II SA/Sz 419/06

II SA/Sz 419/06 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2006-07-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-04-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Barbara Gebel
Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Marzena Iwankiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Geodezja i kartografia
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 100 poz 1086
Obwieszczenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 24 października 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz /spr./ Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Protokolant Agata Banc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2006 r. sprawy ze skargi R. C. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji w sprawie wprowadzenia zmian do operatu ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] Nr [...], II. orzeka, ze zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącego R. C. D. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu, IV. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie kwotę [...] złotych tytułem nie uiszczonej części wpisu.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...]r. Starosta powołując się na art. 145 § 1 pkt 5, art. 147, art. 149 § 1 i art. 150 kpa wznowił z urzędu postępowanie w sprawie wprowadzenia zmian do operatu ewidencyjnego w oznaczeniu użytku gruntowego w działce nr [...] położonej w obrębie [...] m. [...] zakończonej decyzją ostateczną Starostwa z dnia [...]r. nr [...].
Starosta stwierdził, iż obecnie wynikły nowe okoliczności dowodowe, które nie były znane organowi w chwili wydania decyzji a mogły mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
W wyniku wznowienia postępowania Starosta w dniu [...]r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 5 , art. 151 § 1 pkt 2 kpa uchylił decyzję Starosty z dnia [...]r. Nr [...] w sprawie wprowadzenia zmian do operatu ewidencyjnego zmiany w oznaczeniu użytkowania gruntowego działce nr [..] położonej w obrębie [...] m. [...] stanowiącej własność D. R. C. s. L. i I., zgodnie z załączonym wykazem zmian danych ewidencyjnych [...]. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, iż na wniosek R. D. została wydana decyzja na wprowadzenie zmian do operatu ewidencyjnego obr. [...] m. [...] w oznaczeniu użytku gruntowego z [...] na [...] w działce nr [...]. Podstawą wydania decyzji była dokumentacja geodezyjna [...] sporządzona przez geodetę H. K., przyjęta do [...] zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...]r. wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów spowodowało interwencję ze strony Urzędu Miasta i Gminy i Spółki A. W sytuacji Starosta postanowił wznowić postępowanie administracyjne w/w sprawie, zebrać dodatkowe materiały i przeanalizować całość zebranego w sprawie materiału dowodowego.
W ocenie organu istotne dla podjęcia decyzji okazały się w szczególności:
- Akt notarialny [...] z dnia [...]r. umowa sprzedaży przez Zakłady [...] prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] oraz położonych na niej budynków R. C. D.,
- Wypis z rejestru gruntów z dnia [...]r. - działka nr [...] o powierzchni [..] ha, użytek [...] o powierzchni [...] ha, Kw nr [...],
- Operat techniczny [...] sporządzony przez geodetę uprawnionego H. K. przyjęty do [...] zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...]r.,
- Decyzja Starosty z dnia [...]r. nr [....] w sprawie wprowadzenia zmian do operatu ewidencyjnego w oznaczeniu użytku gruntowego w działce nr [...] położonej w obrębie [...] m.[...] z [...] na [...],
- Pismo Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...]r. nr [...] w sprawie wprowadzenia zmian w działce nr [...] położonej w obrębie [...] m. [...], z [...] na [...], w którym Burmistrz interweniował przeciwko zmianie w oznaczeniu użytku gruntowego ze względu na to, że zmiana funkcji budynków została dokonana bez decyzji o warunkach zabudowy
- Pismo Spółki A. z dnia [...] i [...]r. interweniujące w sprawie zmiany funkcji z przemysłowej na mieszkaniową w działce nr [...] położonej w [...],
-Wniosek Spółki A. z dnia [...]r. w sprawie wznowienia postępowania i unieważnienia decyzji dot. wprowadzenia zmian w oznaczeniu użytku gruntowego w działce nr [...] położonej w [...], w którym Spółka informuje, że przedmiotowy obiekt zgodnie z ustaleniami planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy i Miasta, znajduje się na terenie przemysłowym i graniczy z działkami na których prowadzona jest działalność przemysłowa.
- Pismo Wydziału Administracji Architektoniczno-Budowlanej tut. Starostwa z dnia
[...]r. dot. pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynków na działce nr [...] położonej w obr. [..] m. [...]
- Pismo Urzędu Miasta i Gminy z dnia [...]r. nr [...] dot. pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynków na działce nr [...] położonej w obr.[...] m. [...],
- Urząd Miasta i Gminy dnia [...]r. - wypis z części tekstowej Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] oraz ustalenia planów zagospodarowania przestrzennego (które utraciły moc) w zakresie działki nr [...] położonej w obr. [...] m. [...]
Organ I instancji dokonał ponownej analizy zebranych w sprawie dokumentów i ustalił, że R. D. aktem notarialnym z dnia [...]r. Rep.[...] kupił od Zakładów [....] prawo wieczystego użytkowania działki nr [...] położonej w obrębie [...] m. [...] oraz położone na niej budynki ([...]), użytek w działce oznaczony symbolem [...] - tereny przemysłowe (wypis z rejestru gruntów w dniu sporządzenia aktu notarialnego).
Z wypisu z rejestru gruntów z dnia [...]r. wynika, że jest to działka nr [...] o powierzchni [...] ha, o przeznaczeniu użytek [...] (tereny [...]) o powierzchni , dla której prowadzona jest księga wieczysta Kw nr[...].
Operat techniczny [...] sporządzony przez geodetę uprawnionego H. K. przyjęty do [...] zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...]r. zawiera:
- opinię techniczną sporządzoną przez H. P. posiadającego uprawnienia budowlane w opisie ogólnym: działka nr [...] zabudowana jest paroma budynkami o różnej funkcji z przeszłości, funkcja obecna: w obecnym stanie technicznym i przestrzeni wewnątrz i na zewnątrz główny obiekt pełni i może pełnić funkcje mieszkalną. Pozostałe obiekty mogą pełnić funkcje pomocnicze gospodarcze po dostosowaniu wg potrzeb.
- Decyzję Służby Ochrony Zabytków z dnia [...]r. nr[...] o wpisaniu do rejestru zabytków pod numerem rejestru [...] następujące dobro kultury: budynek [...] fabryki maszyn [...] wraz z otoczeniem przy ul.[...] w [...],
- wykaz zmian danych ewidencyjnych [...] na działkę nr [...] położoną w obr. [...] m. [...] zmieniający użytek [...] o powierzchni [...] ha na [..],
- kartę budynków określająca funkcje budynków jako [...] i [...].
W wyniku przeprowadzonej analizy zebranych materiałów dowodowych organ stwierdził, że R. D. kupił działkę nr [...] położoną w obrębie [...] m. [...] oznaczoną w ewidencji gruntów i budynków symbolem [...] - tereny przemysłowe i nie uzyskał pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynków znajdujących się na tej działce. W związku z tym, że dominująca funkcja budynków decyduje o zaliczeniu gruntów do poszczególnych użytków gruntowych nie ma podstaw do zmiany użytku
z [...] na [...] w tej działce.
Mając na uwadze powyższy stan faktyczny oraz uregulowania prawne w tym zakresie, Starosta uznał, iż w przedmiotowej sprawie przy wydaniu decyzji z dnia
[...]r. wystąpiły przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 i 5 Kpa.
Od powyższej decyzji odwołał się R. D. wnosząc o jej uchylenie ze względu na to, że nie zaistniały nowe dowody, które by podważały uzasadnienie zawarte w decyzji z [...]r. więc brak podstaw do wszczęcia postępowania i uchylenia tej decyzji. Nadto podał iż:
- w Planie zagospodarowania przestrzennego Burmistrz i Rada Miejska dopuścili funkcję [...] na terenie "[...] (o czym nie wspomniano w uzasadnieniu). W Studium (obowiązującym zaledwie [...]rok) Burmistrz i Rada Miejska ograniczyli rolę ww. terenu z [...] ([...]) do [...] ([...]).
Dalsze ograniczenia, zawarte w Studium wynikają z ustaleń wynikających
z wprowadzenia parku krajobrazowego (cały teren [...] znajduje się na terenie parku), obowiązującego planu ochrony parku, planowanego utworzenia [...] - [..] oraz projektowanego rezerwatu [...]zlokalizowanego bezpośrednio za płotem [...] działki [...].
Natomiast zgodnie z przepisami ustawy o planowaniu przestrzennym, [...] miał prawo złożyć swoje zastrzeżenia przed uchwaleniem Studium przez Radę Miejską.
I to był właściwy moment do wnoszenia sprzeciwów, a tego Spółka nie uczyniła.
- Twierdzenie Burmistrza, nie poparte żadnymi dowodami, o zagrożeniu zdrowia jest sprzeczne ze złożonymi w UMiG w [...] przez [..] dwoma Raportami oddziaływania inwestycji na środowisko z [...] roku (wykonany pod kierownictwem biegłego W. P.) oraz z [...] roku (pod kierownictwem P. M.). W streszczeniu w języku [...] (s. [...] i następne p. W. P. oraz s. [...] i następne P. M.) stwierdzają, że nawet dwukrotny wzrost produkcji nie zagraża ludziom i środowisku. Zdaniem skarżącego organ nie wyjaśnił, które stwierdzenia jest prawdziwe - głoszone przez Burmistrza czy dwa niezależne zespoły?
- Działka nr [...] położona jest na skraju [...] i styka się z działką [...], na której prowadzona jest działalność, zaledwie na długości ok. [...] m, co w żaden sposób nie ogranicza działalności Spółki. Ponadto dz. [...] otoczona jest w [...] długości lasem, drogą [...] o bardzo ograniczonym ruchu i działkami [...].
- Własność [...] stanowią przynajmniej [...] działki oznaczone symbolem [...]. Zdaniem R. D., po wznowieniu postępowania nie zgromadzono żadnych nowych dowodów uzasadniających uchylenie decyzji z dnia [...]r. Przedłożone dodatkowe dowody potwierdzają wcześniejsze ustalenia starosty o funkcji mieszkalnego budynku. Również dokumenty planistyczne (plan zagospodarowania przestrzennego i Studium) potwierdzają funkcję [...] na tym terenie i nie stanowią przeszkody w rozwoju [...] na terenie własnych działek.
Po rozpoznaniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 149 § 3 kpa oraz art. 6a ust.2, art.7b ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /tekst jedn. Dz.U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086 z późn.zm./, związku z art. 7d pkt 1, art. 20 ust.1 pkt 1 oraz art. 22 ust.1 tj ustawy utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Organ II instancji podzielił stanowisko Starosty a odnosząc się do zarzutów odwołania wyjaśnił, iż:
- podstawą wznowienia postępowania była informacja, że zmiana sposobu użytkowania budynku została dokonana przez jego właściciela bez prawem wymaganego zgłoszenia do odpowiednich organów administracji architektoniczno - budowlanej.
Natomiast z informacji uzyskanej od Burmistrza Miast i Gminy, pismo z dnia [...] r., znak: [...], wynika, iż w nieobowiązującym w dniu wydania decyzji przez organ I instancji planie zagospodarowania przestrzennego miasta [...], teren, na którym położona jest działka nr [...] przeznaczony był na cele [...]. W dniu wydania przez Starostę decyzji nie było obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, dlatego też posłużono się zapisami ujętymi w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...]. W tym opracowaniu dla terenu, na którym położona jest działka [...] przewiduje ,się funkcję "[...]". Dopuszcza się na tym terenie możliwość lokalizacji "[...]". Jak wynika z powyższego zapisu funkcją podstawową budynków zlokalizowanych na przedmiotowym terenie jest funkcja [...] a nie funkcja [..]. Zgodnie z przepisem § 63 ust. 1 pkt 5 rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454) w operacie ewidencyjnym wykazuje się funkcję podstawową budynku.
- Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zgodził się z odwołującym, że osoba posiadająca odpowiednie uprawnienia budowlane może wykonać ekspertyzę techniczną. Osoba taka nie ma jednak kompetencji do "sankcjonowania stanu prawnego". Potwierdzanie zmiany sposobu użytkowania budynku należy, zgodnie z prawem budowlanym, do kompetencji organów administracji architektoniczno - budowlanej. Dlatego też uzyskanie zgody, w odrębnym postępowaniu administracyjnym, na zmianę sposobu użytkowania budynku, było warunkiem zmiany zgodnej z prawem - określenia użytku gruntowego w operacie ewidencyjnym.
W świetle przytoczonych powyżej faktów organ odwoławczy uznał decyzję Geodety , działającego z upoważnienia Starosty, za słuszną i zgodną z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego oraz w zakresie prowadzenia ewidencji gruntów i budynków.
Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Szczecinie R. D. wnosząc o:
1. uchylenie w całości decyzji Starosty z dnia [...] roku nr [...] i decyzji Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego znak [...] z dnia [...] roku,
2. zasądzenie od organu II instancji na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego.
Podnosząc w niej że wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną było niedopuszczalne w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 i 5 kpa, ponieważ:
1. nie stwierdzono żadnego dowodu w sprawie, który okazał się fałszywy,
2. po dniu [...], tj. po wydaniu decyzji przez Starostę nie wyszły na jaw istotne nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie znane organowi, który wydał decyzję.
Jedyne dodatkowe dowody zostały złożone przeze niego z ostrożności i potwierdzają pierwotną funkcję budynku, co stanowiło podstawę do wydania i uzasadnienia decyzji z dnia [...] roku.
Według skarżącego Starosta znał lub powinien znać wszystkie, dowody istotne w sprawie wg stanu na dzień [...], a mianowicie:
1. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony został w [...] roku,
2. studium uwarunkowań uchwalone zostało w [...] roku,
3. akt notarialny Rep. [...] z dnia [...] roku,
4. decyzję Wojewody" " znak [...] z dnia [...] roku,
5. decyzję Konserwatora Zabytków z dnia [...] roku,
6. wykaz zmian [...],
7. opinię techniczną osoby z uprawnieniami budowlanymi,
8. mapy ewidencyjne terenu objętego postępowaniem wraz z oznaczeniem gruntów i budynków,
9. wykaz wszystkich właścicieli nieruchomości terenu objętego postępowaniem,
10. Starosta jest jednocześnie organem administracji budowlanej i dysponuje (a przynajmniej powinien) wykazem wszystkich decyzji wydanych w zakresie spraw wynikających ze stosowania przepisów ustawy Prawo budowlane,
11. Interwencje Burmistrza i Zarządu [...] nie wnoszą żadnych nowych dowodów oraz nowych okoliczności nie znanych Staroście w dniu [...] roku.
Istotnym faktem jest również to, że zgodnie z przepisami ustawy o planowaniu przestrzennym to Burmistrz przygotowuje projekty zarówno planów zagospodarowania przestrzennego jak i studiów uwarunkowań, klasyfikuje zastrzeżenie, zarzuty i przedkłada Radzie Miejskiej. To właśnie Burmistrz wniósł do zatwierdzenia między innymi dopuszczalność funkcji [...]. Również [...] (i poprzednicy prawni) przed uchwaleniem obu dokumentów planistycznych nie wnosili zastrzeżeń do funkcji [...].
Z ostrożności R. D. podniósł problem błędnej interpretacji stosowania przepisów ustawy Prawo budowlane. Dla budynku wybudowanego w [...] roku niedopuszczalna jest próba wyjaśnienia sposobu użytkowania' od [...] roku.
Ponadto oba organy administracji państwowej powinny zdaniem skarżącego konsekwentnie zastosować się do przepisów art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 100, poz. 1086 z późniejszymi zmianami) oraz § 65 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa (Dz. U. z 2001 roku nr 38, poz. 454).
Zgodnie z Klasyfikacją Środków Trwałych (Dz. U. z 1999 roku, nr 112, poz. 1317) Grupa 1 - budynki i lokale, ,,0 zaliczeniu budynku I lokalu do właściwej podgrupy
i rodzaju decyduje jego przeznaczenie oraz związana z tym konstrukcja
i wyposażenie, a nie sposób użytkowania, który w praktyce bywa .czasem niezgodny z przeznaczeniem. O zmianie pierwotnego znaczenia na stałe, decyduje każdorazowo wykonanie odpowiednich robót budowlano - adaptacyjnych".
Doprecyzowanie klasyfikacji następuje w § 4 ust. 5 Rozporządzenia Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa oraz Gospodarki Żywnościowej z dnip 17 grudnia 1996 roku (Dz. U. nr 158 poz. 813 z późn.zm.) "Budynkiem w rozumieniu rozporządzenia jest budynek określony w przepisach prawa budowlanego ...".
Ponadto skarżący zarzucił organom obu instancji, że nie zajęły stanowiska w sprawie zapisu w księdze wieczystej KW nr.[...] dotyczącej charakteru budynków w oparciu jedynie o decyzję Wojewody z dnia [...] roku wydaną na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 września 1990 roku o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. nr 79, poz. 464).
W/w decyzja stwierdza jedynie nabycie przez zakład państwowy prawa wieczystego
użytkowania gruntu zabudowanego oraz odpłatnego lub nieodpłatnego nabycia prawa własności budynków, użyte nazewnictwo obiektów ma jedynie charakter porządkujący. Ze zgromadzonych dowodów nie wynika też, aby Starosta zapoznał się ze zbiorem dokumentów w KW. nr [...], wystąpił do Wydziału Ksiąg Wieczystych lub zobowiązał do uzupełnienia materiału dowodowego o wypis zupełny z księgi wieczystej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Uczestnik postępowania Spółka A. również wniosła o oddalenie skargi.
W świetle ustalonego stanu faktycznego Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł , co następuje:
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem doprowadziła do stwierdzenia, że skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem decyzja nie jest zgodna z prawem.
Na wstępie podkreślenia wymaga, że decyzja będąca przedmiotem kontroli sądu wydana została w wyniku przeprowadzenia nadzwyczajnego trybu postępowania jakim jest wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną.
Konsekwencją zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej /art. 16 § 1 kpa/ jest zakaz dokonywania wykładni rozszerzającej przesłanek zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznych /por. B.Adamiak : Glosa do wyroku SN z 11 października 1996r., IIIRN 8/96 -OSP 1997, Nr 10, poz. 190/.
Z akt administracyjnych wynika, że postępowanie wznowieniowe w niniejszej sprawie zostało wszczęte z urzędu postanowieniem z dnia [...]r.wydanym na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5, art. 147 i art. 150 kpa.
Starosta w uzasadnieniu orzeczenia podniósł, że obecnie wynikły nowe okoliczności dowodowe, które nie były znane organowi w chwili wydawania decyzji , a mogły mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Zgodnie z art. 141 § 1 i art. 142 kpa na postanowienie to nie przysługuje zażalenie, a strona może zaskarżyć w odwołaniu od decyzji . W myśl art. 149 § 2 i art. 151 § 1 kpa postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, zaś organ po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 kpa wydaje decyzję w której:
1/ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lut art. 145a, albo,
2/ uchyla decyzję dotychczasową gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
Oznacza to, że podstawa wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną podlega ocenie przez organ, który ma wydać decyzję.
W decyzji z dnia [...]r. Starosta jako podstawę wznowienia postępowania wskazał art. 145 § 1 pkt 1 i 5 kpa.
Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 kpa "w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe.
Przepis ten należy stosować z uwzględnieniem art. 145 § 2 kpa, który stanowi, że "z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub pełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego".
Z cytowanych przepisów wynika zatem, że wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 kpa dopuszczalne jest co do zasady wtedy, gdy dowody, na których podstawie ustalono istotne dla okoliczności faktyczne okazały się fałszywe, a sfałszowanie dowodu stwierdzone zostało orzeczeniem sądu lub innego organu. Kodeks dopuszcza wyjątek od tej zasady zezwalając na wznowienie postępowania przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli spełnione są łącznie niżej wymienione przesłanki :
- sfałszowanie dowodu jest oczywiste,
- wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego.
Z art. 145 § 3 kpa wynika z kolei, że "z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa".
Z zebranego w aktach administracyjnych materiału dowodowego wynika bezspornie, że w sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające ustalenie, że wydane zostało przez sąd lub inny organ orzeczenie stwierdzające sfałszowanie dowodu.
Nie zaistniały też przesłanki z art. 145 § 3 kpa.
W tej sytuacji, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 kpa, wznowienie postępowania możliwe byłoby przy ustaleniu, że :
1. dowody, na których ustalono istotne dla sprawy okoliczności, okazały się fałszywe,
2. sfałszowanie tych dowodów jest oczywiste,
3. wznowienie postępowania jest niezbędne dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego.
Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje, że organ odwoławczy nie zakwestionował decyzji organu I instancji w zakresie powziętego w niej rozstrzygnięcia co do wznowienia postępowania, i nie dopatrzył się naruszenia prawa.
Zdaniem Sądu, w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego takie stanowisko narusza przepis art. 145 § 1 pkt 1 § 2 kpa, a w konsekwencji prowadzi do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 kpa.
Zarówno bowiem organ I instancji, jak i organ odwoławczy nie wykazały w uzasadnieniach swych decyzji, że w sprawie wystąpiły łącznie wskazane wyżej przesłanki stanowiące podstawę do wznowienia postępowania na przyjętej w tych decyzjach podstawie prawnej wznowienia.
Organy nie wskazały w czym upatrywałyby ewentualnej oczywistości fałszu /art. 145 § 2 kpa/ ze strony skarżącego..
Konieczność stwierdzenia sfałszowania dowodu orzeczeniem Sądu lub innego organu wskazana w art. 145 § 2 kpa ma właśnie zapobiec pochopnemu wznowieniu postępowania. Dlatego, jeżeli co do fałszywości dowodu pojawia się chociażby cień wątpliwości, to nie można mówić o oczywistości sfałszowania dowodu, a tym samym brak podstaw do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 w związku z § 2 kpa.
Niezależnie od powyższego, wskazać trzeba, iż nie wykazano w zaskarżonej decyzji również wystąpienia kolejnej - z wyżej usystematyzowanych w pkt 1 - 3 przesłanek wymienionych w art. 145 § 2 kpa. Nie wyjaśniono bowiem jakie to okoliczności wskazują na niezbędność wznowienia postępowania mimo braku orzeczenia stwierdzającego fałsz dowodu.
W tym stanie sprawy Sąd uznał, że wznowienie postępowania w niniejszej sprawie nastąpiło z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 i § 2 kpa.
Podobnej ocenie została przez Sąd poddana analiza decyzji pod kątem rozstrzygnięcia opartego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa. W ocenie sądu organy obu instancji nie wyjaśniły też jakie istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody chodziło i które wyszły na jaw, a istniały w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi, który wydał decyzję.
Przytoczenie jednie przez organ I instancji listy dokumentów i pism, na który się oparł wydając decyzję po uchyleniu decyzji wcześniejszej nie stanowi wyjaśnienia tej podstawy.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że wznowienie postępowania w niniejszej sprawie nastąpiło z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 i 5 oraz § 2 kpa, a wobec tego decyzja oparta na przepisie art. 138 § 1 pkt 1 kpa wydana została w realiach niniejszej sprawy z naruszeniem tego przepisu. Podkreślenia wymaga, że sąd nie badał czy w sprawie zachodzą inne podstawy wznowienia, bowiem w tej kwestii nie wypowiedziały się również organy orzekające w sprawie.
Sąd stwierdził również uchybienie organu I instancji oparte na treści art. 151 § 1 pkt 2 kpa gdzie organ uchylił decyzję z dnia [...]r. i nie orzekł merytorycznie o istocie sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji w sposób prawidłowy oceni zebrany w sprawie materiał dowodowy i wyjaśni również podstawę prawną wznowienia postępowania w odniesieniu do okoliczności przywołanych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 i wyda decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ppsa orzeczono jak w sentencji.