II SA/Sz 423/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił decyzję o nałożeniu opłaty stałej za wprowadzanie ścieków, uznając, że opłata taka może być naliczana tylko od momentu faktycznego świadczenia usługi wodnej, a nie od samego posiadania pozwolenia wodnoprawnego, gdy inwestycja nie została jeszcze zrealizowana.
Gmina G. G. zaskarżyła decyzję Zarządu Zlewni w G. o nałożeniu opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi. Gmina argumentowała, że opłata nie powinna być naliczana, ponieważ planowana oczyszczalnia ścieków nie została wybudowana, a tym samym nie doszło do faktycznego wprowadzania ścieków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie przyznał rację Gminie, uchylając zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że opłata stała może być naliczana jedynie od momentu faktycznego świadczenia usługi wodnej, a nie od samego posiadania pozwolenia wodnoprawnego, gdy inwestycja nie została jeszcze zrealizowana.
Sprawa dotyczyła skargi Gminy G. G. na decyzję Zarządu Zlewni w G. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, która określiła Gminie opłatę stałą za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Gmina zakwestionowała zasadność naliczania opłaty, podnosząc, że planowana oczyszczalnia ścieków nie została jeszcze wybudowana, co uniemożliwia faktyczne wprowadzanie ścieków. W związku z tym, Gmina argumentowała, że nie powstał obowiązek uiszczania opłaty stałej, ponieważ opłata ta jest związana z faktycznym korzystaniem z usług wodnych, a nie z samym posiadaniem pozwolenia wodnoprawnego. Gmina podniosła również zarzuty dotyczące sposobu obliczenia wysokości opłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organ dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, ponieważ nie wyjaśnił dostatecznie stanu faktycznego sprawy. Sąd podkreślił, że opłata stała za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi może być naliczana jedynie w przypadku faktycznego wprowadzania ścieków, a nie za samą możliwość ich wprowadzania, zwłaszcza gdy inwestycja, która miałaby umożliwić to wprowadzanie (oczyszczalnia ścieków), nie została jeszcze zrealizowana. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od organu na rzecz Gminy zwrot kosztów postępowania sądowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, opłata stała może być naliczana tylko od momentu faktycznego świadczenia usługi wodnej, czyli faktycznego wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi. Samo posiadanie pozwolenia wodnoprawnego, bez realizacji inwestycji, nie stanowi podstawy do naliczenia tej opłaty.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy Prawa wodnego, w tym art. 268 ust. 1 pkt 2 i art. 271 ust. 5, wskazują, że opłata za usługi wodne jest związana z faktycznym wprowadzaniem ścieków. Brak wybudowania urządzenia wodnego (np. oczyszczalni) uniemożliwia realizację usługi wodnej i tym samym nie powstaje obowiązek uiszczania opłaty stałej. Sąd powołał się na zasadę 'zanieczyszczający płaci' oraz orzecznictwo NSA.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
u.p.w. art. 271 § ust. 5
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzonych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s. Sąd interpretuje, że opłata ta jest związana z faktycznym wprowadzaniem ścieków, a nie z samym posiadaniem pozwolenia.
u.p.w. art. 268 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Za usługi wodne pobiera się opłaty za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Sąd podkreśla, że opłata ta jest związana z faktycznym wprowadzaniem, a nie z możliwością lub zamiarem.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.
Pomocnicze
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
K.p.a. art. 7a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony.
K.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
u.p.w. art. 35 § ust. 3 pkt 5
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Definicja usługi wodnej obejmującej wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi.
u.p.w. art. 271 § ust. 5a
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Okres ponoszenia opłaty stałej.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne art. 10 § ust. 1
Jednostkowa stawka opłaty za usługi wodne za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opłata stała za wprowadzanie ścieków może być naliczana tylko od momentu faktycznego świadczenia usługi wodnej, a nie od samego posiadania pozwolenia wodnoprawnego, gdy inwestycja nie została zrealizowana. Brak wybudowania oczyszczalni ścieków uniemożliwia faktyczne wprowadzanie ścieków, a tym samym nie powstaje obowiązek uiszczania opłaty stałej. Organ nie zbadał stanu faktycznego sprawy w zakresie realizacji inwestycji i faktycznego wprowadzania ścieków.
Odrzucone argumenty
Organ argumentował, że samo posiadanie ważnego pozwolenia wodnoprawnego jest podstawą do naliczania opłaty stałej, niezależnie od faktycznego wprowadzania ścieków, ponieważ odzwierciedla to gotowość środowiska do udostępnienia zasobów wody.
Godne uwagi sformułowania
opłata stała jest odzwierciedleniem gotowości środowiska wodnego do udostępnienie zasobów wody w ramach usług wodnych przez cały rok opłata stała jest elementem opłaty za usługi wodne za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, co a contrario oznacza, iż brak jest podstaw dla uiszczania tej opłaty, w sytuacji gdy Gmina nie ma w ogóle faktycznej możliwości korzystania z tej usługi wodnej ze względu na nieistnienie obiektu generującego powstawanie ścieków. nie można przyjąć, że sama potencjalna możliwość korzystania ze środowiska poprzez korzystanie z określonej usługi wodnej, w tym jak w niniejszej sprawie wprowadzanie ścieków do ziemi stanowi, podstawę do wymierzenia opłaty za tę usługę wodną, w sytuacji, gdy brak jest urządzeń, za pomocą których usługa ta miałaby być realizowana, a więc nie istnieje faktyczna możliwość zanieczyszczania środowiska w ten sposób.
Skład orzekający
Ewa Wojtysiak
sprawozdawca
Jolanta Kwiecińska
członek
Marzena Kowalewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że opłata stała za wprowadzanie ścieków jest związana z faktycznym świadczeniem usługi wodnej, a nie tylko z posiadaniem pozwolenia wodnoprawnego, gdy inwestycja nie została zrealizowana."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku realizacji inwestycji wodnoprawnej, która miała umożliwić wprowadzanie ścieków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, że samo posiadanie pozwolenia nie wystarczy do nałożenia opłat, jeśli usługa wodna nie jest faktycznie świadczona z powodu niezrealizowanej inwestycji. Jest to ważna lekcja dla przedsiębiorców i samorządów.
“Pozwolenie wodnoprawne to nie wszystko: sąd wyjaśnia, kiedy faktycznie zapłacisz za ścieki.”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Sz 423/21 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2021-07-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-04-26 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Ewa Wojtysiak /sprawozdawca/ Jolanta Kwiecińska Marzena Kowalewska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6099 Inne o symbolu podstawowym 609 Hasła tematyczne Opłaty administracyjne Sygn. powiązane III OSK 6769/21 - Wyrok NSA z 2025-04-15 Skarżony organ Inne Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 310 art. 271 ust. 5 w zw. z art. 268 ust. 1 pkt 2, art. 35 ust. 3 pkt 5, art. 9 Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j. Dz.U. 2020 poz 256 art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 7a § 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2019 poz 2325 art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] lipca 2021 r. sprawy ze skargi G. G. na decyzję Inne z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty stałej za okres [...] stycznia 2021 r. do [...] grudnia 2021 r. za wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Inne na rzecz strony skarżącej G. G. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzją z dnia [...] lutego 2021 r., znak sprawy: [...]. [...], Zarząd Zlewni w G. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie określił G. G. za okres 01 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. opłatę stałą w wysokości [...] zł za wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi w miejscowości O., na podstawie pozwolenia wodnoprawnego wydanego decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni w G. z dnia [...] lutego 2019 r., znak: [...]. [...]. Zaskarżoną wyżej opisaną decyzję wydano na podstawie art. 273 ust. 6 w związku z art. 271 ust. 5, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2020, poz. 310 ze zm. - zwanej w skrócie "u.p.w.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm. - zwanej w skrócie "K.p.a."). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Zarząd Zlewni w G. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie (dalej także "Zarząd Zlewni w G." lub "Organ") wyjaśnił, że w dniu 15 stycznia 2021 r. na podstawie przepisu art. 271 ust. 1 pkt. 4 u.p.w. ustalono, w formie informacji rocznej, znak: [...], G. G. za okres 01 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. opłatę stałą w wysokości [...] zł za wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi w miejscowości O.. Jednocześnie Zarząd Zlewni w G. w informacji tej wskazało, że opłatę należy uiścić na rachunek Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej jako: "Wody Polskie") w czterech kwartalnych ratach płatnych w następujących terminach: 1. za I kwartał - w terminie do 30 kwietnia 2021 r. w wysokości [...] zł; 2. za II kwartał - w terminie do 31 lipca 2021 r. w wysokości [...] zł; 3. za III kwartał - w terminie do 31 października 2021 r. w wysokości [...] zł; 4. za IV kwartał - w terminie do 31 stycznia 2022r. w wysokości [...] zł. Informacja roczna - jak wskazał Organ - została doręczona G. G. w dniu 29 stycznia 2021 r. W dniu 10 lutego 2021 r., z zachowaniem 14 - dniowego terminu określonego w art. 273 ust. 2 u.p.w., G. G. złożyła reklamację, w której nie zgodziła się z wysokością opłaty za wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi w miejscowości O. ustaloną w powołanej informacji rocznej. G. G. z uwagi na fakt, że oczyszczalnia ścieków w O. nie powstała, wskazała na brak podstaw do naliczania opłaty stałej. Gmina podniosła również, że opłaty za usługi wodne pobiera się za "wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi" a nie za sam zamiar inwestora lub istnienie możliwości ich wprowadzania stosownie z tytułu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego. Wskazała przy tym, że pozwolenie wodnoprawne jest jedynie dokumentem niezbędnym do rozpoczęcia inwestycji w zakresie gospodarki wodno- ściekowej, ale samo w sobie nie przesądza, że faktycznie ścieki będą odprowadzane. Zgodnie bowiem z literalnym brzmieniem art. 268 ust. 1 pkt 2 u.p.w., aby powstał obowiązek zapłaty za usługi wodne musi faktycznie zaistnieć wprowadzanie ścieków do wód lub do ziem. Nadto, G. G. zakwestionowała sposób ustalenia wysokości opłaty stałej, wnosząc o uwzględnienie maksymalnego zrzutu rocznego określonego w decyzji wodnoprawnej do obliczenia wysokości tej opłaty. Zarząd Zlewni w G. nie uznało reklamacji G. G. stwierdzając, że przedmiotowa opłata została wyliczona zgodnie z art. 271 ust. 5 u.p.w. (Dz.U. z 2020 r., poz. 310). W wyniku analizy zgromadzonej dokumentacji Zarząd Zlewni w G. stwierdził, że decyzja [...] z dnia [...] lutego 2019 r. (którą udzielono G. G. pozwolenie wodnoprawne) aktualnie funkcjonuje w obrocie prawnym i do czasu wyeliminowania jej z obrotu prawnego G. G. ma obowiązek uiszczać opłatę stałą za korzystanie ze środowiska. Podmiot składając wniosek na pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie zarezerwował sobie możliwość wprowadzenia odpowiedniej ilości oczyszczonych ścieków do wód lub do ziemi. Wydając pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie uwzględniono gotowość środowiska na przyjęcie oczyszczonych ścieków z planowanej do realizacji oczyszczalni ścieków w miejscowości O., co mogło mieć wpływ na ograniczenie innym podmiotom wydania zgody na odprowadzenie ścieków. Zatem, pobór opłaty stałej nie jest uzależniony jedynie od faktycznego wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi, a opłata pobierana jest na podstawie posiadanego ważnego pozwolenia wodnoprawnego. Zaznaczyć należy, że opłata stała jest odzwierciedleniem gotowości środowiska wodnego do udostępnienie zasobów wody w ramach usług wodnych przez cały rok. Sumując, Zarząd Zlewni w G. wskazał, że podmiot miał możliwość wystąpienia o pozwolenie wodnoprawne tylko na wybudowanie urządzenia, a nie jak w przedmiotowym przypadku i na wybudowanie urządzenia oraz na szczególne korzystanie z wód. Zarząd Zlewni w G. wskazał przy tym, że art. 271 ust. 5a stanowi, że opłatę stałą ponosi się za okres od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne albo pozwolenie zintegrowane stało się ostateczne do dnia jego wygaśnięcia, cofnięcia lub utraty mocy bez względu na przyczynę. Pozwolenie wodnoprawne udzielone ww. decyzją Dyrektora ZZ G., znak: [...], na wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi w miejscowości O. stało się ostateczne w dniu [...] marca 2019 r. Wyjaśnił także, że ustalenia wysokości opłaty stałej Zarząd Zlewni w G. dokonał na podstawie art. 271 ust. 5 u.p.w.: wysokość opłaty stałej za wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzonych do wód lub do ziemi, wyrażonej w mł/s. Odnosząc się do wskazania G. G., że do obliczenia wysokości opłaty stałej organ winien uwzględnić maksymalny zrzut roczny określony w decyzji wodnoprawnej i dokonać przeliczenia na mł/s, Zarząd Zlewni w G. wskazał, że zgodnie z art. 552a u.p.w., ustalenia wysokości opłaty stałej za usługi wodne dokonuje się z uwzględnieniem wyrażonych w mł na godzinę maksymalnych ilości możliwych do wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi określonych w pozwoleniu wodnoprawnym i przeliczonym na mł /s w przypadku, gdy pozwolenie wodnoprawne nie określa zakresu korzystania z wód w mł/s. W przypadku pozwolenia wodnoprawnego, znak: [...], na wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi w miejscowości O. został określony zakres korzystania z wód w mł/s. Wyjaśnił przy tym, że przepis art. 273 ust. 6 u.p.w. stanowi, że w razie nieuznania reklamacji właściwy organ Wód Polskich albo wójt, burmistrz lub prezydent miasta określają wysokość opłaty za usługi wodne w drodze decyzji. Następnie Zarząd Zlewni w G. wskazał, że G. G., korzysta z usług wodnych na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] lutego 2019 r., znak: [...], wydanego przez Zarząd Zlewni w G. na szczególne korzystanie polegające na wprowadzeniu oczyszczonych ścieków do wód lub do ziemi w ilości 0,0015 mł/s, co oznacza, że zgodnie z art. 298 pkt 1 w myśl § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. Prawa wodnego, obowiązana jest ponosić opłatę za usługi wodne. Zdaniem Zarządu Zlewni w G., w rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka obligująca Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w G. do wydania decyzji określającej wysokość opłaty stałej za okres 01 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r., która wynosi [...] zł, za wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi, albowiem reklamacja G. G., nie została uznana przez Zarząd Zlewni w G.. Końcowo, Zarząd Zlewni w G. wyjaśnił, że określenia wysokości opłaty stałej Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich dokonał w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 271 ust. 5 u.p.w. wodnego oraz § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. poz. 2502). Zgodnie zaś z art. 271 ust. 5 u.p.w., wysokość opłaty stałej za wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzonych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s. Natomiast z § 10 rozporządzenia w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne wynika, że jednostkowa stawka opłaty za usługi wodne za wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi w formie opłaty stałej wynosi 250 zł na dobę za 1 mł/s za określoną w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalną ilość ścieków wprowadzonych do wód lub do ziemi. Opłata stała została obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej [...] zł na dobę za 1 m3/s, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym z dnia [...] lutego 2019 r., [...] maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi w ilości 0,0015 mł/s. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższa decyzję Zarządu Zlewni w G. z dnia [...].02.2021 r. G. G. wniosła o jej uchylenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej według norm przepisanych, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów, tj.: 1) art. 7, art. 7a oraz art. 77 §1 K.p.a. przez wydanie decyzji bez wszechstronnego zbadania stanu faktycznego sprawy z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej oraz zasady rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony; 2) art. 271 ust. 5 w zw. z art. 268 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (w skrócie "u.p.w.") przez błędną interpretację i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie, że podstawą do ponoszenia określonej na podstawie tego przepisu opłaty stałej jest gotowość środowiska wodnego do udostępnienia zasobów wody w ramach usług wodnych przez cały rok, pomimo niewybudowania oczyszczalni w O. w sytuacji, gdy literalne brzmienie przedmiotowych przepisów ustala opłatę stałą tylko w przypadku faktycznego wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi, a nie za samą możliwość ich wprowadzania; nadto poprzez przyjęcie przy określaniu wysokości opłaty parametru 0,0015 mł/s, w sytuacji gdy organ winien uwzględnić określony w decyzji maksymalny zrzut roczny. W uzasadnieniu Skarżąca Gmina w pierwszej kolejności przypomniała przebieg postępowania, po czym odnosząc się do zaskarżonej decyzji wskazała, że z uwagi na fakt, iż oczyszczalnia ścieków w O. nie powstała, tym samym zdaniem Skarżącej, brak jest podstaw do naliczenia ww. opłaty. Następnie G. G. wskazała, że kwestionuje również sposób ustalenia wysokości opłaty stałej. Wskazała, że przy obliczaniu opłaty Organ winien uwzględnić maksymalny zrzut roczny określony w decyzji, nie zaś przyjęty parametr 0,0015 mł/s. Do ustalenia wysokości opłaty stałej należy bowiem przyjąć parametr Qmax = 12 775 mł/rok, co daje w przeliczeniu 12 775: 365(dni): 24(godziny): 3600(sekundy) = 0,0004 mł/s. Wyliczenie opłaty rocznej winno więc przebiegać następująco: 0,0004mł/s x 250zł/dobę za 1mł/s x 365 dni = [...] zł Jak dalej wskazała Skarżąca, wykładnia przepisu art. 271 ust. 5 ustawy - Prawo wodne nasuwa wątpliwości interpretacyjne i możliwe są co najmniej dwa różne wyniki jego wykładni prowadzące do ustalenia różnych wysokości opłaty stałej. Zgodnie z tym przepisem, wysokość opłaty ustala się ją jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w mł/s, która może być zrzucona na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego. Wątpliwości interpretacyjne budzi maksymalna ilość ścieków, która może być wprowadzona do wód lub do ziemi na podstawie pozwolenia wodnoprawnego. W ocenie Skarżącej, przy obliczaniu opłaty Organ winien uwzględnić maksymalny zrzut roczny określony w decyzji, nie zaś przyjęty parametr 0,0015 mł/s. W związku z powyższym, zdaniem Skarżącej, Organ dopuścił się naruszenia art. 7a K.p.a., bowiem zgodnie z tym przepisem, jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Według Skarżącej, przed ustaleniem opłaty Organ powinien sprawdzić, czy doszło do wybudowania urządzenia wodnego i wprowadzenia ścieków do wód. Wbrew twierdzeniu organu, sam fakt wydania pozwolenia wodnoprawnego nie stwarza możliwości szczególnego korzystania z wód. Opłata za usługę wodną może być naliczana dopiero w momencie rozpoczęcia korzystania z usługi wodnej. W art. 271 ust. 5 ustawy - Prawo wodne, wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustała się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód i do ziemi, wyrażonej w mł/s. Mając na uwadze literalne brzmienie przedmiotowego przepisu, zdaniem Skarżącej, opłatę stałą za wprowadzanie ścieków do wód ustala się tylko w przypadku faktycznego wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi, a nie za samą możliwość ich wprowadzania stosownie do zapisów pozwolenia wodnoprawnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 01.09.2018 r., II SA/Sz 573/18). Nie można bowiem przyjąć - jak dalej wskazała Skarżąca - że sama potencjalna możliwość korzystania ze środowiska poprzez korzystanie z określonej usługi wodnej, w tym jak w niniejszej sprawie wprowadzanie ścieków do ziemi stanowi, podstawę do wymierzenia opłaty za tę usługę wodną, w sytuacji, gdy brak jest urządzeń, za pomocą których usługa ta miałaby być realizowana, a więc nie istnieje faktyczna możliwość zanieczyszczania środowiska w ten sposób. Stanowisko powyższe ugruntowane jest w jednolitym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, czego przykładem są chociażby wyroki NSA z 13.02.2020 r., sygn. II OSK 3689/18, II OSK 3686/18 i II OSK 3690/18 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, czy też z 28.04.2020 r., sygn. II OSK 674/19 oraz II OSK 677/19 - niepublikowane wyrok NSA z 28.08.2020 r., II OSK 476/20, LEX nr 3127305). Zgodnie z art. 268 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo Wodne opłaty za usługi wodne pobiera się za "wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi", a nie za sam zamiar inwestora lub istnienie możliwości ich wprowadzania stosownie z tytułu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego. Pozwolenie wodnoprawne jest jedynie dokumentem niezbędnym do rozpoczęcia inwestycji w zakresie gospodarki wodno-ściekowej, ale samo w sobie nie przesądza, że faktycznie ścieki będą odprowadzane. Z treści tego przepisu wynika, że opłata stała jest elementem opłaty za usługi wodne za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, co a contrario oznacza, iż brak jest podstaw dla uiszczania tej opłaty, w sytuacji gdy Gmina nie ma w ogóle faktycznej możliwości korzystania z tej usługi wodnej ze względu na nieistnienie obiektu generującego powstawanie ścieków. W związku z powyższym, zdaniem Skarżącej, Organ naruszył przepisy postępowania, a mianowicie art. 7, art. 7a oraz art. 77 § 1 K.p.a. przez wydanie decyzji bez wszechstronnego zbadania stanu faktycznego sprawy z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej oraz zasady rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony. W odpowiedzi na skargę Zarząd Zlewni w G. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje. Zarzuty skargi są usprawiedliwione, Sąd bowiem, w wyniku kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, stwierdził, że Organ w niniejszej sprawie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czego dla uchylenia zaskarżonego aktu ustawodawca wymaga w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 - zwanej w skrócie "P.p.s.a."). W konsekwencji tego zaistniała konieczność uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia, które nie znajduje oparcia ani w materiale dowodowym kontrolowanej sprawy, ani też w racjach prawnych. W skardze Skarżąca zarzuciła Organowi wydanie decyzji bez wszechstronnego zbadania stanu faktycznego sprawy z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej oraz zasady rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony, tj. naruszenie przepisów postępowania art. 7, art. 7a oraz art. 77 §1 K.p.a., co wynikało z błędnej interpretacji art. 271 ust. 5 w zw. z art. 268 ust. 1 pkt 2 u.p.w. i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie, że podstawą do ponoszenia określonej na podstawie tego przepisu opłaty stałej jest gotowość środowiska wodnego do udostępnienia zasobów wody w ramach usług wodnych przez cały rok, pomimo niewybudowania oczyszczalni w O. w sytuacji, gdy literalne brzmienie przedmiotowych przepisów ustala opłatę stałą tylko w przypadku faktycznego wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi, a nie za samą możliwość ich wprowadzania; nadto poprzez przyjęcie przy określaniu wysokości opłaty parametru 0,0015 mł/s, w sytuacji gdy organ winien uwzględnić określony w decyzji maksymalny zrzut roczny. Skarżąca podkreśliła, że oczyszczalnia ścieków w O. nie powstała, a tym samym brak jest podstaw do naliczenia opłaty stałej. W tak zakreślonych ramach sporu Sąd przyznał skarżącej Gminie rację. Zgodzić się przede wszystkim należy ze Skarżącą, że przed wydaniem decyzji w przedmiocie ustalenia opłaty stałej Organ zobowiązany był dokładnie wyjaśnić stan faktyczny występujący w sprawie w kontekście znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego, tj. przepisów ustawy - Prawo wodne (art. 7 K.p.a.), a więc powinien sprawdzić, czy doszło do wybudowania urządzenia wodnego i do świadczenia usługi wodnej, o których mowa w decyzji z dnia [...].02.2019 r. udzielającej skarżącej Gminie pozwolenie wodnoprawne, obejmujące usługę wodną polegającą na wprowadzaniu do ziemi - rowu melioracyjnego na działce nr [...] obręb [...] O. , oczyszczonych ścieków komunalnych, pochodzących z mechaniczno-biologicznej oczyszczalni ścieków typu EKO-WGB w miejscowości O., planowanej do realizacji na działce nr [...] obręb [...] O., w ramach zadania "Budowa oczyszczalni ścieków komunalnych dla miejscowości O." G. G., powiat g. i, województwo z. ścieków do wód. Sam fakt wydania pozwolenia wodnoprawnego, które funkcjonuje w obrocie prawnym, nie tworzy automatycznie obowiązku uiszczania opłaty stałej "za korzystanie ze środowiska", gdyż z analizy przepisów ustawy - Prawo wodne wprost wynika, że opłata za usługę wodną może być naliczana dopiero od momentu rozpoczęcia świadczenia (realizacji) usługi wodnej. W myśl bowiem art. 271 ust. 5 u.p.w., wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustała się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód i do ziemi, wyrażonej w mł/s. Mając na uwadze literalne brzmienie tego przepisu, zasadnie Skarżąca twierdzi, że opłatę stałą za wprowadzanie ścieków do wód ustala się tylko w przypadku faktycznego wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi, a nie za sam zamiar czy możliwość ich wprowadzania w przyszłości stosownie do zapisów pozwolenia wodnoprawnego. Trafnie przy tym wskazała na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 01.09.2018 r., II SA/Sz 573/18, który został wydany w podobnym stanie faktycznym sprawy jak niniejsza. Nie można bowiem przyjąć - jak słusznie wskazała Skarżąca - że sama potencjalna możliwość korzystania ze środowiska poprzez korzystanie z określonej usługi wodnej, w tym wprowadzanie ścieków do ziemi, stanowi podstawę do wymierzenia opłaty za tę usługę wodną, w sytuacji gdy brak jest urządzeń, za pomocą których usługa ta miałaby być realizowana, a więc nie istnieje faktyczna możliwość zanieczyszczania środowiska w ten sposób. Stanowisko to znajduje oparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych, np. wyrok NSA z 13.02.2020 r., II OSK 3689/18. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny trafnie podniósł, że: "(...) zdefiniowanie pojęcia "usług wodnych" i wprowadzenie nowego systemu opłat za te usługi nastąpiło w ustawie z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. 2017 r., poz. 1566 z zm.), której przepisy stanowią transpozycję do polskiego porządku prawnego m.in. dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej, tzw. Ramowej Dyrektywy Wodnej (Dz. Urz. WE L 327 ze zm., Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, str. 275). Zgodnie z art. 9 ust. 1 tej dyrektywy Państwa Członkowskie uwzględniają zasadę zwrotu kosztów usług wodnych, włączając koszty ekologiczne i materiałowe, uwzględniając analizę ekonomiczną wykonaną zgodnie z załącznikiem III oraz w szczególności zgodnie z zasadą "zanieczyszczający płaci". Przepisy Prawa wodnego z 2017 r. dotyczące opłat za usługi wodne muszą być interpretowane z uwzględnieniem zasady "zanieczyszczający płaci" wyrażonej w Ramowej Dyrektywie Wodnej (również w art. 191 ust. 2 TFUE). Zasadę tę wyraża ponadto art. 86 Konstytucji RP, stanowiąc, że każdy jest obowiązany do dbałości o stan środowiska i ponosi odpowiedzialność za spowodowane przez siebie jego pogorszenie oraz art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2017 r., poz. 519 ze zm.), zgodnie z którym, kto powoduje zanieczyszczenie środowiska, ponosi koszty usunięcia skutków tego naruszenia. Obowiązek poniesienia kosztów usunięcia skutków zanieczyszczenia środowiska związany jest więc z faktycznym jego zanieczyszczeniem. W świetle tych przepisów nie można przyjąć, że sama potencjalna możliwość korzystania ze środowiska poprzez wprowadzanie wód opadowych i roztopowych do wód stanowi podstawę do wymierzenia opłaty za tę usługę wodną, w sytuacji, gdy brak jest urządzeń wodnych, za pomocą których wody opadowe i roztopowe miałyby być odprowadzane do wód, a więc nie istnieje faktyczna możliwość "zanieczyszczania" środowiska.". Jak słusznie wskazała Skarżąca, zgodnie z art. 268 ust. 1 pkt 2 u.p.w., za usługi wodne pobiera się za "wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi", a nie za sam zamiar inwestora lub istnienie możliwości ich wprowadzania stosownie z tytułu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego. Pozwolenie wodnoprawne jest jedynie dokumentem niezbędnym do rozpoczęcia inwestycji w zakresie gospodarki wodno-ściekowej, ale samo w sobie nie przesądza, że usługa wodna przez faktycznie wprowadzanie ścieków do ziemi - będzie świadczona, a już na pewno nie pozwala przyjąć, że usługa ta jest świadczona i ścieki są odprowadzane do ziemi, skoro planowana oczyszczalnia, o jakiej mowa w pozwoleniu wodnoprawnym, jeszcze nie została wybudowana. Z treści art. 268 ust. 1 pkt 2 u.p.w. wprost wynika, że opłata stała jest elementem opłaty za usługi wodne za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi (art. 35 ust. 3 u.p.w.), a to oznacza, że brak jest podstaw do ustalenia tej opłaty w sytuacji, gdy skarżąca Gmina nie dysponuje jeszcze w ogóle "urządzeniem wodnym", które pozwoliłoby na faktyczną możliwość realizacji tej usługi wodnej. Brak wybudowania planowanej inwestycji, a więc brak istnienia obiektu generującego powstawanie ścieków, skutkuje brakiem możliwości realizacji usługi wodnej przewidzianej ww. pozwoleniem wodnoprawnym, a w konsekwencji tego nie może dojść do wprowadzania ścieków do ziemi, bowiem opłata stała przysługuje za usługi wodne, która obejmuje m. in. "wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, obejmujące także wprowadzanie ścieków do urządzeń wodnych" (art. 35 ust. 1 pkt 5 u.p.w.). W tym też zakresie i kierunku Organ, przed ustaleniem opłaty stałej, zobowiązany był przeprowadzić postępowanie i dokładnie wyjaśnić, czy w badanej sprawie Skarżąca Gmina zakończyła budowę urządzenia wodnego i czy nastąpiła realizacja usługi wodnej określonej decyzją z dnia [...].02.2019 r., którą udzielono skarżącej Gminie pozwolenie wodnoprawne, a więc, czy doszło i kiedy do realizacji wprowadzania do ziemi - rowu melioracyjnego na działce nr [...] obręb [...] O., oczyszczonych ścieków komunalnych, pochodzących z mechaniczno-biologicznej oczyszczalni ścieków typu EKO-WGB w miejscowości O., która była planowana do realizacji na działce nr [...] obręb [...] O.. Z akt badanej sprawy nie wynika by Organ w ogóle podjął takie działania zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, stąd Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdził, że w konsekwencji tych uchybień proceduralnych Organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, art. 7a oraz art. 77 §1 K.p.a. przez wydanie decyzji bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co w konsekwencji miało istotny wpływ na wynik sprawy. Stanowisko to uzasadniają wprost przepisy ustawy - Prawo wodne. W przepisie art. 35 ust. 3 u.p.w. skatalogowano różne rodzaje usług wodnych, wskazując w pkt 5, że jedną z nich jest również wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, obejmujące także wprowadzanie ścieków do urządzeń wodnych. Natomiast w art. 35 ust. 1 u.p.w. przewidziano, że usługi wodne polegają na zapewnieniu gospodarstwom domowym, podmiotom publicznym oraz podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą możliwości korzystania z wód w zakresie wykraczającym poza powszechne korzystanie z wód, zwykłe korzystanie z wód oraz szczególne korzystanie z wód. Definicja ta, w odniesieniu do celu usług wodnych, odpowiada definicji zawartej w art. 2 pkt 38 Ramowej Dyrektywy Wodnej, zgodnie z którą usługi wodne oznaczają wszystkie usługi, które gospodarstwom domowym, instytucjom publicznym lub każdej działalności gospodarczej umożliwiają korzystanie z wód w określony sposób. W świetle powyższych przepisów wskazać należy, że definicja "usług wodnych", z której nie wynikają wyraźnie kryteria pozwalające na zakwalifikowanie określonego "korzystania" z wód jako usługi wodnej, wymaga każdorazowego ustalenia przez organ, czy spełnione są kryteria określone w art. 35 ust. 1 u.p.w., czyli cel usług wodnych, oraz czy dane "korzystanie" można zaliczyć do katalogu usług z art. 35 ust. 3 u.p.w. W ocenie Sądu, z dyspozycji art. 35 ust. 3 pkt 5 u.p.w. jednoznacznie wynika, że usługa w postaci wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi, obejmująca także wprowadzanie ścieków do urządzeń wodnych, jest ściśle związana z istnieniem rzeczywistego korzystania, istnienia faktycznej możliwości realizacji takiej usługi, której realizacja wiąże się tylko z istnieniem urządzenia wodnego. W procesie ustalania opłaty przez właściwy organ okoliczności te powinny być przedmiotem wnikliwych ustaleń, których w niniejszej sprawie zabrakło. Z art. 268 ust. 1 pkt 2 u.p.w. wynika, że obowiązek poniesienia opłat ustawodawca związał z wprowadzaniem ścieków do wód lud do ziemi. Podobnie zredagowane zostały przepisy art. 271 ust. 5 u.p.w., które określając sposób ustalenia opłaty posługują się sformułowaniem "wprowadzanie ścieków". To uprawnia do przyjęcia, że intencją ustawodawcy było nałożenie obowiązku uiszczania opłaty dopiero w przypadku rozpoczęcia realizacji uprawnienia - na podstawie pozwolenia wodnoprawnego - do wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi. O rzeczywistych bowiem warunkach i możliwościach korzystania z usługi wodnej w postaci wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi decyduje treść pozwolenia wodnoprawnego, które w niniejszej sprawie nie zostało przez organ faktycznie zweryfikowane w kontekście budowy oczyszczalni oraz realizacji usługi wodnej. Organ poprzestał wyłącznie na pozwoleniu na wprowadzanie ścieków, zupełnie pomijając kwestię pozwolenia na wykonanie urządzenia wodnego, które, jak wynika z treści pozwolenia wodnoprawnego, miało służyć do wyprowadzania oczyszczonych ścieków do rowu Poza tym, argumentacja Organu co do konieczności pobierania opłaty stałej za gotowość korzystania ze środowiska jest nieprzekonująca, nie została bowiem poparta żadnymi przepisami prawa, czym naruszono zasadę legalności działania organów administracji publicznej, przewidzianej w art. 6 K.p.a. W rozpoznawanej sprawie sam fakt wydania pozwolenia wodnoprawnego nie stwarza możliwości szczególnego korzystania z wód, skoro pozwolenie to obejmuje również zgodę na wybudowanie urządzenia wodnego mającego odprowadzać ścieki, a takie urządzenie, jak twierdzi Skarżąca, nie zostało wykonane. Organ tej okoliczności nie wyjaśnił, czym z kolei naruszył przepis art. 7 K.p.a. stanowiący, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Ta podstawowa reguła prowadzenia postępowania administracyjnego nakazuje organowi poznanie prawdy, która jest przesłanką prawidłowego dokonania ustaleń faktycznych. Przepis ten pozostaje w związku z art. 77 § 1 K.p.a., który nakazuje organowi w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Funkcjonowanie zasady prawdy w postępowaniu administracyjnym zobowiązuje organ do szczególnej staranności w wyjaśnieniu wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w aspekcie przepisów prawa materialnego znajdujących zastosowanie w danej sprawie. Z powyższego wynika, że organy uprawione do ustalenia opłaty za wprowadzanie ścieków, nie mogą jednak abstrahować od okoliczności faktycznych występujących w sprawie i poprzestawać wyłącznie na fakcie uzyskania przez podmiot ostatecznego pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Taka bowiem decyzja ma wówczas charakter autorytarny. W niniejszej sprawie, rzeczywista możliwość korzystania z takiej usługi wodnej, zgodnie z ustawą - Prawo wodne i z treścią całej decyzji z dnia [...].02.2019 r., mogła zaktualizować się dopiero wówczas, gdy będzie istnieć urządzenie wodne służące do wyprowadzania ścieków do ziemi - rowu melioracyjnego na ściśle określonej działce gruntu. W przypadku braku planowanego do budowy urządzenia wodnego, nie ma możliwości materialnego realizowania usługi wodnej określonej w art. 35 ust. 3 pkt 5 u.p.w. przez wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. W takiej sytuacji nie można również mówić o ziszczeniu się hipotezy art. 268 ust. 1 pkt 2 u.p.w. obligującego podmiot do uiszczenia naliczonej przez organ opłaty stałej. O ile bowiem pozwolenie wodnoprawne jest źródłem danych niezbędnych do ustalenia wysokości opłaty stałej, o tyle samo jego istnienie nie jest wystarczającą podstawą do ustalenia tej opłaty. Tego rodzaju wykładnia przepisów ustawy - Prawo wodne, odnoszących się do odpłatności za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, jest w pełni zgodna z zasadami odpłatności za usługi wodne wynikającymi z ustawy - Prawo wodne, a zwłaszcza z zasadą zwrotu kosztów usług wodnych oraz z zasadą "korzystający płaci". Odpłatność za usługę wodną należy się tylko wówczas, gdy podmiot uprawniony ma możliwość materialnie korzystania z niej. Natomiast obciążenie tego rodzaju opłatą jest niedopuszczalne w sytuacji braku urządzeń wodnych, które są niezbędne do realizacji usługi wodnej, tutaj, wprowadzania ścieków do ziemi - rowu melioracyjnego. Zasadność tego stanowiska potwierdza również wykładnia przepisów ustawy -Prawa wodnego uwzględniająca charakter opłat za usługi wodne, które są daninami publicznymi. Za daniny publiczne, zgodnie z nauką prawa i orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego uważa się świadczenia powszechne, przymusowe, bezzwrotne, ustalane jednostronnie w drodze ustawy i pobierane na rzecz podmiotu prawa publicznego w celu realizacji zadań publicznych (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 16 marca 2010 r., K 24/08, opubl. OTK-A 2010/3/22; L. Garlicki, M. Zubik (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskie, Komentarz. Tom II, LEX/el. 2016). Jest to zatem świadczenie zależne nie od woli osoby, lecz od zakresu podmiotowego i przedmiotowego ustawy podatkowej (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 czerwca 2004 r., SK 22/03, publ. OTK-A 2004/6/59). Opłaty za usługi wodne, chociaż nie są tak powszechną daniną publiczną jak podatki, to jednak należy zaliczyć je do tej samej grupy ciężarów i świadczeń publicznych stanowiących źródła dochodów państwa. W tym kontekście, przepisy regulujące problematykę danin publicznych i ich stosowanie, muszą być zgodne z całokształtem obowiązujących norm i zasad konstytucyjnych. Stosowanie przepisów zobowiązujących do uiszczania opłat za usługi wodne nie może prowadzić do naruszenia wartości objętych ochroną konstytucyjną, a w szczególności nie może prowadzić do tego, by opłaty te stały się instrumentem nadmiernego fiskalizmu. Władczość państwa jako źródło obowiązku opłat za usługi wodne oraz minimalny lub żaden wpływ jednostki na treść tego stosunku prawnego, wymagają ścisłego, zgodnego z zakładanym celem ustawy, stosowania przepisów określających ten obowiązek. Podkreślić należy, że system opłat za usługi wodne został, w duchu Ramowej Dyrektywy Wodnej, oparty na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych, co oznacza, że ma zapewnić państwu dochody umożliwiające pokrycie kosztów usług wodnych, z których faktycznie korzystają podmioty, czyli takich, które faktycznie są materialnie realizowane. Charakter opłat za usługi wodne jako daniny publicznej wymaga od organu stosowania wykładni prawa zawężającej ingerencję w uprawnienia jednostki i stosowania zasady rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony (art. 7a § 1 K.p.a.). Podkreślić bowiem należy, że decyzje organów władzy publicznej, w których wątpliwości interpretacyjne rozstrzygnięto na niekorzyść strony, istotnie obniżają zaufanie do państwa i stanowionego przez nie prawa. Powyższa zasada nabiera szczególnego wymiaru w sytuacji, gdzie dla organu podstawą do ustalenia opłaty stałej było pozwolenie wodnoprawne wydane w oparciu o przepisy nieobowiązującej już ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 1121), które nie przewidywały opłat za usługi wodne. Obecnie zaś – zgodnie z art. 403 ust. 6 pkt 6 u.p.w. - jeżeli jest to konieczne dla szczegółowego określenia warunków i zakresu korzystania z wód, utrzymywania wód lub urządzeń wodnych, wykonywania urządzeń wodnych oraz uprawnień osób trzecich, w pozwoleniu wodnoprawnym można dodatkowo ustalić termin rozpoczęcia korzystania z wód, czy też wykonywania urządzeń wodnych. Takie sformułowanie powołanego przepisu prowadzi do wniosku, że sam ustawodawca rozróżnia moment wydania pozwolenia wodnoprawnego, za które zresztą pobierana jest opłata stosownie do art. 398 ust. 3 u.p.w., od momentu rozpoczęcia korzystania z wód, a tym samym, z usług wodnych. Nie można zatem przyjąć, że opłaty za usługi wodne w formie opłaty stałej obciążają podmiot korzystający z wód już od momentu wydania pozwolenia wodnoprawnego. Biorąc pod uwagę zasadę "zanieczyszczający płaci", określoną w Ramowej Dyrektywie Wodnej, nie sposób przyjąć, że w takim przypadku podmiot korzysta z usługi wodnej jeszcze przed wykonaniem urządzenia wodnego – oczyszczalni ścieków komunalnych, która przeznaczona została do wyprowadzania oczyszczonych ścieków do ziemi - rowu melioracyjnego na działce nr [...] obręb [...] O., a więc przed rozpoczęciem faktycznego ich wprowadzania. Pobieranie opłaty w takim przypadku stanowiłoby, zdaniem Sądu, naruszenie art. 9 u.p.w., a więc zasady zwrotu kosztów usług wodnych, z których podmiot legitymujący się pozwoleniem wodnoprawnym rzeczywiście nie ma możliwości korzystania. Z dokumentacji zgromadzonej w sprawie, w tym z reklamacji oraz z treści skargi wynika, że inwestycja określona pozwoleniem wodnoprawnym nie została wykonana i w związku z tym Skarżąca nie ma możliwości i nie realizuje usługi wodnej w postaci wprowadzania ścieków przez to urządzenie – oczyszczalnię ścieków komunalnych do ziemi - do rowu melioracyjnego. Okoliczności tych Organ w ogóle nie wyjaśnił, nie podjął bowiem żadnych czynności mających na celu weryfikację, tj. czy zostało wykonane urządzenie wodne, którym zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym z dnia [...].02.2019 r. miały być wyprowadzane ścieki do ziemi - rowu. Organ poprzestał tylko na ustaleniu, że Skarżąca uzyskała pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, co – jak twierdzi - jest wystarczające do ustalenia opłaty za taką usługę wodną, niezależnie od tego, czy wykonano urządzenie, które miało ścieki odprowadzać i czy do tego odprowadzania rzeczywiście dochodzi. Tymczasem, dla zastosowania konsekwencji prawnych w postaci nałożenia obowiązku opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, konieczne było ustalenie, czy zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym faktycznie istnieją możliwości wprowadzania tych ścieków do ziemi. Tych kluczowych okoliczności dla rozstrzygnięcia meritum sprawy organ nie wyjaśnił, chociaż od ich ustalenia zależała możliwość określenia opłaty. W ocenie Sądu, w świetle okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności w świetle treści pozwolenia wodnoprawnego, brak wykonania urządzenia wodnego służącego wprowadzaniu ścieków do ziemi - rowu melioracyjnego, wyklucza nałożenie opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Istotne jest bowiem "korzystanie", faktyczne rozpoczęcie realizacji usługi wodnej, a w sytuacji braku takiego urządzenia, "korzystanie" takie nie jest możliwe. W ocenie Sądu, organ procedując w niniejszej sprawie w ten sposób, że istotne ustalenia stanowiące podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy ograniczył do istnienia w obrocie prawnym pozwolenia wodnoprawnego, bez ustalenia okoliczności faktycznych występujących w rzeczywistości w sprawie, adekwatnie do okoliczności wynikających z treści tego pozwolenia, tym samym nie rozpoznał istoty sprawy naruszając tym przepisy postępowania administracyjnego w postaci art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. Pomimo bowiem, że nie ustalił okoliczności mających istotny wpływ na wynik sprawy, to jednak określił opłatę stałą za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, naruszając tym samym przepisy art. 268 ust. 1 pkt 2 u.p.w., przedwcześnie stosując jego dyspozycję do stanu faktycznego, który jeszcze nie wystąpił i nie wypełnił hipotezy tego przepisu. Wobec tego, bezprzedmiotowe jest na obecnym etapie stanu faktycznego sprawy odnoszenie się do zarzutu skargi co do naruszenia prawa materialnego odnośnie ustalenia wysokości opłaty stałej, skoro Sąd stwierdził, że doszło do jej nieuprawnionego ustalenia wobec Skarżącej. Jednak wobec uznania przez Sąd, że wyżej stwierdzone uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, wystąpiła tym samym konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę Organ - będąc związanym oceną prawną sprawy i wskazaniami tutejszego Sądu, stosownie do art. 153 P.p.s.a. - ponownie rozpozna reklamację Skarżącej od informacji udzielonej jej przez Organ z dnia [...]01.2021 r. Organ powinien wyjaśnić, czy w związku z pozwoleniem wodnoprawnym z dnia [...].02.2019 r. wykonano mechaniczno-biologiczną oczyszczalnię ścieków typu EKO-WGB w miejscowości O., która była planowana do realizacji na działce nr [...] obręb [...] O. oraz, czy Skarżąca wprowadza do ziemi - rowu melioracyjnego na działce nr [...] obręb [...] O., oczyszczone ścieki komunalne, pochodzące z tej oczyszczalni. Brak wykonania tej oczyszczalni pozwala wyprowadzić wniosek, że do wprowadzania ścieków nie dochodzi, a zatem brak jest również podstaw do nałożenia opłaty stałej za taką usługę w trybie i na zasadach określonych w ustawie - Prawo wodne. Tylko jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego sprawy stwarza podstawy do wyrażenia stanowiska, które nie przekraczałoby granic zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 80 K.p.a. Wyniki oceny ustaleń faktycznych znajdujących oparcie w materiale dowodowym, musi znaleźć wyraz w uzasadnieniu wdanego rozstrzygnięcia, które musi spełnić wymogi przewidziane w art. 107 § 3 K.p.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, w sposób który miał istotny wpływ na wynik sprawy, i w zawiązku z tym, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Na podstawie zaś art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. Sąd orzekł o zwrocie kosztów postępowania sądowego przez Zarząd Zlewni w G. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie na rzecz Skarżącej G. G. w łącznej kwocie [...]zł, obejmującej uiszczony wpis stosunkowy od skargi. Niniejsza sprawa, wyznaczona na rozprawę, z uwagi na realnie istniejące zagrożenie dla zdrowia osób uczestniczących w rozprawie, została skierowana i rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, a podstawą były następujące przepisy: art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), art. 20 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 późn. zm.) oraz § 3 zarządzenia Nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w Naczelnym Sądzie Administracyjnym działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 oraz § 1 ust. 1 i 2 zarządzenia Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 26 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obszarem, na którym wystąpił stan epidemii. Powołane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego - http://orzeczenia.nsa.gov.pl
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI