instancji ostatecznym postanowieniem z dnia 28 lipca 2021 r., nr [...], nałożył na J. B. obowiązek przedłożenia wymaganych prawem dokumentów. Natomiast wyrokiem z dnia 9 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 1011/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę J. B. na ww. postanowienie ZWINB w S. z dnia 28 lipca 2021 r. Wyrok ten stał się prawomocny dnia 1 lutego 2022 r. Pomimo jednak tego, J. B. do dnia wydania skarżonej decyzji, tj. do dnia 16 grudnia 2022 r. nie wykonał obowiązków nałożonych na niego ww. postanowieniem z dnia 28 lipca 2021 r. Jednocześnie inwestor nie wystąpił o zmianę terminu wykonania tych obowiązków, ani też nie przedłożył wymaganych dokumentów w późniejszym terminie.
W takim stanie sprawy, w ocenie ZWINB, organ I instancji nie mógł wydać innego rozstrzygnięcia, jak nakaz rozbiórki wskazanego obiektu budowlanego. Wobec zaś braku zmiany stanu faktycznego do dnia wydania rozstrzygnięcia przez organ II instancji, nie znalazł on podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu ZWINB zaznaczył, iż kwestie w nich poruszone zostały już rozstrzygnięte w ostatecznym i prawomocnym postanowieniu tego organu z dnia 28 lipca 2021 r., nr [...] Przytaczając treść art. 153 i art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ZWINB stwierdził, że ww. postanowienie wiąże nie tylko organy nadzoru budowlanego wszystkich instancji, ale również i inwestora - J. B..
Pismem z dnia 22 maja 2024 r. niezadowolony z treści rozstrzygnięcia J. B., zastępowany przez adwokata, wniósł skargę na powyższą decyzję ZWINB do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.
Po powtórzeniu zarzutów sformułowanych w odwołaniu skarżący dodatkowo zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 170 p.p.s.a., poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji uznanie, iż z uwagi na wcześniej zapadły w sprawie prawomocny wyrok sądu administracyjnego w przedmiocie oddalenia skargi skarżącego na postanowienie nakładające obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, organ zobowiązany był wydać decyzję rozbiórkową, podczas gdy obowiązkiem organu było ponowne zbadanie przesłanki art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b. w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 września 2020 r., w kontekście zgromadzonego materiału dowodowego.
Ponadto skarżący zarzucił naruszenie następujących przepisów:
1. art. 29 ust. 2 pkt 9 p.b. w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 września 2020 r., poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy układ przewodów z rur PVC ułożony pod ziemią, znajdujący się na działce skarżącego, może być ewentualnie uznany jedynie za urządzenie melioracji wodnych, a zgodnie z ww. przepisem wykonywanie robót budowlanych polegających na wykonywaniu i przebudowie urządzeń melioracji wodnych nie wymaga pozwolenia na budowę;
2. art. 48 ust. 1, 2 i 3 p.b. w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 września 2020 r., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy w obowiązującym do dnia 18 września 2020 r. stanie prawnym wykonane przewody wodociągowe stanowią urządzenia melioracji wodnych, więc winien znaleźć zastosowanie co najwyżej przepis art. 49b p.b.
W oparciu o tak postawione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania w sprawie, a nadto wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania.
W motywach uzasadnienia skarżący argumentował, że zaskarżona decyzja została wydana na skutek dokonania wadliwej wykładni przepisu art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 170 p.p.s.a., która spowodowała, iż organ administracyjny przed wydaniem decyzji utrzymującej w mocy decyzję rozbiórkową, zaniechał ponownej analizy stanu faktycznego w celu zastosowania właściwej podstawy prawnej.
Skarżący zakwestionował prawidłowość ustaleń organów administracyjnych, w oparciu o które stwierdzono, że układ przewodów z rur PVC położony pod ziemią przez skarżącego, to obiekt budowlany, bowiem wykonane przewody wodociągowe służą jedynie do czasowego rozprowadzenia wody. Podniósł ponadto, że organ administracyjny w zaskarżonej decyzji nie wskazał precyzyjnie jakie przesłanki, w tym techniczne, pozwoliły na stwierdzenie, iż układ rur PVC ułożony pod ziemią i znajdujący się na działkach skarżącego, należy uznać jako obiekt budowlany w rozumieniu przepisów p.b. Zdaniem skarżącego potwierdza to, iż organy administracyjne nie podjęły niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Skutkowało to według skarżącego niewłaściwym zastosowaniem przepisu art. 48 ust. 2 i 3 p.b. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 września 2020 r.), a kolejno także art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b.
Zdaniem skarżącego gdyby nawet przyjąć, iż układ przewodów z rur PVC ułożony pod ziemią, znajdujący się na jego działce stanowi obiekt budowlany, to mógłby on ewentualnie zostać uznany jedynie za urządzenie melioracji wodnych, a w takiej sytuacji organ powinien zastosować regulacje art. 49b p.b. w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 września 2020 r., a zatem najpierw wezwać skarżącego do przedłożenia dokumentów opisanych w tym przepisie i dopiero brak ich przedłożenia mógłby uzasadniać wydanie decyzji rozbiórkowej.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Postanowieniem z dnia 26 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 457/24 Sąd wstrzymał wykonanie decyzji organu I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 p.p.s.a., stanowi, że uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia według wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że złożona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 48 p.b. w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie (tj. w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 września 2020 r. włącznie):
1. Organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno- budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.
4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.
5. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona.
Z powyższych przepisów jasno wynika, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków nałożonych postanowieniem, o którym mowa w art. 48 ust. 2 i 3 p.b., tj. nieprzedłożenia przez zobowiązanego wymaganych prawem dokumentów, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części.
Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy wskazać, że ostatecznym postanowieniem z dnia 28 lipca 2021 r., znak: WOA.7722.185.2020.JC, ZWINB nałożył na skarżącego obowiązek przedłożenia wymaganych prawem dokumentów w terminie trzech miesięcy od dnia doręczenia tego postanowienia, tj. do dnia 2 listopada 2021 r.
Wskazać również należy, że wyrokiem z dnia 9 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 1011/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę J. B. na ww. postanowienie z dnia 28 lipca 2021 r., znak: WOA.7722.185.2020.JC. Wyrok ten jest prawomocny.
Podkreślić należy, że specyfika postępowania legalizacyjnego powoduje, że po wydaniu przez organ I instancji postanowienia na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 p.b., zakres zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uzależniony jest w całości od aktywności strony zobowiązanej do przedłożenia odpowiednich dokumentów. Niespełnienie w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w art. 48 ust. 3 p.b. stanowi podstawę obligującą organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o nakazie rozbiórki (por. wyrok WSA w Olsztynie z 16 kwietnia 2024, sygn. akt II SA/Ol 1127/23).
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że termin wskazany w art. 48 ust. 3 p.b. jest terminem procesowym, instrukcyjnym, a nie terminem prawa materialnego i może być przedłużany stosownie do uznania organu z jego woli lub na żądanie strony, jeżeli zachodzą ku temu szczególne okoliczności. Przy dokonywaniu tej oceny organ nadzoru powinien kierować się w pierwszym rzędzie zakresem nałożonych obowiązków, ale nie może pomijać interesów stron postępowania oraz jego dotychczasowego przebiegu (por. wyroki NSA: z dnia 25 września 2019 r., sygn. akt II OSK 2331/17; z dnia 12 maja 2022 r., sygn. akt II OSK 890/22). Zatem, do uznania organu nadzoru budowlanego należy każdorazowo ocena, czy zachodzą uzasadnione okoliczności zmiany tego terminu.
Jak wynika z akt sprawy do dnia wydania zaskarżonej decyzji, tj. do dnia 22 kwietnia 2024 r. skarżący nie wykonał obowiązków nałożonych na niego ww. postanowieniem ZWINB z dnia 28 lipca 2021 r. Nie wystąpił także o zmianę terminu wykonania tych obowiązków. Zasadnie zatem ZWINB utrzymał w mocy decyzję organu I instancji nakazującą rozbiórkę wskazanego obiektu budowlanego.
W świetle powyższego nie mogły okazać się skuteczne zarzuty skargi, które w istocie zmierzają do ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu z dnia 9 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 1011/21. W toku postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją należało wyłącznie zbadać czy skarżący przedłożył dokumenty wskazane w ww. postanowieniu ZWINB z dnia 28 lipca 2021 r. czy też nie.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w uzasadnieniu wyroku są dostępne w Internecie na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI