II SA/Sz 452/25

II SA/Sz 452/25 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-09-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Krzysztof Szydłowski /sprawozdawca/
Marzena Iwankiewicz
Renata Bukowiecka-Kleczaj /przewodniczący/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne
Ochrona przyrody
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 154 par. 1-4, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 września 2025 r. sprawy ze skargi A. A. za niewykonanie przez Wójta Gminy Grzmiąca wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 marca 2021 r., sygn. akt II SAB/Sz 134/20 oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z 23 maja 2025 r., A. A. (dalej: skarżąca), wystąpiła na podstawie art. 154 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) ze skargą na niewykonanie przez Wójta Gminy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 25 marca 2021 r., sygn. akt II SAB/Sz 134/20, wnosząc o wymierzenie organowi grzywny oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazała, iż wyrokiem z 25 marca 2021 r. w sprawie z jej skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie:
1) zobowiązał Wójta do załatwienia wniosku skarżącej A. A. z 2 września 2020 r. o podjęcie interwencji w sprawie wdrożenia zapisów decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach Wójta z dnia 19 lipca 2017 r nr [...] w zakresie wykonania od strony zewnętrznej pasa zieleni izolacyjnej o szerokości 10 m dla przedsięwzięcia polegającego na budowie fermy trzody chlewnej położonej na działce ewid. Nr [...] obręb P.;
2) stwierdził, bezczynność organu w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia 2 września 2020 r. i zobowiązał Wójta Gminy do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem.
3) zasądził od Wójta na rzecz skarżącej A. A. kwotę [...]zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W związku z niewykonaniem zobowiązania sądu nałożonego wyrokiem sygn. akt II SA/Sz 134/20 z 25 marca 2021 r. skarżąca wezwała organ na piśmie do wykonania wyroku. Pomimo wezwania Wójt wyroku nie wykonał. Do dnia sporządzenia skargi organ nie wykonał od strony zewnętrznej pasa zieleni izolacyjnej o szerokości 10 m dla przedsięwzięcia polegającego na budowie fermy trzody chlewnej położonej na działce ewid. Nr [...] obręb P..
Skarżąca przedstawiała w uzasadnieniu skargi krytyczną ocenę stanowiska organu zawartego w piśmie z 7 maja 2025 r., stanowiącego odpowiedź na przywołane wyżej wezwanie wskazując w szczególności, że Wójt Gminy posiada kompetencje, aby dopilnować prawidłowości realizowania postanowień decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia 19 lipca 2017 r., znak [...] w zakresie ust. 1 pkt 11 wykonania 10 m pasa zieleni. Tymczasem mimo upływu ponad 4 lat od momentu częściowego dopuszczenia chlewni do użytkowania żaden pas zieleni izolacyjnej nie istnieje z żadnej strony chlewni. Brak jest jakichkolwiek drzew wysokich ani średnich o jakich mówi decyzja, natomiast występuje rodzaj zielska w żaden sposób nie spełniający wskazanej przez decyzję roli. Jak wywiodła skarżąca, Wójt przystąpił do nakładania kar na inwestora wiedząc, że inwestor w dniu 20 lipca 2021 r. złożył w Urzędzie "Wniosek o zmianę decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji planowanego przedsięwzięcia". Tymczasem z przyczyn formalnych było już w dn. 20 lipca 2021 r. wiadome, że w świetle chronologii wpływu dokumentów, nie może być mowy o nakładaniu kary na inwestora. Skarżąca oświadczyła też, iż nigdy nie była za karaniem finansowym rolnika w takich sprawach. Tutaj potrzeba mądrej pomocy ze strony Wójta Gminy, aby dokonać potrzebnych nasadzeń drzew w pasie zieleni dookoła chlewni a nie tworzyć jałowe nowe dokumenty. Końcowo skarżąca podkreśliła, że zwykłe posadzenie drzew i krzewów rozwiązałoby problem emisji smrodu. Skarżąca przez 35 lat sąsiadowała z poprzednimi chlewniami na działkach nr [...] i nr [...], które były oddalone o 50 metrów od jej domu. Niestety dzisiaj bardzo duża ilość trzody w tej nowej chlewni zlokalizowanej na działce nr [...] i zamontowana tam wentylacja mechaniczna przerodziła hodowlę w fabrykę z nadmierną uciążliwością i tylko prawidłowy (tj. dostatecznie szeroki i wysoki) pas zieleni jest w stanie to zneutralizować.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy, wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu powyższego stanowiska organ wskazał, że w dniu 15 września 2020 r. do organu wpłynął wniosek dotyczący podjęcia interwencji w sprawie wdrożenia zapisów decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia 19 lipca 2017 r. w zakresie wykonania od strony zewnętrznej pasa zieleni izolacyjnej o szerokości 10 m dla przedsięwzięcia polegającego na budowie fermy trzody chlewnej położonej na działce ewid. nr [...] obręb P..
Wniosek powyższy został przekazany do rozpatrzenia według właściwości do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w zakresie przestrzegania decyzji ustalających warunki korzystania ze środowiska zgodnie z art. 2 pkt. 1 ppkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska. Przekazanie wniosku z dnia 2 września 2020 r. wynikało z uznania, że organ nie posiada w swoich kompetencjach możliwości skontrolowania czy inwestycja realizowana jest zgodnie z zapisami decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Czynność przekazania wniosku spowodowała złożenie w dniu 28 września 2020 r. przez skarżącą ponaglenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 15 października 2020 r., w którym uznało ponaglenie za nieuzasadnione z uwagi na niestwierdzenie bezczynności i przewlekłości.
W dniu 8 października 2020 r. Wójt Gminy otrzymał pismo od Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w S. zgodnie z którym sprawa kontroli wykonania obowiązków nałożonych decyzją wydaną przez Wójta Gminy należy do właściwości organu, który wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, w tym przypadku Wójta.
Po otrzymaniu powyższego pisma, a także w związku z rozstrzygnięciem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postępowania w przedmiocie ponaglenia inwestor i adresat decyzji z dnia 19 lipca 2017 r. został poinformowany o oględzinach nieruchomości zabudowanej budynkami chlewni w sprawie nadzoru, kontroli przestrzegania oraz stosowania przepisów o ochronie środowiska w zakresie wydanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
W dniu 25 listopada 2020 r. komisja składająca się z dwóch pracowników Urzędu Gminy dokonała oględzin nieruchomości i sporządziła protokół z oględzin, w którym stwierdzono między innymi, iż przed frontami budynków od granicy z działką drogową zlokalizowane są zbiorniki na paszę, a ich odległość waha się od drogi w zakresie 9,60 m -10,20 m. Z pomiarów wynika, że nie ma miejsca na zlokalizowanie pasa zieleni o szerokości 10 m.
W dniu 14 grudnia 2020 r. do inwestora zostało skierowane wezwanie o złożenie wyjaśnień w sprawie kontroli, gdyż kilka dni po kontroli tj. 30 listopada 2020 r. inwestor złożył do Urzędu Gminy drogą elektroniczną dokumenty potwierdzające i wyjaśniające zapisy dotyczące pasa zieleni izolacyjnej o szerokości 10 m.
Upomnieniem z dnia 19 stycznia 2021 r. inwestor został wezwany do niezwłocznego wykonania obowiązków wynikających z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Inwestor zaś z uwagi na niemożność wykonania wspomnianego pasa zieleni izolacyjnej zobowiązał się po przeanalizowaniu sytuacji z biurem projektowym, które przygotowywało dokumentację projektową do uzyskania pozwolenia na budowę do złożenia do Wójta Gminy wniosku o zmianę decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody lub zmiany decyzji o warunkach zabudowy.
Postępowanie kontrolne dotyczące naruszenia przez inwestora zapisów decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stwierdzające nieprawidłowości w zakresie pasa zieleni było prowadzone w trybie postępowania egzekucyjnego.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w dniu 9 grudnia 2024 r. wydano decyzję w sprawie zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Przedmiotem powyższej decyzji była między innymi zmiana zapisu zawartego w pkt I decyzji dotyczącego wykonania pasa zieleni izolacyjnej. Skarżąca złożyła odwołanie od powyższej decyzji, które zostało przekazane organowi wyższego stopnia. Decyzją z 30 maja 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta.
Powyższe doprowadziło organ do konkluzji, że brak jest podstaw do uwzględnienia skargi, gdyż na dzień składania skargi postępowanie w sprawie nadzoru, kontroli przestrzegania oraz stosowania przepisów o ochronie środowiska w zakresie wydanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia 19 lipca 2017 r. w związku z realizacją inwestycji polegającej na budowie fermy trzody chlewnej zostało formalnie zakończone.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej p.p.s.a), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Istotą skargi wszczynającej postępowanie w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny za bezczynność po wyroku sądu jest żądanie zastosowania przez sąd określonych środków mających na celu ukaranie organu oraz jego dyscyplinowanie.
Sąd, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 154 § 2 p.p.s.a.), przy czym wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi (§ 3). Osobie, która poniosła szkodę wskutek niewykonania orzeczenia sądu, służy roszczenie o odszkodowanie na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym (§ 4).
W sprawie jest bezsporne, że wyrokiem z 25 marca 2021 r., sygn. akt II SAB/Sz 134/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu w sprawy ze skargi skarżącej na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie wszczęcia postępowania, stwierdził bezczynność Wójta w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia 2 września 2020 r. i zobowiązał organ do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Sąd stwierdził wówczas, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Przy czym w uzasadnieniu powyższego wyroku wskazano, że skoro istnieją podstawy i sposoby działania przewidziane przepisami prawa, to nie podejmując ich, organ powinien wyjaśnić to skarżącej, a jeśli ta nadal domagałaby się interwencji organu, a organ nie widziałby ku temu podstaw – powinien wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Dopiero taka aktywność organu będzie stanowiła procesową formę załatwienia sprawy, będzie eliminowała stan bezczynności, a co najważniejsze – umożliwi stronie zakwestionowanie stanowiska organu w sposób przewidziany prawem.
W rozpatrywanej sprawie skarżąca zarzuca organowi bezczynność wskazując w szczególności, iż Wójt wyroku nie wykonał, gdyż do dnia sporządzenia skargi organ "nie wykonał od strony zewnętrznej pasa zieleni izolacyjnej o szerokości 10 m dla przedsięwzięcia polegającego na budowie fermy trzody chlewnej położonej na działce ewid. nr [...]". Natomiast zdaniem organu na dzień składania skargi postępowanie w sprawie nadzoru, kontroli przestrzegania oraz stosowania przepisów o ochronie środowiska w zakresie wydanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia 19 lipca 2017 r. w związku z realizacją inwestycji polegającej na budowie fermy trzody chlewnej zostało formalnie zakończone stąd zarzut niewykonania wyroku jest niezasadny.
W tym miejscu należy w szczególności dostrzec, iż z przywołanego powyższej wyroku sądu administracyjnego nie wynika, aby załatwienie sprawy miało nastąpić poprzez wykonanie przez organ pasa zieleni izolacyjnej. Sąd rozstrzygając w sprawie jednoznacznie wskazał, iż w trybie art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w danym terminie – nie może natomiast nakazać organowi sposobu rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego.
W rozpatrywanej sprawie z akt administracyjnych i stanowisk stron wynika, iż po zwrocie akt wraz z prawomocnym wyrokiem sygn. akt II SAB/Sz 134/20 w dniu 7 lipca 2021 r. organ rozważał kwestię wykonania pasa zieleni izolacyjnej w toku postępowania mającego za przedmiot zmianę decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji planowanego przedsięwzięcia wniosek z 8 lipca 2021 r.. W czasie trwania powyższego postępowania skarżąca wniosła pismem z 6 września 2021 r. "wniosek o rekontrolę" odnosząc się do jej zdaniem nieprawidłowych ustaleń w protokole z kontroli nieruchomości sąsiedniej, która była efektem pierwotnego wniosku z dnia 2 września 2020 r. W następstwie powyższego, postanowieniem z 8 listopada 2021 r. znak [...] Wójt na podstawie art. 61a k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania oraz pouczył skarżącą o możliwościach zaskarżenia takiego rozstrzygnięcia. Skarżąca z powyższej możliwości skorzystała wnosząc zażalenie do SKO w K..
Po wtóre postępowanie mające za przedmiot zmianę decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zostało zakończone przez Wójta decyzją z dnia 9 grudnia 2024 r. nr [...] Przedmiotem decyzji była między innymi zmiana zapisu zawartego w pkt I decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczącego wykonania pasa zieleni izolacyjnej. Skarżąca złożyła odwołanie od powyższej decyzji przedstawiając swoje racje dotyczące wykonania przedmiotowego pasa zieleni.
W ocenie Sądu powyższe sprawia, iż aktualnie brak jest podstaw do stwierdzenia niewykonania przez organ wyroku sygn. akt II SAB/Sz 134/20 z dnia 25 marca 2021 r. W szczególności przed wniesieniem skargi organ administracji przeprowadził czynności kontrolne a następnie po kolejnym piśmie skarżącej swoje stanowisko wyartykułował w postanowieniu umożliwiając jego kwestionowanie w sposób przewidziany prawem. Stanowisko skarżącej co do sposobu wykonania pasa zieleni było rozpatrywane także merytorycznie w toku wydawania decyzji z dnia 9 grudnia 2024 r. Należy przyjąć, iż wydając opisane wyżej akty administracyjne organ rozpatrzył wnioski wyrażone we wniosku z dnia 2 września 2020 r. Przy czym powyższe działanie nie ograniczyło się wyłącznie do wskazanego w powoływanym przez skarżącą wyroku WSA rozstrzygnięcia stricte formalnego w postaci odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. po uzupełnieniu stanowiska skarżącej, lecz także polegało na merytorycznym rozpatrzeniu racji skarżącej w postępowaniu administracyjnym mającym za przedmiot zmianę decyzji ostatecznej o środowiskowych uwarunkowaniach.
Dodatkowo wyjaśnić należy, iż przedstawione przez skarżącą postanowienie Wójta Gminy z 29 lipca 2025 r. dotyczące odmowy wszczęcia postępowania na podstawie kolejnego wniosku skarżącej z 23 czerwca 2025 r., tj. złożonego już po wniesieniu aktualnie rozpatrywanej skargi, nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Obowiązkiem Sądu w niniejszym postępowaniu było stwierdzenie czy wyrok sygn. akt II SAB/Sz 134/20 z dnia 7 lipca 2021 r. został wykonany przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności mających miejsce przed wniesieniem skargi. W świetle powyższych ustaleń należało przyjąć, iż wyrok został wykonany poprzez wydanie rozstrzygnięć, które umożliwiły skarżącej przedstawienie i obronę swoich racji w postepowaniu administracyjnym.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a oddalił skargę.