II SA/SZ 423/25

II SA/Sz 423/25 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-10-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Świerzko-Bukowska
Katarzyna Sokołowska /sprawozdawca/
Renata Bukowiecka-Kleczaj /przewodniczący/
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 153, art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 58 par.1, art. 58 par.2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 340
art. 15zzzzzn zn.2, art. 31i ust.1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 października 2025 r. sprawy ze skargi A. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 7 maja 2025 r. nr SKO.Ke.470/925/2025 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do zawiadomienia starosty o nabyciu pojazdu oddala skargę .
Uzasadnienie
Prezydent Miasta S. decyzją z 31 stycznia 2024 r. wymierzył A. L. (dalej "skarżąca", "strona") administracyjną karę pieniężną w kwocie 900 zł z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia starosty o nabyciu pojazdu marki Volkswagen Tiguan o numerze [...], zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie decyzją z dnia 12 czerwca 2024 r. uchyliło powyższą decyzję i nałożyło na stronę karę pieniężną w kwocie 300 zł w związku z naruszeniem obowiązku zawiadomienia starosty o nabyciu zarejestrowanego pojazdu w terminie nieprzekraczającym 180 dni.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 26 września 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 600/24, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - dalej "p.p.s.a."), uchylił decyzję Kolegium z dnia 12 czerwca 2024 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia 31 stycznia 2024 r.
Jako powód uchylenia Sąd wskazał, że organ stwierdzając brak zgłoszenia przez skarżącą nabycia pojazdu w czasie terminu, który przypadał w okresie obowiązywania szczególnych regulacji wprowadzonych na okres pandemii, powinien był w pierwszej kolejności zawiadomić stronę o tym uchybieniu, wyznaczając jej termin 30 dni na złożenie wniosku o jego przywrócenie, a czego nie uczyniono.
Pismem z dnia 8 stycznia 2025 r. Prezydent Miasta S. poinformował stronę, że doszło do uchybienia terminu na zawiadomienie starosty o nabyciu pojazdu, wobec czego strona może złożyć wniosek o jego przywrócenie w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszego zawiadomienia. Wskazał także, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
W dniu 29 stycznia 2025 r. strona składając wniosek o przywrócenie uchybionego terminu na zawiadomienie starosty o nabyciu pojazdu marki Volkswagen Tiguan wyjaśniła, że termin ten wypadał w samym środku stanu pandemii, a zatem doszło do jego wstrzymania, który w późniejszym czasie wznowiono. Z uwagi na dużą liczbę zmian legislacyjnych w czasie trwania pandemii COVID- 19, w tym licznych zmian prawnych związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej, wiadomość o wznowieniu biegu terminu nie dotarła do niej. Podniosła, że nie jest prawnikiem i nie posiada wiedzy w zakresie procesu legislacyjnego oraz zmian prawnych. Ponadto zaznaczyła, że w tym okresie nie było możliwości nawiązania kontaktu telefonicznego z urzędem, natomiast wizyty osobiste były niemożliwe z uwagi na panujące obostrzenia epidemiczne. Według strony powyższe okoliczności sprawiły, że nie mogła wiedzieć, że bieg terminu uległ wznowieniu. Uchybiła więc terminowi bez swojej winy, a jedynie z uwagi na siłę wyższą, jaką była pandemia COVID-19. Jednocześnie podkreśliła, że powiadomiła starostę o nabyciu pojazdu, kiedy tylko dowiedziała się o bezskutecznym upływie terminu i z własnej inicjatywy złożyła stosowne zawiadomienie. Dodała, że choć wcześniej dokonała zgłoszenia o nabyciu pojazdu, to jednak celem dopełnienia czynności ponownie złożyła zawiadomienie w dniu 27 stycznia 2025 r.
Prezydent Miasta S., postanowieniem z dnia 14 lutego 2025 r., nr WSO-VII.5410.7.420.2023.SŚ, powołując się na art. 58 i 59 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm. - dalej "k.p.a."), w związku z art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 i 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 340 z późn. zm. - dalej "ustawa COVID"), odmówił skarżącej przywrócenia terminu na zawiadomienie starosty o nabyciu pojazdu marki Volkswagen Tiguan o numerze [...]
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że stan epidemii nie jest wystarczającą okolicznością uzasadniającą przywrócenie terminu na zawiadomienie starosty o nabyciu pojazdu z uwagi na fakt, iż od dnia 20 marca 2020 r., kiedy ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2, strona miała możliwość pozostawienia dokumentów w specjalnie przygotowanych urnach przed siedzibą Urzędu.
Prezydent wyjaśnił, że przedmiotowy pojazd został nabyty przez skarżącą w dniu 19 maja 2020 r., a więc w trakcie wydłużonego przez ustawodawcę 180-dniowego terminu na zawiadomienie starosty o nabyciu pojazdu zgodnie z art. 31i ust. 1 pkt 1 ustawy COVID. Do zachowania terminu na zawiadomienie o nabyciu pojazdu wystarczyło więc, żeby strona złożyła stosowne dokumenty do dnia 20 listopada 2020 r. osobiście w Kancelarii Urzędu, za pośrednictwem Elektronicznej Platformy Usług Administracji Publicznej (e-PUAP) lub operatora pocztowego. Tymczasem zawiadomienie o jego nabyciu zostało złożone w organie dopiero w dniu 27 grudnia 2023 r. i to po doręczeniu stronie w dniu 21 grudnia 2023 r. zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w związku z niedopełnieniem obowiązku wynikającego z art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Dalej organ I instancji podkreślił, że w związku z wprowadzeniem stanu pandemii, a wcześniej stanu zagrożenia epidemiologicznego, zgodnie art. 15 zzr ust. 1 pkt 5 i z art. 68 ust. 2 ustawy COVID bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, uległ zawieszeniu od dnia 14 marca 2020 r. do dnia 24 maja 2020 r., a zatem skarżąca oprócz 180 dni miała dodatkowe 5 dni na zawiadomienie organu o nabyciu pojazdu. Poza tym zaznaczył, że skoro nie było przeszkód, pomimo ogłoszonej pandemii COVID-19, do dokonania transakcji zakupu przedmiotowego pojazdu, to skarżąca nie może powoływać się na sytuację związaną z tą epidemią oraz brakiem dokonania obowiązku wynikającego z art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wskazał, że skarżąca w okresie od 1 września 2012 r. do 1 września 2022 r. wykonywała aktywną działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży hurtowej i detalicznej samochodów osobowych i furgonetek, a zatem jako podmiot profesjonalnie zajmujący się obrotem tymi pojazdami powinna wiedzieć o obowiązkach spoczywających na nabywcy pojazdu, jak i o konsekwencjach jego niedopełnienia w przewidzianym terminie.
Podsumowując organ stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż strona nie uprawdopodobniła, aby uchybienie terminu na zgłoszenie zbycia pojazdu nastąpiło bez jej winy.
Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie organu I instancji, zarzucając uchybienie art. 58 § 1 k.p.a., art. 31i ust. 1 pkt 1 ustawy COVID, art. 80 k.p.a. oraz art. 153 p.p.s.a.
Postanowieniem z dnia 7 maja 2025 r., nr SKO.KE.470/925/2025, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie, utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.
W motywach rozstrzygnięcia organ II instancji podał, że ustawodawca poprzez wprowadzenie art. 15zzzzzn2 do ustawy COVID, ze względu na szczególne okoliczności związane z pandemią zabezpieczył interesy stron w postępowaniu administracyjnym. Nie oznacza to jednak, że już sam stan epidemii zobowiązywał organ do przywrócenia terminu w każdym przypadku stwierdzenia jego uchybienia. Rozpoznanie bowiem wniosku o przywrócenie terminu w postępowaniu administracyjnym, poprzedzone zawiadomieniem organu w trybie art. 15zzzzzn2 ust. 2 ustawy COVID, powinno być prowadzone przez organ w trybie art. 58 i nast. k.p.a. z uwzględnieniem modyfikacji wprowadzonej przez ww. przepis ustawy COVID, ale jedynie w zakresie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu.
Oznacza to, że nie ma racji skarżąca utrzymując, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wydając wyrok z dnia 26 września 2024 r., sygn. II SA/Sz 600/24 "brał pod uwagę jedynie możliwość przywrócenia skarżącej przez organ terminu", zaś niezastosowanie się przez organ I instancji do tych wytycznych doprowadziło do naruszenia normy art. 153 p.p.s.a. W tym względzie Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że regulacja zawarta w art. 15zzzzzn2 ustawy COVID, nie powoduje automatycznie przywrócenia terminów, a jedynie obliguje organ administracji do powiadomienia strony o tym, że uchybiła terminowi i pouczenia jej o nowym terminie do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Przepis ten nie zmienia regulacji kodeksowej przewidującej obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności świadczących o braku winy w uchybieniu terminu.
Organ powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne zaakcentował, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany w sposób uwzględniający wszystkie okoliczności sprawy oraz obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy, co oznacza, że jedynie stwierdzenie, że strona danej przeszkody nie była w stanie przewidzieć lub przezwyciężyć, uzasadnia uwzględnienie wniosku. Przywrócenie terminu ma więc charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.
Zdaniem organu, argumentacja przedstawiona w prośbie o przywrócenie terminu jest niespójna, albowiem z jednej strony skarżąca wskazuje na utrudniony kontakt z urzędem, a z drugiej podkreśla, że nie była w ogóle świadoma wznowienia biegu terminu do dokonania zawiadomienia, co tłumaczyłoby zaniechanie prób kontaktu lub złożenia zawiadomienia dopóty, dopóki strona nie powzięła informacji o uchybieniu terminowi do dokonania zawiadomienia o nabyciu pojazdu na podstawie zawiadomienia z dnia 19 grudnia 2023 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego. Przy czym strona nie wykazała, aby podejmowała jakiekolwiek próby dokonania zawiadomienia o nabyciu pojazdu, zaś twierdzenia o jednym pracowniku w wydziale lub przeciążonych liniach telefonicznych są bardzo ogólnikowe zwłaszcza, że strona mogła dokonać czynności w inny sposób, tj. umieścić zawiadomienie w przeznaczonych do tego urnach wystawionych począwszy od dnia 20 marca 2020 r. przed siedzibą Urzędu Miasta, skorzystać z usługi operatora pocztowego lub elektronicznej formy kontaktu za pośrednictwem platformy e-PUAP czy e-maila. Organ mając na uwadze, że skarżąca w dacie ogłoszenia epidemii posiadała 8-letnie doświadczenie w prowadzeniu działalności w zakresie obrotu pojazdami samochodowymi wywiódł, że wobec podmiotów będących profesjonalnymi uczestnikami obrotu gospodarczego stawia się wyższe wymogi w zakresie dbałości o swoje interesy, nawet jeżeli nie posiadają wykształcenia prawniczego. Odnotował także, że sytuacja spowodowana pandemią nie była okolicznością o wymiarze indywidualnym, dotyczącym tylko strony, ale sytuacją ogólnokrajową, zaś uznanie pandemii za przypadek wyjątkowy oznaczałoby w istocie obowiązek przywracania terminu do dokonania określonej czynności niemalże w każdym przypadku uchybienia terminu w okresie trwania pandemii, co stałoby w sprzeczności z ideą instytucji przywrócenia terminu. Z tych też względów Kolegium uznało, że powoływanie się na niesprecyzowane trudności organizacyjne spowodowane pandemią bez szczególnego opisu prób podjętych działań, nie może skutkować przywróceniem terminu. Poza tym wskazało, że twierdzenia o sile wyższej w postaci pandemii COVID oraz braku wiedzy o tym, że terminy wynikające z prawa administracyjnego, w tym do złożenia zawiadomienia o nabyciu lub zbyciu pojazdu rozpoczęły swój bieg, po ich czasowym zawieszeniu w 2020 r., są zupełnie chybione skoro strona dokonała zgłoszenia w dniu 27 grudnia 2023 r., a więc po upływie ponad 1,5 roku od odwołania stanu epidemii na terenie Rzeczypospolitej Polskiej.
Mając powyższe na uwadze Kolegium wywiodło, że niedochowanie przez stronę terminu do złożenia zawiadomienia o nabyciu pojazdu nie nastąpiło wskutek przeszkody niemożliwej do usunięcia nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, lecz było wynikiem niedołożenia przez nią należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej należycie o swoje interesy.
Skarżąca zaskarżyła postanowienie Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarzucając naruszenie:
- przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 15zzzzzn2 w zw. z art. 31i ust. 1 pkt 1 ustawy COVID poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że normy te nie nakładały na organ obowiązku uwzględnienia wniosku skarżącej o przywrócenie terminu, podczas gdy wykładnia systemowa i celowościowa omawianych regulacji prowadzi do przeciwnej konkluzji, albowiem wolą ustawodawcy było umożliwienie przedsiębiorcom dokonanie czynności faktycznych i prawnych, obarczonych terminem zawitym, do których zalicza się również czynność zawiadomienia starosty o fakcie nabycia pojazdu, poprzez przywrócenie terminu na ich dokonanie, a to z uwagi na panujący wówczas stan epidemii, czego organ nie dostrzegł, wydając zaskarżone postanowienie, a co winno skutkować jego uchyleniem,
- przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 153 p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 26 września 2024 r. o sygn. akt II SA/Sz 600/24 wskazał, iż Prezydent Miasta S. winien poinformować skarżącą o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do zawiadomienia starosty o nabyciu pojazdu, co z kolei powinno prowadzić do wniosku, iż intencją Sądu było, aby termin ten został skarżącej przywrócony, czego organ nie dostrzegł, wydając zaskarżone postanowienie, a co winno skutkować jego uchyleniem,
- przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że skarżąca ze swojej winy nie dotrzymała terminu na zawiadomienie starosty o nabyciu pojazdu, podczas gdy zdarzenie implikujące powstanie obowiązku zawiadomienia starosty nastąpiło w stanie epidemii, a więc w okresie ekstraordynaryjnym, kiedy kontakt z urzędami był praktycznie niemożliwy z uwagi na panujące obostrzenia, a nadto gdy dochodziło do częstych zmian normatywnych, co utrudniało obywatelom zorientowanie się w ciążących na nich obowiązkach i sprzyjało ich przypadkowemu uchybieniu, czego organ nie dostrzegł wydając zaskarżonego postanowienie, a co winno skutkować jego uchyleniem.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna, bowiem sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia, dokonana – stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1627 – j.t.), według kryterium zgodności z prawem, wykazała, że akt ten nie narusza prawa.
Na wstępie rozważań, w związku z podniesionym przez skarżącą zarzutem naruszenia art. 153 p.p.s.a., należy wyjaśnić, że stosownie do tego przepisu ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Związanie organu oceną prawną oraz wytycznymi sądu o którym mowa w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że ani organ administracji ani sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy zaistniałych po wydaniu wyroku, a także w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego przedmiotową ocenę.
O naruszeniu art. 153 p.p.s.a. można mówić wówczas, gdy organ w swoim rozstrzygnięciu zaprezentował odmienną od dokonanej przez sąd wykładnię przepisów prawa, bądź gdy nie wykonał wytycznych wynikających z uzasadnienia wyroku.
W związku z okolicznością, iż w rozpatrywanej sprawie zapadł wyrok WSA w Szczecinie, w którego uzasadnieniu zawarto wytyczne dla organu, obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy organ do tych wytycznych oraz wykładni przepisów zaprezentowanej w uzasadnieniu tego wyroku się zastosował.
Analiza treści uzasadnienia wyroku WSA w Szczecinie z 12 września 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 602/24 oraz zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że organ zastosował się do wytycznych tam zawartych. Rzeczą organu w rozpatrywanej sprawie było bowiem pouczenie skarżącej o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do zawiadomienia starosty o nabyciu pojazdu. Wynika to wprost z uzasadnienia wyroku. Jednocześnie brak jest w uzasadnieniu takich sformułowań, które sugerowałyby organowi, iż wniosek ten, bez względu na jego uzasadnienie i przywołane tam okoliczności, powinien uwzględnić.
Nie ma racji skarżąca wywodząc, że intencją Sądu było, aby termin ten został przywrócony. W żadnym miejscu uzasadnienia wyroku taka sugestia nie pada, co wydaje się być oczywistym, zważywszy, że ani Sądowi, ani organowi nie była i nie mogła być znana motywacja skarżącej oraz względy, które spowodowały uchybienie terminu do dokonania czynności. To od uznania i woli skarżącej uzależnione było wystąpienie do organu ze stosownym wnioskiem w tym zakresie, a obowiązkiem organu było ten wniosek ocenić i wydać rozstrzygnięcie, co też zostało uczynione.
Nie doszło zatem do naruszenia art. 153 p.p.s.a.
Analiza wniosku o przywrócenie terminu oraz zaskarżonej decyzji prowadzi do konkluzji, iż organ prawidłowo orzekł o odmowie przywrócenia terminu do złożenia zawiadomienia o nabyciu pojazdu.
Skarżąca, domagając się przywrócenia terminu wskazywała, iż pojazd został nabyty w trakcie trwania stanu epidemii COVID-19. W tym czasie często dochodziło do zmiany przepisów, a ona tego nie śledziła. Nie było możliwości skontaktowania się z urzędem ani osobiście, ani telefonicznie i dokonania czynności zawiadomienia o nabyciu pojazdu.
W tym miejscu należy wyjaśnić, że stosownie do art. 58 § 1 k.p.a. W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
Na podstawie § 2 przywołanego przepisu, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W związku z ogłoszeniem na terenie kraju stanu epidemii, w zakresie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu wprowadzono regulacje szczególne, których celem była ochrona stron przed skutkami podjęcia czynności wymaganych przepisami prawa z uchybieniem terminu w okresie pandemii.
Zgodnie z art. 15 zzzzzn2 ustawy COVID w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:
1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,
2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,
3) przedawnienia,
4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,
5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,
6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju
- organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu (ust. 1).
W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2).
W związku z tymi regulacjami organ winien był zatem poinformować stronę o uchybieniu terminu do dokonania czynności i wyznaczyć jej termin na złożenie wniosku o jego przywrócenie, na co wskazał Sąd w wyroku z 12 września 2024 r. i organ do tych wskazówek się zastosował.
Odrębną kwestią pozostaje ocena wniosku i zasadności przywrócenia terminu w kontekście argumentacji przedstawionej we wniosku. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, wprowadzenie powyższych mechanizmów ochronnych nie oznacza jednak, że już sam stan epidemii zobowiązywał organ do przywrócenia terminu w każdym przypadku stwierdzenia jego uchybienia. Omawiany przepis nie wskazuje też, aby intencją ustawodawcy było automatyczne przeniesienie na organ ciężaru inicjatywy dowodowej związanej z przywróceniem uchybionego terminu. Chociaż ustawodawca wprost nie wskazał w ww. przepisie, to trzeba przyjąć, że rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu w postępowaniu administracyjnym, poprzedzone zawiadomieniem organu w trybie art. 15zzzzzn2 ust. 2 ustawy COVID, powinno być prowadzone przez organ w trybie art. 58 i nast. k.p.a. z uwzględnieniem modyfikacji wprowadzonej przez art. 15zzzzzn2 ustawy COVID, jedynie w zakresie terminu do złożenia wniosku o przewrócenie terminu (por. wyrok NSA z 2 sierpnia 2024 r., sygn. akt I OSK 2458/23, dostępne w CBOSA, na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W konsekwencji to na skarżącej spoczywał ciężar uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Przez uprawdopodobnienie należy rozumieć wskazanie okoliczności, których wystąpienie było niezależne od woli strony, co uniemożliwiło dokonanie czynności w terminie. Chodzi zatem o wskazanie takich przeszkód, których strona nie była w stanie przezwyciężyć nawet przy dochowaniu najwyższej staranności w zakresie prowadzenia swoich spraw.
Nie ma zatem racji skarżąca wywodząc, że celem omawianej regulacji w powiązaniu z art. 31i ust. 1 ustawy COVID było doprowadzenie do wykonania ciążących na przedsiębiorcy obowiązków i odstąpienie od ich karania.
W ocenie Sądu organ prawidłowo uznał, że wskazywane przez skarżącą okoliczności nie mogą stanowić podstawy do przywrócenia terminu. Fakt, że na terenie całego kraju wprowadzono stan epidemii nie uniemożliwiał bowiem skarżącej dokonania zawiadomienia. Nie jest to czynność, którą można było zrealizować wyłącznie przez osobiste stawiennictwo w odpowiednim urzędzie. Można jej było dokonać drogą listową, poprzez wrzucenie korespondencji do specjalnie przygotowanej do tego celu urny, czy też drogą elektroniczną. Skarżąca nie wykazała, aby podjęła jakąkolwiek próbę załatwienia sprawy w ten właśnie sposób i aby próba ta zakończyła się niepowodzeniem.
Nie zasługiwały na uwzględnienie wywody skarżącej, że nie miała orientacji w przepisach prawa. Trafnie zauważyło Kolegium, iż skarżąca w okresie, kiedy został nabyty pojazd zajmowała się działalnością w zakresie sprzedaży hurtowej i detalicznej samochodów osobowych i furgonetek. Oznacza to, że skarżąca powinna mieć świadomość ciążących na niej obowiązków wynikających z prowadzonej działalności. Przy czym w przypadku przedsiębiorców przyjmuje się, że obowiązek znajomości przepisów prawa odnoszących się do prowadzonej przez nich działalności gospodarczej dotyczy ich w większym stopniu, aniżeli przeciętnego obywatela. Stąd skarżąca powinna z jednej strony mieć świadomość tego, że po nabyciu pojazdu powinna dokonać zgłoszenia jego nabycia, natomiast w sytuacji, gdy ogłoszono stan epidemii, powinna zainteresować się tym jak obowiązku tego może dopełnić.
Dopiero wówczas, gdyby skarżąca uprawdopodobniła, że podejmowała próby zawiadomienia organu o nabyciu pojazdu, ale okazały się one bezskuteczne, bądź, że została wprowadzona w błąd przez organy właściwe do przyjęcia zgłoszenia, mogłaby wywodzić, że uchybienie terminu nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych.
Sąd nie podzielił argumentacji, z której wynika, że skarżąca dobrowolnie dopełniła zgłoszenia nabycia pojazdu, co powinno zostać uwzględnione. Dokonanie zgłoszenia nastąpiło długo po nabyciu pojazdu (1312 dni), już po zawiadomieniu o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie, co oznacza, że nie można mówić o braku winy skarżącej w uchybieniu terminu.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.