II SA/Sz 430/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2021-02-11
NSAinneŚredniawsa
prawo wodneretencjakanalizacja deszczowaopłaty za usługi wodnenieruchomościbudownictwoochrona środowiska

Podsumowanie

WSA w Szczecinie oddalił skargę spółki na decyzję Prezydenta Miasta dotyczącą opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej, uznając, że wewnętrzny system odprowadzania wód nie wyłącza obowiązku opłaty, jeśli nieruchomość nie jest przyłączona do zewnętrznego systemu kanalizacji.

Spółka z o.o. zaskarżyła decyzję Prezydenta Miasta o nałożeniu opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej. Spółka argumentowała, że posiada wewnętrzny system kanalizacji deszczowej i rozsączającej, co powinno wykluczać opłatę. Prezydent Miasta uznał, że opłata jest należna, ponieważ nieruchomość nie jest przyłączona do zewnętrznego systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej, a ponad 70% jej powierzchni zostało wyłączone z powierzchni biologicznie czynnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę, stwierdzając, że wewnętrzne systemy odprowadzania wód nie są tożsame z systemem kanalizacji, o którym mowa w przepisach, a kluczowe jest przyłączenie nieruchomości do zewnętrznego systemu.

Spółka O. Spółka z o.o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję Prezydenta Miasta S., która ustaliła opłatę za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej. Spółka kwestionowała zasadność opłaty, podnosząc brak podstaw faktycznych i prawnych, ponieważ jej nieruchomość była wyposażona w system urządzeń wodnych (wyloty kanalizacji deszczowej, skrzynki rozsączające), które stanowiły system kanalizacji zamkniętej lub otwartej, a tym samym wyłączały obowiązek ponoszenia opłaty. Spółka zarzucała organowi pominięcie pozwolenia wodnoprawnego oraz arbitralne przyjęcie zmniejszenia zdolności retencyjnej. Prezydent Miasta utrzymał decyzję, argumentując, że opłata jest należna, gdy nieruchomość nie jest ujęta w system kanalizacji otwartej lub zamkniętej funkcjonującej na danym obszarze, a samo odprowadzanie wód do skrzynek rozsączających nie wyłącza obowiązku. Sąd administracyjny oddalił skargę. Sąd uznał, że kluczowe dla obowiązku opłaty jest to, czy nieruchomość jest przyłączona do zewnętrznego systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej funkcjonującego na danym obszarze, a nie tylko posiadanie wewnętrznego systemu odprowadzania wód. Sąd podkreślił, że pojęcie "obszaru" jest szersze niż sama nieruchomość, a wewnętrzne systemy kanalizacyjne, takie jak skrzynki rozsączające, nie są tożsame z systemem kanalizacji, o którym mowa w art. 269 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego. Sąd nie podzielił również zarzutów dotyczących kwalifikacji dróg i placów jako obiektów budowlanych, uznając je za niezasadne. W konsekwencji, sąd stwierdził, że opłata została prawidłowo naliczona, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, posiadanie wewnętrznego systemu odprowadzania wód opadowych nie wyłącza obowiązku ponoszenia opłaty, jeśli nieruchomość nie jest przyłączona do zewnętrznego systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej funkcjonującego na danym obszarze.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pojęcie "systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej" odnosi się do zewnętrznego wobec nieruchomości systemu funkcjonującego na danym obszarze, a nie do wewnętrznych instalacji odprowadzających wody. Kluczowe jest przyłączenie nieruchomości do takiego zewnętrznego systemu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

u.p.w. art. 269 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Opłata za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej jest należna, gdy na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 wykonano roboty lub obiekty budowlane trwale związane z gruntem, mające wpływ na zmniejszenie retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej, na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.w. art. 34 § pkt 4

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

u.p.w. art. 270 § ust. 7

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

u.p.w. art. 272 § ust. 8, 10, 22, 23

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

u.p.w. art. 35 § ust. 3 pkt 7

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek za usługi wodne art. 9 § pkt 1

u.p.b. art. 3 § pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja obiektu budowlanego.

u.p.b. art. 3 § pkt 3a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja obiektu liniowego.

u.p.b. art. 3 § pkt 9

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja urządzenia budowlanego.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 3 § pkt 22

Definicja terenu biologicznie czynnego.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7b

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § ust. 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6 i 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wewnętrzny system odprowadzania wód opadowych (skrzynki rozsączające) nie jest tożsamy z systemem kanalizacji otwartej lub zamkniętej w rozumieniu art. 269 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego. Kluczowe dla obowiązku opłaty jest przyłączenie nieruchomości do zewnętrznego systemu kanalizacji funkcjonującego na danym obszarze. Drogi wewnętrzne i place postojowe są obiektami budowlanymi lub liniowymi, które zmniejszają powierzchnię biologicznie czynną.

Odrzucone argumenty

Nieruchomość wyposażona jest w system urządzeń wodnych (wyloty kanalizacji deszczowej, skrzynki rozsączające), co stanowi system kanalizacji zamkniętej lub otwartej i wyłącza obowiązek opłaty. Organ błędnie zakwalifikował drogi jako obiekty budowlane. Opłata została ustalona dla całej powierzchni nieruchomości, mimo jej częściowego zagospodarowania.

Godne uwagi sformułowania

"Obszar w rozumieniu art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy należy rozumieć jako pojęcie szersze od samej nieruchomości, której dane postępowanie dotyczy." "Nie jest zatem wystarczające istnienie na danej nieruchomości systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej, jeżeli system ten nie współfunkcjonuje z istniejącym na danym obszarze (a nie wyłącznie na danej nieruchomości) systemem kanalizacji." "Urządzenia wodne na określonej nieruchomości, służące zbieraniu i odprowadzaniu wód opadowych z terenu zabudowanego do wewnętrznego systemu kanalizacji, nie stanowią systemu kanalizacji, o którym mowa w ww. przepisie."

Skład orzekający

Katarzyna Sokołowska

sprawozdawca

Marzena Iwankiewicz

członek

Renata Bukowiecka-Kleczaj

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"system kanalizacji otwartej lub zamkniętej\" na potrzeby opłat za zmniejszenie retencji terenowej oraz kwalifikacja dróg i placów jako obiektów budowlanych wpływających na powierzchnię biologiczną czynną."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów Prawa wodnego i Prawa budowlanego w kontekście opłat za retencję. Może mieć zastosowanie do podobnych przypadków, gdzie podnoszona jest kwestia wewnętrznych systemów odprowadzania wód.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu opłat za gospodarkę wodną na nieruchomościach, a interpretacja sądu dotycząca różnicy między wewnętrznym a zewnętrznym systemem kanalizacji jest kluczowa dla właścicieli nieruchomości.

Czy Twój system odprowadzania deszczówki to "kanalizacja"? Sąd wyjaśnia, kiedy zapłacisz wyższą opłatę za retencję.

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Sz 430/20 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2021-02-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-06-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Katarzyna Sokołowska /sprawozdawca/
Marzena Iwankiewicz
Renata Bukowiecka-Kleczaj /przewodniczący/
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Sygn. powiązane
III OSK 5153/21 - Wyrok NSA z 2023-09-26
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 310
art. 34 pkt 4, art.269 ust. 1 pkt 1 , art. 35 ust.3 pkt 7
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1333
art.3 pkt 1, pkt 3a, pkt 9
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2015 poz 1422
par. 9 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 lutego 2021 r. sprawy ze skargi O. Spółki z o.o. w O. na decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta S., informacją z dnia [...] lutego 2020 r., działając na podstawie art. 269 ust. 1 pkt 1, art. 270 ust. 7 oraz art. 272 ust. 8, 10, 22, 23 ustawy
z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), dalej jako "u.p.w.", § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek za usługi wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 2502), ustalił O. Spółce z o.o. w O. , opłatę w wysokości [...] zł, za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej, na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2, tj. na działce nr [...], obręb [...], przy ul. [...] w S., robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie tej retencji, przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej, na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej, za okres od 1 października 2019 r. do 31 grudnia 2019 r.
Kwestionując zasadność ustalenia opłaty, Spółka wniosła od niej reklamację, podnosząc:
- brak podstaw faktycznych i prawnych uzasadniających ustalenie opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej w sytuacji, gdy przedmiotowa działka została ujęta w system kanalizacji otwartej lub zamkniętej,
- brak dokonania przez organ jakichkolwiek ustaleń, czy zainstalowany na przedmiotowej działce system prowadzi do zmniejszenia naturalnej retencji wodnej,
- pominięcie przez organ treści pozwolenia wodno-prawnego z dnia [...] września
2011 r., wydanego przez Prezydenta Miasta S. dla wyżej wskazanej działki, która określa specyfikację systemu zamkniętego, determinującego brak podstaw do ustalenia opłaty z tytułu zmniejszenia naturalnej retencji terenu,
- arbitralne przyjęcie przez organ, iż na działce nr [...] doszło do zmniejszenia zdolności retencyjnej, która nie została przez organ udowodniona.
Prezydent Miasta S. nie uznał reklamacji i decyzją z dnia [...] marca 2020 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 273 ust. 6
w związku z art. 269 ust. 1 pkt 1, art. 270 ust. 7, art. 272 ust. 8,10, 22, 23 ustawy Prawo wodne (u.p.w.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 t.j. ze zm.), określił firmie O. Spółce z o.o. w O. opłatę w wysokości [...] zł - za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na działce nr [...] obręb [...], przy ul. [...] w S. o powierzchni powyżej 3500 m2, robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie tej retencji, przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej, na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej, za okres od 1 października 2019 r. do 31 grudnia 2019 r., w wysokości równej [...] zł.
W punktach 1 i 2 decyzji organ wskazał, że opłata została ustalona zgodnie
z art. 272 ust. 8 u.p.w. oraz z § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2502). Do obliczenia opłaty przyjęto dane: powierzchnia całkowita nieruchomości - 9771 m2, powierzchnia objęta robotami lub obiektami budowlanymi mającymi wpływ na zmniejszenie naturalnej retencji terenowej - 8.987m2, w skład której wchodzą obiekty budowlane oraz parkingi, drogi i inne szczelne powierzchnie, wyłączona z powierzchni biologicznie czynnej, co stanowi 90,28% całkowitej powierzchni nieruchomości, urządzenia do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych - skrzynki rozsączające o objętości wynoszącej 84,67 m3; czas wyrażony w latach objęty naliczoną opłatą - 0,25 roku; jednostkowa stawka opłat za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej - 0,30 zł za 1 m2 na 1 rok.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że z uwagi na rozwiązanie na działce nr [...] obręb [...] w S. odprowadzania wód opadowych z terenów uszczelnionych do ziemi poprzez wyloty kanalizacji deszczowej oraz zespoły skrzynek rozsączających, uznał, iż nieruchomość znajduje się na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej, zatem spełniona została ostatnia przesłanka przesądzająca o przystąpieniu do naliczenia opłaty. Przepis art. 269 ust.1 pkt 1 in fine u.p.w. odnosi się bowiem do systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej, który funkcjonuje na danym obszarze. Z istnieniem systemu kanalizacji na danym obszarze, a nie wyłącznie na nieruchomości, a także ujęciem (przyłączeniem) nieruchomości w taki system kanalizacji wiąże się brak obowiązku ponoszenia opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej. Natomiast odprowadzanie wód opadowych i roztopowych w sposób zorganizowany do studni chłonnych lub skrzynek rozsączających nie stanowi okoliczności wyłączającej obowiązek ponoszenia opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej, albowiem okoliczność taką stanowi wyłącznie ujęcie nieruchomości w funkcjonujący na danym obszarze system kanalizacji otwartej lub zamkniętej.
Nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] obręb [...], która powstała z podziału działki [...] obręb [...], na podstawie decyzji Prezydenta Miasta S., z dnia [...] lipca 2013 r., nie została przyłączona do systemu kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej funkcjonującej w okolicy. Wody opadowe i roztopowe zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym - decyzja Prezydenta Miasta S. z dnia [...] września 2011 r., odprowadzane są poprzez urządzenia wodne - skrzynki rozsączające do ziemi na terenie przedmiotowej nieruchomości, co biorąc pod uwagę również pozostałe przesłanki do naliczenia opłaty za utraconą retencję terenową, przesądziło o jej naliczeniu.
O. Spółka z o.o., zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżyła w całości powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1. art. 269 ust. 1 pkt 1 u.p.w., poprzez przyjęcie, że na działce nr [...] obręb [...]
w S. dochodzi do zmniejszenia retencji wodnej, pomimo iż nieruchomość ta wyposażona jest w system urządzeń wodnych w postaci:
- wylotów kanalizacji deszczowej;
- zespołu 220 skrzynek retencyjno-rozsączających do wprowadzania oczyszczonych ścieków deszczowych;
- urządzeń do podczyszczania ścieków opadowych (separatorów lamelowych zintegrowanych z piaskownikiem o nominalnym przepływie 15 dm3/s),
które w konsekwencji stanowią system kanalizacji zamkniętej, bądź otwartej, który nie prowadzi do zmniejszenia retencji wodnej nieruchomości i wyłącza możliwość ustalenia zaskarżonej opłaty;
2. art. 272 ust 8 u.p.w., poprzez ustalenie opłaty, podczas gdy zdolność retencyjna nieruchomości nie uległa pomniejszeniu z uwagi na zainstalowany na nieruchomości system kanalizacji;
3. art. 269 u.p.w. w zw. z art. 3 pkt 3a i pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, poprzez zakwalifikowanie placów i dróg znajdujących się na przedmiotowej działce do obiektów budowlanych, podczas gdy zgodnie ze wskazywanymi powyżej przepisami prawa budowlanego drogi stanowią obiekty liniowe, a place - urządzenia budowlane;
4. § 9 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne, poprzez jego zastosowanie, podczas gdy przedmiotowa działka wyposażona jest w opisany wyżej system urządzeń wodnych, co oznacza, że nieruchomość została ujęta w system kanalizacji zamkniętej, bądź otwartej.
Ponadto, Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 7 k.p.a., 77 k.p.a. oraz 80 k.p.a., poprzez:
a) nieuzasadnione przyjęcie, że na przedmiotowej działce doszło do zajęcia powierzchni biologicznie czynnej o wartości ponad 70% powierzchni działki, podczas gdy na przedmiotowej nieruchomości posadowione są budynki, drogi oraz place, co nie pozwala na uznanie, iż doszło do zajęcia ponad 70% powierzchni biologicznie czynnej, a tym samym wymierzenia skarżącej opłaty w oparciu o treść art. 272 u.p.w.;
b) pominięcie, że działka nr [...] obręb [...] w S. wyposażona jest
w system wskazanych wyżej urządzeń wodnych, co oznacza, że nieruchomość jest ujęta w system kanalizacji zamkniętej, bądź otwartej, a ziemia na działce stanowi miejsce do odprowadzania wody zgodnie z treścią pozwolenia wodno-prawnego z dnia 9 września 2011 r.;
2. art. 7 i 8 k.p.a., poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w postaci braku weryfikacji systemu kanalizacji posadowionego na działce nr [...] z obrębu [...] w S., co w konsekwencji doprowadziło do wadliwych ustaleń faktycznych rzutujących na ustalenie merytorycznie wadliwego obowiązku podważającego zaufanie obywateli do organów administracji publicznej;
3. art. 7a k.p.a., poprzez ustalenie opłaty mimo braku definicji legalnych
i jednoznacznego wskazania czy system kanalizacji istniejący na działce skarżącej ma charakter zamknięty, czy otwarty, oraz posiłkowanie się interpretacjami i wykładnią z aktów prawnych niższych rangą (rozporządzenie), jak też definicjami słownikowymi, podczas gdy wskazany przepis postępowania nakazuje organom administracji publicznej - w sytuacjach, w których pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej - wątpliwości te rozstrzygać na korzyść strony,
4. art. 7b w zw. z art. 77 ust. 1 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie w materiale dowodowym sprawy decyzji z dnia [...] września 2011 r. o pozwoleniu wodno-prawnym, która przede wszystkim wskazuje na brak zmniejszenia zdolności retencyjnej działek
nr [...] i [...];
5. art. 11 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 i 3 k.p.a., poprzez brak wyjaśnienia, dlaczego opłata za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej została określona dla całej powierzchni nieruchomości.
W oparciu o powyższe zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji
w całości i umorzenie postępowania administracyjnego oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że organ ustalając opłatę, pominął okoliczności, że działka nr [...] jest wyposażona w urządzenia do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych, które odprowadzają wodę bezpośrednio do ziemi, tj. do powierzchni czynnej biologicznie oraz jest wyposażona w system kanalizacji otwartej lub zamkniętej. Tymczasem przesłanką do objęcia nieruchomości przedmiotową opłatą jest rzeczywisty brak wyposażenia danej nieruchomości w system urządzeń wodnych, co w realiach tej sprawy nie ma miejsca. W tym zakresie organ nie poczynił żadnych ustaleń. Ponadto, zdaniem skarżącej, przy ustaleniu opłaty organ oparł się na nieprecyzyjnych i niejasnych przepisach ustawy Prawo wodne, które nie zawierają wytycznych dotyczących klasyfikacji nieruchomości oraz zainstalowanych na nich systemów urządzeń wodnych.
Odpowiadając na skargę Prezydent Miasta S. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, bowiem sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana pod względem kryterium zgodności z prawem wykazała, że akt ten nie narusza prawa.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowią przepisy obowiązującej od 1 stycznia 2018 r. ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r., poz. 310 ze zm.), na mocy której wprowadzono m.in. nowe regulacje związane z korzystaniem z wód i z usługami wodnymi, z czym wiąże się obowiązek uiszczania opłat, który stanowi jeden z instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami.
Zgodnie z obowiązującą treścią art. 34 pkt 4 u.p.w., jako szczególne korzystanie z wód zakwalifikowane zostało wykonywanie na nieruchomości o powierzchni powyżej 3.500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie naturalnej retencji terenowej przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej.
Stosownie do art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy, opłatę za usługi wodne uiszcza się za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej.
Z powyższego przepisu wynika, że przesłankami skutkującymi obowiązkiem poniesienia przedmiotowej opłaty są:
- odpowiednia powierzchnia (powyżej 3.500 m2) i lokalizacja nieruchomości na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej,
- wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej, poprzez wykonywanie robót i obiektów budowlanych trwale związanych
z gruntem, skutkującej zmniejszeniem naturalnej retencji terenowej.
Skarżąca zakwestionowała wystąpienie każdej z wymienionych przesłanek, przy czym zasadniczą sporną kwestią jest to, czy istniejące na terenie nieruchomości Spółki urządzenia wodne służące do odprowadzania wód opadowych powinny być zakwalifikowane, jako istniejący system kanalizacji otwartej lub zamkniętej, której istnienie – zdaniem skarżącej – wyklucza możliwość naliczenia opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej tych wód, innymi słowy czy jej nieruchomość powinna być zakwalifikowana jako obszar objęty systemem kanalizacji otwartej lub zamkniętej.
Rozważając tę kwestię należy zwrócić uwagę, że ustawodawca w art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy posłużył się pojęciem "nieruchomości" oraz odwołał się do jej usytuowania na "obszarach" nieujętych w system kanalizacji. Prawodawca odróżnił zatem powierzchnię samej nieruchomości od powierzchni obszaru, w którym jest usytuowana stanowiąc jego część. Przepisy Prawa wodnego wielokrotnie odwołują się do pojęcia obszaru rozumianego jako część przestrzeni. Dotyczy to m.in. obszarów dorzeczy (art. 16 pkt 31), obszarów narażonych na niebezpieczeństwo powodzi (art. 16 pkt 33), obszarów szczególnego narażenia powodzią (art. 16 pkt 34), regionów wodnych (art. 16 pkt 46), zlewni (art. 16 pkt 77). Każde z tych pojęć zasadniczo odnosi się do większych powierzchniowo obszarów (por. M. Białek, D. Chojnacki, T. Grabarczyk "Opłaty za usługi wodne w nowym prawie wodnym", wyd. z 2018 r., s. 46-47). Obszar w rozumieniu art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy należy rozumieć jako pojęcie szersze od samej nieruchomości, której dane postępowanie dotyczy.
Wobec stwierdzenia, że w ustawie brak jest definicji "systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej", pojęcie to należy rozumieć jako zespół urządzeń służących do odprowadzania z danego obszaru wód opadowych i roztopowych.
Zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, należy podzielić pogląd wyrażony w wyroku WSA w Szczecinie z dnia 11 października 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 738/18, zgodnie z którym intencją prawodawcy było objęcie opłatą za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej tych podmiotów, których nieruchomości nie znajdują się na obszarach ujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej, co należy rozumieć jako nieujęcie danej nieruchomości w funkcjonujący na danym obszarze system kanalizacji otwartej lub zamkniętej. Nie jest zatem wystarczające istnienie na danej nieruchomości systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej, jeżeli system ten nie współfunkcjonuje z istniejącym na danym obszarze (a nie wyłącznie na danej nieruchomości) systemem kanalizacji.
Nie wyłącza zatem z obowiązku uiszczenia opłaty za ograniczenie retencji zebranie poprzez istniejący na danej nieruchomości system wód opadowych
i roztopowych. W analizowanym przepisie art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy nie chodzi zatem o zebranie wód z opadów atmosferycznych do jakiegokolwiek wewnętrznego systemu kanalizacji, ale o ich odprowadzenie do systemu, który przewidziany jest na danym obszarze do odbioru wód opadowych i roztopowych, czyli odpowiednio w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania odpadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. Istotne są tu pojęcia "obszar" oraz "system kanalizacji", wskazujące na zewnętrzny wobec nieruchomości zabudowanej w sposób określony w art. 269 ust. 1 pkt 1 u.p.w. aspekt odprowadzania wód opadowych. Z powyższego wynika, iż urządzenia wodne na określonej nieruchomości, służące zbieraniu i odprowadzaniu wód opadowych z terenu zabudowanego do wewnętrznego systemu kanalizacji, nie stanowią systemu kanalizacji, o którym mowa w ww. przepisie.
Należy mieć na uwadze, iż obowiązek poniesienia opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji wód jest opłatą alternatywną do opłaty za usługi wodne wiążące się z odprowadzaniem do wód, wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast (art. 35 ust. 3 pkt 7 ustawy). Przy tym opłaty za odprowadzanie do wód - wód opadowych i roztopowych pobierają Wody Polskie, a za zmniejszenie retencji organ administracji samorządowej szczebla gminnego.
Obowiązek uiszczenia przedmiotowej opłaty jest ściśle związany z wykonaniem na nieruchomości robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie retencji. Definicja obiektu budowlanego została sformułowana przez ustawodawcę w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333). Wedle powyższego przepisu, przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych.
Sąd nie podziela zatem zarzutu skargi, jakoby organ błędnie zakwalifikował drogi wewnętrzne na nieruchomości jako obiekty budowlane wobec definicji obiektów liniowych, o jakich mowa w art. 3 pkt 3a ustawy Prawo budowlane.
W myśl tego przepisu, ilekroć w tej ustawie mowa jest o obiekcie liniowym – należy przez to rozumieć obiekt budowlany, którego charakterystycznym parametrem jest długość, w szczególności droga wraz ze zjazdami, linia kolejowa, wodociąg, kanał, gazociąg, ciepłociąg, rurociąg, linia i trakcja elektroenergetyczna, linia kablowa nadziemna i umieszczona bezpośrednio w ziemi, podziemna, wał przeciwpowodziowy oraz kanalizacja kablowa, przy czym kable w niej zainstalowane nie stanowią obiektu budowlanego lub jego części ani urządzenia budowlanego.
Skoro w samej definicji obiektu liniowego prawodawca jego charakterystykę rozpoczął od wskazania, że jest to obiekt budowlany, kwestionowanie przez stronę skarżącą uznania drogi za obiekt budowlany jest niezrozumiałe.
Z kolei, place postojowe to urządzenia budowlane związane z obiektem budowlanym, jakim jest droga (art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane). Niewątpliwie stanowią one efekt wykonanych robót budowlanych, których skutkiem jest zmniejszenie naturalnej retencji terenowej. Zarówno drogi wewnętrzne oraz place postojowe są trwale związane z gruntem i wyłączają powierzchnię nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej. Pojęcie "terenu biologicznie czynnego", wynikające z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422), oznacza teren o nawierzchni urządzonej w sposób zapewniający naturalną wegetację roślin i retencję wód opadowych, a także 50% powierzchni tarasów i stropodachów z taką nawierzchnią oraz innych powierzchni zapewniających naturalną wegetację roślin, o powierzchni nie mniejszej niż 10 m2, oraz wodę powierzchniową na tym terenie (§ 3 pkt 22 rozporządzenia).
Za niezasadny Sąd uznał zarzut dotyczący naruszenia przez organ § 9 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne. Skarżąca nie wykazała bowiem zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowym aby na przedmiotowej działce nr [...] znajdowały się urządzenia do retencjonowania wody. Za takie nie mogą być uznane wskazanie w reklamacji, jak i w skardze wyloty kanalizacji deszczowej oraz skrzynki rozsączające służące do wprowadzania oczyszczonych ścieków deszczowych. Służą one do retencjonowania tych wód w ograniczonym zakresie (84,67 m3), a zasadniczo służą do odprowadzania tych wód z powierzchni zabudowanych, a nie do ich retencjonowania.
Nie stanowią one zatem systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej
w rozumieniu art. 269 ust. 1 pkt 1, ale system kanalizacji wewnętrznej, co jak wyjaśniono wyżej, nie uzasadnia wyłączenia nieruchomości z opłat za zmniejszenie retencji.
Z niepodważonych przez skarżącą ustaleń organu wynika, że ponad 90% przedmiotowej nieruchomości zostało zabudowane w sposób ograniczający retencję wód z opadów atmosferycznych, przy czym nieruchomość ta nie została przyłączona do systemu kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej funkcjonującej w okolicy.
W tej sytuacji uznać należało, że ustalenie opłaty jest uzasadnione i odpowiada dyspozycji art. 269 § 1 pkt 1 ustawy oraz zostało prawidłowo wyliczone. Wody opadowe i roztopowe, zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym Prezydenta Miasta S. z dnia [...] września 2011 r., odprowadzane są poprzez urządzenia wodne, tj. skrzynki retencyjno-rozsączające znajdujące się na terenie tej nieruchomości. Zatem zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego w zakresie art. 269 oraz 272 ustawy Prawo wodne poprzez przyjęcie, że na działce dochodzi do zmniejszenia retencji wodnej, pomimo iż nieruchomość wyposażona jest w system urządzeń wodnych, uznać należy za nieuzasadniony.
To samo odnosi się również do zarzutu naruszenia § 9 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 roku w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy działka nr [...] wyposażona jest w system urządzeń wodnych.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut, że opłata ustalona w zaskarżonej decyzji została określona dla całej powierzchni nieruchomości. Organ w uzasadnieniu ww. aktów precyzyjnie opisał sposób naliczenia opłaty, wyjaśniając, że do iloczynu określającego wysokość opłaty przyjęto powierzchnię objętą robotami lub obiektami mającymi wpływ na zmniejszenie naturalnej retencji terenowej, określoną
w oświadczeniu Spółki jako [...] m2, czyli wyrażoną w m2 wielkość utraconej powierzchni biologicznie czynnej. Oznacza to, że powierzchnia biologicznie czynna, określona w ww. oświadczeniu jako [...] m2, została z opłaty wyłączona. Ponadto, organ trafnie zastosował niższą stawkę jednostkową opłaty 0,30 zł (zamiast 0,50 zł) za 1m3 na rok z tytułu częściowego retencjonowania wód opadowych w wymiarze [...] m3, z uwagi na zastosowanie skrzynek rozsączających co znajduje swoje uzasadnienie w treści § 9 rozporządzenia w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne.
W konsekwencji nie sposób za uzasadnione uznać zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, a więc art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., a także art. 7a k.p.a. i art. 11 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 i 3 k.p.a.
Sąd nie podzielił również stanowiska skarżącego co do konieczności rozstrzygania w sprawie według zasady in dubio pro tributario, bowiem zasada ta ma zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy wykładnia przepisu prawa przy uwzględnieniu wszystkich jej aspektów (językowego, systemowego, funkcjonalnego) nie daje jednoznacznego rezultatu.
Zdaniem Sądu, przeprowadzona przez organ wykładnia spornych przepisów,
w szczególności art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy, była prawidłowa, przy tym przekonująca
i merytorycznie uzasadniona.
W tym stanie rzeczy, ponieważ zawarte w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – j.t. ze zm.).

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę