II SA/Sz 394/22

II SA/Sz 394/22 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2022-10-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-04-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Bolesław Stachura /sprawozdawca/
Joanna Wojciechowska /przewodniczący/
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Opłaty administracyjne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2233
art. art. 35, art. 271 ust. 1 pkt 4, ust. 5, art. 270 ust. 1 i 11,
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
Dz.U. 2021 poz 736
par 10 ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministra z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (t.j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7a par 1, art. 7, 77, 80, art. 107 par 1 pkt 2 i 4 , par 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151, art. 145 par 1,
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 października 2022 r. sprawy ze skargi O. G. na decyzję Inne z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty stałej za wprowadzanie ścieków przemysłowych do wód oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu 19 stycznia 2022 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w Szczecinie (zwane dalej jako: "organ I instancji") na podstawie
art. 271 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2021 r. poz. 2233 ze zm., zwanej dalej: "Prawem wodnym") oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2021 r., poz. 736 ze zm. – zwanego dalej: "rozporządzeniem") ustaliło O. S.A. (zwanej dalej: "Spółką", "Stroną", "Skarżącą"), w formie informacji rocznej, za okres od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. opłatę stałą w wysokości [...] zł za wprowadzanie ścieków przemysłowych pochodzących z testów pomp przeciwpożarowych Terminala regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Ś. do wód Morza Bałtyckiego.
Organ wskazał, że opłata stała została obliczona zgodnie z art. 271 ust. 5 Prawa wodnego, jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej [...] zł na dobę za 1 m3/s, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi w ilości [...] m3/h i wynoszącym po przeliczeniu "[...] m3/s". Przeliczenia dokonano zgodnie z dodanym do Prawa wodnego art. 552a, który obowiązuje od 1 stycznia 2020 r. Wysokość jednostkowej stawki opłaty stałej została określona w § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2021 r. poz. 736 ze zm.).
W dniu 4 lutego 2022 r. Spółka złożyła reklamację, w której nie zgodziła się
z wysokością opłaty w powołanej informacji rocznej. Podniosła, że decyzja marszałka została wydana w oparciu o operat wodnoprawny, który stanowi integralną część wydanego pozwolenia.
W ocenie Strony w przedmiotowej informacji nieuzasadnione było przyjęcie
do ustalenia wysokości opłaty stałej czasu wyrażonego w dniach w ilości 365 dni, które w znacznej ilości zawyżają wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód,
tj. Morza Bałtyckiego. W pozwoleniu wodnoprawnym wydanym przez marszałka nie było przedstawionych danych dotyczących maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych
do wód lub do ziem wyrażonych w m3/s, czy czasu wyrażonego w dniach. W przypadku maksymalnej wysokości ścieków wartość podana w pozwoleniu wyrażona w m3/h została przeliczona, natomiast w stosunku do czasu wyrażonego w dniach przyjęto wprost
356 dni, co było nieuzasadnione.
W pkt 2.1. operatu wodnoprawnego, stanowiącego integralną część udzielonego pozwolenia, określono częstotliwość wprowadzania ścieków i czas ich wprowadzania
dla pompy elektrycznej P-1001 oraz pompy diesela P-1 002. Przeliczając częstotliwość 52 dni w roku przez łączny czas 40 minut wprowadzania ścieków, przekłada się
to na faktyczne wprowadzanie ścieków przez 36 godzin, co stanowi 2 dni. Odnosząc faktyczny czas wprowadzania ścieków do czasu wyrażonego w dniach, wynoszący 2 dni, wysokość opłaty stałej powinna wynieść [...] zł.
Założony czas pracy pomp wynoszący 365 dni oznaczałby stan awarii przemysłowej utrzymujący się cały rok, co jest wysoce nieprawdopodobne. Pompy są uruchamiane z wyznaczoną częstotliwością, aby potwierdzić ich gotowość do sytuacji awaryjnych.
Powołując się na stanowisko prezentowane w orzecznictwie, Strona zwróciła się o ponowną analizę wysokości naliczonej opłaty stałej, z uwzględnieniem faktycznego czasu wprowadzania ścieków do morza, wynoszącego 2 dni, co ma znaczący wpływ
na wysokość opłaty stałej.
Decyzją z dnia 21 lutego 2022 r. nr SZ.ZUO.4.4700.443.2022.AŁ, wydaną
na podstawie art. 273 ust. 6 w związku z art. 271 ust. 1 pkt 4, art. 14 ust. 2 i ust. 6 Prawa wodnego oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 roku, poz. 2000; zwanej dalej: "K.p.a."), Dyrektor Zarządu Zlewni w Szczecinie Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie określił Skarżącej za okres od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. opłatę stałą w wysokości [...] zł za wprowadzanie ścieków przemysłowych do wód Morza Bałtyckiego
na podstawie decyzji Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego z dnia
5 października 2015 r. znak: WOŚ.II.7322.11.5.2015.KB. W uzasadnieniu Organ wskazał, że nie uznał reklamacji Spółki, gdyż przy ustalaniu wysokości opłaty nie można opierać się na danych o rzeczywistych ilościach wprowadzanych ścieków do wód. Opłata stała ma wymiar roczny i co do zasady ustala się ją za 365 dni niezależnie
od rzeczywistego czasu korzystania z usługi wodnej.
Następnie organ stwierdził, że w pozwoleniu wodnoprawnym Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 5 października 2015 r. znak WOŚ.II.7322.11.5.2015.KB, na podstawie którego ustalona została wysokość opłaty stałej, określono maksymalny zrzut ścieków przemysłowych w ilości [...] m3/rok, natomiast nie wskazano terminów wprowadzania ścieków. Przedmiotowa opłata stała została obliczona zgodnie z art. 271 ust. 5 Prawa wodnego.
Organ za niezrozumiały uznał zarzut dotyczący zastosowania przez organ
I instancji przeliczenia ilości ścieków wyrażonej w m3/h na m3/s skoro przepisy Prawa wodnego tak nakazują. Zdaniem organu powołanie się na rozstrzygnięcie zawarte
w wyroku WSA w Opolu z dnia 4 września 2018 r., sygn. akt I SA/Op 207/18 było chybione, ponieważ sprawa dotyczyła opłaty stałej naliczonej w roku 2018 kiedy to Prawo wodne nie zawierało art. 552a, który ma zastosowanie do opłat stałych od 2020 roku
i sprecyzował jaki parametr należy zastosować do obliczenia opłaty jeżeli pozwolenie wodnoprawne nie określa ilości wprowadzanych ścieków w m3/s.
Organ nie zgodził się również z twierdzeniem, że operat wodnoprawny stanowił integralną część wydanego pozwolenia wodnoprawnego, ponieważ jest on tylko podstawą do wydania pozwolenia wodnoprawnego. Zgodnie z art. 271 ust. 5 Prawa wodnego, obliczenia opłaty stałej należy dokonać na podstawie ilości ścieków określonej w pozwoleniu wodnoprawnym lub zintegrowanym.
Odnosząc się do głównego zarzutu, tj. przyjęcia do obliczenia wysokości opłaty czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni, organ powołał się na pogląd reprezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i stwierdził, że brak jest podstaw do przyjęcia, że czynnik czasu korzystania z wód jako element iloczynu będącego podstawą obliczenia wysokości opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi może być rozumiany jako okres rzeczywistego wprowadzania tych ścieków w ciągu roku.
Dalej wskazał, że Spółka korzysta z pozwolenia wodnoprawnego z dnia
5 października 2015 r., na wprowadzanie ścieków do wód w ilości [...] m3/h,
co oznaczało, że zgodnie z art. 298 pkt 1 Prawa wodnego obowiązana jest ponosić opłatę stałą za usługi wodne. W rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka obligująca Dyrektora do wydania decyzji określającej wysokość opłaty stałej za okres od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r., która wynosi [...] zł za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, albowiem reklamacja nie została uznana przez organ II instancji.
Na koniec organ przytoczył i omówił przepisy prawne mające zastosowanie
w sprawie.
Skarżąca wywiodła skargę na powyższą, decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:
- przepisu art. 271 ust 1 pkt 4 Prawa wodnego poprzez ich błędną wykładnię,
co miało wpływ na wynik sprawy, polegającą na dowolnej, wyłącznie pro fiskalnej wykładni przesłanki okresu korzystania przez Skarżącą z wód na poziomie 365 dni z pominięciem ustalenia rzeczywistego okresu korzystania zgodnie z rygorem normy z art. 271 ust 3 i ust 5 Prawa wodnego wynikającego z pozwolenia Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 5 października
2015 r. znak WOŚ.II.7322.11.5.2015.KB, wskazującą na maksymalny zrzut ścieków przemysłowych w ilości [...]/d oraz 70400 m3/rok
a pochodzących z testów pomp przeciwpożarowych Terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Ś. do wód morza, łącznie prowadzące do rażąco wadliwego naliczenia opłat za usługi wodne;
- przepisu art. 35 ust 1 i 3 Prawa wodnego w związku z art. 7a K.p.a. polegającego na błędnej wykładni gramatycznej pojęcia usługi wodnej, wymagającej ustalenia okresu rzeczywistego korzystania z takich usług przez Skarżącą w ramach korzystania z wód, szczegółowo opisanego na stronach 24 operatu wodnoprawnego z dnia 18 sierpnia 2015 r., będącego integralną częścią
ww. pozwolenia wodnoprawnego.
II. Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy,
a to:
- naruszenie przepisu art. 7, art. 7a, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. oraz art. 271 ust 1 pkt 4 Prawa wodnego poprzez ich błędną wykładnię, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to polegające na niewyczerpującym zebraniu całego materiału dowodowego i niewyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, sprowadzającego się
do zaniechania przez Organ uwzględnienia i oceny informacji ujętych na stronie 24 operatu wodnoprawnego z dnia 18 sierpnia 2015 r., będącego integralną częścią ww. pozwolenia wodnoprawnego, w tym oceny maksymalnych ilości ścieków przemysłowych do wód morza, prowadzące do błędnego ustalenia czasu wyrażonego w dniach jako okresu 365 dni korzystania z usług wodnych
w 2022 roku. Przywołana decyzja marszałka udziela Skarżącej pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wód - wprowadzanie do wód morza ścieków przemysłowych po przeprowadzonych testach pomp przeciwpożarowych Terminalu regazyfikacyjnego, na zasadach tam szczegółowo określonych, zarówno jeśli chodzi o termin jak i maksymalną ilość ścieków wprowadzanych
do wód morza;
- pominięcia (wbrew rygorom art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a.) ustalenia
w oparciu o wydane pozwolenie wodnoprawne oraz operat wodnoprawny, wydanych na potrzeby testów pomp przeciwpożarowych Terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Ś. do wód morza, czasu wyrażonego w dniach faktycznego okresu korzystania z usług wodnych
w zakresie wprowadzania ścieków do wód morza, prowadzące do całkowicie sprzecznego z okolicznościami sprawy przyjęcia przez organ czasu wyrażonego w dniach jako okresu korzystania z usług wodnych w 2022 roku na poziomie
365 dni w zakresie przekraczającym poziom wynikający z pozwolenia wodnoprawnego, a w konsekwencji do wydania zaskarżonej decyzji
z naruszeniem powołanych przepisów prawa;
- naruszenia art. 8 i art. 107 § 1 ppkt 2,4, § 3 K.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niewskazanie wyczerpującej podstawy prawnej tejże decyzji, pozbawionej normy bezpośrednio odnoszącej się do sposobu obliczania wysokości opłaty stałej;
- naruszenie art. 107 § 1 pkt 4 K.p.a. w zw. z art. 271 ust 1 oraz art. 273 ust 6 Prawa wodnego, a to poprzez nieuznanie reklamacji Skarżącej na informację wydaną
bez podstawy prawnej, albowiem podana w informacji podstawa prawna (art. 271 ust. 1 Prawa wodnego) jest dalece ogólnikowa i nieprecyzyjna uniemożliwiająca jej interpretację i późniejszą kontrolę.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty, Skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi
i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia na rzecz Skarżącej od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swój dotychczasowy pogląd zaprezentowany w decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 12 października 2022 r. Skarżąca złożyła pismo procesowe, w którym w całości podtrzymała swoje stanowisko przedstawione
we wniesionej skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095). Zgodnie z tym przepisem, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodnicząca Wydziału I zarządzeniem z dnia 1 września 2022 r. skierowała sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, gdyż brak było zgody wszystkich stron postępowania na rozpoznanie sprawy na rozprawie odmiejscowionej.
Dalej wyjaśnić należy, że w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. - zwanej dalej: "p.p.s.a."), uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub jego wydania z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie natomiast do art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje
na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne.
Zgodnie z art. 35 ust. 1 Prawa wodnego usługi wodne polegają na zapewnieniu gospodarstwom domowym, podmiotom publicznym oraz podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą możliwości korzystania z wód w zakresie wykraczającym poza zakres powszechnego, zwykłego oraz szczególnego korzystania z wód,
przy czym – w myśl art. 35 ust. 3 pkt 5 Prawa wodnego usługi wodne obejmują wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, obejmujące także wprowadzanie ścieków do urządzeń wodnych. Stosownie do art. 268 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego
za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi uiszcza się opłaty za usługi wodne.
Zgodnie natomiast z art. 270 ust. 1 pkt 4 Prawa wodnego wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne w formie informacji rocznej, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie koncentruje się na dokonanej przez organ wykładni art. 271 ust. 1 pkt 4 Prawa wodnego.
W ocenie Skarżącej organ naruszył powołany przepis, błędnie uznając
za podstawę obliczenia opłaty stałej parametr czasu wyrażonego w dniach (w ilości 365 dni) bez odniesienia go do ilości dni faktycznego zrzutu ścieków przemysłowych, pomimo że obowiązek prowadzenia testów pomp przeciwpożarowych wynika z technicznych wymogów zachowania w sprawności tych urządzeń. Do wyliczenia opłaty stałej
– zdaniem Skarżącej - nie można przyjąć 365 dni skoro korzystanie z usług wodnych
w okresie roku będzie miało miejsce 52 dni w roku lub 2 dni w roku, co znajduje potwierdzenie w operacie wodnoprawnym, na podstawie którego wydano pozwolenie wodnoprawne – stanowiące integralną część udzielonego pozwolenia wodnoprawnego. Skarżąca wskazała, że dla:
- pompy elektrycznej P-1001 "Test pompy elektrycznej odbywał się będzie raz
w tygodniu przez około 10 minut. Całkowita ilość wody zrzuconej podczas testu
do morza wynosić będzie około 350 m3";
- pompy diesla P-1002 "Test pompy wysokoprężnej odbywał się będzie raz
w tygodniu przez około 30 minut. Całkowita ilość wody zrzuconej podczas testu
do morza wynosić będzie około 1000 m3".
Skarżąca stwierdziła, że przeliczając częstotliwość 52 dni w roku przez łączny czas 40 minut wprowadzania ścieków, przekłada się to na faktyczne wprowadzanie ścieków przez 36 godzi, co stanowi 2 dni. Przekładając faktyczny czas wprowadzania ścieków na czas wyrażony w dniach, wynoszący 2 dni, wysokość opłaty stałej powinna wynieść [...] zł. Z kolei przyjmując nawet, że czas wyrażony w dniach w ilości 52 dni,
to wysokość opłaty stałej wyniosłaby [...] zł. Natomiast organ niesłusznie ustalił wysokość opłaty stałej za wprowadzenie ścieków do morza na kwotę [...]zł, biorąc pod uwagę czas wyrażony w dniach, tj. w ilości 365 dni.
W ocenie Sądu stanowisko Strony skarżącej jest nieprawidłowe.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażony został już pogląd - z którym Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni się zgadza - że czynnik czasu korzystania z wód jako element iloczynu będącego podstawą obliczenia wysokości opłaty stałej za usługi wodne, nie może być rozumiany jako okres rzeczywistego korzystania
z tych usług (por. wyroki WSA: w Rzeszowie z dnia 17 września 2019 r., sygn. akt
II SA/Rz 653/19, w Szczecinie z dnia 20 września 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 838/18,
w Krakowie z dnia 8 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 586/18). Przyjąć bowiem należy, że ustawodawca wprowadzając podział opłat za usługi wodne na opłaty stałe i opłaty zmienne, wyraźnie zmierzał do osiągnięcia odmiennego celu i zróżnicowania charakteru tych opłat.
Opłata stała stanowi ustalany abstrakcyjnie, według określonego wzoru, ekwiwalent za gotowość środowiska do świadczenia usług określonych w pozwoleniu wodnoprawnym. Opłata ta naliczana jest niejako ryczałtowo, w taki sam sposób
w stosunku do wszystkich podmiotów korzystających z określonych usług wodnych,
a jej wysokość jest zróżnicowana w zależności od treści pozwolenia wodnoprawnego.
Z kolei opłata zmienna, wnoszona za określone w ustawie usługi wodne, stanowi zindywidualizowany ekwiwalent za korzystanie ze środowiska, uzależniony od różnych dodatkowych czynników np. istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych (zob. art. 270 ust. 11 Prawa wodnego) czy też właśnie dodatkowych parametrów mierzalnych, jak w przypadku faktycznego poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych (zob. art. 270 ust. 1 Prawa wodnego).
O ile zatem wysokość opłaty zmiennej jest uzależniona od faktycznej ingerencji
w środowisko naturalne, o tyle wysokość opłaty stałej kształtują te same czynniki,
a jej wysokość zależy wyłącznie od wielkości, w rozpatrywanej sprawie wprowadzenia ścieków przemysłowych do wód morza, określonego w pozwoleniu wodnoprawnym, bowiem pozostałe parametry są identyczne dla wszystkich podmiotów.
Zwrócić należy ponadto uwagę na to, że pozwolenie wodnoprawne jest wydawane na czas określony. Z kolei z art. 271 ust. 1 Prawa wodnego wynika, że opłata ustalana jest w formie informacji rocznej, zaś w art. 271 ust. 6 Prawa wodnego wskazano,
że podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne wnosi opłatę stałą
na rachunek bankowy Wód Polskich w 4 równych ratach kwartalnych nie później
niż do końca miesiąca następującego po upływie każdego kwartału. Zatem już z samego sformułowania, że opłata ma być uiszczona w równych (czterech) ratach kwartalnych, wynika założenie ustawodawcy, że roczny wymiar opłaty ma charakter stały i od początku roku z góry ustalony, co prowadzi do wniosku, że przy ustalaniu wysokości tej opłaty nie ma znaczenia rzeczywista ilość wykorzystanych wód w ciągu roku (wiążąca się
np. z faktyczną ilością dni, w których nastąpi pobór tych wód). Jeśli założenie byłoby przeciwne, to ustawodawca nie mógłby przyjąć, że za każdy z czterech kwartałów wysokość opłaty będzie równa, skoro w każdym kwartale ilość wprowadzonych ścieków przemysłowych (zrzuconych przez Skarżącą do wód morza) mogłaby być inna.
Należy zatem przyjąć, że w przypadku opłaty stałej za usługi wodne ustawodawca nie przewidział możliwości wyliczania dni wprowadzenia ścieków czy też faktycznej ilości takiego zrzutu ścieków.
Przepis art. 271 ust. 5 Prawa wodnego przewiduje bowiem, że wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s.
Czynnik powyższego iloczynu w postaci "określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s" nawiązuje wprost do wartości niezależnej od faktycznej (rzeczywistej) ilości wprowadzonych ścieków (bowiem każdorazowo ma być to ilość maksymalna określona we właściwym pozwoleniu). Również czynnik czasu wprowadzenia ścieków ("czasu wyrażonego w dniach") ma charakter stały i niezależny od faktycznej (realnej) ilości dni tego wprowadzenia ścieków. Skoro opłata stała - jak już wyżej stwierdzono - ma charakter roczny i uniezależniony od faktycznej ilości
dni wprowadzenia ścieków (a także rzeczywistej ilości zrzuconych ścieków),
to niewątpliwie czynnik czasowy iloczynu ("czas wyrażony w dniach") musi obejmować wszystkie dni kalendarzowe roku w liczbie - co do zasady - 365 (z wyjątkiem lat przestępnych - 366). Jednocześnie trzeba także zauważyć, że skoro opłata stała jest ustalana za okres roczny, lecz czas wprowadzenia ścieków jest krótszy niż cały rok (np. ze względu na wydanie pozwolenia wodnoprawnego w trakcie roku kalendarzowego
czy też analogicznie w przypadku upływu terminu ważności takiego pozwolenia w trakcie roku), to w takim przypadku możliwa jest sytuacja, w której ustalając wysokość opłaty
na dany rok kalendarzowy, czynnik czasowy iloczynu z art. 271 ust. 5 Prawa wodnego ("czasu wyrażonego w dniach") nie będzie obejmował pełnych 365 lub 366 dni, lecz tylko określoną część roku kalendarzowego. Powyższy pogląd został wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w prawomocnym wyroku z dnia 16 grudnia 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 336/21 i Sąd rozpoznający sprawę w pełni podzielając zawarte tam stwierdzenia, powyżej również nimi się posłużył.
Podsumowując, Sąd wskazuje, że zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego są niezasadne. Organ dokonał prawidłowej wykładni istotnego dla sprawy art. 271 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 5 Prawa wodnego i w prawidłowej wysokości określił wysokość opłaty stałej.
Natomiast nawiązując do zarzutu naruszenia artykułu 7a § 1 K.p.a. Sąd zauważa, że stanowi on, że jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. W ocenie Sądu, treść przepisu art. 271 ust. 5 Prawa wodnego nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Podobnie nie budzi wątpliwości treść przytoczonego powyżej art. 35 ust. 1 i ust. 3 Prawa wodnego, w którym ustawodawca wprowadził definicję "usług wodnych" (ust. 1) i wskazał co one obejmują (ust. 3). Mając powyższe na uwadze, Sąd nie podzielił zarzutu naruszenia powyższego przepisu
Z kolei dalsze postawione przez Skarżącą zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a.) są konsekwencją prezentowanej odmiennej wykładni przepisów prawa materialnego i jako takie, nie mogły być również uwzględnione przez Sąd. W związku z powyższym za nieuprawniony należy także uznać zarzut naruszenia przez organ art. 107 § 1 pkt 2 i pkt 4, § 3 K.p.a., gdyż poczynione
na podstawie wszechstronnie zgromadzonego materiału dowodowego ustalenia, organ przedstawił w zaskarżonej decyzji, która została uzasadniona w sposób przekonujący i jasny zarówno co do stanu faktycznego jak i prawnego sprawy. W ocenie Sądu prawidłowe uzasadnienie zaskarżonej decyzji umożliwia stronie zapoznanie się z motywami, którymi kierował się organ, a także pozwala na skontrolowanie przez Sąd prawidłowości rozstrzygnięcia. Uzasadnienie decyzji zawiera również szczegółowe ustosunkowanie się do zarzutów zawartych w odwołaniu. Nie mogły też skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji zarzuty dotyczące wskazania ogólnikowej i nieprecyzyjnej podstawy prawnej w wydanej informacji, nie dotyczą one bowiem zaskarżonej decyzji.
Podsumowując, skoro jednostkowa stawka opłaty za usługi wodne
za wprowadzenie ścieków do wód morza w formie opłaty stałej wynosi [...] zł (§ 10 ust. 1 rozporządzenia), czasu wyrażonego w dniach wynoszącego 365 dni i maksymalnego zrzutu określonego w pozwoleniu wodnoprawnym w ilości [...] m3/h i wynoszącego
po przeliczeniu [...] m3/s, to należy stwierdzić, że organy ustaliły opłatę stałą
w prawidłowej wysokości.
Strona, która uzyskała pozwolenie wodnoprawne o takiej treści jak
w przedmiotowej sprawie, musi zatem liczyć się z konsekwencją takiego pozwolenia
w postaci obowiązku uiszczenia opłaty w wysokości ustalonej według zasad przewidzianych w art. 271 ust. 5 Prawa wodnego.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. – orzekł
o oddaleniu skargi.
Orzeczenia sądów administracyjnych przytoczone w uzasadnieniu dostępne są na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.