II SA/Sz 446/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2025-09-11
NSAinneŚredniawsa
choroba zawodowazespół cieśni nadgarstkamechanik samochodowymedycyna pracynarażenie zawodoweKodeks pracyKodeks postępowania administracyjnegoorzecznictwo lekarskieczynniki pozazawodowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę pracownika na decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej (zespołu cieśni nadgarstka), uznając, że współistniejące czynniki pozazawodowe (otyłość, cukrzyca) były dominującą przyczyną schorzenia, a wykonywana praca mechanika samochodowego nie charakteryzowała się monotypowymi ruchami w stopniu uzasadniającym związek przyczynowo-skutkowy.

Skarżący, mechanik samochodowy z wieloletnim stażem, domagał się stwierdzenia choroby zawodowej w postaci zespołu cieśni nadgarstka. Organy administracji, opierając się na orzeczeniach lekarskich, uznały brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, wskazując na dominującą rolę pozazawodowych czynników, takich jak otyłość i cukrzyca. Sąd administracyjny, po analizie dotychczasowego postępowania i uzupełniających wyjaśnień, oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że praca skarżącego nie wykazywała cech monotypowości ruchów w stopniu wystarczającym do uznania związku przyczynowo-skutkowego z chorobą zawodową.

Sprawa dotyczyła skargi T. C., mechanika samochodowego, na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymującą w mocy decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej w postaci zespołu cieśni nadgarstka. Skarżący przez wiele lat wykonywał pracę mechanika, która jego zdaniem wiązała się z powtarzalnymi, monotypowymi ruchami nadgarstków przez znaczną część dnia pracy. Organy administracji, opierając się na opiniach jednostek orzeczniczych medycyny pracy (WOMP w S. i IMP w Ł.), stwierdziły, że choć skarżący cierpi na zespół cieśni nadgarstka, to dominującą przyczyną schorzenia są czynniki pozazawodowe, takie jak otyłość, cukrzyca typu 2 i zaburzenia gospodarki lipidowej. Wcześniejsze postępowanie sądowe wykazało potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego i wyjaśnienia związku przyczynowego między pracą a chorobą. W toku ponownego postępowania administracyjnego organy zebrały dodatkowe wyjaśnienia od pracodawców i ponownie zwróciły się do IMP w Ł. o analizę. Instytut podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko, wskazując, że praca skarżącego była zróżnicowana, a pojęcie monotypii w medycynie pracy ma specyficzne znaczenie, które nie zostało spełnione. Sąd administracyjny, rozpatrując skargę, uznał, że organy prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy i orzeczenia lekarskie, które są dla nich wiążące pod względem merytorycznym. Sąd podkreślił, że nie jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej treści orzeczeń lekarskich, a jedynie ich formalnej poprawności. W ocenie Sądu, pozazawodowe czynniki miały wysokie prawdopodobieństwo spowodowania choroby, a skarżący nie wykazał, że jego praca była dominującym lub bezspornym czynnikiem. Wniosek o powołanie biegłego sądowego na etapie postępowania sądowego został oddalony jako niedopuszczalny. Ostatecznie Sąd oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli czynniki pozazawodowe są dominującą lub bezsporną przyczyną schorzenia, a praca nie charakteryzuje się monotypowymi ruchami w stopniu uzasadniającym związek przyczynowo-skutkowy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo oparły się na orzeczeniach lekarskich wskazujących na pozazawodowe przyczyny rozwoju zespołu cieśni nadgarstka u skarżącego. Praca mechanika samochodowego, mimo pewnego obciążenia, nie wykazywała cech monotypowości ruchów w stopniu wymaganym do uznania związku przyczynowo-skutkowego z chorobą zawodową.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

k.p. art. 2351

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

k.p. art. 2352

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych art. 8 § ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych art. 6 § ust. 1

Pomocnicze

k.p.a. art. 84 § par. 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § par. 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § par. 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozazawodowe czynniki (otyłość, cukrzyca) były dominującą przyczyną zespołu cieśni nadgarstka. Praca mechanika samochodowego nie spełniała kryteriów monotypowości ruchów wymaganych do uznania związku przyczynowo-skutkowego z chorobą zawodową. Orzeczenia lekarskie jednostek orzeczniczych medycyny pracy są wiążące dla organów administracji i sądu pod względem merytorycznym.

Odrzucone argumenty

Praca mechanika samochodowego polegająca na wielogodzinnym, powtarzalnym odkręcaniu i przykręcaniu śrub stanowiła dominującą przyczynę zespołu cieśni nadgarstka. Badania medyczne przeprowadzone przez jednostki orzecznicze były niewystarczające i należało przeprowadzić dodatkowe badania (RTG, MRI). Sąd administracyjny powinien powołać biegłego sądowego w celu oceny związku między pracą a chorobą.

Godne uwagi sformułowania

nie jest wymagane, aby bezspornie wykazać związek przyczynowy pomiędzy stwierdzonym schorzeniem a wykonywaną pracą. Fakt, że w okresie życia pracownika istniały także inne pozazawodowe przyczyny mogące spowodować tą samą chorobę może mieć znaczenie dopiero wówczas, gdyby ustalono na podstawie przebiegu zdarzeń lub na podstawie danych medycznych, że to niewątpliwie one spowodowały chorobę, a nie że tylko współwystępowały w czasie z narażeniem zawodowym. Orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Bez tej opinii bądź sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Zakwestionowania orzeczenia lekarskiego można dokonać tylko pod względem formalnym. pojęcie monotypii stosowane w medycynie pracy nie jest tożsame z pojęciem rozumianym potocznie i obejmuje czynności powtarzane w krótkich odstępach czasu, jednostronnie przeciążające pewne grupy mięśniowe, bez zachowania odpowiednio długich mikroprzerw (przedzielających wykonywanie czynności), w narzuconym tempie pracy.

Skład orzekający

Joanna Wojciechowska

przewodniczący

Krzysztof Szydłowski

sprawozdawca

Marzena Iwankiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących chorób zawodowych, w szczególności zespołu cieśni nadgarstka, oraz rola i wiążąca moc orzeczeń lekarskich w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji mechanika samochodowego i wpływu czynników pozazawodowych. Interpretacja pojęcia 'monotypii' w medycynie pracy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje złożoność ustalania związku między pracą a chorobą, zwłaszcza gdy istnieją czynniki pozazawodowe. Jest to przykład rutynowej, ale ważnej dla wielu pracowników kwestii związanej z chorobami zawodowymi.

Czy praca mechanika samochodowego może być przyczyną zespołu cieśni nadgarstka? Sąd rozstrzyga.

Sektor

motoryzacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 446/25 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-09-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Wojciechowska /przewodniczący/
Krzysztof Szydłowski /sprawozdawca/
Marzena Iwankiewicz
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Ochrona zdrowia
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1465
art. 2351 i 2352
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy ( t. j.)
Dz.U. 2022 poz 1836
par. 8 ust. 1, par. 6 ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych
Dz.U. 2024 poz 572
art. 84 par. 1, art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.), Protokolant starszy inspektor sądowy Aneta Ciesielska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 września 2025 r. sprawy ze skargi T. C. na decyzję Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 30 kwietnia 2025 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia 31 stycznia 2024 r. nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u T. C. (dalej zwanego skarżącym) w postacie zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionego w poz. 20 pkt 1 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.
Jak wyjaśnił w uzasadnieniu organ odwoławczy, do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarny w S. (dalej PPIS w S.) w dniu 17 lutego 2020 r. wpłynęło zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej. Skarżący został zbadany w WOMP w S., gdzie zostało mu wystawione orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 4 grudnia 2020 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u skarżącego – przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy – zespół cieśni w obrębie nadgarstka wymienionego w wykazie chorób zawodowych, określonego w załączniku Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 1836).
Skarżący był zatrudniony w następujących zakładach pracy:
- Przedsiębiorstwo Państwowe P. jako elektromechanik samochodowy i inspektor – dyspozytor w latach 16 sierpnia 1982 r. – 29 lutego 1988 r. oraz 13 września 1988 r. – 13 listopada 1988 r.,
- Zespół Elektrowni [...] jako elektromechanik przyrządów i aparatury cieplnej w latach 30 marca 1988 r. – 10 września 1988 r.,
- Przedsiębiorstwo Państwowe P. jako agent prowadzący działalność agencyjną w latach 14 listopada 1988 r. 06 stycznia 1990 r.,
- własna działalność gospodarcza T. C. jako mechanik samochodowy w larach 21 lutego 1990 r. – 1 czerwca 1992 r.,
- M. G. – Stacja benzynowa [...], [...], ul. [...] jako sprzedawca w latach 10 czerwca 1992 r. – 31 grudnia 1992 r.,
- Z. jako mechanik samochodowy w latach 2 sierpnia 1993 r. – 30 listopada 1993 r.,
- A. w S. jako mechanik samochodowy w latach 3 lutego 1994 r. – czerwca 1998 r.,
- [...] T. C. jako mechanik samochodowy w latach 25 czerwca 1998 r. – 16 grudnia 1998 r.,
- [...] T. C. jako mechanik samochodowy oraz instruktor nauki jazdy w latach 3 czerwca 2009 r. – listopad 2011 r.,
- P. jako mechanik samochodowy w latach 1 grudnia 2012 r. – 31 grudnia 2012 r. oraz 15 lutego 2013 r. – 26 października 2013 r.,
- W. jako mechanik samochodowy w latach 18 listopada 2013 r. – 30 czerwca 2015 r.,
- C. jako mechanik samochodowy w latach 1 lipca 2015 r. – 31 czerwca 2016 r.,
- Przedsiębiorstwo Motoryzacyjne [...] jako elektromechanik samochodowy w latach 1 czerwca 2016 r. – 14 sierpnia 2018 r.,
- S. jako mechanik samochodowy od dnia 8 maja 2019 r.
W orzeczeniu powyższym wskazano w szczególności, iż skarżący był leczony u chirurga, który w dniu 4 grudnia 2019 r., wykonał iniekcje do kanału nadgarstka, po których uzyskano kilkudniową poprawę. W badaniu EMG wykonanym w dniu 28 listopada 2019 r. stwierdzono, że parametry przewodnictwa nerwu pośrodkowego lewego przemawiają za zespołem cieśni nadgarstka II stopnia. Ponadto w dniu 6 maja 2020 r. u T. C. - wykonano odbarczenie nerwu pośrodkowego przez przecięcie troczka zginaczy po lewej stronie, a następnie po prawej stronie w dniu 12 października 2020 r. W orzeczeniu wskazano, iż badany podawał dolegliwości bólowe barku prawego po urazie w dniu 10.10.2017 r., gdy podczas odkręcania śruby z podwozia doznał uszkodzenia przyczepu mięśnia nadgrzebieniowego oraz wskazano, iż od około 2 lat T. C. leczony jest z powodu cukrzycy typu 2.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. dokonał szczegółowej oceny narażenia zawodowego, z której wynika, że skarżący zajmował się wykonywaniem przeglądów i napraw pojazdów samochodowych. Do jego obowiązków należało m.in. naprawa instalacji elektrycznych i elektronicznych urządzeń, ustawianie zapłonu i świateł, naprawy z wykorzystaniem urządzeń elektrycznych, niezbędne operacje demontażowo-montażowe, naprawa podzespołów, wymiana uszkodzonych części na nowe, wymiana płynów eksploatacyjnych. Pracodawcy skarżącego negowali wykonywanie przez niego czynności wymagających monotypowych ruchów zginania, prostowania i rotacji w obrębie nadgarstków przez wiele godzin w ciągu dnia – powtarzalnych wielokrotnie.
Podsumowując WOMP stwierdził, iż na stanowiskach pracy skarżącego nie występowało narażenie na wielogodzinne i ciągłe wykonywanie ruchów zginania, prostowania i rotacji w obrębie nadgarstków, co mogłoby prowadzić do długotrwałego wzrostu ciśnienia w kanałach nadgarstków i powodowałoby ucisk pni nerwów pośrodkowych. Brak jest zatem dowodu na istnienie związku pomiędzy rozpoznaną chorobą – obustronnym zespołem cieśni kanału nadgarstka a narażeniem zawodowym u osoby z leczoną od dwóch lat cukrzycą typu 2 i uznano brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.
Skarżący nie zgodził się z orzeczeniem wydanym przez WOMP i złożył wniosek o przeprowadzenie ponownego badania w jednostce orzeczniczej II stopnia, tj. Instytucie Medycyny Pracy w Ł., który wydał orzeczenie z dnia 25 czerwca 2021 r. nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej – przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy – zespół cieśni w obrębie nadgarstka. W podsumowaniu powyższego orzeczenia wskazano, iż w ramach obowiązków zawodowych skarżący nie wykonywał manualnych czynności powtarzalnych monotypowych, stwarzających warunki, w których dochodziłoby do zwiększenia ciśnienia w kanale nadgarstka i długotrwałego ucisku na pnie nerwów pośrodkowych i w konsekwencji wystąpienie zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Czynności wykonywane przez skarżącego były różnorodne i były wykonywane w wymuszonym tempie pracy. Nie bez znaczenia dla rozwoju choroby pozostają jednak pozazawodowe czynniki, takie jak otyłość skarżącego, cukrzyca i zaburzenia gospodarki lipidowej.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. w dniu 13 stycznia 2022 r. wydał decyzję znak [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącego – przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy – zespół cieśni w obrębie nadgarstka wymienionego w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych określonego w załączniku do Rozporządzenia.
Z decyzją nie zgodził się skarżący, wnosząc odwołanie do Wojewódzki Inspektor Sanitarny, który po przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia 31 sierpnia 2022 r. znak [...] nakazał organowi I instancji dokonać powtórnej oceny narażenia zawodowego, w tym wystąpić do jednostek orzeczniczych o ponowne przeanalizowanie zebranego materiału.
W toku ponownego postępowania wyjaśniającego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. uzyskał stanowiska WOMP w S. oraz Instytutu Medycyny Pracy w Ł., które to podtrzymały wcześniejsze ustalenia i stwierdziły, iż ponowna analiza narażenia zawodowego oraz dostępna dokumentacja medyczna nie daje podstaw do merytorycznych zmian wydanych orzeczeń.
Wobec powyższego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. wydał decyzję z dnia 28 marca 2023 r. znak [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącego – przewlekłej choroby układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy – zespół cieśni w obrębie nadgarstka wymienionego w poz. 20 pkt 1 wykazu chorób zawodowych, określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.
Skarżący ponownie nie zgodził się z wydaną decyzją i złożył odwołanie do Wojewódzki Inspektor Sanitarny, który po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z 26 maja 2023 r. znak [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S..
W uzasadnieniu ZPWIS wyjaśnił, iż zarówno WOMP w S. jak i IMP w Ł. wskazywały, iż do najważniejszych pozazawodowych czynników rozwoju cieśni w obrębie nadgarstka należą przyczyny lokalne oraz ogólnoustrojowe. Do przyczyn ogólnoustrojowych należą cukrzyca, otyłość, zaburzenia czynności gruczołów dokrewnych i hiperurykemia. Za WOMP w S. i IMP w Ł. ZPWPIS wskazuje, iż to właśnie otyłość skarżącego, cukrzyca typu 2 oraz zaburzenia gospodarki lipidowej, na które to choroby on cierpi – z dużym prawdopodobieństwem spowodowały rozwój cieśni w obrębie nadgarstka. Podsumowując ZWPIS stwierdził, iż nie znaleziono związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy sposobem wykonywania pracy przez skarżącego a schorzeniem.
Skarżący w dniu 28 czerwca 2023 r. wniósł skargę na powyższą decyzję PWIS w S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. WSA w Szczecinie wyrokiem z 7 grudnia 2023 r. sygn. akt II SA/Sz 632/23 uchylił decyzję organu odwoławczego. Sąd wskazał, iż PPIS w S. i ZPWIS w S. nie dokonały rzetelnej, całościowej oceny orzeczeń lekarskich wydanych w sprawie, nie rozwiązały wątpliwości nasuwających się z wydanych orzeczeń, a jedynie bezkrytycznie zaakceptowały orzeczenia i na ich podstawie wydały decyzję. Ponadto podano, iż pomimo zwrócenia się przez organ I instancji do IMP w Ł. o ponowne przeanalizowanie zebranego materiału oraz wskazanie, czy uzyskane przez organ dodatkowe informacje mogą wpłynąć na treść orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, nadesłane przez ww. Instytut pismo z dnia 24 lutego 2023 r. w istocie nie zawiera odpowiedzi na stawiane pytanie. W ocenie WSA w Szczecinie, przedstawione w ww. orzeczeniach lekarskich uwagi i wnioski nie są do końca spójne i logiczne. Ponadto Sąd wskazał, iż zawód mechanika samochodowego stanowi ciężką fizycznie pracę polegającą głównie na obciążeniu kończyn górnych. Nie została w sposób dostateczny uzasadniona argumentacja, że charakter wykonywanej pracy pozwalał skarżącemu na wykonywanie przerw w pracy, a to z kolei nie pozwala na stwierdzenie, że skarżący wykonywał wielogodzinne czynności monotypowe.
Sąd wskazał, że wymagane będzie szczegółowe uzupełnienie opinii IMP w Ł. oraz wyjaśnienie, czy wykonywana praca przez skarżącego ma bezpośredni związek z zaistniałą chorobą zawodową, czy - zespół cieśni w obrębie nadgarstka powstał w wyniku mechanizmu nie mającego bezpośrednio związku z wykonywaną pracą zawodową przez skarżącego, w tym także z uwzględnieniem informacji podanych przez skarżącego, że z 8-godzinnego czasu pracy około 6-6,5 godziny to prace polegające na przykręcaniu i odkręcaniu części.
W podsumowaniu wyroku WSA w Szczecinie stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie orzeczenie lekarskie, na którym organ oparł swoje stanowisko, wydając zaskarżoną decyzję, nie wyjaśnia istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności i w tym znaczeniu nie jest uzasadnione w sposób przekonujący.
Mając na względzie konkluzje wyrażoną w wyroku WSA w Szczecinie, ZPWIS w S. uznał, że decyzja PPIS w S. z dnia 28 marca 2023 r. została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Wobec powyższego ZPWIS w S. decyzją z dnia 10 maja 2024 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję PPIS w S. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Rozpatrując ponownie sprawę PPIS w S. pismami znak z dnia 18 czerwca 2024 r. oraz z dnia 9 lipca 2024 r. wezwał T. C. o wskazanie formy zatrudnienia, w jakiej wykonywane były czynności wskazane w wyroku WSA w Szczecinie, w których z 8-godzinnego czasu pracy około 6-6,5 godziny to prace polegające na przykręcaniu i odkręcaniu części. Ponadto zwrócono się z prośbą o dokładne opisanie wszystkich wykonywanych czynności we wskazanym czasie tj. 6-6,5 godziny.
W odpowiedzi na powyższe T. C. w piśmie z dnia 16 lipca 2024 r. wskazał między innymi, iż wszelkie prace były związane z tak zwaną prowizją, czyli im więcej zrobisz tym więcej zarobisz. I tak na przykład, wymiana sprzęgła w PF126P to było około 3,2 rbg. Na ten czas składało się wykonanie poszczególnych czynności w celu wymiany uszkodzonego sprzęgła w pojeździe i obejmowały: - ustawienie pojazdu na podnośniku z regulacją łap, podniesienie pojazdu, odłączenie akumulatora, odkręcenie 5 śrub górnych łączących skrzynię biegów z silnikiem, odkręcenie 3 śrub osłony dolnej silnika, odkręcenie łącznika zmiany biegów, odkręcenie przewodu rozrusznika, odkręcenie 8 śrub łączących półosie z przegubami, odkręcenie 4 śrub dolnej osłony skrzyni biegów, odkręcenie 6 śrub wspornika i poduszek skrzyni biegów, odkręcenie 3 dolnych śrub łączących skrzynie biegów z silnikiem, odkręcenie linki sprzęgła, wymontowanie skrzyni biegów, odkręcenie 6 śrub mocujących docisk sprzęgła do koła zamachowego, odkręcenie łożyska oporowego, dokonanie wymiany uszkodzonych elementów - tarczy sprzęgła, docisku oraz łożyska i zamontowanie, przykręcenie wszystkich elementów w kolejności odwrotnej. Skarżący opisał też przykładowy dzień w pracy mechanika w P. .
PPIS w S. pismami z dnia 23 lipca 2024 r., 30 lipca 2024 r., 05 sierpnia 2024 r., 8 sierpnia 2024 r., 20 sierpnia 2024 r., 5 września 2024 r., zwracał się do pracodawców skarżącego o uzupełnienie oceny narażenia zawodowego poprzez uszczegółowienie wszystkich wykonywanych przez ww. czynności oraz o wskazanie czasu wykonywania każdej czynności, w tym określenia czasu obsługi poszczególnych maszyn, narzędzi, sprzętu (z których korzystał podczas wykonywania obowiązków służbowych), z uwzględnieniem przerw w pracy. Ponadto Organ I instancji zwracał się z prośbą o wskazanie, czy skarżący podczas zatrudnienia wykonywał czynności wymagające rutynowych, monotypowych powtarzających się, szybkich i niezmiennych ruchów rąk, zwłaszcza połączonych z dużym naciskiem, którym towarzyszyło prostowanie i zginanie nadgarstków w długich przedziałach czasowych, które mogłyby się przyczynić do powstania choroby zawodowej.
PPIS w S. w dniu 12 listopada 2024 r. sporządził KONZ, uzupełnioną m.in. o wyjaśnienia przesłane przez poszczególnych pracodawców oraz pismem z 14 listopada 2024 r. przekazał do IMP w Ł. uzyskane informacje z prośbą o ponowną analizę całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz o wskazanie, czy uzyskane informacje mogą wpłynąć na treść orzeczenia lekarskiego z dnia 25 czerwca 2021 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Ponadto PPIS w S. m.in. zwrócił się z prośbą o szczegółowe wyjaśnienie, czy wykonywana praca przez T. C. ma bezpośredni związek z zaistniałą chorobą zawodową, czy zespół cieśni w obrębie nadgarstka powstał w wyniku mechanizmu niemającego bezpośredniego związku z wykonywaną przez niego pracą zawodową, w tym także z uwzględnieniem informacji podanych przez T. C. w postępowaniu sądowym, że z 8-godzinnego czasu jego pracy około 6-6,5 godziny to prace polegające na przykręcaniu i odkręcaniu części.
W odpowiedzi, pismem z dnia 11 grudnia 2024 r., IMP w Ł. poinformował, iż ponownie przeanalizowano całość zebranej dokumentacji medycznej i dotyczącej narażenia zawodowego. Jednostka orzecznicza II stopnia wskazała, iż uwagi i zastrzeżenia skarżącego zawarte w jego piśmie dołączonym do pisma PPIS w S. z dnia 14 listopada 2024 r. nie mają wpływu na zmianę wydanego przez IMP w Ł. orzeczenia lekarskiego. Jednostka orzecznicza II stopnia wyjaśniła, że rozpoznanie zespołu cieśni nadgarstka, jako choroby zawodowej, wymaga stwierdzenia, że sposób wykonywania pracy był dominującym lub bezspornym czynnikiem w jego powstaniu. W przeprowadzonym postępowaniu orzeczniczym rozpatrzono również istotność współistniejących chorób.
IMP w Ł. wyjaśnił, iż zawodowe tło zespołu cieśni nadgarstka uwzględnia się przy pracach, podczas których wykonywane są monotypowe ruchy: zginania i prostowania nadgarstka, zginania łokciowego, promieniowego nadgarstka, nawracania i odwracania ręki, chwytania palcami (chwyt pęsetowy), wymagające używania dużej siły nacisku dłoni na narzędzia pracy, powtarzane wielokrotnie w krótkich odstępach czasu przez większość czasu zmiany roboczej. Dalej jednostka orzecznicza II stopnia wyjaśniła, iż pojęcie monotypii stosowane w medycynie pracy nie jest tożsame z pojęciem rozumianym potocznie i obejmuje czynności powtarzane w krótkich odstępach czasu, jednostronnie przeciążające pewne grupy mięśniowe, bez zachowania odpowiednio długich mikroprzerw (przedzielających wykonywanie czynności), w narzuconym tempie pracy. Przykładem są prace wymagające powtarzania takich samych czynności przy obsłudze maszyny, praca na taśmie itd.
IMP w Ł. wskazał, iż czynności wykonywane przez T. C. na stanowisku pracy były zróżnicowane, angażowały różne grupy mięśniowo-nerwowo-szkieletowe w obrębie kończyn górnych, głównie palców rąk, mogły obciążać kończyny górne, jednak nie wymagały wykonywania takich ruchów, które mogłyby spowodować ucisk na nerw pośrodkowy w kanale nadgarstka i przyczynić się w istotny sposób do powstania zespołu cieśni nadgarstka. Jednocześnie wyjaśniono, iż w orzeczeniu lekarskim IMP w Ł. nr [...] z dn. 25.06.2021 r. u T. C. można wskazać istotne pozazawodowe czynniki rozwoju ZCN, jak otyłość (BMI 33,58 kg/m2) cukrzycę i zaburzenia gospodarki lipidowej.
Podsumowując IMP w Ł. wskazał, iż ponowna analiza narażenia zawodowego z uwzględnieniem nowych dowodów w sprawie (pisma od pracodawców) oraz dostępnej dokumentacji medycznej nie daje podstaw do zmiany treści wydanego orzeczenia lekarskiego z dnia 25 czerwca 2021 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.
PPIS w S. w oparciu o szczegółowo zebrany materiał dowodowy, ocenę narażenia zawodowego, orzeczenia lekarskie wydane przez dwie jednostki orzecznicze oraz opinie lekarskie, wydał w dniu 31.01.2025 r. decyzję nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącego.
Nie zgadzając się z treścią ww. decyzji skarżący wniósł w terminie ustawowym odwołanie.
Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uwzględniania odwołania. Wyjaśnił w szczególności, iż organ wydając decyzję w sprawie choroby zawodowej związany jest orzeczeniami lekarskimi wydanymi przez jednostki orzecznicze medycyny pracy. Orzeczenia te, mające walor opinii biegłego, podlegają bowiem ocenie organu z punku widzenia wymogów formalnych dla tego środka dowodowego i jeżeli w ocenie organu są one jasne, wyjaśniają w sposób przekonywujący w oparciu o wyniki przeprowadzonych badań i warunki pracy badanego, to nie można znaleźć podstaw do tego, by organ zobowiązany był do dalszych poszukiwań celem potwierdzenia stanowiska prezentowanego przez stronę.
Nadmieniono, że zakwestionowania orzeczenia lekarskiego można dokonać tylko pod względem formalnym (np. wydanie przez nieuprawnionego lekarza, czy w nieprawidłowej formie). Nie może to jednak dotyczyć treści merytorycznej tych orzeczeń. Zakwestionować orzeczenie lekarskie można także w przypadku, gdy w materiale dowodowym sprawy znajdują się inne orzeczenia lekarskie o odmiennej treści, lecz nawet wówczas organy i sąd nie są uprawnione do zakwestionowania merytorycznie treści orzeczenia, a jedynie mogą domagać się wydania dalszych orzeczeń przez inne uprawnione podmioty w celu ujednolicenia stanowiska. Bez tej opinii (orzeczenia lekarskiego), bądź sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonywać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalić, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Organ administracji jest związany opinią lekarską w zakresie wiedzy medycznej. Takiej wiedzy nie posiadają ani organy, ani sądy. Tym samym w przypadku, gdy orzeczenie lekarskie jest prawidłowe pod względem formalnym, zawiera wyczerpujące uzasadnienie i jest zgodne z prawem organ administracyjny jest takim orzeczeniem związany.
Oceniając wartość dowodową wydanych w niniejszej sprawie orzeczeń lekarskich oraz dodatkowych wyjaśnień jednostek orzeczniczych stwierdzono, iż w sposób wyczerpujący i niebudzący wątpliwości obie jednostki orzecznicze wykazały brak podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej - zespół cieśni w obrębie nadgarstka z uwagi na brak istnienia związku przyczynowego między sposobem wykonywania pracy, a występującym u odwołującego się schorzeniem.
Odnosząc się do poszczególnych zarzutu, iż wyjaśnienia przedstawione przez pracodawców w ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym, nie zawierają informacji na temat czasu odkręcania, przykręcania poszczególnych podzespołów pojazdu, czasu odkręcania i przykręcania poszczególnych śrub, nakrętek, wkrętów w trakcie ośmiogodzinnego czasu pracy, organ odwoławczy wskazał w szczególności, iż pomimo braku ww. wyjaśnień, należy zwrócić szczególną uwagę, iż opisują one schemat czynności, które wykonywał odwołujący na stanowisku mechanika samochodowego. Zwrócono przy tym uwagę, iż czynności wykonywane podczas naprawy samochodów, nie dotyczyły wyłącznie przykręcania i odkręcania śrub itd., były różnorodne jak np. wymiana przewodów w obwodach elektrycznych, wymiana oleju, filtrów, regulacja świateł, instalowanie i naprawianie akcesoriów oraz podzespołów takich jak radia, ogrzewanie.
W ocenie ZPWIS w S., organy administracyjne nie mogły stwierdzić choroby zawodowej, nawet ujawnionej w okresie pracy, jeśli w środowisku pracy brak jest ustalonego "narażenia zawodowego". Warunkiem koniecznym do uznania etiologii zawodowej zespołu ciaśni w obrębie nadgarstka jest wykonywanie czynności zawodowych, podczas których wykonywane są monotypowe ruchy: zginania i prostowania nadgarstka, zginania łokciowego, promieniowego nadgarstka, nawracania i odwracania ręki, chwytania palcami (chwyt pęsetowy), wymagające używania dużej siły nacisku dłoni na narzędzia pracy, powtarzane wielokrotnie w krótkich odstępach czasu przez większość czasu zmiany roboczej. Warunek ten w przypadku skarżącego nie został spełniony.
Jak podkreślił organ IMP w Ł. dokonując ponownej analizy narażenia zawodowego uwzględnił dostępną dokumentację medyczną, nowe dowody w sprawie tj. pisma od pracodawców opisujące sposób wykonywania pracy i uznał, że brak jest podstaw do zmiany treści wydanego orzeczenia lekarskiego z dnia 25 czerwca 2021 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.
Końcowo organ wyjaśnił, iż nie neguje występowania u skarżącego schorzenia - zespołu cieśni nadgarstków, jednak czynności wykonywane przez odwołującego w trakcie pracy na stanowisku mechanika samochodowego nie miały charakteru ruchów monotypowych. Ze zgromadzonego materiału w sprawie wynika, iż pracownik mógł decydować o dostosowaniu tempa pracy do swoich możliwości i potrzeb, a także mógł decydować o krótkich przerwach na odpoczynek określonych grup mieśni-nerwowo-szkieletowych. Ponadto czynności wykonywane przez skarżącego nie były wykonywane w narzuconym tempie pracy, tak jak ma to miejsce np. przy pracy na taśmie lub przy obsłudze maszyn, gdzie wykonuje się ruchy w krótkich odstępach czasu, które podyktowane są zastosowaną technologią pracy. Nadto charakter monotypowych ruchów musi być przewlekły.
W niniejszym przypadku pracę odwołującego cechował zróżnicowany charakter wykonywanych prac, zmienna pozycja ciała i zmienne obciążenie kończyn górnych.
Pismem z 29 maja 2025 r. skarżący wniósł skargę na decyzję organu odwoławczego wnosząc o:
1) przeprowadzenie postępowania sądowego w niniejszej sprawie, łącznie z ewentualnym powołaniem biegłego sądowego z zakresu mechaniki ruchu, ortopedy - traumatologa, fizjoterapii czy profilaktyki odnoszącej się do sposobu wykonywania pracy przez mechanika samochodowego,
2) uchylenie zaskarżanej decyzji,
3) wydanie orzeczenia potwierdzającego powstanie choroby zawodowej, ze względu na potwierdzenie, iż warunki pracy oraz sposób wykonywania pracy mechanika samochodowego przyczyniły się z wysokim prawdopodobieństwem do powstania choroby zawodowej - zespołu cieśni nadgarstka, wymienionej w poz. 20 pkt 1 wykazu chorób zawodowych,
4) wyznaczenie daty powstania choroby zawodowej na dzień jej zdiagnozowania (badanie EMG) nadgarstka lewego z dnia 28 listopada 2019 roku.
W uzasadnieniu swojego stanowiska skarżący podkreślił w szczególności, iż podał w piśmie przykład wymiany rozrządu w samochodzie marki VW Passat, gdzie szczegółowo opisane są czynności, jakie musi wykonać mechanik i jaki jest czas naprawy, a wynosi on 3,9 rbg. A w drugim przykładzie Audi A8 to jest 4,45 rgb. Organ miał podane dane czarno na białym, jakie elementy mechanik musi odkręcić, zdemontować, jakie śruby i nakrętki wykręcić i ponownie zamontować, przykręcić. Wszystkie te czynności polegają na ruchach powtarzalnych, monotonnych i rytmicznych, szybkich i niezmiennych ruchów rękoma, połączonych z dużym naciskiem, niezależnie od marki i modelu samochodu, ruchy te wykonywane są palcami (chwyt pesetowy) dłońmi (ruch nadgarstkowy) itp. Towarzyszy im ciągłe prostowanie i zginanie nadgarstków przez wiele godzin czasu około 6,5 godziny dziennie. Również przy wykonywaniu przeglądów serwisowych, czyli przy wymianie olejów i filtrów, ustawianiu świateł, czy naprawie instalacji elektrycznej mechanik pracuje w ten sam sposób i wykonuje te same ruchy.
Zdaniem skarżącego udowodnił on, iż wykazana choroba cieśni nadgarstka wywołana była z wysokim prawdopodobieństwem w związku ze sposobem wykonywania pracy mechanika samochodowego.
W zakresie medycznych aspektów zagadnienia skarżący oświadczył, iż medycy zamiast zająć się rzeczowym i szczegółowym przeprowadzeniem rzetelnych badań, na podstawie których mogliby udokumentować brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Swoją decyzję podtrzymują przede wszystkim na podstawie pism od pracodawców, i to tylko dwóch. Zdaniem skarżącego, od samego początku szczegółowo udokumentował objawy chorobowe cieśni nadgarstka jako choroby zawodowej. Przeprowadzone badania przewodnictwa nerwu pośrodkowego, udokumentowana praca jako mechanik samochodowy przez ponad 30 lat, początkowe objawy drętwienia dłoni występowały dużo wcześniej aniżeli zdiagnozowane inne schorzenia, wykonana operacja odbarczenia nerwu poprzez nacięcie troczka nadgarstka, po którym kilkumiesięczne dolegliwości minęły. Wyniki badania przeprowadzone przez dwóch niezależnych neurologów z WOMP i z IBMP jednoznacznie wskazywały na cieśń nadgarstka.
Skarżący podkreślił, że w pracy mechanika musiał używać dużej siły, a czasami siła rąk jest niewystarczająca i wówczas trzeba skorzystać ze zwiększenia ramienia siły używając przedłużki. Jak duża to siła widać również gołym okiem, ponieważ w 2017 roku doznał wypadku przy pracy, gdzie właśnie przy odkręcaniu zapieczonych śrub zerwał ścięgno mięśnia nadgrzebieniowego z jednoczesnym uszkodzeniem rotatorów stożka. Ruchy te były powtarzane wielokrotnie w krótkich odstępach czasu - nakrętkę czy śrubę mocującą amortyzator czy wahacz nie odkręca się poprzez pół czy jeden obrót - tylko należy wykonać kilkadziesiąt obrotów, aby ją odkręcić. Nie miał możliwości odejść i odpocząć po każdym obrocie, chyba od razu pracodawca rozwiązałby z takim pracownikiem umowę o pracę.
Skarżący wyjaśnił, iż wystąpiło u niego obustronne wystąpienie zmian chorobowych, czyli w dwóch nadgarstkach (co nie jest charakterystyczne dla etiologii zawodowej schorzenia) z tej przyczyny, iż przez 30 lat pracy jako mechanik samochodowy oba stawy nadgarstków były znacznie obciążane, poprzez charakterystyczne ruchy, monotonne, powtarzalne, z dużym naciskiem na narzędzia pracy występujące w krótkich odstępach czasu i w ciągu całości czasu pracy. Gdy w 2017 roku, gdy uległ wypadkowi przy pracy, przez około roku czasu pracował praktycznie lewą ręką. Obciążony przez 30 lat lewy nadgarstek nie wytrzymał kolejnego roku. Na skutek ogromnego przeciążenia, doszło do natychmiastowej degeneracji i zwiększenia objawów cieśni nadgarstka ręki lewej.
Zdaniem skarżącego, kluczowym faktem wydania opinii przez WOMP i IBMP było przeprowadzenie oceny narażenia zawodowego, a nie przeprowadzenie merytorycznych badań medycznych. Skarżącemu, ponieważ nie kończył studiów medycznych, trudno jest powiedzieć, jakich badań należało by dokonać, aby stwierdzić lub zaprzeczyć powstaniu choroby zawodowej. Na pewno jednak nie powinno być to przeprowadzenie tylko badań krwi, które wykonano zarówno w S. jak i w Ł., ale można by było zlecić badanie rezonansu magnetycznego, zdjęć RTG, oraz innych specjalistycznych badań, których nie przeprowadzono.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.
Stosowanie do art. 2351 Kodeksu pracy wskazuje, iż za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Z kolei zgodnie z art. 2352 Kodeksu pracy rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.
Zgodnie z powyższym, nie jest wymagane, aby bezspornie wykazać związek przyczynowy pomiędzy stwierdzonym schorzeniem a wykonywaną pracą. Uznanie choroby za chorobę zawodową zależy od tego, czy jest ona wymieniona w wykazie chorób zawodowych. "Fakt, że w okresie życia pracownika istniały także inne pozazawodowe przyczyny mogące spowodować tą samą chorobę może mieć znaczenie dopiero wówczas, gdyby ustalono na podstawie przebiegu zdarzeń lub na podstawie danych medycznych, że to niewątpliwie one spowodowały chorobę, a nie że tylko współwystępowały w czasie z narażeniem zawodowym." (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2022 r., sygn. II OSK 3498/19).
Treść § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (tj. Dz. U. z 2022r. poz. 1836) wskazuje, iż decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania wydaje się na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego (§ 6 ust. 1 rozporządzenia).
Orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Bez tej opinii bądź sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2022 r., sygn. II OSK 3702/19). Nie oznacza to jednak, że zakwestionowanie orzeczenia lekarskiego nie jest w ogóle możliwe. Jednakże należy mieć na uwadze, że zakwestionowania orzeczenia lekarskiego można dokonać tylko pod względem formalnym (np. wydanie przez nieuprawnionego lekarza, czy w nieprawidłowej formie). Nie może to jednak dotyczyć treści merytorycznej tych orzeczeń (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2022 r., sygn. II OSK 3424/19). Organ powinien jednak ocenić wszechstronnie dowód z orzeczenia lekarskiego w granicach określonych przez art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa.
W rozpatrywanej sprawie w zapadłym na jej wcześniejszym etapie wyroku sądu administracyjnego wskazano, iż wskazał na potrzebę uzupełnienie opinii wspomnianego Instytutu Medycyny Pracy [...] i wyjaśnienie, czy wykonywana praca przez skarżącego ma bezpośredni związek z zaistniałą chorobą zawodową, czy – zespół cieśni w obrębie nadgarstka powstał w wyniku mechanizmu nie mającego bezpośredniego związku z wykonywaną pracą zawodową przez skarżącego, w tym także z uwzględnieniem informacji podanych przez skarżącego, że z 8-godzinnego czasu pracy około 6-6,5 godziny to prace polegające na przykręcaniu i odkręcaniu części.
W toku uzupełnionego postępowania organ administracji zwracał się do pracodawców m.in. o uszczegółowienie wszystkich wykonywanych przez skarżącego czynności, w tym określenie czasu obsługi poszczególnych maszyn, narzędzi, sprzętu (z których korzystał podczas wykonywania obowiązków służbowych), z uwzględnieniem przerw w pracy oraz wskazanie czy podczas zatrudnienia wykonywał on czynności wymagające rutynowych, monotypowych, powtarzających się, szybkich i niezmiennych ruchów rąk, zwłaszcza połączonych z dużym naciskiem, którym towarzyszyło prostowanie i zginanie nadgarstków w długich przedziałach czasowych, które mogłyby się przyczynić do powstania choroby zawodowej. Umożliwiono także skarżącemu przedstawienie stasiowska oraz naprowadzenie dowodów na jego poparcie. Pozyskane dane i stanowiska zostały przekazane do Instytutu Medycyny Pracy, który w piśmie z 11 grudnia 2024 r. wyjaśnił, iż po ponownym przeanalizowaniu całości zebranej dokumentacji medycznej i dotyczącej narażenia zawodowego analiza narażenia zawodowego z uwzględnieniem nowych dowodów w sprawie oraz dostępnej dokumentacji medycznej nie dają podstaw do zmiany treści wydanego orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy - zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.
W opinii IMP w Ł. jednoznacznie wskazano, że uwagi i zastrzeżenia skarżącego nie mają wpływu na zmianę wydanego przez IMP w Ł. orzeczenia lekarskiego. Wyjaśniono, że rozpoznanie zespołu cieśni nadgarstka, jako choroby zawodowej, wymaga stwierdzenia, że sposób wykonywania pracy był dominującym lub bezspornym czynnikiem w jego powstaniu. W przeprowadzonym postępowaniu orzeczniczym rozpatrzono również istotność współistniejących chorób. Wskazano, iż zawodowe tło zespołu cieśni nadgarstka uwzględnia się przy pracach, podczas których wykonywane są monotypowe ruchy: zginania i prostowania nadgarstka, zginania łokciowego, promieniowego nadgarstka, nawracania i odwracania ręki, chwytania palcami (chwyt pęsetowy), wymagające używania dużej siły nacisku dłoni na narzędzia pracy, powtarzane wielokrotnie w krótkich odstępach czasu przez większość czasu zmiany roboczej. Pojęcie monotypii stosowane w medycynie prac nie jest tożsame z pojęciem rozumianym potocznie i obejmuje czynności powtarzane w krótkich odstępach czasu, jednostronnie przeciążające pewne grupy mięśniowe, bez zachowania odpowiednio długich mikroprzerw (przedzielających wykonywanie czynności), w narzuconym tempie pracy. Przykładem są prace wymagające powtarzania takich samych czynności przy obsłudze maszyn, praca na taśmie etc. Czynności wykonywane przez skarżącego na stanowisku pracy były zróżnicowane, angażowały różne grupy mięśniowo-nerwowo-szkieletowe w obrębie kończyn górnych, głównie palców rąk, mogą obciążać kończyny górne, jednak nie wymagały wykonywania takich ruchów, które mogłyby spowodować ucisk na nerw pośrodkowy w kanale nadgarstka i przyczyniać się w istotny sposób do powstania zespołu cieśni nadgarstka. Zdaniem IMP w Ł. u skarżącego można wskazać istotne pozazawodowe czynniki rozwoju ZCN, jak otyłość, cukrzycę i zaburzenia gospodarki lipidowej.
W ocenie Sądu, organy poddały zapadłe w sprawie orzeczenia lekarskie wraz z dodatkowymi wyjaśnieniami należycie wnikliwej ocenie. Aktualnie nie budzi wątpliwości, iż osoby dysponujące wymaganą wiedzą medyczną z zakresu medycyny pracy i chorób zawodowych w ramach swoich kompetencji stwierdziły, iż braku jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej w postaci zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.
Jak już wcześniej wyjaśniono, orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. i to na jej podstawie następuje zarówno rozpoznanie choroby jak i określenie, czy ma ono charakter choroby zawodowej. Bez takiej opinii bądź sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy mamy do czynienia w badanym przypadku z chorobą zawodową, czy też ze schorzeniem o odmiennej etiologii.
Skarżący nie wskazuje na żadne okoliczności - a Sąd nie dopatrzył się ich z urzędu - które dawałyby podstawy do podważenia zapadłych względem skarżącego orzeczeń pod względem formalnym. Przedmiotowe orzeczenia zostały sporządzone przez osoby uprawnione w odpowiednim trybie i nie zostały dotychczas w żaden sposób podważone.
W kontekście zarzutów skargi należy też wyjaśnić, iż Sąd, ani organy administracji nie jest uprawniony do weryfikacji zakresu przeprowadzonych przez osoby wydające orzeczenia z zakresu medycyny pracy badań medycznych, gdyż ocena, jakie badania są niezbędne, należy do osób posiadających odpowiednią wiedzę medyczną, uprawnionych do wydania orzeczenia w przedmiocie choroby zawodowej.
Odnosząc się jednak do twierdzeń skarżącego, iż przeprowadzone badania były niewystarczające, gdyż celowe byłoby przeprowadzenie badań w postaci rezonansu magnetycznego, zdjęć RTG oraz "innych specjalistycznych badań" nie sposób nie dostrzegać, iż jednostki orzecznicze nie kwestionują wystąpienia u skarżącego cieśni w obrębie nadgarstka. Tymczasem tego rodzaju jak wskazywane przez skrzącego badania służą diagnostyce samego schorzenia nie zaś weryfikacji mechanizmu jego powstania. Stąd kwestionowanie merytorycznej poprawności orzeczeń, na których opierał się organ w oparciu o argumentację podnoszoną w skardze, w sytuacji, w której sam skarżący wskazuje, iż nie dysponuje wiedzą medyczną, gdyż "nie ukończył studiów medycznych" ma charakter wyłącznie subiektywnych przekonań skarżącego. Przekonania takie nie mają należytego oparcia w dokumentach i wiedzy medycznej, a tym samym nie dają podstaw do odmówienia wiarygodności ustaleniom poczynionym przez uprawnione w tym zakresie podmioty.
Opisując oczekiwany zakres badań przez Instytut Medycyny Pracy skarżący nie wyjaśnia przy tym, jak wskazywane w skardze dodatkowe badania miałyby przyczynić się do ustalenia mechanizmu powstania choroby. Zresztą jest oczywistym, iż przeprowadzone u skarżącego zabiegi chirurgiczne miałyby wpływ na badania obrazowe, zatem "nowe" badania odzwierciadlałyby stan chorego po zabiegach nie zaś w okresie wystąpienia choroby.
W kontekście przedstawionej argumentacji skarżącego dotyczącej charakteru jego pracy jako mechanika samochodowego, w istocie nie podważył on ustalenia, iż jego pracę cechował zróżnicowany charakter wykonywanych prac, zmienna pozycja ciała i zmienne obciążenie kończyn górnych. Opisując wykonywane czynności skarżący koncentrował się na czynnościach w postaci odkręcania i dokręcania śrub wywodząc, iż w 8-godzinny czasie pracy około 6-6,5 godziny to prace polegające na przykręcaniu i odkręcaniu. Nie wymaga jednak wiedzy specjalnej stwierdzenie, iż odkręcenie części wiąże się zwykle z jej odłożeniem i wymianą na nową a dostęp do śrub i wkrętów w samochodzie jest zróżnicowany dla różnych elementów, co w oczywisty sposób wymusza zróżnicowaną pozycję pracy zarówno całego ciała jak i nadgarstków. Przy czym w realiach badanej sprawy nie można nie dostrzegać, iż u skarżącego dopatrzono się też istotnych pozazawodowych czynników rozwoju choroby, jak otyłość (BMI 33,58 kg/m2), cukrzyca i zaburzenia gospodarki lipidowej. Rolą osób posiadających wiedzę medyczną była ocena, w jaki sposób do stwierdzonej u skarżącego choroby przyczyniła się praca zawodowa a w jaki sposób owe pozazawodowe czynniki. Wyważenie powyższego wymaga odpowiedniej wiedzy medycznej i doświadczenia w tym zakresie. Sąd nie znajduje podstaw do kwestionowania wyrażonego w stosownych orzeczeniach stanowiska osób uprawnionych i posiadających wymaganą wiedzę i uprawniania, iż właśnie to opisane wyżej czynniki pozazawodowe z wysokim prawdopodobieństwem wywołały chorobę. A w racjonalności powyższego wniosku utwierdza w szczególności okoliczność, iż cieśń nadgarstka wystąpiła u skarżącego w obu nadgarstkach. Skarżący w żaden sposób nie podważył ustalenia, iż powyższe nie jest nie jest charakterystyczne dla etiologii zawodowej schorzenia. Przedstawiane przez skarżącego wyjaśnienie, iż po wypadku uniemożliwiającym mu korzystanie z ręki prawej przez około roku czasu pracował lewą ręką, co doprowadziło do natychmiastowej degeneracji i zwiększenia objawów cieśni nadgarstka ręki lewej, jest oparte wyłącznie na jego twierdzeniach i pomija całkowicie istnienie chorób współistniejących. Przedstawiona w tym zakresie argumentacja nie daje też podstaw do ustalenia, iż stwierdzone u skarżącego schorzenie bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.
W ocenie Sądu, w uzupełnionym postępowaniu organy zastosowały się do wytycznych zawartych w zapadłym na wcześniejszym etapie postępowania wyroku sądu administracyjnego oraz należycie rozważyły cały zgromadzany w sprawie materiał dowodowy, w tym dostarczony przez skarżącego. Nie naruszyły przy tym zasad postępowania administracyjnego, a swoje decyzje uzasadniły w sposób wymagany w ustawie.
Jeśli chodzi o wniosek skarżącego dotyczący powołania na etapie postępowania sądowoadministracyjnego biegłego sądowego z zakresu mechaniki ruchu, ortopedy - traumatologa, fizjoterapii czy profilaktyki odnoszącej się do sposobu wykonywania pracy przez mechanika samochodowego, to z uwagi na zasady wynikające z art. 106 § 3 p.p.s.a. nie mógł on zostać uwzględniony. Zgodnie z powyższym przepisem sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Oczekiwany przez skarżącego dowód z opinii biegłego wykracza zatem w oczywisty sposób poza zakres dopuszczalnego przed sądem administracyjnym postepowania dowodowego.
W zakresie twierdzeń skarżącego o nadmiernym czasie trwania postępowania przed organami administracji należy wskazać, iż w toku postępowania administracyjnego służyły mu w tym zakresie stosowne środki w postaci prawa wniesienia ponaglenia, z których nie skorzystał. Natomiast w niniejszym postępowaniu ocenie podlegały decyzje administracyjne i kwestia wywodzonej przewlekłości nie mogła mieć wpływu na ocenę prawidłowości zapadłych rozstrzygnięć, które wydano w szczególności w oparciu o stosowne orzeczenia organów zajmujących się orzecznictwem z zakresu medyny pracy.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI