II SA/Sz 440/25

II SA/Sz 440/25 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-10-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Świerzko-Bukowska /sprawozdawca/
Marzena Iwankiewicz /przewodniczący/
Wiesław Drabik
Symbol z opisem
6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne
Zatrudnienie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 214
art. 33 ust. 3, art. 33 ust. 3 pkt 4, art. 33 ust. 4 pkt 4, art. 75 ust. 3
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 75, art. , art. 7, art. 8  par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Emilia Szeliga-Rydzewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 października 2025 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 6 maja 2025 r. nr WZPS-1.8640.2.56.2025.AS w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Koszalińskiego z dnia 3 kwietnia 2025 r., nr 162/04/25; II. zasądza od Wojewody Zachodniopomorskiego na rzecz skarżącego P. M. kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją nr 162/04/25, z dnia 3 kwietnia 2025 r. Starosta Koszaliński (dalej: organ I instancji", "Starosta") na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 33 ust. 3, ust. 4 pkt 4 i ust. 4ca ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 214 ze zm., dalej: "u.p.z.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: "k.p.a."), orzekł o utracie przez P. M. (dalej: "skarżący") statusu osoby bezrobotnej z dniem 21 marca 2025 r. oraz nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Po rozpatrzeniu odwołania P. M. Wojewoda Zachodniopomorski (dalej: "organ odwoławczy", "Wojewoda") decyzją z dnia 6 maja 2025 r., nr WZPS-1.8640.2.56.2025.AS, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 10 ust. 7 pkt 2 i art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z. utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.
Jak wynika z uzasadnienia decyzji Wojewody jak i akt administracyjnych skarżący nie stawił się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Koszalinie (dalej: "PUP") w wyznaczonym terminie, tj. w dniu 21 marca 2025 r., zaś w dniu 25 marca 2025 r. złożył pismo, w którym usprawiedliwiając swoje niestawiennictwo w PUP wskazał, że brał udział w rekrutacji na stanowisko prawnika, która obejmowała część pisemną i ustną, odbywała się w godzinach od 8:00 do 15:00 i przeprowadzona została w siedzibie firmy w M. . Do złożonego pisma skarżący załączył zaświadczenie pracodawcy z dnia 24 marca 2025 r., z którego wynika, że w dniu 21 marca 2025 r. w siedzibie firmy w M. odbył się nabór na stanowisko prawnika, posiadającego uprawnienia do wykonywania zawodu adwokata lub radcy prawnego, proces rekrutacji odbywał się między godziną 8:00 a 15:00, obejmował część pisemną i ustną, skarżący był jednym z kandydatów biorących udział w pełnym zakresie wyznaczonych przez pracodawcę zadań, rozmowę kwalifikacyjną poprzedziło pisemne prezentowanie stanowiska w wybranych kwestiach z dziedziny prawa cywilnego, podatkowego i administracyjnego.
Wojewoda przytoczył treść art. 33 ust. 3 i ust. 4 pkt 4 u.p.z. i podkreślił, że podczas rejestracji w PUP w dniu 14 marca 2025 r. skarżący otrzymał informację o terminie wizyty wyznaczonej mu na dzień 21 marca 2025 r. Otrzymał również informacje dotyczące jego praw i obowiązków jako osoby bezrobotnej, w tym między innymi podpisał się pod oświadczeniem, że został pouczony o obowiązku zgłaszania się w PUP w wyznaczonych terminach oraz o obowiązku zawiadomienia urzędu pracy o okolicznościach powodujących brak gotowości do podjęcia pracy. Oznacza to, że skarżący miał wiedzę i świadomość, że niestawiennictwo w wyznaczonym dniu wywoła negatywne skutki w postaci utraty statusu osoby bezrobotnej.
Odnosząc się do podanej w usprawiedliwieniu przyczyny nieobecności, organ zaznaczył, że z treści złożonego przez skarżącego w dniu 25 marca 2025 r. oświadczenia nie wynika, aby wskazywana okoliczność ta miała charakter nagły i była dla skarżącego zaskoczeniem. Według Wojewody o dacie mającej odbyć się rekrutacji niewątpliwie skarżący otrzymał stosowną i wcześniejszą informację od pracodawcy. O powyższym świadczy zaświadczenie samego pracodawcy z dnia 24 marca 2025 r. w którym wskazał, że skarżący był jedną z wielu osób biorących udział w rekrutacji. O wcześniejszym powiadomieniu o terminie rekrutacji świadczy także to, że pracodawca wskazał, iż od kandydatów oczekuje bardzo dużego zakresu wiedzy z dziedzin prawa cywilnego, administracyjnego, podatkowego. Według organu odwoławczego logicznym w powiązaniu z doświadczeniem życiowym wydaje się, że wymagało to wcześniejszego usystematyzowania wiedzy i przygotowania się do takiego postępowania kwalifikacyjnego. Zdaniem Wojewody skoro na tym spotkaniu byli obecni inni kandydaci to należy przypuszczać, że sam pracodawca niewątpliwie umieścił ogłoszenie o tej rekrutacji przed dniem 21 marca 2025 r. za pośrednictwem portali internetowych/ogłoszeń/kontaktów telefonicznych, itp. Skarżący nie wykazał zaś, że o tej ofercie pracy i z tak wymaganą znajomością przepisów prawa dowiedział się przed godziną 8:00 w dniu 21 marca 2025 r.
Wojewoda podał, że uzasadnionymi przyczynami są okoliczności natury obiektywnej, niezależne od woli bezrobotnego, a więc przeszkody na które bezrobotny w ogóle nie miał żadnego wpływu i którym nie mógł zapobiec nawet przy dołożeniu należytej staranności (np. brak możliwości dojazdu do Urzędu Pracy z powodu przerw w komunikacji, lub inne nagłe zdarzenia typu pożar, powódź). Odwołując się do orzecznictwa wskazał, że brak jest podstaw do takiej kwalifikacji w przypadku okoliczności powstałych na skutek lekkomyślności czy niedbalstwa zainteresowanego. Według Wojewody okoliczność, że skarżący będzie uczestniczyć w rekrutacji w sprawie pracy była mu niewątpliwie znana.
Ponadto skarżący nie udowodnił, że nie mógł powiadomić PUP, że na wizytę się nie zgłosi także w dniu 21 marca 2025 r. - np. telefonicznie. Nie udowodnił, że nawet jadąc na godzinę 8:00 do M. na rekrutację, nie mógł i przed tą godziną zadzwonić do PUP. Zdaniem organu odwoławczego nic nie stało na przeszkodzie, by nawet po przybyciu do M. i rozpoczęciu części pisemnej o godz. 8:00 pracodawca, czy osoby upoważnione w imieniu pracodawcy skontaktowały się z PUP i poinformowały, że skarżący bierze udział w rekrutacji.
Odnosząc się do podnoszonych przez skarżącego zarzutów o naruszeniu jego praw wynikających z przepisów k.p.a. Wojewoda zaznaczył, że decyzje wydawane przez organy zatrudnienia na podstawie art. 33 ust. 4 u.p.z. nie mają charakteru uznaniowego. W kwestii jedynej sytuacji, która miała miejsce w 2013 r., tj. niestawiennictwa w PUP w dniu 26 sierpnia 2013 r., organ odwoławczy podał, że przedmiotem postępowania jest odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia 3 kwietnia 2025 r. Wojewoda podkreślił, że skarżący dwukrotnie przyjął do wiadomości i stosowania m.in. pouczenie, że w przypadku gdy wystąpią okoliczności powodujące brak gotowości do podjęcia pracy, to nie nastąpi utrata statusu osoby bezrobotnej, jeżeli o tej okoliczności powiadomi PUP. Z jednej strony skarżący sam nie widzi potrzeby aby zabezpieczyć swoją sytuację prawną jako osoby bezrobotnej, a z drugiej strony czyni zarzut, że organ zatrudnienia nawet nie poinformował go jak winien się w tej sytuacji zachować, by nie utracić statusu osoby bezrobotnej.
Konkludując organ odwoławczy stwierdził, że powód niestawiennictwa skarżącego nie stanowi uzasadnionej przyczyny tego niestawiennictwa - treść złożonych pism, także od pracodawcy, nie wskazuje, że proces rekrutacji był zdarzeniem nagłym, nieprzewidzianym dla skarżącego.
Skargę na powyższą decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie złożył P. M. reprezentowany przez adwokata. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
I. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez pominięcie przez organ okoliczności faktycznej wynikającej ze złożonych przez skarżącego dokumentów, a w szczególności wyjaśnień w odwołaniu (str. 8, trzeci akapit) dotyczącej wiedzy skarżącego jedynie o godzinie i terminie rozpoczęcia procedury rekrutacji, a nieprzewidywalność tkwiła w sposobie jej przeprowadzenia z uwagi na część pisemną, o czym skarżący ani inni kandydaci nie zostali poinformowani przez pracodawcę, co spowodowało jej długotrwałość i doprowadziło do braku możliwości stawienia się w celu potwierdzenia gotowości do pracy z powodu natury obiektywnej, niezależnej od woli skarżącego, na który nie miał żadnego wpływu i któremu nie mógł zapobiec nawet przy dołożeniu należytej staranności,
2. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez przeprowadzenie przez organ wybiórczych i fragmentarycznych rozważań w sprawie wystąpienia okoliczności niezależnych od skarżącego jedynie do momentu rozpoczęcia procedury rekrutacji czyli do godziny 8 dnia 21 marca 2025 r., chociaż materiał dowodowy w sprawie wyraźnie wykazywał wystąpienie czynników niezależnych od wiedzy i woli skarżącego po jej rozpoczęciu,
3. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia przez organ ustalenia stanu wiedzy skarżącego na moment rozpoczęcia rekrutacji oraz przebiegu samej procedury rekrutacji, mimo że zgromadzone dowody na piśmie oraz wyjaśnienia skarżącego w odwołaniu świadczą jedynie o posiadanej przez niego informacji dotyczącej terminu stawiennictwa bez możliwości przewidzenia dokładnego czasu zakończenia procesu kwalifikacji kandydatów wyznaczonego przez przedsiębiorcę, co ściśle koresponduje z wnioskami wynikającymi z doświadczenia życiowego, wskazującymi, że pracodawcy będący przedsiębiorcami przekazują kandydatom tylko wiadomość o dacie i godzinie rozpoczęcia rekrutacji,
4. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez całkowite zlekceważenie przez organ wniosków wynikających z logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i wiedzy o braku możliwości stawiennictwa skarżącego w PUP w dniu 21 marca 2025 r. w godzinach od 8 do 14 z powodu udziału w procesie rekrutacji odbywającej się od 8 do 15 na stanowisko odpowiadające jego kwalifikacjom zawodowym w siedzibie pracodawcy w miejscowości oddalonej o kilkadziesiąt kilometrów od urzędu, co w konsekwencji doprowadziło organ do błędnego uznania wskazanej przez skarżącego przyczyny niestawiennictwa za nieuzasadnioną,
5. art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez uchylenie się przez organ od wykonania ciążącego na nim obowiązku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w sytuacji, w której dostrzegł on istnienie wątpliwości czy niejasności np. momentu uzyskania wiedzy o planowanej przez pracodawcę rekrutacji, w następstwie czego w miejsce koniecznych do przeprowadzenia dowodów, na podstawie których organ powinien ustalić okoliczności przedmiotowej sprawy, wyprowadził nieprawdziwe twierdzenia i tezy, uznając je za skutek logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, a następnie w oparciu o nie dokonywał swoich ustaleń,
6. art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. przez błąd w ustaleniach faktycznych polegający na pominięciu okoliczności osobistego złożenia przez skarżącego usprawiedliwienia wraz z zaświadczeniem od pracodawcy pracownikowi urzędu pracy w pokoju 109 w dniu 25 marca 2025 r. w celu odpowiedzi na jego pytania oraz złożenia wyjaśnień, a w wyniku odmowy ich przyjęcia dopiero następnie złożenie pism w biurze podawczym urzędu, która to okoliczność świadczy o zaniechaniu przez organ gromadzenia materiału dowodowego od pierwszego etapu sprawy,
7. art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. przez błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że skarżący przed przystąpieniem do rekrutacji uzyskał o niej wiedzę od samego pracodawcy, wiedział więcej niż o godzinie, dacie i miejscu jej zorganizowania, a także "z góry" wiedział (str. 4 uzasadnienia decyzji, trzeci akapit), że nie stawi się w urzędzie, mimo że wniosek ten jest sprzeczny ze stanem faktycznym sprawy wynikającym z przedstawionych dokumentów i wyjaśnień skarżącego w odwołaniu i stanowi dowolne w tym świetle rozumowanie organu, któremu wiarygodność organ chce nadać odwołując się do zasad logiki, doświadczenia życiowego i wiedzy mimo że wnioski płynące w oparciu o te zasady wskazują na inny stan rzeczy,
8. art. 8 § 2 w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. poprzez wprowadzenie przez organ nieznanej ustawie przesłanki temporalnej, która zdaniem organu upoważnia go do niewykonania obowiązku przedstawienia w decyzji uzasadnionej przyczyny odstąpienia od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w tym samym stanie faktycznym i prawnym, godząc swym postępowaniem w zaufanie do władzy publicznej, działającej w sposób stronniczy, mimo wykazania przez skarżącego w wyjaśnieniach w odwołaniu i załączonym do niego oświadczeniu z dnia 21 kwietnia 2025 r., złożonym pod groźbą odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, że dotychczas organ uznawał niestawiennictwo skarżącego w urzędzie w celu potwierdzenia gotowości do pracy i zapewne innych osób w tej samej sytuacji, za usprawiedliwione udziałem w rekrutacji u pracodawcy, co potwierdził sam organ określając dokładną datę niestawiennictwa skarżącego i usprawiedliwienia jej z tej przyczyny, a ponadto organ nie wprowadził żadnej cezury czasowej od której czułby się zobowiązany do wykonania zobowiązań w tym zakresie,
9. art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania przez organ w sposób niebudzący zaufania skarżącego do władzy publicznej oraz zignorowanie zasady proporcjonalności poprzez zajęcie przez organ dwóch odmiennych stanowisk przy istnieniu tożsamych stanów faktycznych i prawnych, w których usprawiedliwienie niestawiennictwa w wyznaczonym terminie w urzędzie z powodu udziału w procesie rekrutacji potwierdzone zaświadczeniem od pracodawcy w pierwszym przypadku zostało w pełni zaaprobowane przez organ, natomiast w drugiej sytuacji zakończyło się wydaniem decyzji o utracie statusu bezrobotnego, co czyni wymierzoną sankcję rażąco niewspółmierną do, ocenianego tak przez organ, zaniechania skarżącego, który realizował w tym czasie w istocie obowiązek poszukiwania pracy, spoczywający także na urzędzie,
10. art. 8 § 2 k.p.a. przez odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w tym samym stanie faktycznym i prawnym bez przedstawienia stosownego uzasadnienia poprzez wydanie decyzji o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej pomimo powiadomienia przez niego organu o wzięciu udziału w rekrutacji na stanowisko zgodne z jego kwalifikacjami zawodowymi wraz z dokumentem uzyskanym od rekrutującego pracodawcy, która to przyczyna dostatecznie uzasadniała wcześniej w ocenie organu niestawiennictwo w terminie wyznaczonym przez urząd pracy, wskutek czego stan świadomości strony obejmował możliwość usprawiedliwienia nieobecności w urzędzie w wyznaczonym przez urząd dniu w sposób zaprezentowany przez skarżącego w przedmiotowej sprawie,
11. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z 8 § 1 i 2 k.p.a. poprzez pominięcie badania braku winy skarżącego w niestawiennictwie w urzędzie w celu potwierdzenia gotowości do pracy z powodu wykonywania obowiązku poszukiwania pracy w tym samym czasie, mimo uznania konieczności przez organ przypisania skarżącemu przynajmniej nienależytej staranności do stwierdzenia naruszenia przez niego obowiązku (str. 3 uzasadnienia decyzji) pomimo, że skarżący podnosił potrzebę rozpatrzenia wszystkich aspektów warunkujących ustalenie postaci winy, w tym elementu subiektywnego jak świadomość występująca także w momencie rekrutacji (str. 7-9, ad. I 3 i 4 odwołania od decyzji) oraz obiektywnego - obowiązku poszukiwania pracy (str. 11 ad. II 1 odwołania od decyzji), który dla każdej racjonalnie myślącej osoby jest nadrzędny względem obowiązku stawiennictwa w urzędzie, ponieważ pozwala uchylić pierwotną przyczynę rejestracji w urzędzie, a ponadto pogląd o wyższości obowiązku poszukiwania pracy nad stawiennictwem w urzędzie jest utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych, do argumentów których, także zawartych w odwołaniu, organ się nie odniósł,
12. art. 107 § 3 w zw. z art. 9 i art. 11 k.p.a. poprzez nienależyte sporządzenie uzasadnienia nie zawierającego odniesienia się do zarzutów skarżącego polegających na wypełnianiu obowiązku poszukiwania pracy w czasie, w którym wyznaczony został termin wizyty w urzędzie pracy oraz nieokreślenia uzasadnionej przyczyny odstąpienia w przedmiotowej sprawie od uznawania rekrutacji za uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa w urzędzie w odróżnieniu od wcześniejszych korzystnych dla skarżącego rozstrzygnięć,
13. art. 107 § 3 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 zw. z art. 9 i art. 11 k.p.a. poprzez nieodniesienie się do zarzutów skarżącego dotyczących wydanej przez organ I instancji decyzji i uzasadnienia, polegających na braku w części poświęconej uzasadnieniu faktycznemu wskazania faktów, które organ I instancji uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, natomiast uzasadnienie prawne jest zbyt ogólne i pozbawione odniesień do konkretnych okoliczności faktycznych, co uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie przywołanych przez organ przepisów, w szczególności art. 33 ust. 3 i art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z. i skutkowało pełną dowolnością organu w kształtowaniu ocen dotyczących każdego aspektu sprawy, mającego wpływ na wydaną decyzję, co organ powielił rozwijając jedynie rozważania dotyczące stanu faktycznego, ponownie nie opierając swojego rozstrzygnięcia na dowodach,
14. art. 107 § 3 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez pominięcie, w ślad za organem I instancji, zasady dbałości o praworządność oraz nieuwzględniania w załatwieniu sprawy interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, czego przejaw stanowi brak zawarcia w decyzji o charakterze uznaniowym wyczerpującego i przekonującego uzasadnienia dotyczącego wyjaśnienia przyczyn odebrania stronie przysługującego jej uprawnienia, do czego doprowadziło błędne uznanie organu o możliwości wydania decyzji związanej w przedmiotowej sprawie,
II. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
1. art. 33 ust. 4 pkt 4 w zw. z art. 33 ust. 3 u.p.z. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na braku przenalizowania związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy niestawiennictwem skarżącego w urzędzie w wyznaczonym terminie w celu potwierdzenia gotowości do pracy a realizowaniem w tym czasie nadrzędnego względem niego obowiązku samodzielnego poszukiwania pracy zgodnej z kwalifikacjami zawodowymi, który to obowiązek spoczywa także na urzędzie, co doprowadziło do bezpodstawnej subsumcji pod ten przepis stanu faktycznego, w którym strona usprawiedliwiła swoje niestawiennictwo w urzędzie w sposób zgodny z wymogami ustawowymi i treścią narzuconego przez urząd zobowiązania poprzez dostarczenie dokumentów potwierdzających tę przyczynę w postaci usprawiedliwienia i zaświadczenia otrzymanego od pracodawcy, a gotowość do pracy została potwierdzona stawiennictwem w urzędzie w pierwszym dniu posiadania kompletnej dokumentacji wykazujących tę przyczynę,
2. art. 33 ust. 4 pkt 4 w zw. z art. 33 ust. 3 u.p.z. w zw. punktem 4 poprzez ich błędną wykładnię dotyczącą koniecznej do zastosowania przez bezrobotnego procedury w celu wykorzystania dnia wolnego, polegającą na przyjęciu, że bezrobotny może zgłosić swoją nieobecność pracownikowi urzędu w dniu przewidzianym na potwierdzenie gotowości do pracy, podczas gdy doświadczenie skarżącego i stanowisko urzędów pracy wskazuje jednoznacznie, że niedookreślone pojęcie "wcześniej" oznacza konieczność powiadomienia urzędu co najmniej dzień wcześniej, o czym świadczy także niepodnoszenie zarzutu w tym zakresie względem skarżącego przez organ I instancji.
Ponadto skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów, którymi dysponował organ:
1. wezwania z dnia 14 marca 2025 r. - w celu wykazania wyznaczonego skarżącemu przez urząd miejsca i terminu stawiennictwa, w tym przedziału godzin na złożenie wizyty,
2. biletu wygenerowanego w automacie PUP z dnia 25 marca 2025 r. - w celu stwierdzenia stawiennictwa skarżącego w urzędzie 25 marca 2025 r. w pokoju 109 celem doręczenia usprawiedliwienia nieobecności i zaświadczenia od pracodawcy, zamiaru skarżącego złożeń, wyjaśnień żądanych przez pracownika urzędu,
3. usprawiedliwienia niestawiennictwa z dnia 25 marca 2025 r. - w celu stwierdzenia przyczyny niestawiennictwa skarżącego w urzędzie w dniu 21 marca 2025 r., przedziału czasowego rekrutacji, miejsca, w którym prowadzona była rekrutacja.
4. zaświadczenia z dnia 24 marca 2025 r. od pracodawcy - w celu stwierdzenia przyczyny niestawiennictwa skarżącego w urzędzie w dniu 21 marca 2025 r., rekrutacji na stanowisko zgodne z kwalifikacjami strony, czasu trwania rekrutacji, miejsca jej przeprowadzenia, daty wystawienia zaświadczenia, daty złożenia wniosku przez stronę o potwierdzenia wzięciu udziału w rekrutacji,
5. oświadczenia z dnia 21 kwietnia 2025 r. złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania w przedmiocie potwierdzenia wzięcia udziału w procesach rekrutacji w poprzednich latach oraz uznaniu przez PUP tej przyczyny za uzasadniającą niestawiennictwo strony w wyznaczonym dniu w urzędzie w celu potwierdzenia gotowości do pracy - w celu stwierdzenia brania udziału przez skarżącego w procesie rekrutacji w dniu obowiązkowego stawiennictwa w urzędzie, wyznaczonego wcześniej w prawidłowy sposób przez urząd, uznawaniu przez urząd wzięcia udziału w rekrutacji na stanowisko zgodne z kwalifikacjami zawodowymi skarżącego za uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa w rozumieniu art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z.,
6. karty otrzymanej przy rejestracji w urzędzie "Prawa i obowiązki osoby bezrobotnej" - w celu stwierdzenia obowiązków skarżącego przy usprawiedliwianiu przyczyny niestawiennictwa w wyznaczonym terminie przez złożenie dokumentów (pkt 2), odmienności koniecznej do zastosowania formy w porównaniu z dyspozycją art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z.,
oraz nowego dowodu:
7. wydruku rządowej strony internetowej z informacjami o zasadach w relacji bezrobotny - urząd pracy - w celu wykazania nieprawdziwości twierdzeń organu o możliwości powiadomienia urzędu przez bezrobotnego o niestawiennictwie w urzędzie w dniu wyznaczonym na stawiennictwo, interpretacji przez urzędy pracy pojęcia niedookreślonego "wcześniej" jako przynajmniej jeden dzień wcześniej przez dniem niestawiennictwa (punkt 4 karty "Prawa i obowiązki bezrobotnego").
W oparciu o tak postawione zarzuty skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W rozwinięciu opisanych zarzutów skarżący wyjaśnił, że mając wiedzę o rekrutacji odbywającej się w M. , położonym niedaleko K. przyjął założenie, że będzie ona obejmować jedynie rozmowę z rekruterem w związku z czym zdąży dotrzeć do PUP w celu potwierdzenia gotowości do pracy. Tymczasem rekrutacja była dwuetapowa i zakończyła się o 15:00 uniemożliwiając mu tym samym stawiennictwo w urzędzie. Skarżący zaznaczył przy tym, że o samym przebiegu procesu rekrutacji nie miał wcześniej wiedzy oraz pozostawał w przeświadczeniu, że następcze poinformowanie PUP o fakcie ubiegania się o pracę oraz przedłożenie zaświadczenia od pracodawcy w tym zakresie będzie wystarczające dla usprawiedliwienia jego nieobecności w PUP, gdyż wcześniej takie usprawiedliwienie PUP uznawał.
Na rozprawie w dniu 30 października 2025 r. Sąd w oparciu o art. 106 § 3 p.p.s.a. oddalił wnioski dowodowe zawarte w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do postanowień art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Stosownie zaś do art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie.
Przepisy u.p.z. warunkują uzyskanie i zachowanie statusu bezrobotnego od legitymowania się gotowością do podjęcia zatrudnienia. W celu potwierdzenia tej gotowości i uzyskania informacji o możliwościach zatrudnienia lub szkolenia bezrobotni mają obowiązek zgłaszania się w wyznaczonych terminach do właściwego powiatowego urzędu pracy. Obowiązek ten wynika z art. 33 ust. 3 u.p.z.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organów obu instancji stanowił przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z. starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres wskazany w pkt 3, w zależności od liczby niestawiennictw.
Zatem, aby zaistniały podstawy do pozbawienia statusu osoby bezrobotnej na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z. należy ustalić, że: osoba nie stawiła się w wyznaczonym terminie oraz że - w terminie 7 dni liczonym od dnia, w którym bezrobotny miał stawić się w urzędzie pracy, nie powiadomił o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Podkreślić przy tym należy, że wbrew wywodom organu odwoławczego, przepis ten nie nakazuje usprawiedliwić przyczyny nieobecności w dniu wyznaczonym na stawiennictwo.
Bezspornie skarżący nie stawił się w PUP w wyznaczonym mu dniu 21 marca 2025 r. Z akt sprawy wynika, że skarżący powiadomił PUP o przyczynie swojego niestawiennictwa w zakreślonym przez ustawodawcę terminie 7 dni od dnia wyznaczonego stawiennictwa. W dniu 25 marca skarżący stawił się bowiem w PUP i złożył pismo z dnia 25 marca 2025 r. wraz z zaświadczeniem o udziale w procesie rekrutacji z dnia 24 marca 2025 r.
Organ odwoławczy uznał, że skoro skarżący nie stawił się w PUP w wyznaczonym dniu z tej przyczyny, że tego dnia brał udział w naborze w sprawie zatrudnienia i do PUP nie dotarł, to nie jest to przyczyna uzasadniona w świetle przepisu art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z. Organy poprzestały na dowodach przedłożonych przez skarżącego, przy czym wnioski jakoby skarżący miał wcześniej wiedzę o mającej odbyć się rekrutacji i wcześniej mógł zawiadomić o tym PUP, z tych dowodów nie wynikają, zaś skarżący twierdzeniom tym zaprzecza.
Podkreślić zatem należy, że rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności (art. 7, art. 75 k.p.a.) wymaga, by w toku postępowania organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Oznacza to, że w sytuacji gdy przedstawione przez stronę pisemne usprawiedliwienie nieobecności i wyjaśnienia zawarte w piśmie z dnia 25 marca 2025 r., a następnie w piśmie z dnia 21 kwietnia 2025 r., złożonym na etapie postępowania odwoławczego - w ocenie organu - są niewystarczające czy też wątpliwe, rzeczą tego organu było wezwanie strony do ich uzupełnienia oraz przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. Tymczasem organy obu instancji nie podjęły żadnych ustaleń zmierzających do zweryfikowania twierdzeń skarżącego, jak chociażby nie przesłuchały strony, nie zwróciły się o dodatkowe wyjaśnienia do pracodawcy bądź - przeprowadziły innego rodzaju - wiarygodnego dla organu - dowodu. Zdaniem Sądu uzasadnienie przyczyny (usprawiedliwienie) niestawiennictwa w wyznaczonym dniu w urzędzie pracy czy też jej zakwestionowanie może być wykazane wszystkimi środkami dowodowymi, o których mowa w art. 75 k.p.a.
Podkreślić w tym miejscu należy, że z treści pisma skarżącego z dnia 21 kwietnia 2025 r., złożonego na etapie postępowania odwoławczego jak i ze skargi wynika, że skarżący, przedkładając usprawiedliwienie swojej nieobecności w PUP w dniu 21 marca 2025 r. i podając, że w tym dniu brał udział w postępowaniu w sprawie zatrudnienia, pozostawał w przekonaniu, że okoliczność ta stanowi uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa w rozumieniu przepisów u.p.z. Organ odwoławczy w istocie nie odniósł się do tej podnoszonej przez skarżącego kwestii oraz tego, że dotychczas PUP takie usprawiedliwienie nieobecności uznawał.
Wskazać również należy, że o ile - w ocenie Sądu - brak jest podstaw by jednorazową sytuację i stanowisko organu uznać za utrwaloną praktykę rozstrzygania spraw w rozumieniu art. 8 § 2 k.p.a. tak z oświadczenia skarżącego z dnia 21 kwietnia 2025 r. wynika, że takich sytuacji było kilka. Brak jest jednak pełnych akt bezrobotnego - stąd też okoliczność ta nie poddaje się jakiejkolwiek weryfikacji.
Podkreślić należy, że przepisy u.p.z. nie definiują, jaka jest (prawnie) uzasadniona, a jaka nie jest (prawnie) uzasadniona przyczyna niestawiennictwa. Przytoczony powyżej przepis art. 33 ust. 4 pkt. 4 u.z.p. mówiąc ogólnie o "uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa", pozostawia jego ocenę swobodzie, ale nie dowolności organu. Innymi słowy, bezrobotny, starając się, jak w tym przypadku, dopełnić obowiązku usprawiedliwienia niestawiennictwa, musi wiedzieć, co organ uzna za "uzasadnioną", a co może uznać za "nieuzasadnioną" przyczynę niestawiennictwa.
W tym miejscu zwrócić należy uwagę, że pkt 4 dotyczący obowiązków bezrobotnego zawarty w informacji o prawach i obowiązkach bezrobotnego, do którego odwołuje się organ odwoławczy, odnosi się do art. 75 ust. 3 u.p.z. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika dlaczego organ odwołuje się do pkt 4 informacji dla bezrobotnego, dotyczącego art. 75 ust. 3 u.p.z., który to nie stanowił podstawy wydania zaskarżonej decyzji i nie miał zastosowania w sprawie.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że w sprawie doszło do wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7, 8, 11, 77 § 1, 75 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. ponieważ nie zostały wyjaśnione i wszechstronnie ocenione wszystkie (w tym podnoszone przez skarżącego) istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu w uzasadnieniu decyzji Wojewody brak jest należytego odniesienia się przez organ do zarzutów i argumentów podnoszonych w odwołaniu, co stanowi naruszenie określonej w art. 8 § 1 k.p.a. zasady zaufania do władzy publicznej. Natomiast organ I instancji w istocie w ogóle nie uzasadnił swojego rozstrzygnięcia, poprzestając na stwierdzeniu, że wskazana przez skarżącego przyczyna niestawiennictwa w PUP jest nieuzasadniona.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy jeszcze raz wnikliwie przeanalizują przy zastosowaniu dostępnych środków dowodowych przewidzianych w przepisach k.p.a., czy spełnione zostały przesłanki z art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z. do pozbawienia skarżącego statusu bezrobotnego. Rozważą przy tym, dlaczego udział w postępowaniu w sprawie zatrudnienia nie był uzasadnioną przyczyną niestawiennictwa skarżącego w PUP, skoro z okoliczności faktycznych wynika, że skarżący nie stawił się w wyznaczonym terminie z tej właśnie przyczyny, o czym powiadomił PUP z zachowaniem terminu wynikającego z art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z. Organy pamiętać będą przy tym aby wnioski i twierdzenia zawarte w uzasadnieniu decyzji znajdowały odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. decyzja powinna zawierać wskazanie faktów i dowodów, na których organ się oparł oraz przytoczenie i wyjaśnienie przepisów mających zastosowanie w sprawie. Prawidłowo zredagowane pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienie decyzji ma podstawowe znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a., na mocy której organ jest zobowiązany do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy.
Stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Brak było zatem podstaw do przeprowadzenia dowodu z dokumentów zawartych w aktach administracyjnych sprawy. Natomiast wydruk ze strony internetowej nie stanowi dowodu uzupełniającego z dokumentu, do którego odnosi się art. 106 § 3 p.p.s.a. Z tych względów Sąd oddalił wnioski dowodowe zawarte w skardze.
W tym stanie sprawy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.
Orzeczenie o kosztach postępowania (punkt II sentencji wyroku) zostało wydane w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. i obejmuje wynagrodzenie pełnomocnika ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 ze zm.).
/-/ J. Świerzko-Bukowska /-/ M. Iwankiewicz /-/ W. Drabik