II SA/Sz 405/25

II SA/Sz 405/25 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-10-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Wojciechowska /sprawozdawca/
Krzysztof Szydłowski
Renata Bukowiecka-Kleczaj /przewodniczący/
Symbol z opisem
6331 Zasiłek dla bezrobotnych
Hasła tematyczne
Bezrobocie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 156 par. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 2,  par. 3, art. 200, art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2025 poz 214
art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a-b, art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 71 ust. 1-2, ust. 2 pkt 9, ust. 6, art. 75 ust. 6
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szydłowski, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Aneta Ciesielska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 października 2025 r. sprawy ze skargi C. J. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 5 maja 2025 r. nr WZPS-1.8641.1.21.2025.MN w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Myśliborskiego z dnia 28 marca 2025 r. nr EWI.711.170699/0014.2025.AZ, II. umarza postępowanie administracyjne, III. zasądza od Wojewody Zachodniopomorskiego na rzecz skarżącego C. J. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Starosta Myśliborski, działając na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14a, art. 71 ust. 1 pkt 1, art. 71 ust. 2 pkt 9, art. 71 ust. 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 214; dalej "u.p.z.r.p.") , art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz.572; dalej "k.p.a.") wydał w dniu 28 marca 2025 r. decyzję nr EWI.711.170699/0014.2025.AZ, w której odmówił C. J. (dalej "skarżący") przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 13 marca 2025 r.
Organ I instancji podał, że w dniu 17 marca 2025 r. (data nadania w urzędzie pocztowym - 13 marca 2025 r.) do organu wpłynął wniosek skarżącego, do którego załączono zaświadczenie z Ośrodka Pomocy Społecznej w B. (dalej "OPS") z dnia 21 czerwca 2022 r. o pobieraniu przez skarżącego specjalnego zasiłku opiekuńczego z uwagi na opiekę nad J. B., decyzję OPS o uchyleniu w całości własnej decyzji przyznającej prawo skarżącemu do specjalnego zasiłku opiekuńczego z dnia 24 kwietnia 2024 r., decyzję ustalającą J. B. poziom wsparcia z dnia 20 kwietnia 2024 r. oraz akt zgonu J. B. z dnia 24 maja 2024 r. nr [...]
Organ I instancji wskazał, że w dniu 7 maja 2024 r. skarżący złożył dokumenty, na podstawie których uzyskał status osoby bezrobotnej, lecz odmówiono mu prawa do zasiłku, gdyż skarżący nie spełniał wymogów przewidzianych w przepisach u.p.z.r.p.
Organ I instancji podał, że z decyzji OPS wynika, iż skarżący sam zrezygnował z pobierania zasiłku specjalnego opiekuńczego nad J. B. od 1 maja 2024 r. Od ww. decyzji skarżący nie złożył odwołania.
Organ I instancji przytoczył treść art. 71 ust. 1 u.p.z.r.p. i wskazał, że do 365 dni, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zalicza się również okresy pobierania świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych, lub zasiłku dla opiekuna na podstawie przepisów o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, jeżeli utrata prawa do nich była spowodowana śmiercią osoby, nad którą opieka była sprawowana, albo przyznaniem osobie, nad którą opieka była sprawowana, prawa do świadczenia wspierającego, o którym mowa w ustawie z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. poz. 1429 i 2760) (art. 71 ust. 2 pkt 9 u.p.z.r.p.).
Stosownie do art. 71 ust. 6 u.p.z.r.p., w przypadku udokumentowania przez bezrobotnego okresu uprawniającego do zasiłku po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy, jednak w okresie posiadania statusu bezrobotnego, prawo do zasiłku przysługuje od dnia udokumentowania tego prawa na okres, o którym mowa w art. 73 ust. 1.
Organ I instancji podał, że skarżący sam zrezygnował z pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego. J. B. nie uzyskała prawa do świadczenia wspierającego. Ponadto w dniu śmierci J. B. ([...].05.2024 r.) skarżący był już osobą bezrobotną, zatem utrata specjalnego zasiłku opiekuńczego nie była spowodowana śmiercią osoby, nad którą była sprawowana opieka.
Organ I instancji, powołując się na pismo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 22 grudnia 2023 r. podał, że od 1 stycznia 2024 r. do 365 dni uprawniających do prawa do zasiłku dla bezrobotnych zalicza się okres pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna. Warunkiem zaliczenia pobierania omawianych świadczeń będzie utrata prawa do nich z powodu przyznania osobie, nad którą opieka była sprawowana, prawa do świadczenia wspierającego, o którym mowa w ustawie z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym. J. B., nad którą skarżący sprawował opiekę nie posiadała prawa do świadczenia wspierającego.
Skarżący złożył odwołanie od ww. decyzji, w którym zarzucił organowi naruszenie art. 71 ust.1 pkt 2 w zw. z art. 71 ust. 2 pkt 9 u.p.z.r.p. Wskazał, że rezygnacja ze specjalnego zasiłku opiekuńczego związana była z faktem złożenia w dniu 16 stycznia 2024 r. przez J. B. wniosku do Wojewódzkiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Szczecinie (WZON) o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia celem uzyskania przez nią świadczenia wspierającego i uniknięciem konieczności ewentualnego zwrotu przez opiekuna specjalnego zasiłku opiekuńczego w sytuacji przyznania J. B. świadczenia wspierającego. W decyzji z dnia 20 kwietnia 2024 r. WZON ustalił J. B. poziom potrzeby wsparcia na poziomie 100 punktów. Powyższa decyzja uprawniała J. B. do wystąpienia do ZUS o przyznanie jej świadczenia wspierającego z mocą od 1 stycznia 2024 r. J. B. nie zdążyła otrzymać świadczenia wspierającego, gdyż zmarła w dniu 24 maja 2024 r. Według skarżącego, gdyby decyzja WZON została wydana wcześniej, to przed jej śmiercią ZUS przyznałby J. B. świadczenie wspierające.
Wojewoda Zachodniopomorski wydał w dniu 5 maja 2025 r. decyzję nr WZPS-1.8641.1.21.2025.MN, w której utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny w sprawie i wskazał, że osoba bezrobotna, żeby nabyć prawo do zasiłku, jest obowiązana wykazać, iż spełnia warunki wymienione w przepisie art. 71 ust. 1 pkt 2 u.p.z.r.p., tj. że w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania łącznie przez okres co najmniej 365 dni była zatrudniona lub posiada inne okresy uprawniające do zasiłku, wymienione w ww. przepisie. Skarżący dokonał rejestracji w urzędzie pracy w dniu 7 maja 2024 r. Okres 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania dotyczy zatem okresu od dnia 6 listopada 2022 r. do dnia 6 maja 2024 r. W powyższym okresie skarżący pobierał specjalny zasiłek opiekuńczy z tytułu opieki nad J. B.. Pobieranie ww. specjalnego zasiłku opiekuńczego trwało do dnia 30 kwietnia 2024 r., bowiem w dniu 22 kwietnia 2024 r. skarżący złożył do OPS w B. wniosek o uchylenie decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy (decyzja z dnia 24 kwietnia 2024 r.). Organ odwoławczy podkreślił, że na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 9 u.p.z.r.p. zaliczenie okresu pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego do okresu uprawniającego do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych następuje, jeżeli utrata do niego była spowodowana:
1. śmiercią osoby, nad którą opieka była sprawowana albo
2. przyznaniem osobie, nad którą opieka była sprawowana, prawa do świadczenia wspierającego.
Organ odwoławczy stwierdził, że z ww. przepisu wynika, iż zakończenie pobierania świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego winno nastąpić w wyżej wymienionych przypadkach. Ustawodawca nie dopuszcza innych okoliczności utraty tych świadczeń, np. na własny wniosek. W przedmiotowej sprawie nie zaistniały powyższe okoliczności utraty specjalnego zasiłku opiekuńczego, bowiem w dniu rejestracji, tj. 7 maja 2024 r. osoba, nad którą skarżący sprawował opiekę żyła (zmarła w dniu 24 maja 2025 r.). Ponadto J. B. nie zostało przyznane prawo do świadczenia wspierającego.
Organ odwoławczy podał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że skarżący złożył wniosek o uchylenie decyzji, na podstawie której pobierał specjalny zasiłek opiekuńczy, o czym świadczy treść decyzji OPS z dnia 24 kwietnia 2024 r. Z uwagi na niespełnienie tych przesłanek, brak zatem możliwości zaliczenia okresu pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych. Organ odwoławczy wskazał, że rejestracja osób bezrobotnych następuje po przedstawieniu dokumentów niezbędnych do ustalenia statusu takich osób i ich uprawnień, o czym stanowi art. 33 ust. 2 u.p.z.r.p. Dzień rejestracji rozstrzyga zatem o statusie danej osoby i przysługujących uprawnieniach jako osoby bezrobotnej. Prawo do zasiłku jest ustalane przez organ w oparciu o dokumentację aktualną na dzień rejestracji osoby bezrobotnej, co wynika z art. 33 ust. 2 u.p.z.r.p. Zmiana okoliczności, która nastąpiła później, w trakcie posiadania statusu, nie ma zatem wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
Odnosząc się do wyjaśnień skarżącego dotyczących konieczności rezygnacji ze specjalnego zasiłku opiekuńczego w celu uzyskania świadczenia wspierającego, organ odwoławczy stwierdził, że nie mają one znaczenia dla rozpoznania sprawy.
Złożenie przez osobę z niepełnosprawnością do WZON wniosku o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia nie skutkuje wstrzymaniem wypłaty opiekunowi tej osoby świadczenia pielęgnacyjnego (dotyczy to także specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna). Dopiero złożenie przez osobę z niepełnosprawnością (lub osobę ją reprezentującą), która już uzyska z WZON stosowną decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia, wniosku o przyznanie świadczenia wspierającego do ZUS, będzie skutkować wstrzymaniem wypłaty opiekunowi tej osoby, tzw. starego świadczenia pielęgnacyjnego (specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna). Natomiast finalne uchylenie opiekunowi decyzji dotyczącej, tzw. starego świadczenia pielęgnacyjnego (specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna) nastąpi po przyznaniu przez ZUS osobie z niepełnosprawnością świadczenia wspierającego. Istotne jest, że uchylenie w takim przypadku przez gminę decyzji przyznającej, tzw. stare świadczenie pielęgnacyjne (specjalny zasiłek opiekuńczy lub zasiłek dla opiekuna) zostanie dokonane od dnia, od którego ZUS przyznał osobie z niepełnosprawnością świadczenie wspierające (vide: informacja uzyskana ze strony internetowej Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej).
Organ odwoławczy podał, że przepisy u.p.z.r.p., regulujące kwestie uprawnień do zasiłku dla bezrobotnych są przepisami bezwzględnie obowiązującymi. Przy podejmowaniu decyzji o przyznaniu lub odmowie przyznania zasiłku dla bezrobotnych nie mogą być brane pod uwagę żadne inne przesłanki niż wynikające z przepisów ustawy. Osoba bezrobotna, aby nabyć prawo do zasiłku obowiązana jest więc wykazać spełnianie warunków wymienionych w art. 71 ust. 1 u.p.z.r.p. W sytuacji niespełnienia ww. przesłanek, organ zatrudnienia jest zobligowany do odmowy przyznania prawa do zasiłku. Nie ma zatem możliwości uznaniowego przyznania prawa do zasiłku, w tym także ze względu na trudną sytuację materialną i życiową.
Skarżący złożył skargę na ww. decyzję i wniósł o uchylenie decyzji wydanych przez organy administracyjne obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zarzucił organowi naruszenie:
1. art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a., przez wydanie zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, pomimo iż w sprawie nie zebrano i nie rozważono całego materiału dowodowego, nie podjęto wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, nie wzięto pod uwagę okoliczności, że w przypadku śmierci osoby, nad którą sprawowana była opieka - prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługuje opiekunowi takiej osoby, jeżeli w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie co najmniej 365 dni pobierał w związku ze sprawowaniem opieki nad taką osobą - specjalny zasiłek opiekuńczy, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że zasiłek dla bezrobotnego przysługuje wyłącznie, jeżeli utrata prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego była spowodowana śmiercią osoby, nad którą była sprawowana opieka albo przyznaniem osobie, nad którą była sprawowana opieka, prawa do świadczenia wspierającego, co miało wpływ na wynik sprawy i skutkowało wydaniem decyzji odmownej w zakresie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnego;
2. art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a., przez wydanie zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, pomimo iż w sprawie nie zebrano i nie rozważono całego materiału dowodowego, nie podjęto wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, a w konsekwencji, nie wzięto pod uwagę okoliczności i przyczyn, jakie legły u podstaw rezygnacji przez skarżącego z pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego, co skutkowało błędnym przyjęciem, że rezygnacja przez skarżącego ze specjalnego zasiłku opiekuńczego w okresie ubiegania się przez podopieczną J. B. o korzystniejsze finansowo świadczenie wspierające, podjęcie przez skarżącego działań celem uniknięcia zwrotu nienależnie pobranego świadczenia za okres otrzymywania świadczenia wspierającego do którego J. B. była uprawniona już od dnia 1 stycznia 2024 r., a nadto zgon podopiecznej w okresie wyczekiwania na świadczenie wspierające, miało wpływ na wynik sprawy i skutkowało wydaniem decyzji odmownej w zakresie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnego;
3. art. 6 i art. 8 § 1 k.p.a., przez potraktowanie skarżącego w sposób mniej korzystny, niż inne podmioty prawa w podobnych sprawach, w sytuacji kiedy przepisy prawa w powiązaniu z zaistniałym stanem faktycznym nie wprowadzają uzasadnionych kryteriów odmiennego traktowania, a tym samym naruszenie zasady praworządności i zasady zaufania obywateli do organów państwa, co miało wpływ na wynik sprawy i skutkowało wydaniem decyzji odmownej w zakresie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnego;
4. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy istniały podstawy do jej uchylenia;
5. art. 71 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 71 ust. 2 pkt 9 u.p.z.r.p., przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu zasadności stosowania wyłącznie wykładni językowej wyżej wymienionego przepisu, z jednoczesnym pominięciem celu wprowadzenia możliwości nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnego przez osobę pobierającą specjalny zasiłek opiekuńczy, błędny sposób wykładni tego przepisu naruszający konstytucyjną zasadę równości wobec prawa określoną w art. 32 Konstytucji RP, co miało wpływ na wynik sprawy poprzez odmowę przyznania skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnego.
Skarżący złożył również wniosek o przeprowadzenie dowodu w postaci korespondencji, potwierdzającej datę doręczenia pełnomocnikowi J. B. decyzji WZON w Szczecinie, ustalającej poziom potrzeby wsparcia, który to dowód jest niezbędny do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Zarzuty zostały uszczegółowione w uzasadnieniu skargi.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Sąd postanowił na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej "p.p.s.a.") dopuścić dowód, dołączony do skargi w postaci kopii dokumentu doręczenia decyzji o poziomie wsparcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał co następuje:
Spór dotyczy odmowy przyznania skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Wskazać należy, że w dniu 1 czerwca 2025 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz. U. z 2025 r. poz. 620). W niniejszej sprawie decyzja ostateczna została wydana przed datą wejścia w życie ww. ustawy, stąd w uzasadnieniu przywołano dotychczas obowiązujące przepisy u.p.z.r.p.
W pierwszej kolejności należy rozstrzygnąć czy w sprawie nie doszło do naruszenia art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
Zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a., decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych.
Jest to zasada trwałości decyzji administracyjnych, mająca na celu zapewnienie stabilności i pewności obrotu prawnego.
Jak wynika z akt, w dniu 7 maja 2024 r. skarżący złożył wniosek o rejestrację jako osoba bezrobotna. Do wniosku dołączył m.in. świadectwa pracy oraz decyzję OPS z dnia 24 kwietnia 2024 r., w której uchylono skarżącemu na jego wniosek specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad J. B. i zaświadczenie OPS z dnia 21 czerwca 2022 r. o pobieraniu przez skarżącego zasiłku specjalnego opiekuńczego z tytułu opieki nad J. B..
Starosta Myśliborski wydał w dniu 14 maja 2024 r., działając na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit.a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 71 ust. 1 i 2 u.p.z.r.p., art. 104 k.p.a., decyzję z dnia 14 maja 2024 r. nr EWI.711.170699/0014.2024, w której uznał skarżącego z dniem 7 maja 2024 r. za osobę bezrobotną i odmówił mu przyznania prawa do zasiłku. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że organ przeanalizował okres pobierania przez skarżącego specjalnego zasiłku opiekuńczego i uznał, że skarżący nie spełnił przesłanki z art. 71 ust. 2 pkt 9 u.p.z.r.p., gdyż utrata prawa do zasiłku nie została spowodowana śmiercią osoby, nad którą sprawowana była opieka.
Decyzja ta jest ostateczna (data doręczenia decyzji -15 maj 2024 r.). Skarżący nie wniósł od niej odwołania.
W dniu 13 maja 2025 r. (data nadania pisma w polskim urzędzie pocztowym) skarżący zwrócił się z wnioskiem o przyznanie mu zasiłku dla bezrobotnych na podstawie art. 71 ust. 1 pkt 2 w zw. ust. 2 pkt 9 u.p.z.r.p. Do wniosku dołączono decyzję OPS z dnia 24 kwietnia 2024 r. o uchyleniu skarżącemu na jego wniosek specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad J. B.; zaświadczenie OPS z dnia 21 czerwca 2022 r. o pobieraniu przez skarżącego zasiłku specjalnego opiekuńczego z tytułu opieki nad J. B.; decyzję WZON z dnia 20 kwietnia 2024 r. ustalającą J. B. poziom potrzeby wsparcia; kopię aktu zgonu J. B..
Skarżący wskazał, że wystąpił o uchylenie mu przedmiotowego zasiłku z uwagi na fakt złożenia do WZON wniosku o ustalenie poziomu wsparcia dla J. B., która nie otrzymała świadczenia wspierającego, gdyż zmarła.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącego wskazał, że ww. wniosek został złożony w celu przyznania skarżącemu zasiłku dla bezrobotnych od dnia 13 maja 2025 r. (data złożenia wniosku).
Oznacza to, że ww. wniosek nie został złożony w ramach trybów nadzwyczajnych, określonych w przepisach k.p.a.
Organ I instancji uznał, że ww. wniosek złożony został na podstawie art. 71 ust. 6 u.p.z.r.p., który umożliwia weryfikację decyzji organu I instancji z dnia 14 maja 2024 r.
Rejestracja bezrobotnych i poszukujących pracy następuje po przedstawieniu przez te osoby dokumentów niezbędnych do ustalenia ich statusu i uprawnień (art. 33 ust. 2 u.p.z.r.p.).
Zgodnie z art. 71 ust. 1 u.p.z.r.p., prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli:
1) nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, szkolenia, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz
2) w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni.
Okresy równoważne 365 dni z ww. przepisu określone zostały w art. 71 ust. 2 u.p.z.r.p.
Stosownie do art. 71 ust. 6 u.p.z.r.p., w przypadku udokumentowania przez bezrobotnego okresu uprawniającego do zasiłku po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy, jednak w okresie posiadania statusu bezrobotnego, prawo do zasiłku przysługuje od dnia udokumentowania tego prawa na okres, o którym mowa w art. 73 ust.1.
Podkreślić należy, że przy rejestracji dana osoba winna przedłożyć co do zasady komplet dokumentów, odnoszący się co do jej wykształcenia oraz okresów zatrudnienia lub okresów równoważnych, na podstawie których organ I instancji ustala prawo bezrobotnego do otrzymania zasiłku.
Zasadą jest, że przesłanki uzasadniające powstanie prawa do zasiłku powinny zostać udokumentowane najpóźniej do upływu 7 dni od rejestracji. Ustawodawca dopuścił możliwość późniejszego ich udokumentowania, pod warunkiem jednak, że stanie to się w okresie posiadania statusu bezrobotnego (art. 75 ust. 6 u.p.z.r.p.). Przykładem zastosowania wyjątku z art. 75 ust. 6 u.p.z.r.p. może być wydanie już po rejestracji bezrobotnego w urzędzie pracy, wyroku zawierającego sprostowanie jego świadectwa pracy w części dotyczącej trybu rozwiązania umowy o pracę (zmiana daty końcowej ustania zatrudnienia).
W przypadku udokumentowania przez bezrobotnego okresu uprawniającego do zasiłku po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się w urzędzie pracy, prawo do zasiłku przysługuje od dnia udokumentowania tego prawa.
Wskazać należy, że przepis art. 71 ust. 6 u.p.z.r.p. odnosi się do stanu faktycznego zaistniałego już po wydaniu decyzji dotyczącej uznania za osobę bezrobotną i odmówienia przyznania prawa do zasiłku. W związku z tym rozstrzyganie kwestii, o których przepis ten stanowi, nie może odbywać się w ramach wznowienia postępowania, ale w ramach nowego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2006 r. o sygn. akt I OSK 113/06).
W orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, że w sytuacji gdy strona nie może udokumentować faktu zatrudnienia z przyczyn od niej niezależnych przez złożenie oczekiwanego przez organ dokumentu, nie może ona ponosić negatywnych konsekwencji w postaci pozbawienia jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
W niniejszej sprawie już w dniu rejestracji skarżący przedłożył dokumenty, które miały świadczyć o jego prawie do zasiłku dla bezrobotnych, w tym spełnieniu przesłanki z art. 71 ust. 2 pkt 9 u.p.z.r.p. i jak wyżej wskazano w uzasadnieniu, kwestia ta została przez organ I instancji rozstrzygnięta decyzją z dnia 14 maja 2024 r.
Skarżący, składając wniosek z dnia 13 marca 2025 r. powołał się na spełnienie przesłanki z art. 71 ust. 2 pkt 9 u.p.z.r.p. w istocie na podstawie tych samych dokumentów, co złożone w trakcie rejestracji w urzędzie pracy w 2024 r. Załączone do wniosku dokumenty w postaci decyzji WZON o poziomie wsparcia dla J. B. oraz akt zgonu ww. osoby, w ocenie Sądu, nie mają wpływu na zmianę okresu uprawniającego skarżącego do uzyskania przedmiotowego zasiłku w stosunku do okresu wykazanego przez skarżącego w dniu rejestracji w urzędzie pracy.
Pokreślić należy, że w decyzji z dnia 14 maja 2024 r. organ I instancji nie zakwestionował faktu, że skarżący dłużej niż 365 dni pobierał specjalny zasiłek opiekuńczy, co do zasady wypełniona została zatem przesłanka okresu uprawniającego do otrzymania zasiłku dla bezrobotnych z art. 71 ust. 2 pkt 9 u.p.z.r.p. Organ I instancji nie przyznał skarżącemu ww. zasiłku z uwagi na to, że skarżący sam zrezygnował z pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego, a nie z powodu, iż osoba, którą się opiekował zmarła, o czym stanowi art. 71 ust. 2 pkt 9 u.p.z.r.p.
Skarżący mimo, że nie złożył odwołania od decyzji organu I instancji z dnia 14 maja 2024 r. w złożonym wniosku z 13 maja 2025 r. kwestionuje stanowisko organu.
Według skarżącego, nie jest istotny fakt kiedy zmarła osoba, którą się opiekowano. Skarżący podniósł także, że zrezygnował z pobierania ww. zasiłku dobrowolnie, gdyż nie chciał zwracać kwot pobranego zasiłku, gdyby J. B. przyznano świadczenie wspierające. J. B. nie uzyskała świadczenia wspierającego, gdyż zmarła, a mogła je otrzymać wcześniej, gdyby WZON nie prowadził tak długo postępowania w przedmiocie poziomu wsparcia.
Zdaniem Sądu, w złożonym wniosku z 13 marca 2025 r. skarżący w istocie dąży do ponownego zbadania sprawy zakończonej decyzją z dnia 14 maja 2024 r., by organ uznał, że już sam okres pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego jest wystarczający do przyznania skarżącemu zasiłku dla bezrobotnych.
Powyższe jest jednak niedopuszczalne, gdyż możliwość zaliczenia okresu pobierania przez skarżącego specjalnego zasiłku opiekuńczego dla potrzeb przyznania mu zasiłku dla bezrobotnych została rozstrzygnięta decyzją organu I instancji z dnia 14 maja 2024 r.
Według Sądu, podnoszone przez skarżącego okoliczności mogłyby być rozważane w toku postępowania odwoławczego od decyzji organu I instancji z dnia 14 maja 2024 r. przez organ odwoławczy, a później przez sąd administracyjny. Decyzja organu z dnia 14 maja 2024 r. zawierała stosowne pouczenie o sposobie i terminie złożenia odwołania.
Przywołane przez skarżącego orzeczenia sądów administracyjnych odnoszą się do wykładni art. 71 ust. 2 pkt 9 u.p.z.r.p., lecz wydane zostały na tle postępowań odwoławczych od decyzji organu I instancji, odmawiających danym osobom przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych przy ich rejestracji w organie. Stan faktyczny, objęty ww. wyrokami był zatem inny niż w rozpoznawanej sprawie.
W ocenie Sądu, decyzja z dnia 14 maja 2024 r. stoi na przeszkodzie ponownemu badaniu możliwości zaliczenia okresu pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego do okresu równoważnego okresowi z art. 71 ust. 1 pkt 2 u.p.z.r.p.
Tym samym art. 72 ust. 6 u.p.z.r.p. nie mógł być podstawą do ponownej analizy powyższego zagadnienia.
Powyższe rozważania skłoniły Sąd do uznania, że organy obu instancji, wydając decyzje w sytuacji istnienia w obrocie ostatecznej decyzji z dnia 14 maja 2024 r. naruszyły art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
Z tego też powodu Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stwierdził nieważność decyzji wydanych przez organy administracyjne obu instancji. Z uwagi na fakt, że organ I instancji wszczął postępowanie z wniosku skarżącego z 13 marca
2025 r. konieczne stało się umorzenie ww. postępowania na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., art. 205 § 2 p.p.s.a., § 14 ust. 1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).
Na rzecz skarżącego zasądzono od organu odwoławczego kwotę 497 zł tytułem kosztów postępowania, w tym 480 zł wynagrodzenia pełnomocnika i 17 zł opłaty skarbowej od złożonego dokumentu pełnomocnictwa.