II SA/Sz 387/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2025-07-22
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo miejscowesamorząd gminnyzarządzenierozstrzygnięcie nadzorczekompetencjenieruchomościinfrastruktura technicznapublikacjaDziennik Urzędowy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę Burmistrza Lipian na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, uznając, że zarządzenie dotyczące zasad udostępniania nieruchomości gminnych nie jest aktem prawa miejscowego, a Burmistrz nie posiada kompetencji do jego wydania.

Burmistrz Lipian zaskarżył rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, które stwierdziło nieważność § 10 jego zarządzenia dotyczącego zasad udostępniania nieruchomości gminnych na potrzeby infrastruktury technicznej. Burmistrz argumentował, że zarządzenie jest aktem prawa miejscowego i powinno być publikowane. Wojewoda uznał je za akt kierownictwa wewnętrznego. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko Wojewody, że Burmistrz nie ma kompetencji do wydawania aktów prawa miejscowego w tej materii, a zarządzenie nie spełnia wymogów aktu prawa miejscowego.

Sprawa dotyczyła skargi Burmistrza Lipian na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Zachodniopomorskiego, które stwierdziło nieważność § 10 zarządzenia Burmistrza nr 26/2025. Zarządzenie to określało zasady udostępniania nieruchomości gminnych na potrzeby infrastruktury technicznej oraz stawki opłat. Wojewoda uznał, że zarządzenie nie jest aktem prawa miejscowego, a jedynie aktem kierownictwa wewnętrznego, a jego § 10 dotyczący wejścia w życie jest nieuprawniony. Burmistrz zarzucił naruszenie przepisów materialnych i procesowych, twierdząc, że zarządzenie ma charakter generalny i abstrakcyjny, a zatem jest aktem prawa miejscowego, co potwierdził wcześniejszy wyrok WSA w podobnej sprawie dotyczącej zarządzenia nr 25/2021. Sąd administracyjny oddalił skargę. Sąd podzielił stanowisko Wojewody, że zarządzenie nr 26/2025 zawiera normy generalne i abstrakcyjne, jednakże podkreślił, że kompetencja do stanowienia aktów prawa miejscowego co do zasady przysługuje radzie gminy, a upoważnienie do wydania takiego aktu powinno wynikać z ustawy. Sąd wskazał, że Burmistrz nie posiada kompetencji do wydawania aktów prawa miejscowego w tej materii, a jedynie do gospodarowania mieniem komunalnym, co nie jest równoznaczne z uprawnieniem do stanowienia aktów normatywnych. W związku z tym, rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody nie naruszało prawa, a skarga Burmistrza nie zasługiwała na uwzględnienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zarządzenie to nie stanowi aktu prawa miejscowego, a Burmistrz nie posiada kompetencji do jego wydania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że choć zarządzenie zawiera normy generalne i abstrakcyjne, to kompetencja do stanowienia aktów prawa miejscowego co do zasady przysługuje radzie gminy, a upoważnienie do wydania takiego aktu powinno wynikać z ustawy. Burmistrz nie posiada takich kompetencji w tej materii.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

u.s.g. art. 98 § 1 i 2

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 91

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 30 § ust. 2 pkt 3

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 25

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 40 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 41

Ustawa o samorządzie gminnym

u.g.n. art. 25 § ust. 1 i 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Pomocnicze

u.s.g. art. 85

Ustawa o samorządzie gminnym

u.g.n. art. 23

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.o.a.n. art. 13 § pkt 2

Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

p.p.s.a. art. 134 § ust. 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 148

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1 i § 2 pkt 7

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 87 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 94

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 88 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarządzenie Burmistrza nr 26/2025 nie jest aktem prawa miejscowego. Burmistrz nie posiada kompetencji do wydawania aktów prawa miejscowego w zakresie ustalania zasad udostępniania nieruchomości gminnych. Kompetencja do stanowienia aktów prawa miejscowego co do zasady przysługuje radzie gminy.

Odrzucone argumenty

Zarzadzenie nr 26/2025, ze względu na normy generalne i abstrakcyjne, stanowi akt prawa miejscowego. Wcześniejszy wyrok WSA w sprawie sygn. akt II SA/Sz 106/23 potwierdza, że podobne zarządzenie jest aktem prawa miejscowego. Zarzadzenie nr 26/2025 jest wykonaniem wyroku WSA i powinno być publikowane.

Godne uwagi sformułowania

kompetencja do stanowienia aktów prawa miejscowego – co do zasady – przysługuje radzie gminy upoważnienie do wydania tego rodzaju aktu powinno wynikać z ustawy przyznanie Burmistrzowi prawa wykonywania czynności w zakresie gospodarowania mieniem komunalnym (...) nie jest równoznaczne z udzieleniem mu kompetencji do stanowienia aktów normatywnych

Skład orzekający

Joanna Świerzko-Bukowska

sprawozdawca

Katarzyna Sokołowska

przewodniczący

Wiesław Drabik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja kompetencji organów gminy do wydawania aktów prawa miejscowego, zwłaszcza w kontekście gospodarowania mieniem komunalnym i zasad udostępniania nieruchomości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej Burmistrza i jego kompetencji w zakresie wydawania zarządzeń o charakterze normatywnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii podziału kompetencji między organami gminy oraz charakteru prawnego zarządzeń wydawanych przez Burmistrza. Jest to istotne dla samorządowców i prawników zajmujących się prawem administracyjnym i samorządowym.

Czy Burmistrz może tworzyć prawo miejscowe? Sąd rozstrzyga o kompetencjach.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 387/25 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-07-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-06-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Świerzko-Bukowska /sprawozdawca/
Katarzyna Sokołowska /przewodniczący/
Wiesław Drabik
Symbol z opisem
6269 Inne o symbolu podstawowym 626
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne
Prawo miejscowe
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1465
art. 98 ust. 1 i 2, art. 91, art. 85, art. 30 ust. 2 pkt 3, art. 25, art. 23, art. 40 ust. 1, art. 41
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Emilia Szeliga-Rydzewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 lipca 2025 r. sprawy ze skargi Burmistrza Lipian na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 7 kwietnia 2025 r., nr P-1.4131.101.2025.KN w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia w sprawie ustalenia zasad udostępniania nieruchomości Gminy Lipiany, nieruchomości będących przedmiotem użytkowania wieczystego Gminy Lipiany, a także udziału w nieruchomościach gruntowych, których Gmina Lipiany jest współwłaścicielem, na potrzeby infrastruktury technicznej uzbrojenia terenu w celu budowy, przebudowy, naprawy, modernizacji, konserwacji, eksploatacji inwestycji wraz z urządzeniami towarzyszącymi oraz stawek opłat w związku z umieszczeniem lub wymianą urządzeń infrastruktury technicznej wraz z urządzeniami towarzyszącymi oddala skargę.
Uzasadnienie
Wojewoda Zachodniopomorski rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 7 kwietnia 2025 r., nr P-1.4131.101.2025.KN działając na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1465 ze zm., dalej: "u.s.g."), stwierdził nieważność § 10 zarządzenia Burmistrza Lipian z dnia 27 lutego 2025 r., nr 26/2025 w sprawie ustalenia zasad udostępniania nieruchomości Gminy Lipiany, nieruchomości będących przedmiotem użytkowania wieczystego Gminy Lipiany a także udziału w nieruchomościach gruntowych, których Gmina Lipiany jest współwłaścicielem na potrzeby infrastruktury technicznej uzbrojenia terenu w celu budowy, przebudowy, naprawy, modernizacji, konserwacji, eksploatacji inwestycji wraz z urządzeniami infrastruktury towarzyszącymi oraz stawek opłat w związku z umieszczeniem lub wymianą urządzeń infrastruktury technicznej wraz z urządzeniami towarzyszącymi (dalej: "zarządzenie nr 26/2025").
W uzasadnieniu organ podał, że mocą przedmiotowego zarządzenia podjętego na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 3 u.s.g. oraz art. 25 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1145 ze zm., dalej: "u.g.n."), które Burmistrz uznał za akt prawa miejscowego ustalono zasady udostępniania nieruchomości lub udziału w nieruchomościach Gminy Lipiany na potrzeby wykonywanych przez inwestorów prac oraz określono stawki opłat w związku z umieszczeniem lub wymianą urządzeń infrastruktury technicznej wraz z urządzeniami towarzyszącymi na tych nieruchomościach.
W ocenie organu zarządzenie nr 26/2025 istotnie narusza prawo w części określającej jego wejście w życie, przez nieuprawnioną regulację § 10 stanowiącą, że zarządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Zachodniopomorskiego.
Wojewoda podkreślił, że stosownie do art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego, przy czym akty te są wydawane przez organy samorządu terytorialnego na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Wojewoda wskazał, że aktem prawa miejscowego jest akt, w którym zawarto co najmniej jedną normę o charakterze generalnym i abstrakcyjnym. Konsekwencją zaś uznania konkretnego aktu za akt prawa miejscowego jest obowiązek opublikowania go w dzienniku urzędowym dla danego województwa (art. 13 pkt 2 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych).
W ocenie Wojewody zarządzenie nr 26/2025 nie może być zakwalifikowane jako akt prawa miejscowego, tylko jako akt kierownictwa wewnętrznego. Czynności organów gminy dotyczące gospodarowania mieniem komunalnym, a odnoszące się do umów cywilnoprawnych pozostają wyłącznie w sferze uprawnień właścicielskich gminy, a tym samym nie kwalifikują się do aktów z zakresu administracji publicznej. Treść zarządzenia nr 26/2025 koncentruje się na wyznaczeniu jednolitych zasad dotyczących procedury udostępniania nieruchomości oraz określa wytyczne, którymi kierować się będzie Zastępca Burmistrza Lipian – zobligowany na mocy § 8 zarządzenia do jego wykonywania. Wojewoda podkreślił przy tym, że przy interpretacji przepisów Konstytucji RP odnoszących się do źródeł prawa, obowiązują przyjęte w polskim systemie prawnym zasady takie jak: zakaz domniemania kompetencji prawodawczych, zakaz wykładni rozszerzającej kompetencje prawodawcze oraz zasada głosząca, że wyznaczenie jakiemuś organowi określonych zadań nie jest równoznaczne z udzieleniem mu kompetencji do stanowienia aktów normatywnych służących realizowaniu tych zadań.
Dodatkowo Wojewoda wyjaśnił, że uzasadnienia dla publikacji w promulgatorze rzeczonego zarządzenia nie stanowi okoliczność określenia w nim stawek opłat związanych z udostępnieniem nieruchomości. Z zarządzenia tego nie wynika bowiem obowiązek dla podmiotu do poniesienia opłaty w danej wysokości, ponieważ źródłem takiego obowiązku będzie dopiero zawarta umowa pomiędzy inwestorem a Gminą Lipiany, która jako właściciel (współwłaściciel) nieruchomości może kształtować swoje stosunki umowne w sposób korzystny dla niej ramach swobody umów.
Burmistrz Lipian, reprezentowany przez pełnomocnika, złożył skargę na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze, zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 88 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1461) w zw. z art. 42 u.s.g. w zw. z § 1 ust. 1 oraz § 1 ust. 2 pkt 2 i § 10 zarządzenia nr 26/2025 poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że zarządzenie nr 26/2025 nie stanowi aktu prawa miejscowego i nie podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa Zachodniopomorskiego, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych regulacji prowadzi do wniosku, że normy zarządzenia nie są skierowane do indywidualnie oznaczonego adresata, a nadto nie mają jednorazowego zastosowania, ponieważ stosuje się je do wszystkich gruntów stanowiących własność Gminy Lipiany, które nie zostały oddane w użytkowanie wieczyste oraz do nieruchomości będących przedmiotem użytkowania wieczystego Gminy Lipiany, a także do udziałów w nieruchomościach gruntowych, których Gmina Lipiany jest współwłaścicielem, co oznacza, że normy zarządzenia mają charakter generalny i abstrakcyjny, a w konsekwencji zarządzenie stanowi akt prawa miejscowego podlegający ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa, czego nie uwzględnił Wojewoda wydając zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze, a co skutkowało stwierdzeniem nieważności § 10 tego zarządzenia, w sytuacji w której odpowiadało ono prawu i było ważne;
2. przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") przez jego niezastosowanie w sytuacji, w której wyrokiem z dnia 22 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Sz 106/23 WSA w Szczecinie wskazał, że tożsame treściowo zarządzenie Burmistrza Lipian nr 25/2021 z dnia 10 marca 2021 r. w sprawie ustalenia zasad udostępniania nieruchomości Gminy Lipiany, nieruchomości będących przedmiotem użytkowania wieczystego Gminy Lipiany a także udziału w nieruchomościach gruntowych, których Gmina Lipiany jest współwłaścicielem na potrzeby infrastruktury technicznej uzbrojenia terenu w celu budowy, przebudowy, naprawy, modernizacji, konserwacji, eksploatacji inwestycji wraz z urządzeniami infrastruktury towarzyszącymi oraz stawek opłat w związku z umieszczeniem lub wymianą urządzeń infrastruktury technicznej wraz z urządzeniami towarzyszącymi (dalej: "zarządzenie nr 25/2021") stanowi akt prawa miejscowego i podlega publikacji w Dzienniku Urzędowym, a skoro nie zostało opublikowane, to należy stwierdzić jego nieważność, czego Wojewoda nie uwzględnił wydając zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze i nie dostrzegł, że zarządzenie nr 26/2025 stanowi wykonanie ww. orzeczenia przez zawarcie w nim normy uzależniającej wejście aktu w życie od jego publikacji w Dzienniku Urzędowym Województwa, w konsekwencji czego stwierdził nieważność § 10 zarządzenia nr 26/2025 podczas, gdy odpowiadało ono prawu i było ważne.
Z uwagi na powyższe Burmistrz wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska, wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje.
Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Jak stanowi art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzekanie w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Aktem nadzoru jest m.in. rozstrzygnięcie nadzorcze.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę jednostki samorządu terytorialnego na akt nadzoru uchyla ten akt (art. 148 p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę (art. 151 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli Sądu jest rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 7 kwietnia 2025 r., w którym stwierdził nieważność § 10 zarządzenia Burmistrza Lipian nr 26/2025 w brzmieniu: "Zarządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Zachodniopomorskiego".
Rozstrzygnięcia organu nadzorczego podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem w terminie 30 dni od dnia ich doręczenia. Do złożenia skargi uprawniona jest gmina lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone, a podstawą do wniesienia skargi jest uchwala lub zarządzenie organu, który podjął uchwałę lub zarządzenie albo którego dotyczy rozstrzygnięcie nadzorcze (art. 98 ust. 1 i 3 u.s.g.).
Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego należy na wstępie stwierdzić, że Wojewoda zachował trzydziestodniowy termin do wydania rozstrzygnięcia liczony, zgodnie z art. 91 ust. 1 zd. 2 u.s.g. od dnia doręczenia mu uchwały. Przedmiotowe zarządzenie zostało wydane przez Burmistrza Lipian w dniu 27 lutego 2025 r., a następnie doręczone organowi nadzoru w dniu 17 marca 2025 r. Rozstrzygnięcie nadzorcze zostało wydane w dniu 7 kwietnia 2025 r., a zatem z zachowaniem 30 dniowego terminu.
Zaznaczyć również należy, że kryteria sprawowania nadzoru i przesłanki wydawania rozstrzygnięć nadzorczych określone zostały w art. 85 u.s.g., zgodnie z którym nadzór nad działalnością gminną sprawowany jest na podstawie kryterium zgodności z prawem. Organami nadzoru są Prezes Rady Ministrów i wojewoda, a w zakresie spraw finansowych - regionalna izba obrachunkowa (art. 86 u.s.g.).
Z kolei przesłanki nieważności aktu jednostki samorządu terytorialnego określone zostały w art. 91 ust. 1 u.s.g., według którego uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne.
Istotą sporu jest czy zarządzenie nr 26/2025 stanowi akt prawa miejscowego, a w związku z tym podlega publikacji w Dzienniku Urzędowym Województwa.
Według Burmistrza Lipian przedmiotowe zarządzenie poprzez to, że zawiera normy generalne i abstrakcyjne, jest aktem prawa miejscowego. Burmistrz odwołuje się przy tym do treści § 1 ust. 1 i § 1 ust. 2 pkt 2 zarządzenia nr 26/2025 oraz wyroku WSA w Szczecinie z dnia 22 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Sz 106/23.
Według Wojewody zarządzenie nr 26/2025 stanowi akt kierownictwa wewnętrznego i wyznacza jednolite zasady dotyczące procedury udostępniania nieruchomości gminnych w celach związanych z umieszczeniem urządzeń infrastruktury technicznej.
Wskazać zatem należy, że jako materialnoprawną podstawę zarządzenia nr 26/2025 Burmistrz wskazał art. 30 ust. 2 pkt 3 u.s.g., art. 25 ust. 1 i 2 u.g.n. oraz art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. 2024 r., poz. 1061 ze zm., dalej: "k.c.").
Zgodnie z art. 30 ust. 2 pkt 3 u.s.g. do zadań wójta należy w szczególności gospodarowanie mieniem komunalnym.
Z kolei zgodnie z art. 25 ust. 1 i ust. 2 u.g.n. gminnym zasobem nieruchomości gospodaruje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Gospodarowanie zasobem polega w szczególności na wykonywaniu czynności, o których mowa w art. 23 ust. 1, a ponadto na sporządzaniu planów wykorzystania zasobu, przygotowywaniu opracowań geodezyjno-prawnych i projektowych, dokonywaniu podziałów oraz scaleń i podziałów nieruchomości, a także wyposażaniu ich, w miarę możliwości, w niezbędne urządzenia infrastruktury technicznej.
Do czynności z zakresu gospodarowania zasobem, wymienionych w art. 23 ust. 1 u.g.n. należy między innymi: wykonywanie czynności związanych z naliczaniem należności za nieruchomości udostępniane z zasobu oraz prowadzenie windykacji tych należności (pkt 5) oraz wydzierżawianie, wynajmowanie, użyczanie oraz oddawanie w użytkowanie nieruchomości wchodzących w skład zasobu (pkt 7a).
Przepis art. 140 k.c. stanowi natomiast, iż w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą.
Sąd podziela stanowisko skarżącego, że zarządzenie nr 26/2025 zawiera normy generalne i abstrakcyjne. Stosownie do jego § 1 ust. 1 zarządzenie stosuje się do wszystkich gruntów stanowiących przedmiot własności Gminy Lipiany, które nie zostały oddane w użytkowanie wieczyste oraz nieruchomości będących przedmiotem użytkowania wieczystego Gminy Lipiany, a także udziałów w nieruchomościach gruntowych, których Gmina Lipiany jest współwłaścicielem. Jednocześnie stosownie do § 1 ust. 2 pkt 2 tegoż zarządzenia "inwestorem" jest inwestor w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane albo podmiot uprawniony do działania w jego imieniu. Normy zarządzenia nr 26/2025 nie dotyczą więc jakiegoś indywidualnie oznaczonego adresata, lecz odnoszą się do bliżej niesprecyzowanego kręgu osób, które mogą realizować uprawnienia inwestora w zakresie udostępnienia nieruchomości wskazanych w § 1 ust. 1 zarządzenia. Mają więc charakter generalny, skoro normują prawa szerokiego kręgu osób i nie są adresowane do indywidualnie oznaczonego adresata. Jednocześnie normy te są abstrakcyjne, bowiem nie mają jednorazowego zastosowania, lecz stosuje się je do wszystkich nieruchomości stanowiących przedmiot własności Gminy Lipiany, które nie zostały oddane w użytkowanie wieczyste; nieruchomości będących przedmiotem użytkowania wieczystego Gminy Lipiany; udziałów w nieruchomościach gruntowych, których Gmina Lipiany jest współwłaścicielem; z wyłączeniem nieruchomości leżących w pasie dróg publicznych (§ 1 ust. 1 i ust. 4 zarządzenia nr 26/2025). Adresatem norm zawartych w zarządzeniu nr 26/2025 nie jest sama administracja (zgodnie z § 8 wykonanie zarządzenia powierzono Zastępcy Burmistrza Lipian), gdyż skierowane jest również do podmiotów pozostających poza strukturą administracji (ma zewnętrzny charakter). Zarządzenie nr 26/2025 w § 4 reguluje bowiem w sposób jednostronny i konkretny stawki opłat, które ponosić będzie inwestor. Zarządzenie nr 26/2025 ma zatem cechy aktu prawa miejscowego.
Wyrokiem z dnia 22 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Sz 106/23 WSA w Szczecinie, po rozpoznaniu skargi [...] sp. z o.o. w P., stwierdził nieważność zarządzenia nr 25/2021. W wyroku tym WSA stwierdzając, że zarządzenie nr 25/2021 ma charakter generalny i normy tego zarządzenia nie dotyczą jakiegoś konkretnie i indywidualnie określonego adresata (zgodnie z § 1 ust. 2 pkt 2 zarządzenia nr 25/2021 "inwestor", z którym zawierana jest umowa został zdefiniowany jako "inwestor w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane albo podmiot uprawniony do działania w jego imieniu; określone w § 4 zarządzenia nr 25/2021 stawki opłat za zajęcie 1 m˛ powierzchni nieruchomości przez inwestorów, powiązano z zajęciem przez nich nieruchomości pod różnego rodzaju urządzenia infrastruktury technicznej) oraz nie mają one jednorazowego zastosowania (stosuje się je do wszystkich gruntów "które stanowią przedmiot własności Gminy Lipiany i nie zostały oddane w użytkowanie wieczyste oraz nieruchomości będących przedmiotem użytkowania wieczystego Gminy Lipiany, a także udziału w nieruchomościach gruntowych, których Gmina Lipiany jest współwłaścicielem" - § 1 ust. 1 zarządzenia nr 25/2021, z wyłączeniem leżących pasie dróg publicznych - § 1 ust. 4 tego zarządzenia) uznał, że stanowi ono akt prawa miejscowego.
Po stwierdzeniu przez WSA nieważności zarządzenia nr 25/2021 Burmistrz Lipian wydał zarządzenie nr 26/2025, w którym § 1 ust. 1 i § 1 ust. 2 pkt 2 są tożsame w treści z § 1 ust. 1 i § 1 ust. 2 pkt 2 zarządzenia nr 25/2021.
Uwzględniając ocenę prawną WSA zawartą w wyroku sygn. akt II SA/Sz 1016/23 i podzielając to stanowisko nie można jednak tracić z pola widzenia, że kompetencja do stanowienia aktów prawa miejscowego – co do zasady – przysługuje radzie gminy. Zaś upoważnienie do wydania tego rodzaju aktu powinno wynikać z ustawy. Stosownie bowiem do art. 40 ust. 1 u.s.g. na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Stosownie natomiast do art. 41 ust. 1 u.s.g. akty prawa miejscowego ustanawia rada gminy w formie uchwały. W przypadku niecierpiącym zwłoki przepisy porządkowe może wydać wójt (art. 41 ust. 2 u.s.g.). Z przytoczonych przepisów wynika zatem, że jedynym wyjątkiem od wyłącznej właściwości rady gminy do ustanawiania aktów prawa miejscowego jest przypadek przewidziany w art. 41 ust. 2 u.s.g., kiedy to wójt w przypadku niecierpiącym zwłoki może wydać przepisy porządkowe. Nie ulega wątpliwości, że upoważnienie to dotyczy tylko jednego z rodzajów prawa miejscowego – gminnych przepisów porządkowych i to tylko w przypadku niecierpiącym zwłoki. Bezsprzecznie regulacje zawarte w zarządzeniu nr 26/2025 nie stanowią przepisów porządkowych.
Burmistrz podnosząc, że zarządzenie nr 26/2025 jest aktem prawa miejscowego całkowicie pomija tę kwestię.
Przyznanie Burmistrzowi prawa wykonywania czynności w zakresie gospodarowania nieruchomościami wchodzącymi w skład gminnego zasobu nieruchomości (art. 30 ust. 2 pkt 3 u.s.g. i art. 25 ust. 1 i ust. 2 u.g.n.) nie jest równoznaczne z udzieleniem mu kompetencji do stanowienia aktów normatywnych służących realizowaniu tych zadań – na co również wskazywał Wojewoda.
Nadmienić wypada, że z akt sprawy nie wynika, aby wraz z zarządzeniem nr 26/2025 Burmistrz przedłożył Wojewodzie zarządzenie nr 25/2021 oraz poinformował o treści wyroku WSA w Szczecinie z dnia 22 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Sz 106/23. Stąd też należy przyjąć, że Wojewoda nie miał wiedzy o powyższym.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że akt nadzoru w istocie nie narusza prawa, zaś skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wobec tego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI