II SA/Sz 457/22

II SA/Sz 457/22 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-02-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Krzysztof Szydłowski
Marzena Iwankiewicz
Patrycja Joanna Suwaj /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Planowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 503
art. 4 ust. 1-2, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 2373
art. 71 ust. 2 pkt 1-2, art. 72 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1839
par. 2,  par. 3 ust. 1 pkt 14
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znaczącą oddziaływać na środowisko
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 77 par. 1 i art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 par. 1 pkt 1 lit.a , art. 135, art. 200, art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 lutego 2023 r. sprawy ze skargi A. J. i A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy G. z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz skarżących A. J. i A. J. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
1. Wnioskiem z dnia 8 maja 2018 r. D. i Z. K. (dalej przywoływani jako: "Inwestorzy"), zwrócili się do Burmistrza Gminy G. o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji opisanej jako: rozbudowa budynku warsztatowo - usługowo - magazynowego na działce nr [...], położonej w obrębie geodezyjnym C. . We wniosku wskazali, że na terenie działki nr [...] znajduje się budynek warsztatowo - usługowo - magazynowy oraz budynek gospodarczy. Planowana jest rozbudowa budynku warsztatowo - usługowo - magazynowego o parterową część konstrukcji stalowej, obudowaną płytą warstwową, od strony elewacji tylnej, z przeznaczeniem na komorę lakierniczą oraz pomieszczenia magazynowe Planowane jest poszerzenie usług prowadzonego warsztatu samochodowego o usługi blacharsko - lakiernicze.
2. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania, w którym została sporządzona ponowna analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, Burmistrz Gminy G. decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...] ustalił warunki zabudowy dla rozbudowy budynku warsztatowo - usługowo - magazynowego z poddaszem mieszkalnym o komorę lakierniczą i magazyn, zlokalizowanej od strony elewacji tylnej, na działce nr [...], położonej w obrębie ewidencyjnym C.
3. Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli A. J. i A. J. – wspólnicy spółki cywilnej J. s.c. w G. (dalej przywoływani jako: "Skarżący") wskazując, że lakiernia i magazyn znacząco negatywnie oddziałują na środowisko i posadowione są na terenie zbiornika wody podziemnej.
Skarżący podnieśli, że w ww. decyzji (ustalenie pkt 2.5.2) uznano, że dla tej inwestycji wystarczy istniejące przyłącze, gdy tymczasem inwestycja jest wyposażona w zbiornik bezodpływowy na nieczystości. W decyzji nie ustalono warunków odprowadzania ścieków z działalności lakierni, a nadto inwestycja nie posiada sieci wodociągowej, która miała być zrealizowana na podstawie decyzji nr [...] z 2013 r. Nadto, Skarżący zarzucili, że w decyzji brak jest informacji o miejscu i sposobie magazynowania odpadów z działalności projektowanej lakierni, tj. jest brak wymogu wybudowania magazynu dla szkodliwych substancji. W zakreślonym obszarze analizy (180 m od strony północnej i południowej) nie uwzględniono działek nr [...], [...], [...], na których obecnie realizowana jest zabudowa mieszkaniowa. Od strony zachodniej i wschodniej obszar analizowany został zakreślony w odległości 300 m od granicy terenu inwestycji i nie uwzględnia planowanego ogrodu dla gości hotelu, placu zabaw dla dzieci. Planowana lakiernia ma powstać w bezpośrednim sąsiedztwie działki nr [...], gdzie prowadzony jest hotel z restauracją. Prowadzona działalność hotelu zostanie zatem w znacznym stopniu utrudniona. W ocenie Skarżących planowana inwestycja oraz prowadzona obecnie działalność (lakiernia) jest legalizacją już istniejącej samowoli budowlanej. Inwestorzy prowadzą bez pozwolenia działalność, w tym lakierowanie i prace blacharskie, co ma potwierdzać postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] marca 2019 r. oraz decyzja organu nadzorczego z dnia [...] lipca 2019 r.
W oparciu o powyższe zarzuty Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji.
4. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] marca 2022 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) oraz art. 61 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w brzmieniu obowiązującym do dnia 2 stycznia 2022 r. (j.t. Dz. U. z 2022 r., poz. 503), zwanej dalej "u.p.z.p", orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Organu I instancji w całości.
Uzasadniając decyzję Organ odwoławczy wyjaśnił, że materialnoprawną podstawę decyzji w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie ustalenia sposobu wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Kolegium wskazało, że z dniem 3 stycznia 2022 r. zmienione zostały przepisy ustawy oraz rozporządzenia. Stosownie do treści art. 4 ustawy z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2021 r. poz. 1986), do spraw ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego lub wydania warunków zabudowy, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2 w brzmieniu dotychczasowym. Ponadto, zgodnie z § 2 rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2021 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, do spraw ustalenia warunków zabudowy, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe. Wobec powyższego w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy oraz rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym do dnia 2 stycznia 2022 r.
Kolegium zacytowało dalej treść art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i podniosło, że z powyższego przepisu wynika, że decyzję o warunkach zabudowy wydaje się dla przyszłej, planowanej inwestycji polegającej na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu robót budowlanych, ewentualnie polegającej na zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Nie można natomiast ustalić warunków zabudowy dla inwestycji już zrealizowanej. Wyjątkiem jest sytuacja, w której postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy prowadzone jest w związku z legalizacją samowoli budowlanej. Gdy obiekt już istnieje, możliwość ubiegania się przez inwestora o wydanie decyzji o warunkach zabudowy musi pozostać w ścisłym związku z postępowaniem legalizacyjnym, w ramach którego wydawane jest postanowienie w tym przedmiocie.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Kolegium wyjaśniło, że w aktach sprawy znajduje się decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...], umarzająca wszczęte z urzędu postępowanie organu nadzorczego w sprawie dobudowanej komory lakierniczej typu kontenerowego, od strony wschodniej budynku warsztatowo-usługowo-magazynowego z poddaszem mieszkalnym, położonego na terenie działki nr [...] obręb geodezyjny C. . Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że organ nadzoru budowlanego prowadził postępowanie w sprawie samowolnie dobudowanej w 2018 r. do obiektu warsztatowo-usługowo-magazynowego z poddaszem mieszkalnym kontenerowej komory lakierniczej. Na nieruchomości organ nadzoru budowlanego dokonywał kilkukrotnych kontroli, w tym w dniu 11 marca 2020 r., kiedy to ustalił, że kontener lakierni został odcięty od budynku warsztatowo-usługowo-magazynowego z poddaszem mieszkalnym, a następnie usunięty i parkuje w części południowo-zachodniej działki. Ostatnie kontrole organu nadzoru przeprowadzone w dniach 3 lipca i 24 listopada 2020 r. wykazały, że kontener nie zmienił swojej lokalizacji. Ustalenia te były podstawą dla organu nadzoru budowlanego do umorzenia wszczętego z urzędu postępowania w sprawie samowoli budowlanej.
W powyższych okolicznościach, w ocenie Kolegium, nie można obecnie uznać, że w prowadzonym postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy mamy do czynienia z inwestycją już zrealizowaną.
Kolegium podało dalej, że w niniejszej sprawie Organ pierwszej instancji sporządził analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu. Szerokość frontu działki stanowiącej teren inwestycji ustalona została na 60 m, wobec czego obszar analizy określono na teren o promieniu 180 m wokół granic terenu inwestycji. Jednocześnie Organ pierwszej instancji biorąc pod uwagę, że zabudowa w sąsiedztwie terenu inwestycji ma charakter rozproszony, rozszerzył obszar analizowany od strony zachodniej i wschodniej, wzdłuż ul. [...], do 300 m od granic terenu inwestycji.
W ocenie Kolegium, ogląd znajdującej się w aktach postępowania mapy ewidencyjnej potwierdza, że takie zakreślenie obszaru analizy jest dopuszczalne i uzasadnione obecnym sposobem zabudowy w sąsiedztwie terenu inwestycji.
W tak zakreślonym obszarze analizowanym ujawniono 10 działek zabudowanych. Zabudowę stanowią obiekty o funkcji mieszkalnej z towarzyszącymi budynkami gospodarczymi, usługowej (hotel z domem weselnym, salon samochodowy oraz stacja kontroli pojazdów), handlowej, produkcyjnej (zakład produkcyjny zakrętek do słoików, na terenie zakładu znajduje się lakiernia). Zdaniem Organu odwoławczego projektowany obiekt komory lakierniczej, która ma zostać dobudowana do istniejącego budynku warsztatowo-usługowo-magazynowego (warsztat samochodowy), kontynuuje funkcję zabudowy na terenie inwestycji.
W kwestii linii zabudowy Kolegium wyjaśniło, że Organ pierwszej instancji wyznaczył nieprzekraczalną linię zabudowy w odległości 15 m od granicy pasa drogi gminnej (działka nr [...]), linia ta przebiega po linii frontu istniejącego na działce budynku. Dokonując oceny tego wyznaczenia Kolegium stwierdziło, że zgodnie z utrwalonymi poglądami orzecznictwa sądowo-administracyjnego, istnieje obowiązek wyznaczenia linii zabudowy od strony drogi publicznej, natomiast w zależności od konkretnych uwarunkowań i cech zabudowy na działkach sąsiednich względem działki inwestycyjnej linia zabudowy może mieć charakter linii nieprzekraczalnej albo linii obowiązującej. Oznacza to, że organ nie może odstąpić od wyznaczenia linii zabudowy na działce graniczącej z drogą publiczną, natomiast może - w zależności od wyników analizy urbanistyczno-architektonicznej - przyjąć, że ze względu na cechy istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich uzasadnione jest wyznaczenie linii nieprzekraczalnej albo linii obowiązującej. W przedmiotowej sytuacji projektowany obiekt do dobudowy do budynku już istniejącego uzasadnia wyznaczenie linii zabudowy jako nieprzekraczalnej.
Organ odwoławczy wyjaśnił dalej, że wskaźnik wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu wyznacza się na podstawie średniego wskaźnika tej wielkości dla obszaru analizowanego (§ 5 ust. 1 rozporządzenia). Średni wskaźnik w analizowanym obszarze wyniósł 10,1%. Organ pierwszej instancji ustalił wskaźnik powierzchni zabudowy na terenie inwestycji w wysokości 18%. Zwiększenie wskaźnika zabudowy uzasadniono przeliczeniem powierzchni kubaturowej na działkach zabudowanych w odniesieniu do tej części gruntu działek, który jest oznaczony (w ewidencji gruntów) jako teren budowlany. Wskazany sposób przeliczenia tego wskaźnika daje wartość 18%.
Kolegium wskazało, że weryfikując powyższy sposób ustalenia wskaźnika powierzchni nowej zabudowy należy zauważyć, na podstawie rysunku mapy, że działki zabudowane w zakreślonym obszarze posiadają dość dużą powierzchnię (od 3058 m2do 12992m2), składającą się zarówno z użytków rolnych, jak i gruntów o nierolniczym przeznaczeniu (Bi). Cecha ta przekłada się na wskaźnik powierzchni ich zabudowy, który jest z kolei niski. Tylko jedna działka (nr [...]) jest zabudowana bardziej intensywnie (41%), a dwie inne posiadają wskaźnik dwucyfrowy (nr [...] i nr [...] - odpowiednio 18% i 11%). Działki zabudowane są rozproszone, zgrupowania zabudowy są oddzielone gruntami rolnymi niezabudowanymi. Wszystkie opisane okoliczności, w ocenie Kolegium, wskazują, że Organ pierwszej instancji zasadnie rozważył ustalenie wskaźnika powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki nr [...] w inny sposób niż poprzez odwołanie wartości średniej tego wskaźnika z obszaru analizy. Ustalona wartość 18% dla wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki znajduje potwierdzenie w sporządzonej analizie urbanistycznej.
W związku z tym, że projektowany obiekt komory lakierniczej i magazynu ma zostać usytuowany przy budynku warsztatowym, na zapleczu działki, zasadnie w decyzji ustalono wysokość okapu projektowanego budynku nie wyższą niż wysokość budynku istniejącego, zgodnie z § 7 ust 1 rozporządzenia.
Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów odwołania, Kolegium stwierdziło, że Organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że istniejące już uzbrojenie terenu inwestycji jest wystarczające dla projektowanej komory lakierniczej. Decyzja zawiera informację o sposobie postępowania z odpadami lakierni (pkt 2.4 decyzji), co na obecnym etapie projektowania inwestycji jest wystarczające.
Zdaniem Organu odwoławczego, nieuzasadniony jest również zarzut nieuwzględnienia prowadzonych inwestycji na działkach nr [...], [...], [...]. Inwestycje w budowie, niezakończone, nie stanowią odniesienia dla wnioskowanej zabudowy. Podobnie na ustalenie warunków zabudowy nie wpływa projektowane zagospodarowanie terenu przyległego do prowadzonego hotelu na działce sąsiedniej nr [...].
Końcowo Organ odwoławczy podał, że w sprawie należy uwzględnić to, że na terenie działki nr [...] prowadzona jest już działalność usługowa o charakterze uciążliwym - warsztat samochodowy. Projektowana komora lakiernicza nie zmienia dotychczasowej funkcji zabudowy już istniejącej.
5. Niezadowoleni z treści decyzji, skargę na powyższe rozstrzygnięcie wnieśli Skarżący, zarzucając naruszenie:
- art. 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez brak uwzględnienia wymogów ładu powszechnego w postaci uwarunkowań i wymagań funkcjonalnych, społeczno-gospodarczych, środowiskowych, występujących na terenach nieruchomości sąsiadujących z planowaną inwestycją, w które wpisuje się ich działka wraz z zabudowaniami, a w które w sposób jawny ingeruje zamierzenie budowlane Inwestorów;
- art. 61 ust. 1 pkt ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 71 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, a także w zw. z § 3 pkt 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez wydanie decyzji o warunkach zabudowy, mimo braku jej zgodności z przepisami odrębnymi - nakazującymi uzyskać decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach przed uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy dotyczących lakierni samochodowej - jako przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko;
- przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu art. 77 § 1, art. 80 i art.107 § 1 i § 2 K.p.a. poprzez brak pełnego zbadania przez organ okoliczności faktycznych i prawnych sprawy i brak całościowego rozstrzygnięcia problemu związanego z wydaniem decyzji o warunkach zabudowy na inwestycję o negatywnym oddziaływaniu na środowisko, z uwzględnieniem wymogów przewidzianych w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustaw szczegółowych, takich jak np. o ochronie środowiska czy prawo wodne.
Mając na uwadze powyższe zarzuty Skarżący wnieśli o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych, niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
W uzasadnieniu skargi podnieśli, że prawdą jest, że w miejscu położenia działek występuje zabudowa o przeznaczeniu usługowym, jednakże również mieszkalnym, co zdaniem Skarżących nie może oznaczać dowolności w otwieraniu różnych rodzajów tej działalności i o różnym przeznaczeniu oraz skali oddziaływania na pozostałych. W rozpatrywanym obszarze występują rozmaite przedsięwzięcia gospodarcze, jednakże zastrzeżenia składane są tylko do lakierni.
Zdaniem Skarżących, poprzez wydanie decyzji o warunkach zabudowy w niniejszej sprawie, organ nie uwzględnił wymagań dotyczących kształtowania ładu przestrzennego - w szczególności w zakresie uwarunkowań i wymagań funkcjonalnych, społeczno-gospodarczych i środowiskowych. Wyjaśnili dalej, że hotel i dom weselny ". " funkcjonuje w tym miejscu od wielu lat i jest to jeden z niewielu tego typu obiektów - szczególnie jeżeli chodzi o standard oraz lokalizację, co ma szczególne znaczenie przy wyborach dokonywanych przez klientów, którzy cenią sobie położenie poza miastem, większą przestrzeń itp. Funkcja obiektu jest od lat taka sama, czyli hotelarsko-gastronomiczna z możliwością organizacji imprez okolicznościowych. W ujęciu społeczno-gospodarczym funkcja tego typu obiektów wraz z terenem, na którym się znajduje, jest niezwykle istotna, ponieważ służy danej społeczności oraz jest pozytywnie odbierana. Skarżący podkreślili, że wykonywanie przez nich usług w dotychczasowy sposób jest znacznie utrudnione w sytuacji, gdy goście hotelowi zgłaszają, że czuć nieprzyjemny zapach lakierów i rozpuszczalników pochodzący z sąsiedniej działki.
Skarżący zarzucili nadto, że w niniejszej sprawie nie została wydane decyzja środowiskowa, a na pewno nie jest w tym zakresie wystarczające przedstawienie prognozy obliczeniowej oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na klimat akustyczny w rejonie działki inwestycyjnej. Problemem działania lakierni samochodowej nie jest hałas, tylko zapach chemikaliów, lakierów. Natomiast zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko - § 3 pkt 14 lakiernia samochodowa zakwalifikowana jako instalacja do powierzchniowej obróbki substancji, przedmiotów lub produktów z zastosowaniem rozpuszczalników organicznych, z wyłączeniem zmian tych instalacji polegających na wprowadzeniu do ciągu technologicznego kontenerowych urządzeń odzysku rozpuszczalników i należy do kategorii przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby postępowanie w kierunku uzyskania dokumentów środowiskowych, w tym opinii i uzgodnień, jak również zapewnienia udziału społeczeństwa było prowadzone.
Końcowo podkreślili, że jest duża różnica pomiędzy warsztatem samochodowym, w którym są jedynie naprawiane pojazdy, gdzie wiadomym jest, że silniki nie pracują dłuższy czas, a zatem i hałas i spaliny nie są generowane często. Czym innym jest natomiast lakiernia samochodowa, z której emitowane są zapachy nie tylko podczas przygotowania powierzchni do lakierowania - tzn. szlifowanie, odtłuszczanie itp., a następnie lakierowanie i schnięcie elementów.
6. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Skargę należało uwzględnić.
7. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r. poz. 374 ze zm.) w związku z wystąpieniem przesłanek w przepisie tym wymienionych.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
8. Przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu była ocena prawidłowości działania organów w sprawie, w której Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Organu I instancji, ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji wskazanej we wniosku Inwestorów z dnia 8 maja 2018 r., polegającej na rozbudowie budynku warsztatowo - usługowo- magazynowego z poddaszem mieszkalnym o komorę lakierniczą i magazyn zlokalizowanej od strony elewacji tylnej, na działce nr [...], położonej w obrębie ewidencyjnym C. .
Punkt wyjścia do rozważań w rozpoznawanej sprawie stanowi przypomnienie przepisów stanowiących materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji, tj. ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Przepis art. 4 ust. 1 i 2 u.p.z.p ustanawia ogólną zasadę, że ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym:
1) lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego;
2) sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy.
Co do zasady, każda zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, w szczególności polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy (art. 59 ust. 1-2a u.p.z.p.).
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że działka, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla opisanej wyżej inwestycji położona jest na terenie, dla którego nie ma obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wobec czego zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p. określenie sposobu zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy.
Przepis art. 59 ust. 1 u.p.z.p. stanowy natomiast, że zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Przepis art. 50 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
Zgodnie z art. 60 ust. 1 tej ustawy decyzję o warunkach zabudowy wydaje na wniosek inwestora wójt, burmistrz albo prezydent miasta po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4 oraz uzyskania uzgodnień lub decyzji wymaganych przepisami odrębnymi. W myśl przepisu art. 60 ust. 4 ustawy sporządzenie projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy powierza się osobie wpisanej na listę samorządu zawodowego architektów.
Natomiast art. 61 ust. 1 u.p.z.p. stanowi, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych
i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy,
o której mowa w art. 88 ust. 1;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Dla pozytywnego wydania decyzji o warunkach zabudowy określone w tym przepisie warunki muszą być spełnione łącznie.
9. W rozpoznawanej sprawie spór w istocie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy realizacja opisanej wyżej inwestycji wymaga uprzedniego przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Sygnalizowany przez Skarżących brak odpowiednich rozważań w uzasadnieniach obydwu decyzji okazał się słuszny.
Należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2021 r., poz. 2373 ze zm.), dalej zwana "u.u.i.o.ś.", uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
W ramach postępowania poprzedzającego wydanie takiej decyzji przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, która ma przede wszystkim na celu zweryfikowanie czy przedsięwzięcie nie będzie powodować negatywnego oddziaływania na środowisko. Oznacza to, że organ właściwy do wydania decyzji lokalizacji inwestycji celu publicznego albo o warunkach zabudowy, czy też pozwolenia na budowę, obowiązany jest uwarunkować wydanie zgody na lokalizację, bądź realizację od przedłożenia przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach tylko w przypadkach, gdy taka inwestycja spełnia cechy przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko.
Zasadnicze znaczenie odgrywa więc ustalenie czy przedsięwzięcie to należy do kategorii "mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko"- § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839; dalej: "r.p.o.ś.") lub "mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko" - § 3 r.p.o.ś.
Niewątpliwie kwalifikacji czy planowana inwestycja wymaga przeprowadzenia postępowania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zakończonego wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, dokonuje się na podstawie zgromadzonych w sprawie materiałów dowodowych.
Z akt rozpatrywanej sprawy wynika, że właściciel zamierza rozszerzyć zakres usług oferowany w warsztacie mechaniki pojazdowej o usługi blacharsko-lakiernicze.
Tymczasem zgodnie z treścią § 3 ust. 1 pkt 14 r.p.o.ś do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje do powierzchniowej obróbki substancji, przedmiotów lub produktów z zastosowaniem rozpuszczalników organicznych, z wyłączeniem zmian tych instalacji polegających na wprowadzeniu do ciągu technologicznego kontenerowych urządzeń odzysku rozpuszczalników.
Niemniej jednak Organy rozstrzygające w niniejszej sprawie w ogóle nie odniosły się do treści tego przepisu, co doprowadziło do naruszenia art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie bowiem z art. 72 ust. 1 pkt 3 u.u.i.o.ś. wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu – wydawanej na podstawie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Oznacza to, że na tym etapie realizacji przedsięwzięcia Organy zobowiązane są przed wydaniem decyzji badać czy zachodzą okoliczności uzasadniające przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko. Przyjęte przez ustawodawcę założenie oparte zostało na uznaniu, że oceny z punktu widzenia wymagań ochrony środowiska organy właściwe dokonują odpowiednio do zakresu swojej kompetencji na każdym z etapów procesu inwestycyjnego.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażany jest pogląd, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma charakter sui generis "rozstrzygnięcia wstępnego" względem przyszłego zezwolenia na realizację konkretnego przedsięwzięcia i pełni względem niego w istocie funkcję prejudycjalną (zob. wyrok NSA z 16 września 2008 r. sygn. akt II OSK 821/08). Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże zatem Organ wydający decyzję o warunkach zabudowy. Tego rodzaju związanie oznacza, że Organ ustalający warunki zabudowy winien dokonać analizy czy inwestycja o określonych we wniosku parametrach spełnia atrybuty narzucone decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach.
Powyższe uchybienia stanowiły naruszenie wyżej przywołanych przepisów postępowania, a także art. 59 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 1 u.p.z.p., skoro decyzja o warunkach zabudowy powinna określać rodzaj inwestycji oraz warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych. Mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
10. Podsumowując, wydanie decyzji o warunkach zabudowy musi zostać poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym przeprowadzonym przez właściwy Organ w zakresie spełnienia wszystkich przesłanek, o których mowa w przytoczonym powyżej art. 61 ust. 1 u.p.z.p.
Ponownie prowadząc postępowanie Organy orzekające w sprawie, kierując się wytycznymi Sądu zawartymi w niniejszym wyroku, ustalą w sposób niebudzący wątpliwości czy sporna inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko na mocy § 3 ust. 1 pkt 14 r.p.o.ś.
11. Z tej przyczyny zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Organu I instancji należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) P.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na postawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.