II SA/Sz 441/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2021-09-09
NSAtransportoweWysokawsa
kara administracyjnatransport drogowysystem SENTkontrolaobowiązki przewoźnikaodpowiedzialnośćuchylenie karyinteres publicznyinteres przewoźnika

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę przewoźnika na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za nieprzedstawienie pojazdu do kontroli w systemie SENT, uznając brak podstaw do odstąpienia od kary.

Skarżący, przewoźnik drogowy, został ukarany karą pieniężną za nieprzedstawienie pojazdu do kontroli w ramach systemu monitorowania przewozu towarów SENT. Mimo argumentów o problemach technicznych i błędach w systemie, organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że przewoźnik nie dopełnił swoich obowiązków, a jego sytuacja finansowa i techniczne niedogodności nie stanowiły podstaw do odstąpienia od nałożenia kary. Sąd podkreślił obiektywny charakter odpowiedzialności i cel ustawy SENT, jakim jest zapobieganie nielegalnemu obrotowi towarami.

Sprawa dotyczyła skargi przewoźnika drogowego P. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 20 000 zł. Kara została nałożona na podstawie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (SENT) za niewykonanie obowiązku przedstawienia środka transportu wraz z towarem do kontroli, mimo wezwania organu. Przewoźnik argumentował, że problemy techniczne z systemem SENT, błędy w komunikacji elektronicznej (e-mail do folderu SPAM) oraz niepoinformowanie przez funkcjonariuszy o konieczności kontroli uniemożliwiły mu spełnienie obowiązku. Podnosił również kwestie swojej trudnej sytuacji finansowej jako podstawę do odstąpienia od kary. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały jednak, że obowiązek przedstawienia pojazdu do kontroli był bezwzględnie obowiązujący, a podnoszone przez skarżącego okoliczności nie stanowiły wystarczających podstaw do odstąpienia od nałożenia kary. Sąd podkreślił obiektywny charakter odpowiedzialności przewoźnika, cel ustawy SENT (zapobieganie nielegalnemu obrotowi towarami) oraz brak wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności niezależnych od przewoźnika. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, brak przedstawienia pojazdu do kontroli stanowi naruszenie obowiązków wynikających z ustawy SENT i uzasadnia nałożenie kary pieniężnej.

Uzasadnienie

Ustawa SENT nakłada na przewoźnika obowiązek przedstawienia pojazdu do kontroli w określonych sytuacjach, a jej celem jest zapobieganie nielegalnemu obrotowi towarami. Odpowiedzialność ma charakter obiektywny, a naruszenie przepisu samo w sobie uzasadnia karę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (23)

Główne

ustawa SENT art. 22 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

Nakłada karę pieniężną w wysokości 20 000 zł za niewykonanie obowiązku przedstawienia środka transportu do kontroli.

ustawa SENT art. 12a § 1, 3

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

Określa obowiązek przedstawienia środka transportu do kontroli w przypadku stwierdzenia zwiększonego ryzyka przewozu.

ustawa SENT art. 7 § 1

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

Obowiązek przesłania zgłoszenia i uzyskania numeru referencyjnego przed rozpoczęciem przewozu.

ustawa SENT art. 10 § 1, 4

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

Obowiązek odmowy przyjęcia do przewozu lub rozpoczęcia przewozu w przypadku braku numeru referencyjnego.

Pomocnicze

ustawa SENT art. 22 § 3

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

Umożliwia odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym.

O.p. art. 26 § 5

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej do kar pieniężnych w zakresie nieuregulowanym w ustawie SENT.

Konstytucja RP art. 31 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada proporcjonalności, stosowana przy ocenie wysokości kar.

TUE art. 151

Traktat o Unii Europejskiej

Wspomniany w kontekście zasady proporcjonalności.

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi.

P.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.

O.p. art. 180 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dopuszczalność dowodów.

O.p. art. 188

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Uwzględnianie żądań strony dotyczących przeprowadzenia dowodu.

O.p. art. 2a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Rozstrzyganie wątpliwości na korzyść strony.

O.p. art. 121 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek podejmowania niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego.

O.p. art. 187 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ocena dowodów na podstawie całego zebranego materiału.

O.p. art. 124

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji.

ustawa SENT art. 2 § 8

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

Definicja przewoźnika.

ustawa SENT art. 3 § 2 pkt c, i

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

Wskazanie towarów podlegających systemowi monitorowania.

ustawa SENT art. 26 § 3

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

Warunki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obiektywny charakter odpowiedzialności przewoźnika w systemie SENT. Cel ustawy SENT jako zapobieganie nielegalnemu obrotowi towarami. Brak wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności niezależnych od przewoźnika. Niewystarczające wykazanie przesłanek ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego do odstąpienia od kary.

Odrzucone argumenty

Problemy techniczne z systemem SENT i komunikacją elektroniczną jako podstawa do odstąpienia od kary. Trudna sytuacja finansowa przewoźnika jako podstawa do odstąpienia od kary. Niewłaściwa wykładnia pojęć 'ważny interes przewoźnika' i 'interes publiczny' przez organy. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i ordynacji podatkowej przez organy.

Godne uwagi sformułowania

Odpowiedzialność ma charakter obiektywny bez względu na zaistnienie w sprawie winy lub braku winy ukaranego. Sankcja administracyjna w postaci kary pieniężnej spełnia głównie rolę prewencyjną. Akceptacja możliwości odstępowania od nałożenia kary z powodów wskazanych przez Skarżącego, wynikających z technicznych uwarunkowań towarzyszących prowadzonej działalności gospodarczej, a mieszczących się w granicach niedochowania należytej staranności, stałaby się rodzajem precedensu prowadzącego do nadużywania oraz omijania nakazów i obowiązków wynikających z ustawy SENT. Należyta realizacja obowiązków przez przedsiębiorcę wykonującego działalność transportową co do przedstawienia środka transportu do kontroli jest szczególnie istotna z uwagi na przedmiot ochrony i cel regulacji ustawowej, którym jest skuteczne, bieżące i nieprzerwane monitorowanie rynku paliw.

Skład orzekający

Patrycja Joanna Suwaj

przewodniczący sprawozdawca

Katarzyna Grzegorczyk-Meder

sędzia

Krzysztof Szydłowski

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdza obiektywny charakter odpowiedzialności przewoźnika w systemie SENT oraz rygorystyczne podejście do obowiązku przedstawienia pojazdu do kontroli, nawet w obliczu problemów technicznych czy komunikacyjnych. Podkreśla znaczenie należytej staranności profesjonalnego przewoźnika."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia przepisów ustawy SENT, ale ogólne zasady dotyczące odpowiedzialności obiektywnej i interpretacji pojęć 'ważny interes' mogą mieć szersze zastosowanie w prawie administracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje konflikt między rygorystycznymi przepisami prawa administracyjnego a praktycznymi trudnościami przedsiębiorców. Pokazuje, jak sądy interpretują obowiązki i odpowiedzialność w kontekście nowoczesnych systemów monitorowania.

Kara 20 000 zł za błąd w systemie SENT – czy problemy techniczne usprawiedliwiają przewoźnika?

Dane finansowe

WPS: 20 000 PLN

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 441/21 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2021-09-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-04-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Krzysztof Szydłowski
Patrycja Joanna Suwaj /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 373/22 - Postanowienie NSA z 2022-07-28
II GSK 114/22 - Postanowienie NSA z 2022-02-22
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 859
art. 22 ust. 1  pkt 3, art. 12a ust. 1, ust. 3, art. 10 ust. 1,  art. 7 ust. 1, art. 26 ust. 5
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi - t.j.
Dz.U. 2019 poz 900
art. 180 par. 1, art. 188,  art. 121 par. 1, art. 122,  art. 187 par. 1, art. 191, art. 2a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 31 ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2004 nr 90 poz 864
art. 5
Traktatu o Unii Europejskiej
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 września 2021 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
1. W dniu 30 października 2019 r. przesłane zostało do systemu SENT i zarejestrowane w tym systemie pod numerem [...] zgłoszenie przewozu mineralnego oleju hydraulicznego w ilości 903,84 kg brutto (poz. CN 2710) oraz środka przeciwzamarzającego w ilości 3341,93 kg, (poz. CN 3820).
Z treści zgłoszenia wynikało, że podmiotem wysyłającym towar (nadawcą towaru) był podmiot U. , Litwa,
a podmiotem odbierającym S. , Niemcy. Z kolei przewoźnikiem P. P. M., ul. [...], [...], G. (dalej przywoływany jako: "Skarżący", "Strona" bądź "Przewoźnik"). Jako miejsce wjazdu na terytorium Polski dla towaru wskazano Budzisko-Kalwaria (DK8), a miejsce wyjazdu z terytorium Polski Kołbaskowo-Pomellen (A6).
Zgłoszenie zostało zarejestrowane w systemie w dniu 30 października 2019 r.
o godzinie 13:37 przez A. S. na formularzu SENT300, a zamknięte automatycznie przez system w dniu 9 listopada 2019 r. o godzinie 13:40. Z historii wpisów wynika również, że w zgłoszeniu miała miejsce dwukrotna aktualizacja (modyfikacja) w zakresie numeru lokalizatora w dniu 30 października 2019 r. o godzinie 15:59 i 16:35.
W zgłoszeniu zadeklarowano, że przewóz będzie się odbywał ciągnikiem
z naczepą o numerach rejestracyjnych [...] i [...] Przewóz miał rozpocząć się na terytorium kraju w dniu 30 października 2019 r. (Budzisko-Kalwaria), a zakończyć w dniu 1 listopada 2020 r. (Kołbaskowo-Pomellen).
Do zgłoszenia, w wyniku przeprowadzonej systemowej analizy ryzyka, w trybie wynikającym z art. 12a ustawy o SENT, wygenerowane zostało wezwanie, skierowane do Przewoźnika - P. M. do przedstawienia środka transportu wraz z towarem w miejscu: [...], [...] parking buforowy, [...], [...], w celu przeprowadzenia kontroli. W pouczeniu wezwania zawarta została m.in. informacja o obowiązku powiadomienia Organu o planowanej dacie i godzinie dostarczenia towaru lub miejsca zakończenia przewozu oraz pouczenie o konsekwencjach wynikających z art. 12 a, art. 21 ust. 2, art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy SENT.
2. W związku z niewykonaniem przez Stronę obowiązku, o którym mowa w cyt. art. 12a ustawy SENT, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...], Organ wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej w związku z niewykonaniem obowiązku wynikającego z ustawy SENT.
3. W odpowiedzi pismem z dnia 29 stycznia 2020 r., Skarżący wniósł o umorzenie postępowania lub odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej wskazując, że z przyczyn technicznych poczta elektroniczna Organu trafiła do folderu SPAM, kilkukrotnie miały miejsce przypadki, że z winy systemu aktualizacja danych w systemie następowała ze znacznym opóźnieniem i z tego powodu nałożenie kary jest nieuzasadnione. Dodał, że pojazd z powodów technicznych zjechał dobrowolnie na przejście graniczne w Budzisku, jednak nikt z pracowników nie poinformował kierowcy o konieczności przedstawienia pojazdu wraz z towarem do kontroli w S.. Poinformował, że w dniu 24 stycznia 2020 r. odnaleziono e-maila z Urzędu Celno-Skarbowego, w którego treści znajdował się także zapis wprowadzający, zdaniem Strony, w błąd a mianowicie użyto zwrotu "null-kontrola". Jednocześnie Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej oraz pracownika spedycji V. E..
4. Mając na uwadze fakt, że w bazie SENT zidentyfikowano tożsame zgłoszenie przewozu (różniące się tylko numerem lokalizatora) o nr [...], pismem nr [...] z dnia 27 lutego 2020 r. Organ zwrócił się do Strony o nadesłanie stosownych wyjaśnień w tym zakresie. W odpowiedzi w piśmie z dnia 10 marca 2020 r., zdaniem Organu, Skarżący poinformował, że w związku z problemami technicznymi z aplikacją Sent-Geo zwrócił się do spedycji o aktualizację zgłoszenia nr [...] w celu zmiany numeru lokalizatora. Jednakże zamiast dokonania zmiany w zgłoszeniu, spedycja wygenerowała nowe zgłoszenie różniące się tylko numerem lokalizatora. Strona zawnioskowała o scalenie obu zgłoszeń. Powyższe zostało potwierdzone przez spedytora V. E. z U. , Litwa, w piśmie przesłanym drogą elektroniczną dnia 8 czerwca 2020 r.
5. Następnie pismem nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. Organ zwrócił się do administratora systemu SENT z prośbą o wskazanie wszystkich użytkowników (wraz z podaniem adresu email), z uwzględnieniem wykorzystanych przez nich formularzy (rejestracja, aktualizacja, uzupełnienia) występujące w dacie ważności zgłoszenia [...]
6. W odpowiedzi Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Z. w piśmie nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. poinformował, że rejestracja formularzem SENT300 miała miejsce w dniu 30 października 2019 r. o godzinie 13:37, natomiast aktualizacja zgłoszeniem SENT301 w dniu 30 października 2019 o godzinie 15:59 i 16:35. Operacje zostały przeprowadzone przez jedną osobę z założonego konta A. S., Litwa adres email: [...]. Administrator systemu dodał, że dodatkowo w polu email2 w/w zgłoszenia został wskazany adres email: [...]., na który były wysyłane dokumenty potwierdzające i zawierające zgłaszane zmiany.
7. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2020 r. Organ odmówił przeprowadzenia dowodu z przesłuchania funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej oraz pracownika spedycji.
8. Decyzją z dnia [...] września 2020 r., nr [...],
[...], wydaną na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.), dalej: "O.p.", w związku z art. 26 ust. 1, ust. 2 i ust. 5 oraz art., 12a ust. 3, art. 22 ust. 1 pkt 3, art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz. U. z 2018 r. poz. 2332 ze zm.), dalej: "ustawa SENT", Naczelnik Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. nałożył Skarżącego, karę pieniężną w wysokości [...] zł.
Uzasadniając motywy decyzji Organ podał, że z uwagi na rodzaj towaru oraz jego masę przewóz ten podlegał systemowi monitorowania drogowego przewozu (art. 3 ust. 2 lit. c oraz lit. i ustawy o SENT). W związku z tym, że przewóz był realizowany z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium drugiego państwa członkowskiego albo państwa trzeciego, na Przewoźniku ciążył obowiązek (i został zrealizowany) określony przepisem art. 7 ust. 1 ww. ustawy, przesłania do rejestru, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, zgłoszenia i uzyskania numeru referencyjnego tegoż zgłoszenia.
Organ nadmienił, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że pracownik spedytora firmy U. przesłał do rejestru zgłoszenie i wraz z otrzymanym numerem referencyjnym otrzymał na adres email wezwanie do przedstawienia środka transportu. Dodatkowo w polu email2 zgłoszenia został wskazany adres email: [...]., tj. adres Przewoźnika.
Pojazd o numerach rejestracyjnych [...] i [...] rozpoczął przewóz na terenie Polski w dniu 30 października 2019 r. o godzinie 14:25, na przejściu drogowym w Budzisku, natomiast wyjazd z terytorium Polski został odnotowany w dniu 1 listopada 2019 r. o godzinie 02:25 w Kołbaskowie, co potwierdzają odczyty z kamer ANPRS znajdujące się w systemie SENT dla przedmiotowego zgłoszenia.
Po przywołaniu brzmienia przepisów art. 1, art. 3 ust. 2, ust 3 i ust. 11, art. 4 ust. 1-3, art. 2 pkt 8, art. 7 ust. 1 ustawy SENT, mając na uwadze brak reakcji Przewoźnika na przekazane wezwanie do przedstawienia w miejscu kontroli środka transportu z przewożonym towarem, tj. w S. ul. [...] parking buforowy, Organ stwierdził, że Przewoźnik nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 12a ust. 3 ustawy o SENT, której przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujących i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu tzw. towarów wrażliwych, co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej w wysokości [...] zł na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy SENT.
Odnośnie przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej Organ powołał treść art. 26 ust. 3 ww. ustawy i stwierdził m.in., że redakcja przepisu art. 22 ust. 3 tej ustawy wskazuje, że odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej stanowi uprawnienie, kompetencję organu do władczego rozstrzygania czy w okolicznościach konkretnej sprawy istnieją przesłanki do nienakładania kary pieniężnej, dając tym samym organowi możliwość decyzyjną mieszczącą się w granicach uznania administracyjnego. A skoro tak, to kompetencja organu przewidziana w cytowany przepisie, nie może być jednocześnie traktowana na równi z obowiązkiem wynikającym z przepisów prawa. Zwolnienie z kary jest uzasadnione w sytuacjach bardzo szczególnych i wyjątkowych, na które strona nie miała wpływu i które były niezależne od sposobu jej postępowania.
Organ ustalił, że Przewoźnik - P. M. prowadzący działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego w tym towarów wrażliwych, objętych systemem monitorowania drogowego, który dotychczas wykonał sześć takich przewozów, otrzymał na wskazany adres email numer referencyjny wraz z wezwaniem do przedstawienia środka transportu do kontroli, które jednak nie zostało przez niego wykonane. W ocenie Organu świadcząc usługi w tym zakresie Przewoźnik, przy dochowaniu należytej staranności poprzez sprawdzenie folderów poczty elektronicznej powinien prawidłowo wypełnić nałożone na niego obowiązki, jednak tego nie uczynił. Dodatkowo podnoszony fakt określenia pliku zawierającego wezwanie do kontroli "null-kontrola", który to w ocenie Strony może wprowadzać w błąd, nie jest przekonującym argumentem, bowiem, jak zaznaczyła Strona, plik został odczytany dopiero w dniu 24 stycznia 2020 r., a więc po dokonanym przewozie.
Organ na podstawie Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP ustalił, że Skarżący prowadzi działalność gospodarczą z zakresu transportu drogowego towarów od dnia [...] 2013 r. a zatem jako profesjonalny przewoźnik winien znać przepisy regulujące kwestie związane z transportem towarów. Dodał, że na każdym podmiocie prowadzącym działalność gospodarczą na terenie kraju ciąży obowiązek znajomości prawa regulującego poszczególne dziedziny gospodarki. A zatem przewoźnik jako profesjonalny przedsiębiorca, ponosi pełną odpowiedzialność za organizację przewozu, w tym dobór skutecznych środków komunikacji, partnerów handlowych, a także winien dochować należytej staranności podczas wykonywania przewozu i ponosi pełną odpowiedzialność za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy o SENT.
Natomiast odnośnie argumentacji dotyczącej obecności Przewoźnika w Oddziale Celnym w B. , w związku z problemami technicznymi dotyczącymi geolokalizacji i braku reakcji (w zakresie powiadomienia Strony o kontroli: dopisek WSA), Organ poinformował, że to na Przewoźniku ciążył obowiązek powiadomienia organu o planowanej dacie i godzinie dostarczenia towaru we wskazanym miejscu. Dodał, że w wezwaniu zawarta została również informacja o możliwości przyspieszenia realizacji czynności kontrolnych poprzez zgłoszenie się do miejsca [...], ul. [...] celem nałożenia zamknięć urzędowych zabezpieczających tożsamość towaru. Wskazano również numer telefonu w celu ustalenia daty i godziny nałożenia zamknięcia urzędowego.
Udzielone przez Stronę wyjaśnienia, zdaniem Organu, nie dowodzą wystąpienia okoliczności, które wypełniałyby przesłankę ważnego interesu podatnika, czyli wystąpienia nadzwyczajnego, niespodziewanego zdarzenia, które uniemożliwiłoby podmiotowi wypełnienie ciążących na nim obowiązków, wynikających z ustawy SENT. Przesłanki ważnego interesu nie wypełnia okoliczność braku wiedzy o kontroli (wezwanie w folderze SPAM), nieumyślność działania, obecność Przewoźnika w Oddziale Celnym w B. spowodowana problemami technicznymi z geolokalizatorem, jak i brak reakcji funkcjonariuszy.
Zdaniem Organu podstawą do odstąpienia od nałożenia kary w świetle przepisów ustawy SENT winny być okoliczności związane z naruszeniem przewidzianych tą ustawa obowiązków. Trudności w spłacie kary są sytuacją następczą i jako takie nie mogą być uznane za mające wpływ na prawidłową realizację obowiązków wynikających z uregulowań tego aktu i w konsekwencji nie dają podstaw do odstąpienia od nałożenia kary, a ewentualnie do udzielenia ulgi w spłacie kary.
Według Organu niedopełnienie obowiązków wynikających z braku wiedzy
o kontroli nie można oceniać jako niezawinionych, niezależnych od woli i zakwalifikować jako wystąpienie sytuacji nadzwyczajnej. Działania Przewoźnika są skutkiem braku staranności w wypełnianiu obowiązków nałożonych na przewoźnika przepisami ustawy SENT.
Końcowo Organ stwierdził, powołując się na dokonaną analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że Strona nie przedstawiła dowodów potwierdzających wystąpienie ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego, który wynikałby z nadzwyczajnych okoliczności, w jakich doszło do zaniechania wypełnienia obowiązków przewoźnika. W niniejszej sprawie nieprzedstawienie środka transportu wraz z towarem przez Przewoźnika, w ocenie Organu, miało poważny charakter, bowiem uniemożliwiło kontrolę przewozu, a co za tym idzie jego monitorowanie, a zatem niweczyło cel ustawy.
9. W piśmie z dnia 29 września 2020 r. Strona odwołała się od powyższej decyzji wnosząc o umorzenie postępowania lub na podstawie art. 22 ust. 3 w związku z art. 26 ustawy SENT o odstąpienie od nałożenia kary. W uzasadnieniu odwołania przedstawiono identyczne jak w piśmie z dnia 29 stycznia 2020 r. stanowisko oraz zawarto te same wnioski dowodowe.
Ponadto Odwołujący się dodał, że jest przedsiębiorcą niemającym wcześniej żadnych naruszeń w zakresie regulowanym ustawą SENT i nie powinien ponosić odpowiedzialności za naruszenie, na którego powstanie nie miał wpływu i któremu nie mógł zapobiec. Ewentualna kara pieniężna w kwocie [...]zł jest rażąco niewspółmierna do uchybienia, tym bardziej, że jako przewoźnik dopełnił wszystkich formalności. Uiszczenie tak wysokiej kary doprowadzi do utraty płynności finansowej przedsiębiorstwa i skutkować będzie jego likwidacją, a zatem ze względu na bardzo trudną sytuację majątkową zachodzi, zdaniem Strony, ważny interes przewoźnika uzasadniający odstąpienie od nałożenia kary na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy SENT.
10. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w postępowaniu odwoławczym w piśmie z dnia 16 listopada 2020 r. wezwał Skarżącego do nadesłania dowodów z dokumentów finansowych, księgowych i innych potwierdzających podnoszą w odwołaniu trudną sytuację majątkową Strony. Natomiast postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r. odmówił przeprowadzenia wnioskowanych w odwołaniu dowodów. Na wezwanie Organu II instancji Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. w piśmie z dnia 18 listopada 2020 r. poinformował, że na podstawie przeprowadzonej w sierpniu 2020 r. kontroli przedsiębiorstwa Strony nie stwierdzono strat w dochodzie za okres styczeń-czerwiec 2020 r. Podmiot nie posiada zaległości podatkowych i w okresie ostatnich pięciu lat nie były prowadzone w stosunku do niego czynności egzekucyjne oraz postępowania wymiarowe. Również ZUS Oddział w G. w odpowiedzi w piśmie z dnia 20 listopada 2020 r. poinformował, że na koncie Strony brak jest zaległości i postępowanie egzekucyjne nie było prowadzone.
Organ odwoławczy nadmienił, że w piśmie z dnia 7 grudnia 2020 r. otrzymał wyjaśnienia Odwołującego się wskazujące, iż prowadzone przez Niego przedsiębiorstwo jest nastawione na rozwój nowoczesnej floty, co niesie za sobą istnienie wielu zobowiązań wobec: banków, leasingodawców, podmiotów wynajmujących ciągniki siodłowe i co potwierdza raport BIK o posiadanych zadłużeniach w bankach. Poprzednie lata rozrachunkowe, tj. 2016, 2017, 2018 i 2019 rok, zgodnie z załączonymi dokumentami PIT-36L zakończone były stratami. Ponadto Skarżący wskazywał, że ma niewypłacalnych klientów i w związku z tym podmiot zlecił niemieckiemu windykatorowi L. odzyskanie długów od niemieckich kontrahentów, na dowód czego nadesłał dokumentację sądową - nakazy zapłaty dla swoich dłużników.
11. Decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...] ([...]) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał
w mocy decyzję Naczelnika Z. Urzędu Celno-Skarbowego
w S. z dnia [...] września 2020 r.
W uzasadnieniu, potwierdzając ustalenia dokonane przez Organ I instancji w dokonanej ocenie ustalonych faktów oraz po przywołaniu przepisów art. 3 ust. 1, ust 2 pkt 1 lit. c i lit. i, art. 4 ust. 1 i 2, art. 7 ust.1, art. 10a, art. 12a ust 1, 3, 4 i 5 ustawy SENT Organ odwoławczy stwierdził, że Skarżący nie odpowiedział na wezwanie i w konsekwencji środek transportu nie został przedstawiony do kontroli.
W konsekwencji Organ II instancji ocenił, że w sprawie przewozu wykonywanego przedmiotowym zespołem pojazdów naruszony został, przez Skarżącego jako Przewoźnika, obowiązek wynikający z art. 12a ust. 3 ustawy SENT, co z kolei oznacza, że zaistniała obiektywna przesłanka do nałożenia na Przewoźnika kary pieniężnej, na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy SENT.
Odnośnie wystąpienia przesłanek do zastosowania przepisu art. 22 ust. 3 ustawy SENT, Organ II instancji przywołując argumentację Strony wskazał, że wraz
z automatycznie generowanym przez system numerem referencyjnym dla zgłoszenia przewozu generowane jest wezwanie do przedstawienia środka transportu do kontroli. Mając wiedzę, że przedmiotowy przewóz jest objęty zgłoszeniem do systemu monitorowania drogowego przewozu (potwierdza to zapis rozmowy telefonicznej pracownika Strony - K. S. z pracownikiem spedytora - V. E.), zdaniem Organu odwoławczego, Strona musiała spodziewać się, że system przekaże nadany zgłoszeniu przewozu numer referencyjny. Automatyczność procesu rejestracji zgłoszenia, nadawania numeru referencyjnego, informowania o tym numerze oraz wezwania do przedstawienia transportu wymagała od Przewoźnika poczynienia starania w celu upewnienia się czy otrzymał informacje w powyższym zakresie, szczególnie, że numer referencyjny zgłoszenia musi posiadać kierowca w momencie rozpoczęcia przewozu towaru (art. 10 ust. 3 ustawy SENT). Organ wyższego stopnia dodał, że dnia 30 października 2019 r. o godz. 15:39 Skarżący jako Przewoźnik otrzymał e-mail z systemu (z adresu e-mail: sent@mf.qov.pl) o treści: "Szczegóły potwierdzenia znajdują się w załączonym pliku XML wraz z jego wizualizacją Nr [...] [SENT_311] Id dokumentu null KONTROLA". Fakt, że przedmiotowa wiadomość nie została przez "firmę" Strony odczytana, bo trafiła do spamu świadczy, w ocenie Organu II instancji o tym, że w ogóle nie wykazano staranności, odnośnie upewnienia się, że system nadał numer referencyjny zgłoszeniu wykonywanego przez Skarżącego przewozu.
Według Organu odwoławczego wspomniany wyżej plik XML zawierał formularz zgłoszenia o numerze referencyjnym wskazanym w treści cyt. wiadomości e-mail, którego integralną częścią było wezwanie do przedstawienia środka transportu do kontroli wraz z pouczeniem o obowiązku przewoźnika powiadomienia Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego o planowanej dacie i godzinie dostarczenia towaru do miejsca dostarczenia towaru lub miejsca zakończenia przewozu pod wskazany numer telefonu, możliwości przyspieszenia czynności kontrolnych oraz karze pieniężnej w przypadku niewykonania obowiązku stawienia się do kontroli.
Zdaniem Organu II instancji w wyniku wystosowanego przez system wezwania, Przewoźnik winien był powiadomić Organ o planowanej dacie i godzinie dostarczenia towaru do wyznaczonego miejsca kontroli, co zainicjowałoby działania organów w zakresie kontroli.
Organ stwierdził, że Skarżący nie skontaktował się z właściwym organem po otrzymaniu wezwania i winą za taki stan rzeczy nie można obarczać organu, który nie ma obowiązku podejmowania dodatkowych prób kontaktu z przewoźnikiem po wygenerowaniu przez system wezwania. Inicjatywa w tym zakresie należy do przewoźnika, który po otrzymaniu wezwania może zdecydować, czy stawić się do miejsca najbliższego lokalizacji związanej z miejscem rozpoczęcia przewozu celem nałożenia zamknięć urzędowych zabezpieczających tożsamość przewożonego towaru, czy też zgłosić się w miejscu kontroli wskazanym w wezwaniu, tj. miejscu zakończenia przewozu na terytorium kraju, jednakże wówczas Przewoźnik jest zobowiązany powiadomić o planowanej dacie i godzinie dostarczenia towaru do miejsca kontroli. Z powyższych względów funkcjonariusze Urzędu Celno-Skarbowego w S. czy też w B. , do których zgłosił się kierowca w związku z problemami z przekazywaniem danych geolokalizacyjnych nie mieli obowiązku informowania kierowcy o skierowanym do niego przez system w imieniu Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w S. wezwaniu do przedstawienia środka transportu do kontroli w miejscu zakończenia przewozu.
Według Organu II instancji również treść cyt. wiadomości e-mail nie daje podstaw do uznania, że zwrot "zero kontrola" (null KONTROLA) mógł wprowadzić w błąd o braku kontroli. Powyższy zwrot został zawarty w sekwencji "(....)Id dokumentu null KONTROLA" i wyraz null odnosi się do id dokumentu, natomiast wyraz kontrola został zapisany wielkimi literami. Niezależnie od treści e-maila decydujący był formularz zgłoszenia SENT, którego integralną częścią było wezwanie do kontroli. Ponadto, według Organu wyższego stopnia, skoro Skarżący odczytał cyt. e-mail dopiero po wszczęciu postępowania, to jego treść nie mogła wcześniej wprowadzić Go w błąd.
Na odpowiedzialność Strony za nieprzedstawienie środka transportu do kontroli, zdaniem Organu odwoławczego nie ma wpływu również okoliczność, czy pracownik podmiotu świadczącego usługi spedycji powiadomił Stronę czy też nie o konieczności stawienia się do kontroli. W myśl bowiem art. 9 ust. 3 ustaw SENT przesyłanie, uzupełnianie i aktualizacja zgłoszenia przez przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika przewoźnika pociągają za sobą skutki dla reprezentowanego. Dodał, że w sprawie niesporne jest, że to Skarżący prowadząc działalność gospodarczą wykonywał przewóz i w związku z tym występował w roli przewoźnika ponoszącego odpowiedzialność za dopełnienie obowiązków wynikających z ustawy SENT, tak więc kwestia sposobu zorganizowania przez Przewoźnika sposobu wykonania tych obowiązków leżała w Jego gestii, jednakże wszelkie wynikające z tego konsekwencje odnoszą się bezpośrednio do Strony.
Odwołując się do orzecznictwa sądowego (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 23 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Bk 294/20, wszystkie przytaczane orzeczenia dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), Organ II instancji stwierdził, że ustalone w sprawie okoliczności faktyczne towarzyszące uchybieniu przez Stronę obowiązkowi
z art. 12 ust. 3 ustawy SENT świadczą, że naruszenie to nie było wynikiem wystąpienia sytuacji wyjątkowej, na którą nie miała Strona wpływu lub której nie mogła przezwyciężyć, a tym samym w sprawie nie występuje przesłanka ważnego interesu Przewoźnika, która dawałaby podstawy do odstąpienia od nałożenia kary.
Odnośnie twierdzeń Odwołującego się, że uiszczenie kary doprowadzi do utraty płynności finansowej Skarżącego, co skutkować będzie likwidacją prowadzonej działalności, Organ odwoławczy przeprowadził szczegółową analizę sytuacji finansowej Strony w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej, z której wynikało, że przedsiębiorstwo rozwija się, przychody mają tendencję wzrostową, co zdaniem Organu pozwala na zwiększanie wydatków. Do 2018 roku działalność przynosiła straty natomiast w 2019 roku osiągnięto dochód w kwocie [...]zł i do sierpnia 2020 r. dochód w kwocie [...]zł. Z bilansu obrotów Przewoźnika za wrzesień i październik 2020 roku wynikają straty, niemniej jednak z miesięcznych zestawień przychodów i wydatków w poprzednich latach wynika, że pod koniec każdego roku (tj. od września) wydatki wzrastają, zatem, w ocenie Organu wyższego stopnia, sytuacja rzeczonego podmiotu nie pogarsza się tylko wskazuje na dokonywanie inwestycji.
Ponadto uwzględniając osiągnięty przez Stronę w 2020 roku od stycznia do sierpnia dochód w kwocie [...]zł i straty we wrześniu i październiku 2020 roku w kwocie [...]zł Organ II instancji stwierdził, że na koniec października 2020 roku Skarżący z tytułu prowadzenia działalności nadal osiągał dochód w kwocie [...]zł. Organ ten stwierdził więc, że zapłata kary w wysokości [...] zł nie zagraża sytuacji finansowej przedsiębiorstwa, która skutkowałaby jego upadkiem i likwidacją. A zatem nie występuje przesłanka ważnego interesu przewoźnika uzasadniająca odstąpienie od nałożenia kary.
Z kolei w zakresie wskazywanej przez Skarżącego rażącej niewspółmierności kary do popełnionego uchybienia Organ wyższego stopnia przywołał pogląd NSA zawarty w wyroku z dnia 12 marca 2020 r., sygn. akt II GSL 1464/19 i stwierdził, że popełnienie każdego sankcjonowanego ustawą SENT naruszenia skutkuje nałożeniem kary bez względu na to czy w zakresie innych obowiązków podmiot zobowiązany je dopełnił.
Natomiast wypowiadając się co do wysokości kary wyjaśnił, że zasada proporcjonalności sformułowana w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP kierowana jest do prawodawcy i w ustawie SENT została uwzględniona przez zróżnicowanie wysokości kar w zależności od rodzaju naruszenia. Kara w wysokości [...] zł za niedopełnienie obowiązku z art. 12a ust. 3 ustawy SENT świadczy o tym, że w ocenie ustawodawcy obowiązek przedstawienia transportu do kontroli w przypadku stwierdzenia w wyniku analizy danych w rejestrze, że przewóz wiąże się ze zwiększonym ryzkiem, ma istotne znaczenie dla realizacji celów ustawy SENT.
Badając z kolei wystąpienie przesłanki interesu publicznego, Organ II instancji odwołał się do dyrektywy uwzględniania ważnego interesu publicznego, czyli respektowania wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy, korekta jego błędnych decyzji, przywołując stosowne orzecznictwo sądów administracyjnych. Według Organu w kontekście zasady zaufania do organów i sprawiedliwego działania organów należy łącznie uwzględnić następujące aspekty: cel, któremu służy kara, rodzaj popełnionego uchybienia oraz zachowany przez podmiot stopień staranności. Wypadkowa ocena tych czynników daje podstawę uznania administracyjnego do odstąpienia od nałożenia kary.
Zatem celem kary nakładanej na podstawie ustawy SENT jest eliminowanie prób utrudniania organom monitorowania obrotu wrażliwymi towarami. Tym samym
w przypadku uchybienia obowiązkom wynikającym z ustawy SENT należy rozpoznać łącznie: czy uchybienie zostało popełnione w wyniku nadzwyczajnej sytuacji lub niespodziewanego, niezależnego od woli lub sposobu postępowania przewoźnika i na ile popełnione naruszenie mogło utrudniać monitoring przewozu towarów wrażliwych, w tym mogło ograniczać możliwość ujawnienia obrotu nieopodatkowanymi towarami, a równocześnie czy podmiot dochowując należytej staranności i dbałości mógł uniknąć popełnienia naruszenia.
W przypadku, gdy podmiot dopuścił się neutralnych z punktu widzenia interesów Państwa i społeczeństwa uchybień obowiązkom ustawy SENT, tj. takich które nie niweczą celów, któremu służy ustawa i nie wynikają z celowego działania, zaniechania lub niedbalstwa, wówczas zasada zaufania i sprawiedliwości społecznej będzie przemawiała za odstąpieniem od nałożenia kary (podobnie WSA we Wrocławiu w wyroku z 5 grudnia 2018 r. sygn. akt III SA/Wr424/18).
Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy, Organ odwoławczy stwierdził, że nieprzedstawianie transportu do kontroli uniemożliwiło zweryfikowanie prawidłowości zadeklarowanych w zgłoszeniu danych ze stanem faktycznym. Nieprzedstawienie do kontroli towarów wrażliwych i obarczonych ryzkiem nadużycia jest uchybieniem niweczącym cel ustawy. Popełnione uchybienie nie było wynikiem wystąpienia nadzwyczajnej sytuacji lub niespodziewanego, niezależnego od postępowania Przewoźnika zdarzenia, wynikało bowiem wyłącznie z przeoczenia wezwania do stawienia się do kontroli.
W ocenie Organu II instancji zasada sprawiedliwości sprzeciwia się uwalnianiu
z obowiązku poniesienia kary podmiotu, który w wyniku braku należytej staranności uchybił ciążącemu na nim obowiązkowi służącemu realizacji celów ustawy SENT. tj.:
ochronie legalnego handlu, zapobieganiu uszczupleniom kluczowych dla budżetu państwa podatków oraz zwiększeniu skuteczności kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzkiem naruszenia obowiązujących przepisów, niewątpliwie leżących
w interesie całego społeczeństwa.
12. Skarżący wniósł Skargę na rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, formułując zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego:
- art. 12a ust. 1, 3 i 5 i art. 22 ust. 1 pkt 3 i ust. 3 ustawy SENT (tj. Dz. U z 2020 r. poz. 859) przez ich bezpodstawne zastosowanie oraz art. 22 ust. 3 ustawy SENT przez jego niezastosowanie i w konsekwencji bezpodstawne nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości [...],- zł za nieprzedstawienie do kontroli na wezwanie organu środka transportu wraz z towarem objętym zgłoszeniem [...];
- art. 24 ust. 3 ustawy SENT przez jego niezastosowanie;
- art. 2 pkt 8 i 16, art. 3 ust. 2 pkt 1 lit "c" i "i", art. 22 ust. 1 pkt. 1, art. 26 ust. 1, ust. 2, ust. 5 ustawy SENT przez ich bezpodstawne zastosowanie, co skutkowało bezpodstawnym nałożeniem na skarżącego kary pieniężnej w wysokości [...],- zł (słownie: [...] złotych) za nieprzedstawienie do kontroli na wezwanie organu środka transportu wraz z towarem objętym zgłoszeniem [...]
Dodatkowo Skarżący zarzucił wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem wskazanych poniżej przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia:
- art. 122, art. 187, art. 191. w zw. z art. 235 O.p. przez zaniechanie podjęcia przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wszelkich możliwych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy oraz jej załatwienia pomimo istnienia takiego prawnego obowiązku po jego stronie;
- art. 191 O.p. w zw. z art. 235 O.p. przez bezpodstawne przyjęcie (Skarżący nie wyjaśnił co bezpodstawnie przyjął Organ: dopisek WSA) przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (w ślad za Organem I Instancji) w oparciu zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy, który ma, zdaniem Strony, charakter niepełny, gdyż Organy obu instancji pominęły fakt że wiadomość e-mail trafiła do folderu SPAM, system wielokrotnie działał z opóźnieniem, pojazd zjechał dobrowolnie na przejście do pracowników Urzędu Celno - Skarbowego w B.
i miało miejsce niepoinformowanie Strony o konieczności podstawienia pojazdu do kontroli; Organy nie próbowały ustalać, czy w niniejszej sprawie zachodzi interes publiczny w odstąpieniu od nałożenia kary pieniężnej na Skarżącego;
- art. 187, art. 191, art.120, art. 121 art. 122 O.p. poprzez prowadzenie postępowania podatkowego przez Organy podatkowe w sposób budzący poważne wątpliwości i zaufanie do organów władzy publicznej;
- art. 124 O.p. - poprzez brak jednolitego stanowiska i wyjaśnienia czynności podejmowanych przez Organy prowadzące postępowanie podatkowe w zakresie wszczęcia postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej;
- art. 2a O.p. w zw. art. 235 O.p. przez tłumaczenie na niekorzyść Strony skarżącej wątpliwości wynikających z faktu, że Organy obu instancji pominęły fakt że wiadomość e-mail trafiła do folderu SPAM, system wielokrotnie działał z opóźnieniem, pojazd zjechał dobrowolnie na przejście do pracowników Urzędu Celno - Skarbowego w B. i nie poinformowano Strony o konieczności podstawienia pojazdu do kontroli;
- art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez wydanie decyzji naruszającej zasadę sprawiedliwości społecznej.
Jednocześnie, zdaniem Skarżącego, Organy administracji naruszyły art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 84 k.p.a. i dopuściły się bezpodstawnego pominięcia wniosku dowodowego strony skarżącej obejmującego:
- wniosek o przedstawienie informacji kto wykonał analizę danych w rejestrze i na jakiej podstawie stwierdzono, iż przedmiotowy przewóz objęty jest zwiększonym ryzykiem;
- wniosek o przesłuchanie pracownika spedycji V. E. na okoliczność powiadomienia Strony o konieczności kontroli;
- wniosek o przesłuchanie funkcjonariusza USC który zajmował się przewozem Skarżącego, dlaczego mimo posiadania numeru telefonu Strony (załącznik 11) nie skontaktował się z Nią.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i ją poprzedzającej oraz o umorzenie postępowania administracyjnego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi Skarżący podał, że rozpatrując sprawę Organ nie odniósł się w sposób należyty do zebranego w jej ramach materiału dowodowego pod kątem oceny występowania przesłanki interesu publicznego w odstąpieniu od nałożenia na Skarżącego kary pieniężnej. W tym celu powołując się na przepisy art. 67 a § 1 pkt 3) O.p. i art. 121 § 1 O.p. oraz orzecznictwo sądowoadministracyjne Skarżący stwierdził, że pojęcie "interesu publicznego" nie ma stałego zakresu treści. "Interes publiczny" to zespół ogólnie zarysowanych celów, które - w przypadkach określonych przez prawo - należy wziąć pod uwagę w procesie stosowania prawa.
Wskazując na naruszenie art. 187, art. 191, art. 120, art. 121 art. 122 O.p. (także w zw. z art. 235 O.p.) poprzez prowadzenie postępowania podatkowego przez organy podatkowe w sposób budzący poważne wątpliwości i zaufanie do organów władzy publicznej, Skarżący podkreślił, że zaufanie do organów władzy publicznej to m.in. przekonanie, że wszelkie wątpliwości rozstrzygane będą na korzyść obywatela. Przywołał także pojęcie pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, obowiązek informowania strony postępowania o skutkach wynikających dla niej
z przepisów oraz zasadę rozstrzygania w taki sam sposób przy takim samym stanie prawnym.
Według Skarżącego wydając zaskarżoną decyzję dokonano naruszenia art. 124 O.p. poprzez brak jednolitego stanowiska i wyjaśnienia czynności podejmowanych przez Organy prowadzące postępowanie podatkowe w zakresie wszczęcia i umorzenia postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Przywołując zasadę przekonywania, Skarżący wskazał, że nie zostanie ona zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie wyjaśni dostatecznie podstawy prawnej wydanej decyzji.
Skarżący argumentował, że pojęcie "ważny interes przewoźnika" należy interpretować analogicznie do "ważnego interesu podatnika". Pojęcia tego nie należy ograniczać jedynie do sytuacji nadzwyczajnych, losowych, na które strona postępowania nie miała wpływu. Ważny interes podatnika (przewoźnika) to również sytuacja ekonomiczna, życiowa, możliwość zarobkowania itp. Ponieważ ustawa SENT posługuje się nieostrymi pojęciami: "ważny interes przewoźnika" i "interes publiczny" konieczne, zdaniem Strony, jest odwołanie się do całokształtu konkretnych okoliczności i faktów w konkretnym przypadku.
Ponadto, według Skarżącego, przy ocenie, czy za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej przemawia interes publiczny, należy za poglądem NSA uwzględnić również, czy przewoźnik prowadził działalność zgodną z prawem i czy w związku z tym naruszeniem doszło do uchybienia w zapłacie należnych podatków. Nie jest bowiem w interesie publicznym działanie organów polegające na nakładaniu kar pieniężnych na podmioty, które działają zgodnie z prawem, a dokonały - jedynie nieistotnych omyłek (z punktu widzenia również podatkowego), czy błędów w zgłoszeniu SENT.
Końcowo Skarżący wskazał odnośnie sytuacji finansowej prowadzonego przedsiębiorstwa na przestrzeni lat, że nieuwzględnienie rozliczeń prowadzonych w walucie euro (90%) i nieopłaconych faktur przez kontrahentów zagranicznych spowodowało błędną wizję zysku niepokrywającego się z przepływami pieniężnymi, czego w szczególności nie brał pod uwagę Organ II instancji.
13. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
14. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r. poz. 374 ze zm.) w związku z wystąpieniem przesłanek w przepisie tym wymienionych.
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
15. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymująca w mocy decyzję ją poprzedzającą Naczelnika Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. o nałożeniu na Skarżącego kary pieniężnej w wysokości [...] zł za naruszenie obowiązków w zakresie systemu monitorowania drogowego przewozu towarów w postaci nieprzedstawienia do kontroli na wezwanie organu środka transportu wraz z towarem objętym zgłoszeniem.
16. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2020 r. poz. 859 ze zm.).
W myśl art. 2 pkt 8 ustawy SENT przewoźnik oznacza osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, prowadzącą działalność gospodarczą, wykonującą przewóz towarów.
Zgodnie z art. 3 ust 1 ww. ustawy system monitorowania przewozu i obrotu obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów i obrocie paliwami opałowymi, w szczególności z zastosowaniem środków technicznych służących do tego monitorowania, oraz kontrolę realizacji obowiązków wynikających z ustawy.
Według art. 7 ust 1 ustawy SENT w przypadku przewozu towaru z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium drugiego państwa członkowskiego albo państwa trzeciego przewoźnik jest obowiązany przesłać do rejestru, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, zgłoszenie i uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia.
Stosownie do art. 10 ust. 1 cyt. ustawy przewoźnik jest obowiązany odmówić przyjęcia do przewozu towarów podlegających zgłoszeniu w przypadku nieotrzymania numeru referencyjnego, dokumentu zastępującego zgłoszenie i potwierdzenia przyjęcia dokumentu zastępującego zgłoszenie albo dokumentu, o którym mowa w art. 3 ust. 7.
W przypadku nieotrzymania przez kierującego, o którym mowa w art. 2 pkt 2 lit. a, numeru referencyjnego, dokumentu zastępującego zgłoszenie i potwierdzenia przyjęcia dokumentu zastępującego zgłoszenie albo dokumentu, o którym mowa w art. 3 ust. 7, kierujący jest obowiązany odmówić rozpoczęcia przewozu towaru (ust. 4).
W myśl art. 12a ustawy SENT:
1. Jeżeli w wyniku analizy danych w rejestrze stwierdzono, że przewóz towarów wskazany w zgłoszeniu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem, odpowiednio podmiot wysyłający, podmiot odbierający lub przewoźnik otrzymują wezwanie do przedstawienia środka transportu w czasie i miejscu, o których mowa odpowiednio w ust. 3 albo 4, przesłane wraz z numerem referencyjnym albo potwierdzeniem aktualizacji danych w rejestrze.
2. Odpowiednio podmiot wysyłający i podmiot odbierający są obowiązani przekazać przewoźnikowi treść wezwania wraz z numerem referencyjnym albo potwierdzeniem aktualizacji danych w rejestrze.
3. W przypadku przewozu towarów po drodze publicznej przewoźnik jest obowiązany przedstawić środek transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a, w dacie zakończenia przewozu towaru, w miejscu dostarczenia towaru lub w oddziale celnym urzędu celno-skarbowego zlokalizowanym najbliżej miejsca zakończenia przewozu na terytorium kraju w celu przeprowadzenia kontroli.
4. W przypadku przewozu towarów po krajowej sieci kolejowej przewoźnik jest obowiązany przedstawić środek transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. b, w dacie zakończenia przewozu towaru, w miejscu wskazanym w zgłoszeniu w celu przeprowadzenia kontroli.
5. Przewoźnik powiadamia telefonicznie organ Krajowej Administracji Skarbowej wskazany w wezwaniu o planowanym dostarczeniu towaru do miejsca, o którym mowa odpowiednio w ust. 3 i 4.
Zgodnie z art. 22 ust. 1 pkt 3 i ust. 3 ustawy SENT w przypadku niewykonania obowiązku, o którym mowa w art. 12a ust. 3 i 4 oraz art. 15 ust. 3 - na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 20 000 zł. W przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3.
Stosownie do brzmienia art. 26 ust. 3 ustawy SENT organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie nie stanowi pomocy publicznej albo stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych
w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.
Zgodnie z art. 26 ust. 5 ustawy SENT w zakresie nieuregulowanym w ustawie do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
17. Osią sporu w niniejszej sprawie jest ocena przesłanek wymierzenia Skarżącemu kary za niewykonanie obowiązku przedstawienia na wezwanie środka transportu z towarem objętym zgłoszeniem we wskazanym miejscu, co normują przepisy art. 22 ust 1 pkt 3 w związku z art. 12a ust 1 i ust. 3 w ustawy SENT oraz nieuznanie przez Organy administracji sytuacji Skarżącego jako uzasadniony przypadek, w którym doszukać się można ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego przemawiających za odstąpieniem od wymierzenia kary w myśl art. 22 ust. 3 ustawy SENT.
W realiach niniejszej sprawy niesporne są ustalenia Organów, że w dniu 30 października 2019 r. działająca w imieniu Skarżącego podmiot spedycyjny B. z Litwy przesłał do systemu dwa zgłoszenia przedmiotowego przewozu, pierwsze o godz. 12:20 i drugie o godz. 13:37, którym system nadał odpowiednio numery referencyjne [...] i [...] Jak ustalono zgłoszenia te omyłkowo zostały zdublowane i faktycznie przewóz był realizowany wg zgłoszenia [...], w którym ostatecznie zaktualizowany geolokalizator od godz. 16:06 rozpoczął przekazywanie danych geolokalizacyjnych przewozu. W dniu zgłoszenia o godz. 13:37 system wraz z nadaniem zgłoszeniu przewozu numeru referencyjnego [...] automatycznie wygenerował wezwanie do przedstawienia środka transportu z towarem do kontroli.
Niesporne w sprawie jest również, że przewoźnikiem w rozumieniu przepisów ustawy SENT (art. 2 pkt 8) był Skarżący prowadzący działalność pod nazwą P. P. M., od dnia [...] 2020 r. pod nazwą P. P. M., który podjął się i wykonywał,
w dniach 30 kwietnia 2019 r. - 1 listopada 2019 r. przewóz towaru w postaci mineralnego oleju hydraulicznego w ilości 903,84 kg brutto (kod CN 2710) oraz środka przeciwzamarzającego w ilości 3341,93 kg, (kod CN 3820), przewożonego z Litwy do Niemiec, tj. z terytorium państwa członkowskiego do odbiorcy również z państwa członkowskiego przez terytorium kraju - Rzeczypospolitej Polskiej (art. 2 pkt. 12 ustawy SENT), co potwierdzają zapisy w zgłoszeniu [...] oraz dokumenty CMR z dnia 30 października 2019 r. oraz z dnia 9 listopada 2019 r. Przewóz dotyczył towaru podlegającego obowiązkowi monitorowania, czego Strona nie kwestionuje.
18. Z uwagi na zakres spornych w sprawie zagadnień należy poczynić kilka uwag ogólnych. Celem systemu monitorowania drogowego przewozu towarów, regulowanego ustawą SENT jest zapobieganie i zwalczanie nielegalnego obrotu paliwami płynnymi, alkoholem całkowicie skażonym oraz suszem tytoniowym. Z tych też względów transport tego typu towarów podlega szczególnemu nadzorowi i daleko idącej formalizacji. Z obowiązkami nałożonymi na uczestników tego obrotu (podmioty wysyłające, podmioty odbierające, przewoźnicy i kierujący) sprzężony jest system sankcji administracyjnoprawnych nakładanych w przypadku naruszenia przepisów ustawy.
Jeśli chodzi o zasadę karania w orzecznictwie sądowym wskazuje się, że przewidziana w przepisach ustawy odpowiedzialność ma charakter obiektywny bez względu na zaistnienie w sprawie winy lub braku winy ukaranego. Podstawą odpowiedzialności jest samo naruszenie przepisu. W przepisach ustawy nie przewidziano konieczności ustalania winy ukaranego. Sankcja administracyjna
w postaci kary pieniężnej spełnia głównie rolę prewencyjną, co nie wyklucza jej dyscyplinująco - represyjnego charakteru. Tym samym nie jest ona konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, ale skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego
z prawem.
Odnosząc się do zarzutów Strony dotyczących granic tej odpowiedzialności wskazać należy, że sądy administracyjne, w tym Sąd orzekający w sprawie, starają się podchodzić do konstrukcji odpowiedzialności regulowanej ustawą SENT
i przewidzianego jej przepisami automatyzmu kar w sposób refleksyjny, mający swoje oparcie w określonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji R.P. oraz art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej zasadzie proporcjonalności, w szczególności w zakresie współmierności zastosowanych kar względem celu i funkcji, którym służy ustawa SENT. Stanowisko takie prezentowane jest jednak w sprawach, w których trudno znaleźć jakiekolwiek sensowne argumenty za akceptacją automatyzmu karania, jak i wysokości nakładanych kar.
W tej sprawie występuje zupełnie inna sytuacja, bowiem na polski obszar celny został wprowadzony "wrażliwy" towar, który nie został przedstawiony do kontroli we wskazanym miejscu. Akceptacja możliwości odstępowania od nałożenia kary z powodów wskazywanych przez Skarżącego, wynikających z technicznych uwarunkowań towarzyszących prowadzonej działalności gospodarczej, a mieszczących się w granicach niedochowania należytej staranności, stałaby się rodzajem precedensu prowadzącego do nadużywania oraz omijania nakazów i obowiązków wynikających z ustawy SENT służącej zapobieganiu i zwalczania nielegalnego obrotu paliwami płynnymi lub innymi towarami wrażliwymi wskazanymi w tej ustawie. W konsekwencji, we wszystkich przypadkach, w których nie przeprowadzono kontroli, a doszło do naruszenia tych obowiązków, realizacja celów ustawy nie byłaby zagwarantowana, co w konkretnych przypadkach mogłoby doprowadzić do niemożności ustalenia rzeczywistego obrotu towarem, uznanym przez prawodawcę za wrażliwy.
Z powyższego wzlędu surowość kary znajduje usprawiedliwienie w kontrolowanym stanie faktycznym i nie ma w tym przypadku powodu, by podważać jej wymiar przez odniesienie się do ewentualnych skutków, jakie spowodowało stwierdzone naruszenie prawa lub wskazywanie na rażącą niewspółmierność
w stosunku do popełnionego uchybienia.
Przy tym Sąd podziela ocenę Organów, że niedopełnienie przez Skarżącego ustawowego obowiązku, co wynika w szczególności z dokumentów, o których mowa była w części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia i jest szeroko opisane
w decyzjach, spowodowane było zaniechaniem Skarżącego.
19. Z dowodów wynika, że w dacie realizacji przewozu (przekraczania granicy) Skarżący dysponował wszelkimi dokumentami i informacjami potrzebnymi do dokonania obowiązku przedstawienia środka transportu w czasie i miejscu przed przekroczeniem granicy. Niezapoznanie się przez Skarżącego z otrzymywaną w ramach prowadzonej działalności gospodarczej korespondencją zawierająca wezwanie Organu, przesłaną na identyfikujący go adres poczty elektronicznej (vide: pismo administratora systemu SENT Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Z. z dnia 26 czerwca 2020 r.), czy też techniczne aspekty programów pocztowych nie przemawiają za stanowiskiem Skarżącego, skoro to na przewoźniku w myśl art. 12 a ust 3, art. 7 ust. 1 ustawy SENT oraz art. 10 ust. 1 ustawy SENT ciążą obowiązki formalne związane z przewozem towarów "wrażliwych".
Jednocześnie dodać należy, że wiadomość zawierająca wezwanie Organu I instancji, jak sam Skarżący wskazuje, została odczytana dopiero w dniu 24 stycznia 2020 r, na co wskazywały Organy, a więc prawie trzy miesiące po zakończeniu przewozu. Nie można przyjąć zatem za wiarygodne twierdzeń Skarżącego, że wiadomość z powodu swojej treści i formy (plik XML), wprowadzała w błąd bądź powodowała problemy z odczytaniem. Nie jest zatem trafny podniesiony w skardze zarzut, że istniały niezależne od Strony, pominięte przez Organy przyczyny uniemożliwiające terminowe wykonanie wezwania.
20. W ramach zarzutów skargi Skarżący podniósł naruszenie art. 22 ust. 3 ustawy SENT, poprzez zawężającą wykładnię pojęcia "ważnego interesu przewoźnika", bez zastosowania analogii do zakresu pojęcia "ważny interes podatnika" polegającą na uznaniu, że nadzwyczajne okoliczności nie obejmują sytuacji ekonomicznej, życiowej, czy możliwość zarobkowania. Zdaniem Skarżącego, Organy dokonały również niewłaściwej wykładni pojęcia "interesu publicznego", polegającej na założeniu, że organ nie ma obowiązku uwzględnienia, że podlegający obowiązkowi prowadzi działalność zgodnie z prawem oraz czy konkretne uchybienie przewoźnika może skutkować uszczupleniem dochodów podatkowych budżetu państwa. Jednocześnie stwierdził, że Organy w ogóle nie próbowały ustalać czy w sprawie wystąpiły dwie wymienione wyżej przesłanki.
Dokonując oceny wystąpienia przesłanek wymienionych w art. 22 ust. 3 ustawy SENT należy mieć na uwadze, że co do zasady, obowiązek nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy SENT, z powodu niewykonania przez przewoźnika obowiązku o którym mowa w art. 12a ust. 3 (przedstawienia środka transportu w czasie i miejscu przed przekroczeniem granicy), ma charakter obligatoryjny. Natomiast odstąpienie od nałożenia kary stanowi rozstrzygnięcie o charakterze uznaniowym. Nawet wystąpienie przesłanek o których mowa w art. 22 ust. 3 ustawy SENT w postaci zaistnienia ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego (lub nawet obu tych przesłanek) nie oznacza powstania po stronie organów obowiązku wydania decyzji o określonej treści, a jedynie stwarza możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Spełnienie wymienionych w powołanym przepisie przesłanek otwiera tylko możliwość rozważenia zasadności wniosku strony, nie obligując organów do uwzględnienia ulgi. Uznaniowy charakter decyzji determinuje także sposób i zakres kontroli legalności takiego rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny. Kontrola ta ogranicza się do zbadania, czy w toku postępowania zebrano w sposób wyczerpujący materiał dowodowy i wyjaśniono istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne oraz czy po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu zebranego materiału dokonano prawidłowej oceny przesłanek warunkujących zastosowanie danego przepisu (por. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 3748/18).
Przy ocenie przesłanek zastosowania art. 22 ust. 3 ww. ustawy, Organy trafnie uwzględniły, że Skarżący jest przedsiębiorcą profesjonalnie zajmującym się przewozem towarów. Zdaniem Sądu, od takiego podmiotu należy oczekiwać znajomości przepisów prawa i zasad związanych z przewozem określonego rodzaju towarów. Będący przedmiotem przewozu towar podlegał szczególnemu nadzorowi i rygorom w realizacji tego przewozu. Skarżący, jako przewoźnik, nie może uwolnić się od odpowiedzialności za przewóz tego towaru bez dopełnienia obowiązków nałożonych ustawą, wskazując, że wiadomość e-mail trafiła do folderu SPAM, system wielokrotnie działał z opóźnieniem, pojazd zjechał dobrowolnie na przejście do pracowników Urzędu Celno - Skarbowego w B. i że nie poinformowano Strony o konieczności podstawienia pojazdu do kontroli.
Przyjmując zlecenie przewozu obowiązkiem Skarżącego, także leżącym w jego interesie, było ustalenie dochowania wszystkich wymogów do zrealizowania zlecenia zgodnie z obowiązującymi regulacjami prawnymi.
Należyta realizacja obowiązków przez przedsiębiorcę wykonującego działalność transportową co do przedstawienia środka transportu do kontroli jest szczególnie istotna z uwagi na przedmiot ochrony i cel regulacji ustawowej, którym jest skuteczne, bieżące i nieprzerwane monitorowanie rynku paliw. Skoro celem regulacji ustawowej jest zabezpieczenie sprawności i skuteczności systemu monitorowania obrotu paliwami, to niezmiernie ważne jest, aby każda kwalifikacja przewozu jako ryzykowna była wyjaśniana przez uprawnione organy. Pozwala to bowiem zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszania obowiązujących przepisów. Z uwagi na charakter działalności transportowej ustawodawca uczynił odpowiedzialnym za wypełnienie nałożonych obowiązków również przewoźnika. Ten zaś nie powinien rozpoczynać przewozu bez uprzedniego zweryfikowania danych zawartych w wymaganym przepisami prawa zgłoszeniu SENT. Okoliczność ta winna być dla Skarżącego oczywista mając na uwadze również to, że Skarżący, jak ustaliły Organy, dokonywał już wcześniej kilkukrotnie przewozu towarów w ramach procedury SENT.
21. W okolicznościach faktycznych sprawy bez znaczenia pozostają wyjaśnienia Strony wskazujące, że w systemie PUESC znajdował się jej numer telefonu w sytuacji, gdy podstawowym kanałem wymiany i śledzenia informacji jest logowanie się do ww. systemu, możliwe również za pomocą przenośnych, multimedialnych urządzeń, łączących w sobie funkcje telefonu komórkowego i komputera przenośnego. Ponadto Skarżący nie wykazał aby coś stało na przeszkodzie uprzedniego, przed przystąpieniem do przewozu, zweryfikowania, czy dane wprowadzone w zgłoszeniu SENT zostały wprowadzone poprawnie i odpowiadają stanowi faktycznemu, a także, że zgłoszenie nie zawierało wezwania. Rozpoczęcie realizacji zlecenia przewozu bez sprawdzenia tych informacji nastąpiło zatem na ryzyko i odpowiedzialność Skarżącego przewoźnika. W sprawie nie wystąpiły żadne nagłe, niedające się przewidzieć, nadzwyczajne okoliczności, które mogłyby usprawiedliwiać naruszenie przez Skarżącego zasad związanych z przewozem towarów objętych ustawą SENT.
Powyższe okoliczności zostały trafnie dostrzeżone i ocenione przez Organy orzekające w sprawie.
22. Dokonując wykładni pojęcia "ważnego interesu przewoźnika" oraz "interesu publicznego" do którego odwołuje się przepis art. 22 ust. 3 ustawy SENT,
w orzecznictwie podkreśla się, że ogólną dyrektywą interpretacyjną w stosunku do tych pojęć jest uznanie wyjątkowości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Ważnego interesu przewoźnika nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Niewątpliwie nadzwyczajne, losowe sytuacje jak utrata możliwości wywiązania się z zobowiązań, utrata możliwości zarobkowania, trudności finansowe, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych osób zobowiązanych i ich rodzin skutkujące brakiem możliwości uregulowania nałożonej kary przesądzają o wystąpieniu ważnego interesu przewoźnika (wyrok NSA z dnia 1 lipca 2020 r., sygn. akt II GSK 362/20).
W ramach podnoszonej przez Skarżącego w trakcie postępowania administracyjnego argumentacji o wystąpieniu ważnego interesu w odstąpieniu od nałożenia kary pieniężnej Strona wskazała m.in. na trudną sytuację materialną. Jak podano w odwołaniu, uiszczenie kary doprowadzi do utraty płynności finansowej przedsiębiorstwa co skutkować będzie jego likwidacją. W piśmie z dnia 7 grudnia 2020 r. Skarżący wskazał, że przedsiębiorstwo z uwagi na rozwój ma liczne zobowiązania w bankach i u innych podmiotów wynajmujących ciągniki siodłowe, w latach [...] działalność przynosiła straty, a także, że Strona ma niewypłacalnych kontrahentów, od których próbuje przez wyspecjalizowane jednostki odzyskać płatności na drodze windykacji i sądowej.
Zdaniem Sądu przywoływane wyżej okoliczność, same w sobie nie przesądzają o wystąpieniu ważnego interesu przewoźnika, zwłaszcza gdy z ustaleń Organu odwoławczego wynika, że dochód z działalności prowadzonej przez Skarżącego na koniec miesiąca października 2020 r. wynosił ponad [...] zł. Podobnie jak bardzo ogólne powołanie się na różnice kursowe i nigdy nieopłacone faktury przez zagranicznych kontrahentów w kontekście rzeczywistej sytuacji finansowej Przewoźnika.
Z tych przyczyn podnoszonych przez Skarżącego argumentów Organy miały prawo nie uwzględnić.
23. Analizując wystąpienie przesłanki "interesu publicznego", przyjmuje się, na co słusznie powoływał się Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji, że interes publiczny to dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej takich jak: sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo i zaufanie obywateli do organów władzy publicznej. W interesie publicznym leży, aby były przestrzegane konstytucyjne zasady równości i sprawiedliwości. Wysokie, nieuchronne kary o charakterze odstraszającym mają oddziaływać prewencyjnie na przewoźników (por. wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2019 r., sygn. akt. II GSK 360/19, wyrok NSA z dnia 13 lutego 2020 r., sygn. akt II GSK 1498/19).
Odnosząc się do twierdzeń Skarżącego o obowiązku uwzględnienia przez Organy okoliczności, że Strona prowadzi działalność zgodnie z prawem oraz czy konkretne uchybienie przewoźnika może skutkować uszczupleniem dochodów podatkowych budżetu państwa, należy wyjaśnić, że okoliczności te pozostają bez wpływu na niniejszą sprawę, bowiem w przypadku art. 22 ust. 3 ustawy SENT ustawodawca nie powiązał odstąpienia od nałożenia kary z narażeniem Skarbu Państwa na uszczuplenie należnych podatków, czy prowadzenie działalności jako takiej zgodnie z prawem. Natomiast brak wykonania wezwania zawartego w zgłoszeniu SENT, za którego wykonanie odpowiedzialny był Przewoźnik miał charakter poważny, bowiem uniemożliwiał monitorowanie - kontrolę przewożonego towaru, co niweczyło cel ustawy SENT. W interesie publicznym niewątpliwie nie leży takie stosowanie przepisów ustawy SENT, które polegać miałoby na każdorazowym zwalnianiu podmiotów regulacjami tej ustawy objętych od odpowiedzialności za oczywiste naruszenia, wynikające z podejścia przewoźnika do realizacji jej postanowień bez zachowania należytej staranności.
24. Podsumowując, zdaniem Sądu, pomimo sformułowanego w skardze zarzutu naruszenia art. 22 ust. 3 ustawy SENT Skarżący nie wskazał przekonujących argumentów, które miałyby świadczyć o wystąpieniu przesłanek uzasadniających zastosowanie ww. przepisu i dowolnej ich oceny przez Organy orzekające w sprawie.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Organ w sposób kompletny przeanalizował przesłanki określone w art. 22 ust. 3 ustawy SENT i w uzasadnieniu decyzji wykazał w dostateczny sposób, że w jego ocenie nie zaistniały takie okoliczności, które mieściłyby się zarówno w pojęciu "słusznego interesu podmiotu" jak również "interesu publicznego".
25. Oceniając z kolei zasadność zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa procesowego (art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 84 k.p.a.), należy wskazać, iż wbrew zarzutom skargi nie mogło dojść do naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż ten akt nie miał zastosowania w sprawie. Postępowania w sprawie nałożenia kar pieniężnych za naruszenia obowiązków określonych w ustawie SENT, jak i wszelkie inne kwestie proceduralne związane z tymi karami – w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie - prowadzone są na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej (art. 26 ust. 5 ustawy SENT).
Dlatego też wypowiadając się co do zarzutów natury procesowej, dotyczących zaniechania przeprowadzenia przez Organy wnioskowanych dowodów na okoliczność ustalenia, kto wykonał analizę danych w rejestrze i na jakiej podstawie stwierdzono, że rzeczony przewóz objęty jest zwiększonym ryzykiem, przesłuchania pracownika spedycji z Litwy na okoliczność powiadomienia Skarżącego o konieczności kontroli oraz przesłuchania funkcjonariusza USC, który zajmował się przewozem Skarżącego; dlaczego mimo posiadania numeru telefonu Skarżącego nie skontaktował się nim, należy podkreślić, że zgodnie z art. 180 § 1 O.p., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W myśl art. 188 O.p., żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem.
W obu z ww. przepisów ustawodawca uzależnia przeprowadzenie dowodu od jego związku z okolicznością mającą znaczenie dla sprawy. W sytuacji, gdy dowód dotyczy okoliczności nie mających znaczenia dla sprawy lub gdy zgłoszony jest na okoliczność, która została już stwierdzona innym dowodem, nie istnieje nakaz jego przeprowadzenia (wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2019 r., sygn. akt I FSK 999/17).
W rozpoznawanej sprawie Organy trafnie przyjęły, że stan faktyczny sprawy odnośnie ustalenia odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy SENT po stronie Skarżącego został dostatecznie wyjaśniony i udokumentowany. Z tej przyczyny niecelowe było dodatkowe przeprowadzenie dowodów co do ustalenia kto przyznał przewozowi rangę zwiększonego ryzyka oraz z przesłuchań świadków na okoliczność wyjaśnienia przyczyn niewykonania wezwania do przedstawienia środka transportu do kontroli, jako odpowiednio okoliczności niemających znaczenia dla sprawy bądź udowodnionych. Po pierwsze, spedytor nie był przewoźnikiem, którego działanie/zaniechanie i jego przyczyny w zakresie wykonania wezwania SENT miałyby być oceniane. Po drugie, okoliczności przyjęcia przez Skarżącego zlecenia przewozu nie są w sprawie kwestionowane. Po trzecie, na co słusznie wskazywały Organy administracji, inicjatywa co do kontaktu po otrzymaniu potwierdzenia zgłoszenia wraz z wezwaniem należała wyłącznie do przewoźnika.
Oddalenie wniosków dowodowych w powyżej wskazanym zakresie Sąd uznaje za uzasadnione, gdyż w tym stanie faktycznym, przy tak jednoznacznej sytuacji, nie uchybia to ani gwarancjom strony, ani zasadzie swobodnej oceny dowodów.
26. Przy tym nietrafny jest sformułowany w skardze zarzut naruszenia przepisów art. 121, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego i brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Przepisy te stanowią, że postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.), organy podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122 O.p.). Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 187 § 1 O.p.). Zgodnie zaś z art. 191 O.p. organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Wbrew zarzutom skargi okoliczności faktyczne sprawy nie budzą wątpliwości, ustalenia poczynione w sprawie znajdują swoje uzasadnienie i podstawę
w zgromadzonym materiale dowodowym oraz zostały dokonane w granicach wyznaczonych zasadami prowadzonego postępowania, o których mowa w powołanych wyżej przepisach Ordynacji podatkowej. Sąd nie dopatrzył się również wystąpienia niedających się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa, które w myśl przepisu art. 2a O.p., stosowanego odpowiednio, Organy administracji miałyby rozstrzygnąć na korzyść Strony.
Przy tym zdaniem Sądu postępowanie przed Organami obu instancji odpowiadało standardom postępowania w sprawie indywidualnej z zakresu administracji publicznej, zarówno w zakresie zabezpieczenia podstawowych uprawnień uczestników procesu, jak i realizacji odpowiadających im obowiązków organu wyznaczonych powołanymi powyżej przepisami. Okoliczności faktyczne sprawy nie budzą wątpliwości, ustalenia poczynione w sprawie znajdują swoje uzasadnienie i podstawę w zgromadzonym materiale dowodowym oraz zostały dokonane w granicach wyznaczonych zasadami prowadzonego postępowania.
Ponadto Organy obszernie wyjaśniły zasadność przesłanek, którymi kierowały się wymierzając Skarżącemu karę pieniężną za stwierdzone naruszenie i nie korzystając z instytucji odstąpienia od kary. Uzasadnienia decyzji spełniają wymogi określone przepisami procedury w stopniu umożliwiającym kontrolę przez sąd administracyjny.
27. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Szczecinie uznał, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o prawidłową wykładnię obowiązujących przepisów prawa w niewadliwie ustalonym stanie faktycznym sprawy. Przy wydaniu decyzji nie doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które skutkować musiałoby uwzględnieniem skargi. Z tych względów, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI