II SA/Sz 399/25

II SA/Sz 399/25 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-08-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-06-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Świerzko-Bukowska /sprawozdawca/
Joanna Wojciechowska
Renata Bukowiecka-Kleczaj /przewodniczący/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1210
art. 99 ust 1,
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 1 par 1 i par 2, art. 145 par 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 28 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 25 listopada 2024 r. Starosta [...] (dalej: "Starosta", "organ I instancji") skierował K. Z. (dalej: "skarżąca") na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kat. A i B, wyjaśniając, że wnioskiem złożonym w dniu 11 października 2024 r. Komendant Powiatowy Policji w G. wniósł o skierowanie skarżącej na rzeczone badanie, z uwagi na spowodowanie przez nią zdarzenia drogowego w dniu 2 października 2024 r. w T. oraz stwierdzenie, w trakcie interwencji, że skarżąca ma problemy z chodzeniem, spowolnione ruchy i częściowy niedowład prawej ręki.
Skarżąca wniosła odwołanie od ww decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy") decyzją wydaną w dniu 2 kwietnia 2025 r., nr SKO.WD.470/4292/2024, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "k.p.a.") oraz art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1210, dalej: "u.k.p.") utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytaczając treść art. 75 ust. 1 pkt 5 i art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. wyjaśnił, że decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie wydaje się jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia.
W niniejszej sprawie zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącej nasuwają okoliczności wskazane we wniosku Komendanta Powiatowego Policji w G. z dnia 2 października 2024 r., w którym podano, że skarżąca ma problemy z chodzeniem, spowolnione ruchy oraz częściowy niedowład prawej ręki. Z uwagi na powyższe w celu usunięcia wątpliwości co stanu zdrowia skarżącej i jego wpływu na bezpieczeństwo uczestników ruchu drogowego, wnioskodawca uznał za konieczne wystąpienie z przedmiotowym wnioskiem.
Kolegium zaznaczyło, że do skierowania na badanie lekarskie nie jest konieczna pewność, co do istnienia zastrzeżeń co do stanu zdrowia osoby kierowanej na badanie, wystarczy bowiem duże prawdopodobieństwo, że jej stan zdrowia może mieć bezpośredni wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdu. Podkreśliło, że w kontekście art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. jego wykładnia powinna mieć na względzie cel ustawy o kierujących pojazdami, czyli zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym, stąd zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy winny dotyczyć aspektów zdrowia mogących mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów, a sformułowanie, że mają one być uzasadnione oznacza, że winny opierać się na wiarygodnych podstawach. Chodzi zatem o sytuację, gdy wątpliwości, co do stanu zdrowia kierowcy wynikają z ujawnienia się jakichś okoliczności faktycznych mogących mieć wpływ na zdolność prowadzenia pojazdu, których weryfikacja wymaga wiedzy specjalistycznej. Organy administracji nie dokonują bowiem samodzielnej oceny zdrowia kierujących pojazdami i nie przeprowadzają dodatkowych dowodów na tę okoliczność, a w szczególności nie analizują wyników badań lekarskich. Ich zadaniem jest jedynie ocena, czy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy stanowi wystarczającą podstawę do stwierdzenia przesłanki wystąpienia zastrzeżeń co do stanu zdrowia. Ponadto samo skierowanie na badanie lekarskie nie jest równoznaczne z pozbawieniem kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami, ponieważ jego celem jest wyjaśnienie istniejących w tym przedmiocie wątpliwości.
W ocenie Kolegium kontrola stanu zdrowia skarżącej – jako kierowcy winna uwzględniać wpływ dostrzegalnych i niekwestionowanych przez nią dysfunkcji kończyny górnej, spowolnionych ruchów na pełną zdolność do kierowania pojazdami.
Uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącej wyczerpują podstawy z art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p., skutkując skierowaniem na badania lekarskie, a posiadane informacje i ustalenia stanu faktycznego stanowiły wystraczającą podstawę do wydania decyzji w przedmiocie skierowania na badanie lekarskie.
Nie zgadzając się z ww. decyzją Kolegium K. Z. zaskarżyła ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając błędną wykładnię a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. przez przyjęcie, że jednorazowe zdarzenie daje podstawy do ustaleń, co do stanu zdrowia i stanowi przesłankę do skierowania na badania lekarskie. W oparciu o powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie we wskazanym zakresie postępowania administracyjnego oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wywiodła, że obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie w sprawie skierowania na badanie lekarskie jest ustalenie i wyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji, czyniąc zadość dyspozycji art. 107 § 3, art. 7 i 77 § 1 k.p.a. oraz § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 grudnia 2021 r. w sprawie kursu reedukacyjnego w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałaniu narkomanii oraz szczegółowych warunków i trybu kierowania na badania lekarskie lub badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu (Dz.U. z 2013 r., poz. 9), owych wątpliwości dotyczących okoliczności faktycznych. Z tej przyczyny decyzja wydana na podstawie art. 99 u.k.p. musi wskazywać fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyny odmówienia wiarygodności innym dowodom. Tymczasem decyzja organu I instancji w ogóle jest pozbawiona uzasadnienia w zakresie ustaleń faktycznych i bazuje wyłącznie na wzorze skierowania stanowiącym załącznik do ww. rozporządzenia, który nie stanowi urzędowego blankietu, o jakim mowa w art. 138 § 4 k.p.a. i nie może stanowić odstępstwa od przepisu art. 107 § 1 i 3 k.p.a. W niniejszej sprawie wnioski o stanie zdrowia skarżącej wysnuto na podstawie jednego zdarzenia, w którym została uderzona przez kierującego hulajnogą i w sposób oczywisty była zdenerwowana i wzburzona.
W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało wyrażone stanowisko w sprawie, wnosząc o jej oddalenie jako bezzasadnej. Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśniło, że podstawą faktyczną skierowania na badania lekarskie pozostają zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącej (niekwestionowane przez nią), a nie jednorazowe zdarzenie do którego odniesienie się uzasadnione było wyłącznie faktem ich ujawnienia podczas kontroli przez funkcjonariusza Policji w chwili zdarzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 120 w związku z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Taki wniosek złożyło Kolegium, zaś skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
Wskazać również należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach.
W przypadku zaś gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu.
Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola według powyższych kryteriów nie wykazała, aby zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów prawa uzasadniającym uwzględnienie skargi.
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] o skierowaniu skarżącej na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
Zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia. Regulacja ta pozostaje w ścisłym związku z treścią art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p, według którego badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia.
Użyte przez ustawodawcę sformułowania "wydaje decyzję administracyjną" (art. 99 ust. 1 u.k.p.) oraz "badaniu...podlega" (art. 75 ust. 1 u.k.p.) oznaczają, że skierowanie kierowcy na badanie lekarskie ma charakter decyzji związanej. Jeżeli zatem spełnione zostaną przesłanki ustawowe, to właściwy starosta zobowiązany jest do podjęcia decyzji kierującej kierowcę na to badanie. Skierowanie wydaje się, gdy istnieją - jak stanowi art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. "uzasadnione zastrzeżenia", lub - jak to określa art. 75 ust. 1 pkt 5 – "uzasadnione i poważne zastrzeżenia" co do stanu zdrowia kierowcy.
Sposób rozumienia pojęcia "uzasadnionych i poważnych zastrzeżeń" był już wielokrotnie wyjaśniany w orzecznictwie sądów administracyjnych. Wskazywano w szczególności, że "uzasadnione" to tyle, co oparte na konkretnych, wiarygodnych podstawach, zaś "poważne" to dotyczące takich aspektów zdrowia, które mogą mieć bezpośredni wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdu. Uzasadnione i poważne zastrzeżenia winny zatem mieć swoje źródło w tego rodzaju informacjach o stanie zdrowia, z których z dużym prawdopodobieństwem wynika, że u posiadacza prawa jazdy mogą występować przeciwwskazania zdrowotne co do możliwości jego dalszego bezpiecznego udziału w ruchu drogowym. Podkreśla się przy tym, że wydanie decyzji kierującej na badanie lekarskie nie musi łączyć się z pewnością co do istnienia przeciwskazań zdrowotnych kierowcy do prowadzenia pojazdami. Organ nie musi zatem udowodnić, że takowe istnieją, a wystarczającym jest prawdopodobieństwo w tym zakresie. Ostateczne rozstrzygnięcie tej kwestii pozostawione zostało uprawnionym lekarzom. Oznacza to równocześnie, że skierowanie na badanie lekarskie nie jest równoznaczne z pozbawieniem kierowcy prawa jazdy. Jego celem jest natomiast wyjaśnienie istniejących w tym przedmiocie wątpliwości. Powyższe może zaś prowadzić bądź do stwierdzenia istnienia przeciwskazań do kierowania pojazdami bądź stwierdzenia, że takie przeciwskazania nie występują. Poddając się takim badaniom kierowca umożliwia zatem wyjaśnienie zaistniałych wątpliwości przez uprawniony personel medyczny (por. wyroki NSA: z dnia 3 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 605/14; z dnia 2 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 1938/17; z dnia 12 września 2018 r., sygn. akt I OSK 2501/16; z dnia 18 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 514/19; z dnia 26 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 1739/19; z dnia 22 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 2528/20).
Jak słusznie podkreślał organ odwoławczy, przy interpretacji powyższej przesłanki należy mieć na względzie cel ustawy o kierujących pojazdami, a więc zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym. Należy zatem pamiętać, że dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym niezbędne jest czuwanie nad tym, aby osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą w tym zakresie sprawność i to nie tylko w chwili ubiegania się o uprawnienia, ale również w okresie późniejszego z nich korzystania (por. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2023 r., sygn. akt II GSK 866/23). W interesie społecznym jest bowiem, aby wszyscy kierowcy posiadali predyspozycje zdrowotne do prowadzenia pojazdów silnikowych, w sposób który nie będzie zagrażał nie tylko ich zdrowiu i życiu, lecz również wszystkich innych użytkowników dróg.
W rozpoznawanej sprawie niewątpliwie za wiarygodną podstawę działania organów administracji w sprawie należy uznać wniosek Komendanta Powiatowego Policji w G.. Wnioskodawca wskazał, że podczas interwencji w związku ze spowodowanym przez skarżącą zdarzeniem drogowym, stwierdzono, że skarżąca ma problemy z chodzeniem, spowolnione ruchy, częściowy niedowład prawej kończyny górnej. W ocenie Sądu słuszny był wniosek organów, że przedstawione w uzasadnieniu wniosku okoliczności nasuwają poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącej w kontekście jej udziału w ruchu drogowym jako kierowcy pojazdu.
Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu skargi, że jednorazowe zdarzenie nie daje podstawy do ustaleń co do stanu zdrowia i nie stanowi przesłanki do skierowania skarżącej na badanie lekarskie podkreślić należy, że sam fakt spowodowania przez skarżącą zdarzenia drogowego nie stanowił podstawy do uznania, iż istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Podstawą skierowania wniosku przez Komendanta Powiatowego Policji był stan fizyczny i zdrowotny stwierdzony podczas interwencji związanej z tym zdarzeniem.
Podkreślić również należy, że skierowanie na badania lekarskie ma na celu potwierdzenie, że w danym stanie zdrowotnym dana osoba nie będzie stwarzać niebezpieczeństwa w ruchu drogowym. Oczywistym jest że niedomagania zdrowotne kierowcy są ważnym czynnikiem wpływającym na jego bezpieczeństwo, jak i innych użytkowników dróg. Stan zdrowia kierowcy jest niewątpliwie istotną przesłanką bezpieczeństwa ruchu i od dyspozycji psychofizycznej kierowcy zależy bezpieczeństwo ruchu. Dla takiego bezpieczeństwa niezbędne jest czuwanie nad tym, aby osoby posiadające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą sprawność nie tylko w chwili ubiegania się o takie uprawnienie, ale także w okresie późniejszym, kiedy korzystają z tych uprawnień.
Wbrew zarzutom skargi, postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone zgodnie z prawem, organy obu instancji nie dopuściły się naruszenia przepisów w tym względzie. Skierowanie skarżącej na badania lekarskie zostało wydane po zgromadzeniu materiału dowodowego, który był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy uzasadnił swoje stanowisko dostatecznie, wskazując na cele stosowanych uregulowań - przeciwdziałanie uczestniczeniu w ruchu drogowym osób, których stan zdrowia może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego i innych jego uczestników. Tym samym nie można wydanemu rozstrzygnięciu skutecznie postawić zarzutu dowolności.
W tym stanie sprawy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.
Orzeczenia sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu niniejszego wyroku są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.