II SA/Sz 416/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na uchwałę Rady Miejskiej Mielna w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając, że zakaz zabudowy terenów zieleni przy jeziorze Jamno jest uzasadniony ochroną środowiska i zgodny z ustaleniami studium.
Skarżący A. S. zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej Mielna dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części gminy, kwestionując § 4 pkt 5 i § 17 ust. 1 i 2, które zakazywały zabudowy na jego nieruchomości położonej przy jeziorze Jamno. Zarzucił naruszenie prawa własności i przekroczenie granic władztwa planistycznego. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że zakaz zabudowy jest zgodny z ustaleniami studium, potrzebą ochrony przyrodniczej terenów przyjeziornych oraz położeniem nieruchomości w strefie narażonej na zalanie.
Skarżący A. S. zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej Mielna z dnia 28 listopada 2023 r. nr LXX/838/2023 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części Gminy Mielno, obejmującego tereny zieleni przy zachodnim brzegu jeziora Jamno. Kwestionował § 4 pkt 5 i § 17 ust. 1 i 2 uchwały, które całkowicie uniemożliwiały zabudowę jego nieruchomości, zarzucając naruszenie Konstytucji RP (art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 3, art. 64) poprzez ograniczenie prawa własności w sposób naruszający zasadę proporcjonalności oraz naruszenie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 4 ust. 1, art. 15 ust. 1 pkt 6 i 9) poprzez przekroczenie granic władztwa planistycznego. Skarżący argumentował, że zakazy te rozszerzają ograniczenia wynikające z uchwały Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego i są nieuzasadnione, a także prowadzą do nierównego traktowania jego nieruchomości w porównaniu do innych terenów. Rada Miejska wniosła o oddalenie skargi, wskazując, że przeznaczenie terenu jako zieleni naturalnej jest zgodne ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, poprzednimi planami miejscowymi oraz potrzebą ochrony terenów przyjeziornych i obszaru chronionego krajobrazu „Koszaliński Pas Nadmorski”. Sąd oddalił skargę, uznając, że zakaz zabudowy jest uzasadniony ustaleniami studium, potrzebą ochrony przyrodniczej oraz położeniem nieruchomości w strefie narażonej na zalanie. Sąd podkreślił, że prawo własności może być ograniczane, a miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest narzędziem kształtowania przestrzeni, które musi być zgodne ze studium. Stwierdził również brak nierównego traktowania, gdyż porównywane nieruchomości miały inne przeznaczenie w studium i inne uwarunkowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zakaz zabudowy jest zgodny z ustaleniami studium, potrzebą ochrony przyrodniczej terenów przyjeziornych oraz położeniem nieruchomości w strefie narażonej na zalanie, a także nie narusza prawa własności w sposób nieproporcjonalny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zakaz zabudowy wynika z wiążących ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, które priorytetowo traktują ochronę terenów zieleni i przyrody przy jeziorze. Dodatkowo, położenie nieruchomości w strefie narażonej na zalanie oraz status obszaru chronionego krajobrazu uzasadniają dalsze ograniczenia. Sąd nie dopatrzył się przekroczenia władztwa planistycznego ani naruszenia zasady proporcjonalności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
u.s.g. art. 101 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Określa prawo do zaskarżania uchwał organów gminy do sądu administracyjnego przez podmioty, których interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone.
u.p.z.p.
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Podstawowy instrument kształtowania przestrzeni.
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzekania o oddaleniu skargi.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 64 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo własności podlega ochronie konstytucyjnej, ale dopuszczalne jest jego ograniczenie w drodze ustawy i tylko w zakresie nienaruszającym istoty prawa własności.
u.p.z.p. art. 9 § 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Ustalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych.
u.p.z.p. art. 10 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Określa elementy, które należy uwzględnić przy sporządzaniu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.
Ustawa o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej
Wspomniana przez organ jako podstawa ograniczeń na terenach przybrzeżnych.
Ustawa o ochronie przyrody
Wspomniana w kontekście ochrony wartości przyrodniczych obszarów chronionego krajobrazu.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa własności skarżącego poprzez całkowity zakaz zabudowy. Przekroczenie granic władztwa planistycznego przez Radę Miejską. Nierówne traktowanie nieruchomości. Brak proporcjonalności ingerencji w prawo własności.
Godne uwagi sformułowania
interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone nie jest actio popularis prawo własności, jakkolwiek podlega konstytucyjnej ochronie, nie jest prawem absolutnym ustalenia studium są wiążące dola organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych może wprowadzić dalej idące obostrzenia, jeżeli potrzeba ich wprowadzenia wynika z przepisów odrębnych bądź ustaleń studium
Skład orzekający
Joanna Wojciechowska
przewodniczący
Katarzyna Sokołowska
sprawozdawca
Krzysztof Szydłowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, relacji między planem miejscowym a studium, ograniczeń prawa własności na terenach zieleni i obszarach chronionych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji planistycznej i przyrodniczej; zasady ogólne dotyczące zgodności planu ze studium i ochrony środowiska.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a potrzebą ochrony środowiska i ładu przestrzennego, co jest częstym tematem w planowaniu przestrzennym. Interpretacja relacji między planem miejscowym a studium jest istotna dla prawników i urbanistów.
“Zakaz zabudowy przy jeziorze: czy prawo własności zawsze przegrywa z ochroną przyrody?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Sz 416/25 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-10-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Wojciechowska /przewodniczący/
Katarzyna Sokołowska /sprawozdawca/
Krzysztof Szydłowski
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Szydłowski Protokolant starszy inspektor sądowy Joanna Białas-Gołąb po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 października 2025 r. sprawy ze skargi A. S. na uchwałę Rady Miejskiej Mielna z dnia 28 listopada 2023 r. nr LXX/838/2023 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części Gminy Mielno w obrębie ewidencyjnym Mielno obejmującego tereny zieleni położone przy zachodnim brzegu jeziora Jamno oddala skargę
Uzasadnienie
A. S., dalej jako "skarżący", reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, ze skargą na uchwałę Rady Miejskiej [...], z dnia 28 listopada 2023 r., nr LXX/838/2023, w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części Gminy [...] w obrębie ewidencyjnym [...] obejmującego tereny zieleni położone przy zachodnim brzegu jeziora J.
Wspomnianą uchwałę skarżący zaskarżył w części dotyczącej § 4 pkt 5 i § 17 ust. 1 i 2, zarzucając naruszenie:
1) art. 21 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 i art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. poprzez ograniczenie prawa własności skarżącego w sposób naruszający zasadę proporcjonalności,
2) art. 4 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 1 i ust. pkt 6 oraz pkt 9 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. poprzez przekroczenie granic władztwa planistycznego wskutek dowolnego i nieuzasadnionego ograniczenia prawa własności skarżącego w sposób istotny.
Mając powyższe o uwadze, wniósł o:
- uchylenie w zaskarżonym zakresie, tj. § 4 pkt 5 i § 17 ust. 1 i 2 uchwały,
- stwierdzenie, że uchwała w zaskarżonym zakresie nie podlega wykonaniu,
- zasądzenie od organu, który wydał zaskarżoną uchwałę, na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że jest współwłaścicielem nieruchomości oznaczonej numerem nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym nr [...], Gmina M., objętej kwestionowaną uchwałą. Wyjaśnił, że § 17 ust. 1 i 2 miejscowego planu zagospodarowania odnoszący się do obszaru 3ZN/WS, w którym znajduje się nieruchomość skarżącego, uniemożliwia całkowicie jakąkolwiek jej zabudowę, zagospodarowanie, urządzanie i użytkowanie, bowiem plan ustala powierzchnię terenu biologicznie czynnego nie mniejszą niż 95% powierzchni terenu oraz zakazuje jakiejkolwiek lokalizacji budynków, w tym zabudowy zagrodowej i wiat.
Dalej skarżący wywiódł, że zakazy ustalone planem zostały wprowadzone zgodnie z § 8 pkt 5 uchwały w celu uwzględnienia ograniczeń zagospodarowania wynikających z ich położenia w granicy pasa ochronnego brzegu morskich wód wewnętrznych, gdzie działalność człowieka wywiera bezpośredni wpływ na stan pasa technicznego, w granicach oznaczonych na rysunku planu. Ograniczenia te wynikają z § 3 ust. 1 pkt 2 i 8 uchwały Nr XXXII/375/09 Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 15 września 2009 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu, na mocy którego zakazano realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej.
W ocenie skarżącego, skoro § 3 ust. 1 pkt 2 i 8 uchwały Sejmiku nie wprowadza bezwzględnego zakazu jakiejkolwiek zabudowy na obszarze jego działki, to wprowadzenie kwestionowanymi postanowieniami planu miejscowego ograniczenia polegającego na całkowitym zakazie zabudowy nastąpiło z przekroczeniem dopuszczalnych granic władztwa planistycznego. Nadto kwestionowane zapisy uniemożliwiają realizację inwestorowi tych przedsięwzięć, które nie mogą znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 października
2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, co oznacza, że zaskarżona uchwała eliminuje uprawnienia właścicielskie gwarantowane uchwałą Sejmiku. Skarżący podkreślił, że cała jego działka położona jest w odległości większej niż 100 m od linii brzegu jeziora, w odległość ta w najkrótszym miejscu wynosi ponad 111 m, z kolei § 3 ust. 2 uchwały Sejmiku wyraźnie wskazuje na dopuszczalność zabudowy na obszarze Koszalińskiego Pasa Nadmorskiego, bowiem zakaz, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 tej uchwały, nie dotyczy realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko wykazała brak znacząco negatywnego wpływu na ochronę przyrody obszaru chronionego krajobrazu.
Powyższe zdaniem skarżącego prowadzi do wniosku, że skarżona uchwała w § 4 pkt 5 i § 17 ust. 1 i 2 wprowadzając zakaz wszelkiej zabudowy, tym samym ograniczyła przysługujące mu prawo własności w sposób uniemożliwiający jakiekolwiek jej zagospodarowanie i to bez jakiegokolwiek uzasadnienia, bowiem rozszerzyła obowiązujące ograniczenia wynikające z § 3 ust. 1 pkt 2 i 8 uchwały Sejmiku w sprawie obszarów chronionego krajobrazu. Według skarżącego, wyłączenie możliwości lokalizowania jakiejkolwiek zabudowy, dotychczas dominującej na przedmiotowym terenie, która jest funkcjonalna i dostosowana do potrzeb zarówno właściciela jak i mieszkańców oraz specyfiki klimatu oraz sezonowości świadczenia usług na polskim wybrzeżu, bez wskazania w uzasadnieniu do uchwały jakichkolwiek wartości chronionych wprowadzonymi, a kwestionowanymi przez niego ograniczeniami przesądza, iż dokonana ingerencja w prawo własności jest bezprawna i winna zostać uchylona.
Dodatkowo skarżący wskazał na nieuzasadnioną nierówność traktowania nieruchomości na obszarze objętym planem, skoro dla obszarów o takim samym lub podobnym przeznaczeniu Gmina zezwoliła na lokalizację zabudowy na obszarach bezpośrednio przyległych do jeziora [...] w obszarach elementarnych C26.ZP/U.MN, C8.ZP,U/ZZ, C10.U, C11.ZP/U, C12.U, C15.U.UT, C18.ZP.U, C20.U, C21.UT uregulowane w uchwale Rady Miejskiej [...] nr LXIV/713/2023 z 25 kwietnia 2023 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...]. Oznacza to, że w identycznej sytuacji prawnej skarżącego i właścicieli innych działek położonych na obszarze bezpośrednio przyległym do jeziora [...] Rada Miejska M. zastosowała ograniczenia umożliwiające zabudowę przy przestrzeganiu ograniczeń wynikających z uchwały Sejmiku, a więc bez przekroczenia dopuszczalnych granic władztwa planistycznego.
Skarżący, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 11 maja 1999 r., sygn. K 13/98 zaznaczył, że zgodnie z zasadą proporcjonalności wyrażoną w art. 31 Konstytucji ingerencja w sferę statusu jednostki musi pozostawać w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do celów, których ochrona uzasadnia dokonane ograniczenie. Skarżący podał, że Rada Miejska uchybiła tej zasadzie, gdyż zupełnie pominęła badanie rozmiaru i uciążliwości ingerencji postanowień planu zagospodarowania w prawo własności nieruchomości znajdujących się na terenie objętym planem.
W końcowej części uzasadnienia skargi skarżący stwierdził, że działania Rady są sprzeczne z dotychczasowym sposobem użytkowania tych nieruchomości oraz przekraczają zakres władztwa planistycznego i zasadę proporcjonalności w istotny sposób naruszając konstytucyjne prawo własności skarżącego.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska [...], dalej jako "organ", reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o jej oddalenie w całości.
Odnosząc się do zarzutów skargi organ wyjaśnił, że uchwalając miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obowiązany jest chronić prawo własności i ograniczać je jedynie w niezbędnym zakresie, podyktowanym potrzebami czy interesami ogółu, co też uczynił w przedmiotowej sprawie. Gmina może, pod warunkiem, że działa w granicach i na podstawie prawa, samodzielnie kształtować sposób zagospodarowania obszaru podlegającego jej władztwu planistycznemu. Organ podkreślił, że w skarżonym planie nie przekroczył tego władztwa planistycznego, gdyż określenie przeznaczenia działki nr [...] jako teren zieleni naturalnej było konieczne z uwagi na charakter tego terenu, jak również stanowi kontynuację kierunków wyznaczonych w studium oraz przeznaczenia w poprzednio obowiązującym planie miejscowym.
Organ, mając na uwadze, że plan nie może naruszać ustaleń studium wskazał, że w studium zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy [...] nr XLIV/459/10 z dnia [...] kwietnia 2010 r., działka nr [...] oznaczona jest symbolem V.ZE - zieleń naturalna nieleśna. Zarówno na stronie 42 jak i 58 treści studium jednoznacznie wskazano, iż na tym terenie nie przewiduje się lokalizowania budynków. Studium wyznaczyło dla tych terenów kierunek obszaru funkcjonalnego otwartego jako teren systemu przyrodniczego gminy i takie przeznaczenie zostało kontynuowane i uszczegółowione w miejscowym planie. Również w poprzednio obowiązującym miejscowym plan zagospodarowania przestrzennego m. [...] zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy [...] Nr XV/96/92 z dnia 4 lutego 1992 r., tereny objęte obecnie obowiązującym planem miejscowym przy jeziorze [...] (m.in. dz. nr [...]) miały przeznaczenie A46ZN - teren zieleni łęgowej do dalszego użytkowania. Organ nie zgodził się z twierdzeniem skarżącego, jakoby zakazy ustalone planem zostały wprowadzone jedynie zgodnie z § 8 pkt 5 uchwały, podnosząc, że ograniczenia te wynikają z ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej.
Nadto nadmienił, że działka nr [...] zlokalizowana jest na terenie obszaru chronionego krajobrazu pod nazwą "Koszaliński Pas Nadmorski", którego celem powołania jest ochrona wartości przyrodniczych, historycznych, kulturowych i krajobrazowych, na którym obowiązują zakazy wprowadzone uchwałą nr XXXII/375/09 Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 15 września 2009 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 13 maja 2021 r. poz. 2091). Sprostował przy tym, że zgodnie z ewidencją gruntów odległość działki od jeziora w najkrótszym miejscu wynosi 80 m, a nie ponad 111 m, jak twierdzi skarżący. Przy czym zgodnie z rysunkiem planu miejscowego niemal cała działka znajduje się w granicy obszaru narażonego na zalanie w przypadku zniszczenia lub uszkodzenia wału przeciwsztormowego.
Biorąc pod uwagę powyższe organ uznał, iż nie można tutaj mówić o nadmiernym ograniczaniu przez plan prawa własności skarżącego, skoro takie, a nie inne przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości warunkuje przede wszystkim obowiązujące studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego chroniące środowisko terenów przyjeziornych. A skoro skarżący nabył udział [...] w działce rolnej nr [...] (użytki ŁIV, W-ŁIV) o powierzchni 0,3954 ha w 2021 r., to miał świadomość jakie jest przeznaczenie nieruchomości w studium. Ponadto uchwała w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części Gminy [...] w obrębie ewidencyjnym [...] obejmującego tereny zieleni położone przy zachodnim brzegu jeziora [...], została podjęta 1 marca 2019 r., natomiast obwieszczenie o możliwości składania wniosków do procedowanego planu miejscowego ukazało się na stronic BIP tut. Urzędu 15 marca 2022 r. z terminem składania wniosków do dnia 8 kwietnia 2022 r. Projekt planu był wyłożony do publicznego wglądu w dniach 27 marzec - 19 kwiecień 2023 r., a uwagi do projektu planu można było składać w terminie do dnia 5 maja 2023 r. W wyznaczonych terminach skarżący nie złożył wniosku do planu jak również nie wniósł uwagi do projektu planu.
Zdaniem organu, błędne jest stanowisko skarżącego, jakoby na tym terenie dotychczas dominowała zabudowa, albowiem jak wynika z geoportalu tereny oznaczone w studium jako V.ZE stanowią głównie łąki. W uzasadnieniu do uchwały miejscowego planu wskazano, iż zasadność uchwalenia planu wynika z potrzeby ustalenia jednoznacznie zdefiniowanych zasad zabudowy i zagospodarowania obszaru objętego planem, zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami prawnymi, ustaleniami obowiązującego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz z uwzględnieniem istniejących uwarunkowań funkcjonalno-przestrzennych w obszarze planu oraz w jego okolicach. Sporządzenie miejscowego planu było niezbędne w celu ochrony otwartych terenów rolniczych przed niekontrolowaną zabudową, a także w celu określenia zasad zagospodarowania terenu oraz zasad ładu przestrzennego zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami oraz z polityką przestrzenną gminy, wyrażoną w dokumencie studium. Według zapisów obowiązującego Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...], teren opracowania obejmuje następujące obszary funkcjonalne: obszar systemu ekologicznego, należący do obszarów otwartych (V) (...). Ponadto obszar objęty opracowaniem obejmuje również strefy funkcjonalne, które stanowią podstawowe jednostki przestrzenne określone dla wyłonienia obszarów predysponowanych do instrumentalizacji celów określonych w polityce rozwoju przestrzennego gminy. Stanowią więc obszary największe powierzchniowo oraz najbardziej zgeneralizowane i uogólnione pod względem możliwości funkcjonalnych i są to: strefa przyrodniczo-krajobrazowa (E), dla której priorytetem jest rozwój funkcji rolniczej oraz strefa przyrodniczo-krajobrazowa z zabudową (E-Z), dla której priorytetem jest rozwój funkcji rolniczej z dopuszczeniem zabudowy. W ramach funkcjonalnych obszarów otwartych gminy (V), przedmiotowy obszar obejmuje następujące tereny: V.ZE - tereny zieleni naturalnej nieleśnej (zbiorowiska łąkowe, murawowe, dywanowe, zaroślowe, przywodne/szuwarowo-bagienne), V.W - tereny wód otwartych oraz V.ZL - tereny lasów i dolesień.
W opinii organu niezrozumiałe jest również powoływanie się skarżącego na nieuzasadnioną nierówność traktowania nieruchomości na obszarze objętym planem i podawanie przykładu obszarów elementarnych, które znajdują się na obszarze objętym innym planem miejscowym, a przede wszystkim mają inne przeznaczenie w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego (I-l.ZP/U-s i I-1.U/ZP1), inne uwarunkowania przyrodnicze oraz zupełnie inną lokalizację, tj. w centrum miasta. Błędne jest zatem twierdzenie skarżącego, iż właściciele tych działek są w identycznej sytuacji.
Podsumowując organ stwierdził, iż nie uchybił zasadzie proporcjonalności ingerencji postanowień planu w prawo własności nieruchomości położonych na terenie objętym tym planem, zaś same ustalenia planu nie tylko nie są sprzeczne z dotychczasowym sposobem użytkowania przedmiotowej nieruchomości, ale wręcz zgodne z uwagi na fakt, iż działka nr [...] stanowi podmokłą łąkę, a w części na terenie przebiega rów melioracyjny.
Na rozprawie, która odbyła się w dniu 30 października 2025 r., pełnomocnik skarżącego wywiódł jak w skardze, a ponadto dodał, że twierdzenie gminy, iż odległość działki skarżącego jest większa niż 80 m jest nieprawdziwe. W uchwale wskazano odległość od granicy jeziora, a nie od granicy działki ewidencyjnej na której znajduje się jezioro. Podniósł, że można było ustalić zakazy na części działki.
Z kolei pełnomocnik organu wnosząc o oddalenie skargi podkreślił, że metodologia uchwalenia planu oparta jest o przepisy ustawowe, zaś odległość od jeziora nie ma znaczenia tak dużego, bowiem kierunki zagospodarowania przestrzennego wyznaczono już w stadium. Przy uchwalaniu planu bierze się pod uwagę ochronę flory oraz warunków wodnych. Działka skarżącego umiejscowiona jest w pasie przyjeziornym i warunki dla niej zostały ustalone tak jak dla pozostałego terenu. Nie można było określić zakazów w sposób częściowy dla działki skarżącego, gdyż przeznaczenie wynika z kierunków wskazanych w studium i zasady równego traktowania. Uchwalenie planu miało na celu ograniczenie zabudowy w pasie przyjeziornym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie rozważań, należy zatem poczynić kilka uwag w przedmiocie dopuszczalności zaskarżania tego typu aktów do sądu administracyjnego.
Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1465 – j.t.), dalej jako "u.s.g.", każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Przystępując do rozpoznania skargi na uchwałę organu gminy sąd bada przede wszystkim uprawnienie do wniesienia skargi.
Wyjaśnić należy, że legitymacja procesowa strony kwestionującej legalność uchwały, podjętej przez organ gminy z zakresu administracji publicznej, określona została w sposób odmienny niż w postępowaniu administracyjnym regulowanym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego ("k.p.a."). W przeciwieństwie do postępowania prowadzonego na podstawie k.p.a., w którym stroną może być każdy czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie (art. 28), stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone.
Skarga na uchwałę w myśl przytoczonego uregulowania nie jest actio popularis, a zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem i odwoływanie się do interesu społecznego lub interesu publicznego. Każdy skarżący, składając skargę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., musi wykazać, że istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną, tj. opartą na konkretnym przepisie prawa, (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją, a skarżoną przezeń uchwałą, polegający na tym, że uchwała bezpośrednio ingeruje w sferę jego własnych praw lub obowiązków.
W doktrynie i judykaturze istnieje ugruntowane stanowisko dotyczące cech jakie powinien posiadać interes prawny. Przyjmuje się, że powinien być osobisty, własny, indywidualny, konkretny i aktualny, a ponadto powinien być oparty na normie prawa powszechnie obowiązującego, przede wszystkim administracyjnego (materialnego), choć dopuszcza się również, aby była to norma prawa cywilnego. W tym ostatnim przypadku zwraca się jednak uwagę, że przepisy prawa cywilnego mogą być uwzględnione przy wyprowadzaniu interesu prawnego tylko wówczas, gdy przepis materialnego prawa administracyjnego odsyła do instytucji prawa cywilnego. Samoistnie natomiast normy prawa cywilnego nie dają podstawy do wyprowadzenia interesu prawnego strony, bowiem przedmiotem regulacji tych norm są stosunki cywilne, a nie stosunki administracyjne. Należy przyjąć, że interes prawny powinien być bezpośredni, a więc wynikać wprost z norm prawa powszechnie obowiązującego. Pojęcie interesu prawnego uosabia potencjalną możność nałożenia obowiązków lub przyznania uprawnień, które muszą wynikać z powszechnie obowiązującego prawa i których adresatem może być wyłącznie osoba określona (wskazana) przez to prawo (patrz Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz pod redakcją R. Hausera i M. Wierzbowskiego, wyd. CH Beck, wyd. 2).
Podkreślenia przy tym wymaga, że wykazanie istnienia związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a indywidualną sytuacją prawną skarżącego należy przede wszystkim do tego ostatniego podmiotu. Musi on wykazać, że zaskarżona uchwała negatywnie wpływa na jego sferę prawną (wynikającą z konkretnie wskazanego przepisu prawa materialnego), np. nakłada obowiązki, bądź pozbawia go pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację.
W rozpatrywanej sprawie skarżący swój interes prawny wywodzi z prawa własności nieruchomości położonej na terenie objętym planem miejscowym, a jego naruszenia upatruje w ograniczeniu sposobu ich zagospodarowania, polegającym na zakazie zabudowy.
W ocenie Sądu, tak zakreślony interes prawny oraz wywody uzasadniające jego naruszenie, wskazują na istnienie po stronie skarżącego legitymacji do wniesienia skargi na uchwałę w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Przechodząc do meritum i oceny zasadności podniesionych w skardze zarzutów, należy wyjaśnić, że zastosowanie w niniejszej sprawie mają przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w brzmieniu przed zmianą wprowadzoną ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1688), dalej jako "u.p.z.p".
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż prawo własności, jakkolwiek podlega konstytucyjnej ochronie, nie jest prawem absolutnym i dopuszczalne jest jego ograniczenie, pod warunkiem wszakże, że nastąpi w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności, o czym stanowi art. 64 ust. 3 Konstytucji RP. Jedną z ustaw dających organom władzy publicznej możliwość ingerencji w sferę własności jest ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Dalej należy wskazać, że podstawowy instrument kształtowania przestrzeni stanowi, w myśl przepisów tej ustawy, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Proces planistyczny składa się z dwóch etapów. Pierwszym jest sporządzenie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania, które stanowi akt wewnętrzny i określa w sposób ogólny przeznaczenie poszczególnych terenów przy uwzględnieniu elementów, o których mowa w art. 10 ust. 1 u.p.z.p. Kolejnym etapem jest uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przy czym – stosownie do art. 9 ust. 4 u.p.z.p. ustalenia studium są wiążące dola organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Oznacza to, że określenie przeznaczenia terenu w studium musi zostać uwzględnione w planie miejscowym, którego ustalenia nie mogą być sprzeczne ze studium.
W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z przedłożonych Sądowi dokumentów, działka skarżącego znajduje się na terenie oznaczonym symbolem V.ZE – zieleń naturalna nieleśna, dla którego w studium przewidziano zakaz zabudowy.(lokalizowania budynków), wskazując jednocześnie, że gospodarowanie na tym terenie musi być podporządkowane priorytetowi ochrony siedlisk i gatunków zgodnie z odrębnymi przepisami (str. 58).
Oznacza to, że uchwalając miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, organ był związany tymi ustaleniami i nie mógł zmienić przeznaczenia i dopuszczalnego sposobu zagospodarowania tych terenów bez uprzedniej zmiany studium.
Nie bez znaczenia przy tym pozostaje, iż obszar, o którym mowa jest położony na terenie obszaru chronionego krajobrazu pod nazwą "Koszaliński Pas Nadmorski", który ma za zadanie ochronę, między innymi, wartości przyrodniczych.. Na terenie tym obowiązują również różnego rodzaju ograniczenia w gospodarowaniu. Nie ma jednak racji skarżący wywodząc, że skoro w uchwale Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego w sprawie obszarów chronionego krajobrazu nie zawarto wprost zakazu zabudowy na tych terenach, to nie było możliwe jego wprowadzenie zaskarżoną uchwałą. O ile bowiem pierwsza ze wskazanych uchwał ustanawia obszary chronionego krajobrazu i związane z tym obostrzenia, o tyle druga z tych uchwał decyduje o sposobie zagospodarowania terenów objętych planem, przy uwzględnieniu wytycznych wynikających z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i wiążących ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy. Oznacza to, że gmina, procedując nad uchwaleniem planu miejscowego musi uwzględniać zarówno ustalenia uchwały w sprawie obszarów chronionego krajobrazu, jak i uchwały w sprawie studium.
Podkreślenia w tym miejscu jednak wymaga, że o ile gmina nie może zignorować wynikających z uchwały sejmiku województwa zaleceń co do dopuszczalnego sposobu zagospodarowania terenów leżących na obszarze chronionego krajobrazu, o tyle może wprowadzić dalej idące obostrzenia, jeżeli potrzeba ich wprowadzenia wynika z przepisów odrębnych bądź ustaleń studium.
W konsekwencji należy uznać, że dopuszczalnym było określenie przeznaczenia obszaru oznaczonego symbolem 3ZN/WS jako terenów zieleni naturalnej oraz wód powierzchniowych z zakazem lokalizacji zabudowy.
Takie przeznaczenie wskazanych terenów po pierwsze wynika ze studium, a po wtóre znajduje logiczne wytłumaczenie zważywszy na bliskość jeziora [...] i potrzebę ochrony przyrodniczo cennych wartości, a także okoliczność, iż praktycznie cała nieruchomość znajduje się w strefie obszaru narażonego na zalanie w przypadku zniszczenia lub uszkodzenia wału przeciwsztormowego.
Nie ma zatem racji skarżący wywodząc, że doszło do przekroczenia granic władztwa planistycznego, bowiem wprowadzone zaskarżoną uchwałą zasady zagospodarowania terenu są zgodne z ustaleniami studium i uchwały w sprawie obszarów chronionego krajobrazu i znajdują uzasadnienie zważywszy na położenie tych obszarów i ich cenny przyrodniczo charakter.
Nie doszło również do zasadniczej zmiany przeznaczenia tego terenu w stosunku do ustaleń poprzednio obowiązującego na tym terenie planu miejscowego, nie można więc – zdaniem Sądu mówić o tym, że naruszono interes prawny skarżącego. Miałoby to miejsce, gdyby nieruchomość skarżącego zyskała inne niż poprzednio przeznaczenie, takie które w znaczący sposób pogorszyłoby jego sytuację. W świetle przywołanych okoliczności sytuacja taka w niniejszej sprawie nie zachodzi.
Sąd nie podzielił argumentacji zmierzającej do wykazania, że doszło do nierównego traktowania podmiotów znajdujących się z tożsamej sytuacji. Jak wynika z przedłożonych Sądowi dokumentów, nieruchomości, które zdaniem skarżącego powinny stanowić wzorzec dla ustalania przeznaczenia terenów, na których położona jest jego działka, znajdują się na innym terenie elementarnym, inne też było ich przeznaczenie w studium. Konsekwencją tego było odmienne ukształtowanie zasad ich zagospodarowania w planie miejscowym.
Z powyższych względów, uznając, że zaskarżona uchwała nie narusza prawa Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2025 r. poz. 935 – j.t.), orzekł o oddaleniu skargi.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI