II SA/Sz 436/23

II SA/Sz 436/23 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-06-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Wojciechowska /sprawozdawca/
Patrycja Joanna Suwaj /przewodniczący/
Wiesław Drabik
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 145 par. 1, art. 148 par. 1 i 2, art. 149 par. 1-4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135, art. 200, art. 210 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi B. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy B. z dnia [...] lutego 2023 r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego B. G. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Uzasadnienie
Pismem z 12 stycznia 2023 r. B. G. (dalej "skarżący") wniósł
o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia "Budowa elektrowni słonecznej wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym C. w gminie B." z uwagi na pominięcie go jako strony postępowania administracyjnego.
Wójt Gminy B. wydał w dniu [...] r. postanowienie nr [...] na podstawie art.149 § 3 w zw. z art. 124 § 1, art. 147, art. 148 oraz art. 150 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.; dalej "K.p.a") , w którym odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] r. w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia "Budowa elektrowni słonecznej wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym C. w gminie B.".
Organ I instancji podał, że wskazana przez skarżącego przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. nie ma zastosowania, gdyż strony zostały zawiadomione o wydaniu decyzji przez obwieszczenie zgodnie z art. 74 ustawy z dnia 3 października 2008 r.
o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa
w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2022 r. poz. 1029 ze zm.; dalej "o.o.ś.").
Skarżący złożył odwołanie od ww. postanowienia, w którym podał, iż o inwestycji dowiedział się 4 stycznia 2023 r., kiedy informacja o ww. decyzji została obwieszczona stronie BIP gminy. W ocenie skarżącego, nie został on powiadomiony o toczącym się postępowaniu administracyjny zgodnie z art.49a K.p.a., przez co odebrano mu prawo do udziału w sprawie. Skarżący podniósł szereg zarzutów w stosunku do decyzji z dnia [...] r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wydało w dniu 3 [...] r. postanowienie nr [...], w którym utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny
i wskazał, że czynności organu w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego przebiegają w dwóch etapach. W pierwszy badaniu podlega kwestia czy wniosek został złożony przez stronę, czy opiera się o przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1-8 K.p.a, czy został zachowany termin do złożenia wniosku. Etap ten kończy się postanowieniem o wznowieniu bądź o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego, które nie jest poprzedzone merytoryczną oceną przesłanek wznowienia. W przypadku, wnioskodawca żąda wznowienia postępowania, powołując się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., co do zasady podlega ona badaniu w toku wznowionego postępowania. Organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie przedmiotem sporu nie jest kwestia przymiotu strony postępowania, a prawidłowość doręczenia kwestionowanej decyzji, tj. brak poinformowania go o toczącym się postępowaniu zgodnie z art. 49a K.p.a. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 49
i art. 49a K.p.a. oraz art. 74 ust. 3 o.o.ś. i wyjaśnił, że z uwagi na ilość stron postępowania zastosowano art. 49 K.p.a. i obwieszenie o wydanej decyzji wywieszono na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy w B. w dniu [...] r., które zostało zdjęte w dniu 12 sierpnia 2022 r. Okres wywieszenia wymagany 14 dni upłynął w dniu 10 sierpnia 2022 r., zaś 14 dni na złożenie odwołania od ww. decyzji upłynęło w dniu [...] r. Organ odwoławczy wskazał, że obwieszenie wywieszono również ma tablicy ogłoszeń w G. i C., zatem brak jest podstaw do stwierdzenia, iż nie nastąpiło skuteczne doręczenie, bądź iż strona nie brała bez swojej winy udziału w sprawie.
W ocenie organu odwoławczego, powyższe nie wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ww. okoliczności były znane organowi z urzędu
w związku ze sprawą dotyczącą uchybienia termu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z dnia [...] r. (sprawa objęta postępowaniem o sygn. II SA/Sz 363/23 - dopisek Sądu). Organ odwoławczy wskazał, że art. 49a K.p.a. dotyczy innych przypadków i nie ma on zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż art. 74 ust. 3 o.o.ś nie wymagał wcześniejszego zawiadomienia stron o zastosowaniu obwieszczenia. Organ odwoławczy wyjaśnił, że okoliczność, iż ww. decyzję ogłoszono również na BIP organu I instancji na podstawie art. 83 ust. 3 o.o.ś nie wywołuje skutków prawnych w postaci rozpoczęcia biegu terminu do złożenia odwołania.
Skarżący złożył skargę na ww. postanowienie i wniósł o uchylenie postanowień wydanych przez organy administracji obu instancji oraz o wznowienie postępowania administracyjnego.
Skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, że został pozbawiony udziału w sprawie przez brak prawidłowego powiadomienia o wszczęciu postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania w trybie uproszczonym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej "p.p.s.a.").
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecnie wskazał co następuje:
Spór dotyczy odmowy wznowienia postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia w postaci budowy elektrowni słonecznej.
Zgodnie z art. 145 § 1 K.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:
1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;
2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;
3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27;
4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;
5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję;
6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu;
7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2);
8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
Stosownie do art. 148 § 1 i § 2 K.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
Na podstawie art. 149 § 1 K.p.a. , wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 K.p.a.). Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia (art. 149 § 3 K.p.a). Na postanowienie, o którym mowa w § 3, służy zażalenie (art. 149 § 4 K.p.a).
Wznowienie postępowania jest instytucją procesową pozwalającą na ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, gdy postępowanie prowadzące do jej wydania było dotknięte kwalifikowaną wadą procesową, wymienioną w art. 145 § 1 K.p.a. Przesłanki wznowienia są ściśle określone.
Czynności organu w sprawie wznowienia postępowania przebiegają w dwóch fazach. Pierwsza faza – pozaprocesowa, kończy się wydaniem postanowienia
o wznowieniu postępowania albo wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. W pierwszej fazie organ bada w pierwszej kolejności, czy wniosek
o wznowienie postępowania opiera się na podstawach wymienionych w Kodeksie oraz czy został zachowany termin do złożenia wniosku przewidziany w art. 148 K.p.a, czy został złożony przez stronę postępowania. Stwierdzenie nieprzywołania kodeksowych przesłanek wznowienia postępowania lub złożenie wniosku po terminie albo przez osobę, która nie jest stroną postępowania stanowi wystarczającą podstawę do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, bez potrzeby badania innych okoliczności. Druga faza postępowania wznowieniowego następuje po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. W postanowieniu o wznowieniu postępowania należy określić podstawy wznowienia oraz oznaczyć decyzje rozstrzygające sprawę, w której zostaje wznowione postępowanie. Po wznowieniu postępowania organ administracji bada, czy rzeczywiście w sprawie wystąpiła przyczyna wznowienia postępowania wskazana w postanowieniu o wznowieniu postępowania i kończy postępowanie przez wydanie stosownego rozstrzygnięcia na podstawie art. 151 K.p.a. (por. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz P. Przybysz. Wydawnictwo WKP 2021, warszawa. Wydanie XIII do art. 149).
W niniejszej sprawie skarżący dąży do wznowienia postępowania zakończonego decyzją organu I instancji z dnia [...] r., która jest ostateczna (w dniu 24 sierpnia 2022 r. upłynął termin do złożenia odwołania).
Jak wynikało z akt, skarżący dowiedział się o ww. decyzji w dniu 4 stycznia
2023 r. i w dniu 13 stycznia 2023 r. złożył wniosek o wznowienie postępowania, zatem ww. wniosek został złożony przez skarżącego w terminie. Bezsporne w sprawie było, że skarżący był stroną postępowania administracyjnego zakończonego przedmiotową decyzją ostateczną. Wniosek skarżącego oparty został o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.
Organ I instancji winien zatem wydać postanowienie o wznowieniu postępowania zakończonego przedmiotową decyzją ostateczną i rozpoznać sprawę merytorycznie przez weryfikację przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., na którą powoływał się skarżący. Istnienie podstaw do wznowienia postępowania może być przedmiotem postępowania wyjaśniającego, prowadzonego dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Organ administracji nie może zatem odmówić wznowienia postępowania, powołując się na niezasadność przytoczonych w żądaniu podstaw do wznowienia. Okoliczności te mogą jedynie stanowić podstawę do odmowy uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Pogląd ten jest ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych
W niniejszej sprawie organ I instancji nieprawidłowo odmówił wznowienia postępowania, uzasadniając to brakiem zaistnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Jak wskazano powyżej, ocena zaistnienia przesłanki z art. 145 § 1 K.p.a. może być dokonana dopiero po wydaniu przez organ postanowienia o wznowieniu postępowania. Tym samym postanowienie organu odwoławczego, w którym utrzymano postanowienie organu I instancji było również wadliwe. Według Sądu, organ odwoławczy, błędnie zinterpretował treść zażalenia skarżącego, odnosząc ją do kwestii doręczenia przedmiotowej decyzji ostatecznej. W ocenie Sądu, jak wynikało to z treści wniosku skarżącego, a obecnie ze złożonej skargi, skarżący kwestionował brak prawidłowego powiadomienia go o wszczęciu postępowania i czynnościach podejmowanych w ramach tego postępowania, które ostatecznie zakończyło się decyzją z dnia 28 lipca 2022 r. Skarżący podnosił, że w ten sposób uniemożliwiono mu udział w sprawie i składanie wyjaśnień. Wskazana przez skarżącego data zapoznania się z decyzją może być jedynie traktowana jako data rozpoczęcia biegu terminu do złożenia wniosku z art. 148 § 2 K.p.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji zobowiązany będzie do wydania postanowienia o wznowieniu zakończonego przedmiotową decyzją ostateczną i rozpoznania merytorycznie wniosku skarżącego.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił postanowienia wydane przez organy administracji obu instancji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 210 § 2 p.p.s.a. Na rzecz skarżącego zasądzono od organu odwoławczego kwotę [...]zł tytułem poniesionych kosztów postępowania.