II SA/SZ 438/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę Z. D. na pismo Wojewody Zachodniopomorskiego dotyczące wznowienia postępowania w sprawie obywatelstwa O. D., uznając, że skarżący nie był stroną postępowania i nie posiada legitymacji do jego kwestionowania.
Skarżący Z. D. wniósł skargę na pismo Wojewody Zachodniopomorskiego, domagając się wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie uznania O. D. za obywatelkę polską. Wojewoda wniósł o odrzucenie skargi, wskazując, że skarżący nie był stroną pierwotnego postępowania, a jego żądania nie znajdują podstaw prawnych. Sąd administracyjny zgodził się z organem, uznając, że pismo Wojewody nie jest aktem podlegającym kontroli sądowej, a skarżący nie posiada legitymacji procesowej do kwestionowania czynności organu w sprawie, w której nie był stroną. W konsekwencji, skarga została odrzucona jako niedopuszczalna.
Skarżący Z. D. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na pismo Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 19 maja 2025 r., dotyczące odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie uznania O. D. za obywatelkę polską. Skarżący argumentował, że jego wniosek o wznowienie postępowania jest zasadny ze względu na rażące naruszenie przepisów prawa przez O. D., która została skazana za przestępstwa. Wojewoda Zachodniopomorski wydał decyzję uznającą O. D. za obywatelkę polską w dniu 24 maja 2021 r., która stała się ostateczna. Następnie, na wniosek skarżącego, Wojewoda wydał postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, które zostało uchylone przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, a postępowanie umorzone. W piśmie z dnia 19 maja 2025 r. Wojewoda poinformował skarżącego o braku podstaw do wznowienia postępowania, podkreślając, że skarżący nie był stroną postępowania dotyczącego obywatelstwa O. D. i nie posiada legitymacji do kwestionowania czynności organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, uznał, że pismo Wojewody z dnia 19 maja 2025 r. nie jest aktem podlegającym kontroli sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd podkreślił, że skarżący nie był stroną postępowania o uznanie O. D. za obywatelkę polską, a zatem nie miał legitymacji do składania wniosków i żądań w tej sprawie. Ponadto, sąd zwrócił uwagę, że obywatelstwo polskie nie może być odebrane przez państwo wbrew woli obywatela. W związku z powyższym, sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, pismo takie nie jest aktem podlegającym kontroli sądu administracyjnego, gdyż nie rozstrzyga o prawie lub obowiązku skarżącego, a jedynie stanowi informację.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny jest właściwy do kontroli aktów wymienionych w art. 3 P.p.s.a. Pismo informujące o braku podstaw do wznowienia postępowania, w którym skarżący nie był stroną, nie mieści się w katalogu aktów podlegających kontroli sądowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (8)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
p.p.s.a. art. 3 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, w tym skargi na decyzje, postanowienia i inne akty lub czynności.
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skarga podlega odrzuceniu, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż określone w § 1 pkt 1-5.
p.p.s.a. art. 58 § § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzuca skargę postanowieniem.
Pomocnicze
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 2 i 5
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa podstawy wznowienia postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu udzielania stronom niezbędnych pouczeń co do ich praw i obowiązków.
u.o.o.p. art. 30 § ust. 1 pkt 2a
Ustawa o obywatelstwie polskim
Podstawa prawna decyzji o uznaniu za obywatela polskiego.
Konstytucja RP
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Reguluje kwestie obywatelstwa i jego utraty.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pismo Wojewody z dnia 19 maja 2025 r. nie jest aktem podlegającym kontroli sądu administracyjnego. Skarżący nie był stroną postępowania administracyjnego dotyczącego obywatelstwa O. D., co pozbawia go legitymacji do żądania jego wznowienia lub kwestionowania czynności organu. Obywatelstwo polskie nie może być odebrane przez państwo wbrew woli obywatela.
Godne uwagi sformułowania
sądy administracyjne są zatem właściwe wyłącznie do rozpatrywania skarg w sprawach określonych w powołanych wyżej przepisach Pismo organu z dnia 19 maja 2025 r. nie należy do aktów, wymienionych w art. 3 p.p.s.a., przez co nie może być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Skarżący nie ma zatem legitymacji do składania wniosków i żądań dotyczących tego postępowania. Obywatelstwo polskie nie może być jednak odebrane przez państwo. Zgodnie z Konstytucją RP, obywatel polski może je utracić jedynie na własny wniosek, po uzyskaniu zgody Prezydenta RP na zrzeczenie się obywatelstwa. Państwo nie ma prawa pozbawić obywatelstwa kogokolwiek wbrew jego woli.
Skład orzekający
Joanna Wojciechowska
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska o niedopuszczalności skargi na pisma informacyjne organów administracji oraz o braku legitymacji procesowej osób niebędących stronami postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku legitymacji procesowej i charakteru zaskarżonego pisma. Nie wnosi nowych interpretacji prawa materialnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 3/10
Sprawa ma charakter proceduralny i dotyczy braku legitymacji procesowej, co jest typowe dla orzecznictwa sądów administracyjnych, ale niekoniecznie interesujące dla szerszej publiczności.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Sz 438/25 - Postanowienie WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2025-07-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-06-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Joanna Wojciechowska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6053 Obywatelstwo Hasła tematyczne Odrzucenie skargi Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Odrzucono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. D. na pismo Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie uznania za obywatela polskiego postanawia: odrzucić skargę Uzasadnienie Z. D. (dalej "skarżący") w dniu 27 maja 2025 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniosek o nakazanie Wojewodzie Zachodniopomorskiemu (dalej "organ", "Wojewoda") podjęcia czynności w związku z udzieloną mu odpowiedzią pismem z dnia 19 maja 2025 r. znak: SO-1.1410.4.2022.LJ. Skarżący wyjaśnił, że jego wniosek o wznowienie postępowania w sprawie uznania za obywatelkę polską O. D. (obecnie A. ) jest zasadny w związku z rażącym naruszeniem przez nią przepisów prawa. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie. Organ wyjaśnił, że po przeprowadzeniu na wniosek O. D. postępowania administracyjnego wydał w dniu 24 maja 2021 r., na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim, decyzję znak: SO-1.6121.01.2021.AKZ, w której uznał ją za obywatelkę polską. Decyzja ta jest ostateczna. Organ podał, że w dniu 3 lutego 2025 r. skarżący zażądał od Wojewody wznowienia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie uznania O. D. za obywatelkę polską. Skarżący wskazał, że O. D. została skazana za przestępstwa popełnione w latach 2019-2020. W dniu 3 marca 2025 r. Wojewoda wydał postanowienie znak: SO-1.1410.4.2022.LJ o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Wojewody znak: SO-1.6121.01.2021.AKZ z dnia 24 maja 2021 r. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, który w dniu 14 kwietnia 2025 r. wydał postanowienie znak: DOiR-l.6251.53.2025.DC, w którym uchylił postanowienie Wojewody z dnia 3 marca 2025 r. i umorzył postępowanie administracyjne w całości. Wojewoda w dniu 19 maja 2025 r. wystosował do skarżącego pismo, w którym poinformował go o braku podstaw do wznowienia z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. W sprawie brak było również podstaw do wznowienia postępowania na wniosek skarżącego, gdyż nie był on stroną postępowania administracyjnego o uznanie O. D. za obywatelkę polską. Skarżący nie ma zatem legitymacji do składania wniosków i żądań dotyczących tego postępowania. Nie może kwestionować czynności, które Wojewoda podjął w tej sprawie w toku postępowania oraz po jego zakończeniu. Tym samym nie może zarzucać braku podjęcia w tej sprawie określonych działań. W piśmie z dnia 10 lipca 2025 r. skarżący ustosunkował się do odpowiedzi na skargę organu, podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Ramy tej kontroli zakreśla przepis art. 3 § 2 p.p.s.a. stanowiąc, że kontrola działalności publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. (art. 3 § 2a p.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają również w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). W światle powyższego, sądy administracyjne są zatem właściwe wyłącznie do rozpatrywania skarg w sprawach określonych w powołanych wyżej przepisach. Wskazane regulacje prawne określają właściwość rzeczową sądów administracyjnych w sprawowaniu kontroli nad działalnością organów administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na indywidualne akty administracyjne. Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest pismo Wojewody z dnia 19 maja 2025 r., w którym organ poinformował skarżącego o braku podstaw do wznowienia z urzędu postępowania w sprawie uznania za obywatelkę polską O. D.. Organ wskazał, że decyzja z dnia 24 maja 2021 r. nie jest obarczona wadami, wymienionymi w art. 145 § 1 pkt 2 i 5 k.p.a. Wyjaśnił, że zapoznał się wyrokiem karnym w sprawie O. D., lecz skazanie jej za przestępstwo tam wymienione nie pozostaje w związku przyczyno-skutkowym z wydaną w dniu 24 maja 2021 r. decyzją. Organ podał, że okoliczności wskazywane przez skarżącego zostały ujawnione już po wydaniu ww. decyzji nie mają związku z postępowaniem administracyjnym w przedmiocie o uznaniu O. D. za obywatelkę polską. Pismo organu z dnia 19 maja 2025 r. nie należy do aktów, wymienionych w art. 3 p.p.s.a., przez co nie może być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Jest to jedynie informacja, jaką organ udzielił skarżącemu, realizując swój obowiązek z art. 9 k.p.a. Powyższe pismo nie rozstrzyga o prawie lub obowiązku skarżącego. Jak wynika z akt, skarżący nie był stroną postępowania o uznaniu za obywatelkę polską O. D.. Stroną ww. postępowania była wyłącznie O. D.. Żądanie skarżącego o wznowieniu postępowania administracyjnego w sprawie uznania O. D. za obywatelkę polską nie mogło odnieść zatem skutku w postaci wszczęcia tego postępowania na wniosek skarżącego, gdyż nie był on stroną tego postępowania. Z pism, kierowanych przez skarżącego do organu wynika, że jego zdaniem, organ winien odebrać O. D. polskie obywatelstwo. Obywatelstwo polskie nie może być jednak odebrane przez państwo. Zgodnie z Konstytucją RP, obywatel polski może je utracić jedynie na własny wniosek, po uzyskaniu zgody Prezydenta RP na zrzeczenie się obywatelstwa. Państwo nie ma prawa pozbawić obywatelstwa kogokolwiek wbrew jego woli. W tym stanie rzeczy uznać należy, że skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI