II SA/SZ 406/25

II SA/Sz 406/25 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-10-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Świerzko-Bukowska
Katarzyna Sokołowska
Renata Bukowiecka-Kleczaj /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Skarżony organ
Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 248
art. 228 ust. 1 pkt 4, art. 127 ust. 1 i ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska Protokolant starszy inspektor sądowy Joanna Białas-Gołąb po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 października 2025 r. sprawy ze skargi P. Z. na decyzję Dowódcy 12 Dywizji Zmechanizowanej w Szczecinie z dnia 25 marca 2025 r. nr 14 w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienie do rezerwy pasywnej oddala skargę .
Uzasadnienie
Dowódca [...] Brygady Obrony Wybrzeża w S. rozkazem z 20 stycznia 2025 r., nr 6, na podstawie art. 228 ust. 1 pkt 4, art. 229 ust. 1 w zw. z art. 186 ust. 1 pkt 4, art. 238 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2024 r., poz. 248 ze zm.) oraz § 12 pkt 2, § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lutego 2023 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz.U. z 2023 r., poz. 433), z dniem 28 lutego 2025 r. zwolnił P. Z. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy pasywnej wskutek otrzymania dostatecznej oceny w opinii służbowej.
W uzasadnieniu rozkazu, organ wskazał, że strona pełni zawodową służbę wojskową w [...] Batalionie Zmechanizowanym w L. na stanowisku regulujący radiotelefonista od 8 października 2018 r. W dniu 6 września 2024 r. uprawniony przełożony żołnierza wystawił mu ogólną ocenę dostateczną w opinii służbowej, która została mu doręczona 26 września 2024 r. Opiniowany nie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia do złożenia odwołania od opinii służbowej, w związku z czym z dniem 11 października 2024 r. stała się ona ostateczna.
Organ wyjaśnił, że pełniąc zawodową służbę wojskową żołnierz doznał urazu i od dnia 6 grudnia 2022 r., z przerwą na urlop zdrowotny w okresie od 1 stycznia 2024 r. do 31 marca 2024 r. oraz krótki czas faktycznego wykonywania obowiązków służbowych w okresie od 17 czerwca 2024 r. do 25 czerwca 2024 r., stale przebywa na zwolnieniu lekarskim. Od 1 kwietnia 2024 r. do chwili wydania decyzji żołnierz przebywał na zwolnieniach lekarskich łącznie 279 dni, wynikiem czego praktycznie nie uczestniczy w szkoleniu. Pomimo wskazywanych w orzeczeniach lekarskich ulg w służbie nie wykazuje on zainteresowania pełnieniem służby wojskowej, kontakt z nim jest utrudniony ponieważ nie odbiera telefonów a o zwolnieniach lekarskich informuje przełożonych z opóźnieniem.
Długotrwała niedyspozycja żołnierza w połączeniu ze znacznym obciążeniem zadaniami służbowymi, częstokroć o charakterze międzynarodowym, stawiane żołnierzom wymagania związane z profesjonalizacją Sił Zbrojnych oraz wynikająca z tego potrzeba ciągłej weryfikacji kwalifikacji i predyspozycji żołnierzy zawodowych, celem wyłonienia personelu najlepiej przygotowanego do realizacji zadań na zajmowanym stanowisku służbowym prowadzą do wniosku, że żołnierz nie jest w stanie ponieść ciężaru służby w szeregach [...]. Batalionu Zmechanizowanego w L., która to jednostka wojskowa została uznana za tzw. jednostkę bojową.
Rozpatrując wniosek o zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej organ rozważył słuszny interes strony oraz interes publiczny i stwierdził, że w tym przypadku interes społeczny tożsamy z interesem Sił Zbrojnych RP przeważa nad słusznym interesem strony. W interesie Sił Zbrojnych jest to, aby służbę wojskową pełnili żołnierze wykazujący poważny i zaangażowany stosunek do wykonywanych zadań, w pełni dyspozycyjni i profesjonalni.
W odwołaniu od powyższego rozkazu P. Z. podniósł, że po roku zwolnienia i próbie powrotu do sprawności komisja lekarska warunkowo dopuściła go do służby w czerwcu 2024 r., dając zwolnienie z zajęć wf, musztry, zajęć poligonowych, pełnienia wart na okres 12 miesięcy. Jego przełożony nie stosował się jednak do zaleceń komisji lekarskiej i wydawał rozkazy niezgodne z orzeczeniem komisji. Skarżący prosił dowódcę plutonu aby przeniósł go na stanowisko, które nie będzie wymagało użycia nadmiernego wysiłku fizycznego, jednak ten stwierdził, że nie ma takiej możliwości i chce aby żołnierz pozostał na swoim dotychczasowym stanowisku mimo, że jest on regulującym – radiotelefonistą i ma na stanie radiostację plecakową RRC 9200, której nie może nosić na plecach ze względu na uraz.
Skarżący dodał, że otrzymał ocenę dostateczną ponieważ według przełożonych spełnia wymagania na zajmowanym stanowisku w ograniczonym stopniu. Zgadza się z tym ponieważ ma ograniczenia zdrowotne, jednak przełożeni mogliby udostępnić mu możliwość zmiany stanowiska na takie, które pozwoli być bardziej przydatnym w służbie, bardziej produktywnym.
Strona zwróciła uwagę na ukończone w 2021 r. kursy, w tym kurs języka angielskiego wg STANAG 6001 poziom 1 oraz posiadany certyfikat językowy znajomości języka angielskiego na poziomie B2 a nadto ukończony kurs na audytora wewnętrznego systemów bezpieczeństwa informacji, które mogą być przydatne armii w obliczu obecnej sytuacji geopolitycznej na świecie.
Decyzją nr 14 z 25 marca 2025 r., Dowódca Jednostki Wojskowej na podstawie art. 123, art. 228 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 229 ustawy o obronie Ojczyzny uchylił rozkaz personalny z 20 stycznia 2025 r. w części terminu zwolnienia skarżącego z dniem 28 lutego 2025 r. z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy pasywnej wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej i ustalił nowy termin zwolnienia na dzień 30 kwietnia 2025 r. W pozostałej części utrzymał zaskarżony rozkaz personalny w mocy.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że w toku przeprowadzonego w stosunku do skarżącego procesu opiniowania służbowego zostały rozważone, jak również w konsekwencji należycie ocenione wszystkie elementy uwzględniane w toku opiniowania służbowego. Poddając analizie sporządzoną opinię służbową, co do ocen wywiązywania się z obowiązków lub zadań pod względem poszczególnych kryteriów, organ zwrócił uwagę, że w zakresie wyszkolenia bojowego, jakości i terminowości wykonywania obowiązków lub zadań służbowych, dyspozycyjności, samodzielności i inicjatywy, jak również sprawności fizycznej opiniowany spełniał wymagania w ograniczonym zakresie. Analogicznie został oceniony w zakresie kompetencji i predyspozycji przy uwzględnieniu kryteriów: odpowiedzialności, trafności i szybkości podejmowania decyzji, planowania i organizacji pracy, jak również komunikatywności i umiejętności pracy w zespole.
Organ zwrócił uwagę, że zastosowanie procedury fakultatywnego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, na podst. art. 228 ust. 1 pkt 4 ustawy o obronie Ojczyny, jest pozostawione uznaniu właściwego organu, jako podejmowane w ramach tzw. uznania administracyjnego.
Właściwy organ może rozważyć pozostawienie żołnierza w dalszej służbie, pomimo niskiej oceny. Jest to uprawnienie organu, z którego może on skorzystać. Jedynym kryterium, którym powinien kierować się organ w toku podejmowania oceny jest dobro służby. Żadne względy natury osobistej żołnierza nie mogą stanowić przeszkody do zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Ocenia on wyłącznie, czy opinia została wydana przez właściwy organ, czy podlega wykonaniu oraz czy zawarto w niej dostateczną ogólną ocenę o opiniowanym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie strona zarzuciła powyższej decyzji:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.
a) § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 25 marca 2024 r. w sprawie opiniowania służbowego żołnierzy w związku z art. 127 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i 2, ust. 3 pkt 4 ustawy o obronie Ojczyzny poprzez ich niewłaściwe niezastosowanie skutkujące oparciem decyzji organów obu instancji na opinii służbowej skarżącego z dnia 6 września 2024 r. w sytuacji gdy nie zachodziła podstawa do opiniowania objęta wskazanym przepisem, tj. skarżący nie pełnił służby wojskowej do dnia 15 sierpnia 2024 r. przez okres co najmniej 6 miesięcy – co miało wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło do zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej w oparciu o treść opinii, której przeprowadzenie było niedopuszczalne,
b) art. 228 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 229 ustawy poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące zwolnieniem skarżącego z zawodowej służby wojskowej w oparciu o opinię przeprowadzoną niezgodnie z przepisami ustawy i rozporządzenia,
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 4 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie przez organ II instancji czynnego udziału w postępowaniu, brak zebrania materiału dowodowego w stopniu wszechstronnym i wyczerpującym oraz błędną ocenę zebranego materiału dowodowego, w szczególności poprzez przypisanie absencjom chorobowym nadmiernego i niewłaściwego znaczenia, uznając je za przejaw unikania przez skarżącego służby wojskowej, przy jednoczesnym pominięciu zarówno kwalifikacji zawodowych skarżącego (stale przez niego podnoszonych), niestosowania się przez bezpośredniego przełożonego skarżącego do zaleceń lekarskich, a przede wszystkim - faktu wydania opinii służbowej z września 2024 r. stanowiącej podstawę obu decyzji z rażącym naruszeniem postępowania – co miało wpływ na wynik sprawy, doprowadziło bowiem do nieuzasadnionego zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia go do rezerwy pasywnej,
b) art. 268a k.p.a. poprzez wydanie decyzji administracyjnej w II instancji nie przez organ II instancji, a podmiot wskazany jako występujący w zastępstwie, w sytuacji braku właściwego umocowania tego podmiotu do wydania zaskarżonej decyzji.
Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją rozkazu personalnego z uwagi na wydanie ich z rażącym naruszeniem prawa, ewentualnie o ich uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi administracji I instancji.
W uzasadnieniu skargi strona zacytowała § 3 ust. 2 rozporządzenia w sprawie opiniowania służbowego żołnierzy i podniosła, że zawarte w nim wyłączenie oznacza, iż żołnierz zawodowy, który nie pełnił zawodowej służby wojskowej do 15 sierpnia przez okres co najmniej 6 miesięcy, nie podlega opiniowaniu służbowemu.
Pomimo zawartego w obszernym uzasadnieniu decyzji organu II instancji szerokiego opisu absencji zdrowotnych skarżącego, okoliczności te nie mają – w jego ocenie – znaczenia w przedmiotowej sprawie. Podstawą materialną zwolnienia skarżącego ze służby jest bowiem art. 228 ust. 1 pkt 4 ustawy, który – jakkolwiek mający charakter fakultatywny, przewiduje działanie w ramach uznania administracyjnego – wyraża wyłącznie jedną formalną przesłankę jego zastosowania, a jest nią ocena dostateczna w opinii służbowej.
Jakiekolwiek zatem inne okoliczności i fakty, odnoszone przez organ do dobra służby, nie mają w sprawie znaczenia.
W ocenie strony, decyzja organu II instancji może być dotknięta wadą nieważności wynikającą z art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. bowiem wydana została nie przez Dowódcę 12 Dywizji Zmechanizowanej gen. dywizji S. K. a przez występującego w jego zastępstwie gen. brygady S. D.. W podstawie decyzji wskazano przepis art. 268a k.p.a., jednakże do decyzji nie załączono stosownego upoważnienia do wydania decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2024 r., poz. 935 - dalej "p.p.s.a.").
W tak określonym zakresie kognicji, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania w sprawie jest decyzja Dowódcy 12. Dywizji Zmechanizowanej w S. z dnia 25 marca 2025 r., uchylająca Rozkaz Personalny nr [...] Dowódcy 7. Brygady Obrony Wybrzeża z 20 stycznia 2025 r. w części dotyczącej terminu zwolnienia z dniem 28 lutego 2025 r. szer. P. Z. z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy pasywnej wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej i ustalająca nowy termin tego zwolnienia – na dzień 30 kwietnia 2025 r., zaś w pozostałej części utrzymująca zaskarżony rozkaz personalny w mocy.
Powyższa decyzja podpisana została – jak słusznie zauważył skarżący – nie przez
Dowódcę 12 Dywizji Zmechanizowanej gen. dywizji S. K. a przez występującego w jego zastępstwie gen. brygady S. D.. Z nadesłanych przez organ wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę dokumentów wynika, że wbrew przypuszczeniom strony, gen. brygady S. D. posiadał umocowanie do podpisywania decyzji wydawanych w administracyjnym toku instancji przez organ odwoławczy. Jak wynika bowiem z rozkazu dziennego nr Z – 6 z dnia 11 lutego 2025 r., podczas nieobecności gen. dyw. S. K. (w dniach 27 stycznia – 31 lipca 2025 r.) obowiązki Dowódcy 12 Dywizji Zmechanizowanej pełnił gen. bryg. S. D..
Z tego względu niezasadny okazał się zarzut "wydania decyzji administracyjnej w II instancji nie przez organ II instancji, a podmiot wskazany jako występujący w zastępstwie, w sytuacji braku właściwego umocowania tego podmiotu do wydania zaskarżonej decyzji".
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 228 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2025 r., poz. 825, dalej "ustawa"), zgodnie z którym żołnierza zawodowego można zwolnić z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej. Szczegółowe warunki i tryb zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej określa rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lutego 2023 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz.U. z 2023 r., poz. 433). Stosownie do § 12 pkt 2 rozporządzenia, w przypadku otrzymania ogólnej oceny dostatecznej w opinii służbowej dowódca jednostki wojskowej może wystąpić z wnioskiem do organu zwalniającego o zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej. W takim przypadku organ zwalniający wydaje decyzję o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej, a w decyzji określa datę zwolnienia (§ 15 ust. 1 rozporządzenia).
Decyzja w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej ma charakter uznaniowy. Powołane przepisy wskazują, że otrzymanie przez żołnierza ogólnej oceny dostatecznej w opinii służbowej może stanowić podstawę do zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Kwestia ta pozostawiona jest uznaniu właściwego organu, który może rozważać pozostawienie żołnierza w służbie, mimo niskiej oceny. Jest to jednak uprawnienie organu, z którego może on nie skorzystać. Jedynym kryterium, którym organ powinien się w tym względzie kierować, jest dobro służby. Żadne względy natury osobistej żołnierza nie mogą stanowić przeszkody do zwolnienia z zawodowej służby wojskowej w takiej sytuacji. Jedynym warunkiem, jaki właściwy organ musi zweryfikować, jest istnienie ostatecznej lub zweryfikowanej opinii służbowej. Ocenia on wyłącznie, czy opinia służbowa została wydana przez właściwy organ, czy podlega wykonaniu oraz czy zawarto w niej dostateczną ocenę ogólną o opiniowanym. Sprowadza się to w istocie do ustalenia, czy opinia spełnia prawem przewidziane warunki formalne, a tym samym, czy można jej przypisać wartość dowodu, potwierdzającego wysokość przypisanej żołnierzowi oceny ogólnej (por. wyrok NSA z 20 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2732/12, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Sz Ol/240/21).
Sądowa kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres. Wymaga zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia sprawy oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu istotnych dla sprawy okoliczności. Sąd bada zatem, czy decyzja organu nie jest arbitralna (dowolna) lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 14 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 624/24).
Analiza przedłożonych Sądowi akt postępowania oraz akt osobowych skarżącego pozwala na stwierdzenie, że organy obu instancji nie przekroczyły granic uznania administracyjnego.
W sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że skarżący otrzymał dostateczną ocenę w opinii obejmującej okres od 12 września 2023 r. do 6 września 2024 r. Okoliczność ta dawała właściwemu organowi podstawę do podjęcia decyzji, czy pomimo niskiej oceny skarżący może pozostać w służbie, czy też interes służby wymaga jego zwolnienia. Podkreślenia przy tym wymaga, że opinia służbowa wydawana jest i podlega kontroli w odrębnym, przypisanym do tego trybie, odbywającym się w ramach wewnętrznych struktur organów wojskowych, co wynika z art. 127 ustawy, przy czym jak wskazuje przedłożona dokumentacja, skarżący z możliwości odwołania się od opinii nie skorzystał.
Prawo opiniowania i oceniania żołnierzy oraz funkcjonariuszy innych służb mundurowych jest atrybutem właściwego przełożonego i mieści się w sferze podległości służbowej. Ten zakres władzy służbowej pozostaje poza kontrolą sądową (art. 5 pkt 2 p.p.s.a.). Zatem nie tylko literalne brzmienie art. 127 ustawy, ale także rozwiązania systemowe wykluczają badanie prawidłowości (rzetelności) dostatecznej oceny opiniowanego żołnierza zawodowego przy sądowoadministracyjnej kontroli decyzji w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 12 września 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 268/24).
Treść skargi wskazuje, że strona uważa wydanie opinii za okres od 12 września 2023 r. do 6 września 2024 r. za niedopuszczalne ponieważ skarżący "nie pełnił służby wojskowej do dnia 15 sierpnia 2024 r. przez okres co najmniej 6 miesięcy". Okoliczność ta niewątpliwie podlegałaby badaniu gdyby skarżący skorzystał z przysługującego mu prawa do wniesienia odwołania od tej decyzji czego jednak – jak już wcześniej wspomniano – nie uczynił.
Niezależnie jednak od powyższego, należy zwrócić uwagę na ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że przebywanie na długotrwałym zwolnieniu lekarskim samo w sobie nie uniemożliwia przeprowadzenia opiniowania służbowego.
Zgodnie z art. 127 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy w czasie pełnienia czynnej służby wojskowej, z wyłączeniem służby pełnionej w razie mobilizacji i w czasie wojny, żołnierz podlega opiniowaniu służbowemu przez przełożonego. Opiniowanie służbowe przeprowadza się corocznie - w przypadku żołnierza zawodowego.
Jednocześnie w myśl § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie opiniowania służbowego żołnierzy (Dz.U. z 2024 r., poz. 461) opiniowanie służbowe żołnierzy zawodowych przeprowadza się w okresie od dnia 15 sierpnia do dnia 15 października.
Opiniowaniem służbowym obejmuje się żołnierzy zawodowych, którzy od dnia sporządzenia ostatniej opinii służbowej lub powołania do pełnienia zawodowej służby wojskowej do dnia 15 sierpnia danego roku przez okres co najmniej 6 miesięcy pełnili zawodową służbę wojskową i nie zaprzestali jej pełnienia w przypadkach, o których mowa w: 1) art. 228 ust. 1 pkt 11,
2) art. 284 ust. 1 lub art. 286 - w przypadku nieobecności przekraczającej okres 6 miesięcy
- ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, zwanej dalej "ustawą" (§ 3 ust. 2 cytowanego wyżej rozporządzenia).
Z unormowań tych wynika, że o ile do dnia 15 sierpnia danego roku żołnierz pozostawał w służbie przez co najmniej 6 miesięcy, to sporządza się o nim opinię, bez względu na to, czy w badanym okresie żołnierz nie mógł realizować obowiązków z usprawiedliwionych przyczyn (poza przypadkami wymienionymi w art. 228 ust. 1 pkt 11, 284 ust. 1 lub 286 ustawy o obronie Ojczyzny, przy czym jeśli chodzi o skarżącego żaden z tych wypadków nie zachodził bowiem nie przebywał on na urlopie wychowawczym czy rodzicielskim ani też nie upłynął okres 12 miesięcy od dnia zaprzestania pełnienia służby z powodu choroby – wykonywał on obowiązki służbowe w okresie od 17 czerwca 2024 r. do 25 czerwca 2024 r.). Do takiej interpretacji przekonuje treść art. 127 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym, opiniowanie służbowe żołnierza ma na celu, oprócz oceny jego wywiązywania się z obowiązków na stanowisku służbowym lub wykonywania zadań, również:
a) ocenę jego kompetencji i predyspozycji,
b) ocenę jego postawy i zachowania poza godzinami służby,
c) wyznaczenie kierunków rozwoju zawodowego i określenie potrzeb szkoleniowych opiniowanego żołnierza.
Fakt, że ustawodawca nakłada obowiązek corocznego opiniowania żołnierzy zawodowych, w określonych ustawowo terminach wskazuje na to, że osoby pozostające w zawodowej służbie wojskowej podlegają temu opiniowaniu, którego celem jest ustalenie aktualności przydatności do służby. Zważyć też należy, że ustawodawca – poza wyjątkami opisanymi wyżej, które nie dotyczą sytuacji skarżącego - nie przewidział innych przypadków, które pozwalałyby na odstąpienie od opiniowania żołnierza w terminach ustawowo określonych. Nie można pominąć również faktu, że żołnierz przebywający na zwolnieniu lekarskim, pomimo zwolnienia z zajęć służbowych, nadal pozostaje na zajmowanym stanowisku. Okoliczność, że korzysta ze zwolnienia lekarskiego nie oznacza zatem, że przestał on pełnić zawodową służbę wojskową.
Niezależnie od powyższego, słusznie organ wskazuje, że skoro strona nie skorzystała z możliwości złożenia odwołania od opinii, zatem jej prawidłowość nie podlegała ocenie.
Na marginesie jedynie zauważyć należy, że brak dyspozycyjności w związku z pozostawaniem na zwolnieniu lekarskim nie był przesądzający przy ustalaniu w opinii oceny ogólnej - dostatecznej. Nawet gdyby strona otrzymała maksymalną ilość punktów w tym zakresie i tak uzyskałaby ocenę ogólną dostateczną.
Treść opinii jednoznacznie wskazuje, że jeśli chodzi o kryteria oceny wywiązywania się z obowiązków lub zadań, a częściowo także i kryteria kompetencji i predyspozycji, skarżący spełnia wymagania jedynie w ograniczonym zakresie.
Tymczasem, na co trafnie zwróciły uwagę organy, znaczne obciążenie zadaniami służbowymi częstokroć o charakterze międzynarodowym, stawiane żołnierzom wymagania związane z profesjonalizacją Sił Zbrojnych oraz wynikająca z tego potrzeba ciągłej weryfikacji kwalifikacji i predyspozycji żołnierzy zawodowych, celem wyłonienia personelu najlepiej przygotowanego do realizacji zadań na zajmowanym stanowisku służbowym prowadzą do wniosku, że żołnierz nie jest w stanie ponieść ciężaru służby w szeregach [...] Batalionu Zmechanizowanego w L., która to jednostka została uznana z tzw. jednostkę bojową. Specyfika służby w takiej jednostce charakteryzuje się szczególnym reżimem utrzymywania gotowości bojowej wpływającym na zakres, intensywność wykonywanych zadań oraz przeznaczenie tych jednostek.
Niewątpliwie każda nieobecność, a w szczególności długotrwała, bądź krótkie ale częste nieobecności, wpływają na sposób organizacji służby pozostałych żołnierzy i organ, podejmując decyzję w zakresie zwolnienia skarżącego ze służby był władny ocenić, czy w odniesieniu do skarżącego stanowi to przesłankę uniemożliwiającą pozostanie w służbie.
W ocenie Sądu, w badanej sprawie organ zgromadził materiał dowodowy, stanowiący wystarczającą podstawę do podjęcia decyzji o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej i należycie go ocenił, a swoje stanowisko wyczerpująco uzasadnił. Nie może zatem być mowy o dowolności, czy przekroczeniu granic uznania administracyjnego.
Organ rozważył przy tym słuszny interes strony oraz interes publiczny, tj. interes Sił Zbrojnych RP i wyjaśnił z jakich względów – w jego ocenie - interes Sił Zbrojnych przeważa nad słusznym interesem strony. Jak już wspomniano, zajmowane przez skarżącego stanowisko związane jest ze znacznym obciążeniem zadaniami służbowymi, a stawiane mu w związku z tym wymagania przekraczają możliwości skarżącego. Chodzi tu przy tym nie tylko o dyspozycyjność ale także inne kryteria podlegające opiniowaniu, które spełnia on jedynie w ograniczonym zakresie.
Z tych względów, podnoszone w skardze zarzuty naruszenia przepisów ustawy o obronie Ojczyzny oraz rozporządzenia w sprawie opiniowania służbowego żołnierzy należy uznać za niezasadne.
Nie mogły też odnieść spodziewanego rezultatu zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania - poprzez niezapewnienie stronie przez organ II instancji czynnego udziału w postępowaniu oraz brak zebrania materiału dowodowego w stopniu wszechstronnym i wyczerpującym a także błędną ocenę zebranego materiału dowodowego.
Uchylenie przez sąd administracyjny zaskarżonych aktów z powodu naruszenia przepisów postępowania może bowiem nastąpić jedynie wtedy, jeżeli to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., por. wyrok NSA z 13 czerwca 2024 r., III FSK 1349/22).
Należy podkreślić, że w sprawie nie jest kwestionowane, że skarżący w dniu 21 stycznia 2025 r. zapoznał się z aktami postępowania i nie wniósł o przeprowadzenie dodatkowych dowodów. Następnie, z zachowaniem przewidzianego przepisami prawa terminie strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w dniu 2 maja 2025 r. wskazując w jej treści tylko jeden dowód – w postaci akt osobowych skarżącego, które to akta zostały nadesłane wraz z aktami postępowania i były analizowane przez Sąd podobnie jak akta postępowania.
Skarżący nie wskazał przy tym żadnych okoliczności świadczących o tym, że jakiekolwiek działanie bądź zaniechanie ze strony organu odwoławczego - uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący nie wyjaśnił przy tym na czym miałoby polegać ewentualne naruszenie jego praw na skutek niezapewnienia mu "czynnego udziału w postępowaniu", ani też jakie dowody zostały przez organ pominięte. Jak już wcześniej wskazano, Sąd nie dopatrzył się przy tym uchybień w ocenie materiału dowodowego istotnego dla sprawy. Wszelkie kwestie dotyczące oceny skarżącego w opinii za okres od 12 września 2023 r. do 6 września 2024 r. mogły być badane w razie wniesienia przez skarżącego odwołania od tej opinii, na co jednak wymieniony się nie zdecydował.
Podsumowując Sąd uznał, że w sprawie nie doszło do takiego naruszenia przepisów wskazywanych przez skarżącego, które uzasadniałoby uwzględnienie skargi.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił