Orzeczenie · 2025-07-23

II SA/SZ 438/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Miejsce
Szczecin
Data
2025-07-23
NSAAdministracyjneNiskawsa
obywatelstwo polskiewznowienie postępowaniaskarżącyorgan administracjilegitymacja procesowastrona postępowaniakontrola sądowasąd administracyjny

Skarżący Z. D. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na pismo Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 19 maja 2025 r., dotyczące odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie uznania O. D. za obywatelkę polską. Skarżący argumentował, że jego wniosek o wznowienie postępowania jest zasadny ze względu na rażące naruszenie przepisów prawa przez O. D., która została skazana za przestępstwa. Wojewoda Zachodniopomorski wydał decyzję uznającą O. D. za obywatelkę polską w dniu 24 maja 2021 r., która stała się ostateczna. Następnie, na wniosek skarżącego, Wojewoda wydał postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, które zostało uchylone przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, a postępowanie umorzone. W piśmie z dnia 19 maja 2025 r. Wojewoda poinformował skarżącego o braku podstaw do wznowienia postępowania, podkreślając, że skarżący nie był stroną postępowania dotyczącego obywatelstwa O. D. i nie posiada legitymacji do kwestionowania czynności organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, uznał, że pismo Wojewody z dnia 19 maja 2025 r. nie jest aktem podlegającym kontroli sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd podkreślił, że skarżący nie był stroną postępowania o uznanie O. D. za obywatelkę polską, a zatem nie miał legitymacji do składania wniosków i żądań w tej sprawie. Ponadto, sąd zwrócił uwagę, że obywatelstwo polskie nie może być odebrane przez państwo wbrew woli obywatela. W związku z powyższym, sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Niska
Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska o niedopuszczalności skargi na pisma informacyjne organów administracji oraz o braku legitymacji procesowej osób niebędących stronami postępowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku legitymacji procesowej i charakteru zaskarżonego pisma. Nie wnosi nowych interpretacji prawa materialnego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy pismo organu administracji publicznej informujące o braku podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego, w którym skarżący nie był stroną, może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pismo takie nie jest aktem podlegającym kontroli sądu administracyjnego, gdyż nie rozstrzyga o prawie lub obowiązku skarżącego, a jedynie stanowi informację.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny jest właściwy do kontroli aktów wymienionych w art. 3 P.p.s.a. Pismo informujące o braku podstaw do wznowienia postępowania, w którym skarżący nie był stroną, nie mieści się w katalogu aktów podlegających kontroli sądowej.

Czy osoba, która nie była stroną postępowania administracyjnego, ma legitymację do żądania wznowienia tego postępowania lub kwestionowania czynności organu w tej sprawie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, osoba niebędąca stroną postępowania nie ma legitymacji do składania wniosków i żądań dotyczących tego postępowania ani do kwestionowania jego przebiegu czy rozstrzygnięć.

Uzasadnienie

Legitymacja procesowa do żądania wznowienia postępowania lub kwestionowania czynności organu przysługuje wyłącznie stronom postępowania. Skarżący nie był stroną postępowania o uznanie O. D. za obywatelkę polską.

Czy państwo może odebrać obywatelstwo polskie obywatelowi wbrew jego woli?

Odpowiedź sądu

Nie, obywatel polski może utracić obywatelstwo jedynie na własny wniosek, po uzyskaniu zgody Prezydenta RP na zrzeczenie się obywatelstwa. Państwo nie ma prawa pozbawić obywatelstwa kogokolwiek wbrew jego woli.

Uzasadnienie

Zgodnie z Konstytucją RP, utrata obywatelstwa polskiego następuje na wniosek obywatela i wymaga zgody Prezydenta RP. Państwo nie posiada uprawnienia do pozbawienia obywatelstwa.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Skarga odrzucona jako niedopuszczalna z powodu braku legitymacji procesowej skarżącego oraz faktu, że zaskarżone pismo nie jest aktem podlegającym kontroli sądu administracyjnego.

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

p.p.s.a. art. 3 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, w tym skargi na decyzje, postanowienia i inne akty lub czynności.

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga podlega odrzuceniu, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż określone w § 1 pkt 1-5.

p.p.s.a. art. 58 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę postanowieniem.

Pomocnicze

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 2 i 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa podstawy wznowienia postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu udzielania stronom niezbędnych pouczeń co do ich praw i obowiązków.

u.o.o.p. art. 30 § ust. 1 pkt 2a

Ustawa o obywatelstwie polskim

Podstawa prawna decyzji o uznaniu za obywatela polskiego.

Konstytucja RP

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Reguluje kwestie obywatelstwa i jego utraty.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pismo Wojewody z dnia 19 maja 2025 r. nie jest aktem podlegającym kontroli sądu administracyjnego. • Skarżący nie był stroną postępowania administracyjnego dotyczącego obywatelstwa O. D., co pozbawia go legitymacji do żądania jego wznowienia lub kwestionowania czynności organu. • Obywatelstwo polskie nie może być odebrane przez państwo wbrew woli obywatela.

Godne uwagi sformułowania

sądy administracyjne są zatem właściwe wyłącznie do rozpatrywania skarg w sprawach określonych w powołanych wyżej przepisach • Pismo organu z dnia 19 maja 2025 r. nie należy do aktów, wymienionych w art. 3 p.p.s.a., przez co nie może być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. • Skarżący nie ma zatem legitymacji do składania wniosków i żądań dotyczących tego postępowania. • Obywatelstwo polskie nie może być jednak odebrane przez państwo. Zgodnie z Konstytucją RP, obywatel polski może je utracić jedynie na własny wniosek, po uzyskaniu zgody Prezydenta RP na zrzeczenie się obywatelstwa. Państwo nie ma prawa pozbawić obywatelstwa kogokolwiek wbrew jego woli.

Skład orzekający

Joanna Wojciechowska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska o niedopuszczalności skargi na pisma informacyjne organów administracji oraz o braku legitymacji procesowej osób niebędących stronami postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku legitymacji procesowej i charakteru zaskarżonego pisma. Nie wnosi nowych interpretacji prawa materialnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa ma charakter proceduralny i dotyczy braku legitymacji procesowej, co jest typowe dla orzecznictwa sądów administracyjnych, ale niekoniecznie interesujące dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst