II SA/Sz 382/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2025-10-09
NSAbudowlaneWysokawsa
ochrona przeciwpożarowahydranty wewnętrznebudynek średniowysokistrefa pożarowalokal usługowyczęść mieszkalnaPaństwowa Straż PożarnaPrawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymirozporządzenie Ministra Infrastrukturyrozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej na decyzję nakazującą wyposażenie budynku w hydranty przeciwpożarowe, uznając obowiązek za zasadny.

Spółdzielnia Mieszkaniowa zaskarżyła decyzję nakazującą wyposażenie budynku w hydranty wewnętrzne 25, argumentując, że nie ma ku temu podstaw prawnych i technicznych. Sąd administracyjny uznał jednak, że budynek, stanowiący jedną strefę pożarową z lokalem usługowym (ZL III) i częścią mieszkalną (ZL IV), musi spełniać wymogi § 19 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia o ochronie przeciwpożarowej, co uzasadnia nałożenie obowiązku. Sąd odrzucił argumenty o przepisach przejściowych i braku możliwości finansowych.

Spółdzielnia Mieszkaniowa w S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję Zachodniopomorskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, która utrzymała w mocy decyzję Komendanta Powiatowego nakazującą wyposażenie budynku B20 w instalację wodociągową przeciwpożarową z hydrantami wewnętrznymi 25. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędnej wykładni przepisów dotyczących ochrony przeciwpożarowej oraz przepisów techniczno-budowlanych i przejściowych. Sąd administracyjny, po analizie sprawy, oddalił skargę. Stwierdził, że budynek B20, będący budynkiem średniowysokim i stanowiący jedną strefę pożarową, z lokalem usługowym (ZL III) na pierwszej kondygnacji nadziemnej oraz częścią mieszkalną (ZL IV), musi być wyposażony w hydranty wewnętrzne 25 zgodnie z § 19 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia o ochronie przeciwpożarowej. Sąd odrzucił argumenty skarżącej dotyczące przepisów przejściowych, wskazując na ciągły charakter stosunku administracyjnoprawnego w zakresie ochrony przeciwpożarowej i dopuszczalność retrospektywnego stosowania prawa w celu zapewnienia bezpieczeństwa publicznego. Sąd uznał również, że termin wykonania obowiązku jest wystarczający, a kwestie finansowe nie wpływają na treść nałożonych obowiązków.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, budynek musi być wyposażony w hydranty wewnętrzne 25, ponieważ stanowi jedną strefę pożarową zakwalifikowaną do kategorii zagrożenia ludzi ZL III i ZL IV.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że budynek B20, będący jedną strefą pożarową z lokalem usługowym (ZL III) i częścią mieszkalną (ZL IV), musi spełniać wymogi § 19 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia o ochronie przeciwpożarowej, co uzasadnia nałożenie obowiązku wyposażenia w hydranty wewnętrzne 25.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.p.s.p. art. 26 § 1 pkt 1

Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej

u.o.p. art. 4 § 1 pkt 1, 2 i 5

Ustawa o ochronie przeciwpożarowej

rozporządzenie p.p. art. 19 § 1 pkt 2 lit. b

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów

Nakazuje stosowanie hydrantów wewnętrznych 25 na każdej kondygnacji budynku średniowysokiego w strefie pożarowej zakwalifikowanej do kategorii zagrożenia ludzi ZL III o powierzchni przekraczającej 200 m2, lub w strefie pożarowej obejmującej tylko pierwszą kondygnację nadziemną (ZL III) z nad nią strefami ZL IV, gdy powierzchnia tej strefy przekracza 1000 m2.

Pomocnicze

u.o.p. art. 4 § 1a

Ustawa o ochronie przeciwpożarowej

rozporządzenie p.p. art. 3 § 1

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów

rozporządzenie w.t. art. 209 § ust. 5

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

rozporządzenie w.t. art. 232 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

rozporządzenie w.t. art. 235 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. 2024 poz. 1267 art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Dz.U. 2024 poz. 935 art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 104 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Budynek B20, stanowiący jedną strefę pożarową z lokalem usługowym (ZL III) i częścią mieszkalną (ZL IV), musi być wyposażony w hydranty wewnętrzne 25 zgodnie z § 19 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia o ochronie przeciwpożarowej. Przepisy dotyczące ochrony przeciwpożarowej mogą być stosowane retrospektywnie do istniejących budynków w celu zapewnienia bezpieczeństwa publicznego. Termin wykonania obowiązku jest wystarczający, a kwestie finansowe nie wpływają na treść nałożonych obowiązków.

Odrzucone argumenty

Brak podstaw prawnych i technicznych do nałożenia obowiązku wyposażenia budynku w hydranty. Naruszenie przepisów proceduralnych (art. 7, 10, 77, 80, 107 k.p.a.). Błędna wykładnia przepisów materialnych (ustawa o ochronie przeciwpożarowej, rozporządzenia). Niezastosowanie przepisów przejściowych rozporządzenia w.t. (§ 44, § 45) oraz § 4 ust. 2 rozporządzenia p.p. i § 330, § 207 ust. 2 rozporządzenia w.t. Pominięcie § 225 rozporządzenia w.t. dotyczącego wymagań dotyczących stref pożarowych. Wewnętrzna sprzeczność uzasadnienia decyzji organu.

Godne uwagi sformułowania

ochrona przeciwpożarowa jest stosunkiem administracyjno-prawnym, którego realizacja nie kończy się wraz z oddaniem obiektu do użytkowania, ale trwa nadal przez cały okres użytkowania obiektu. o retroaktywnym działaniu prawa mówimy wtedy, gdy nowe prawo stosuje się do zdarzeń 'zamkniętych w przeszłości', zakończonych przed wejściem w życie nowych przepisów. Z retrospektywnością prawa zaś mamy do czynienia wtedy, gdy przepisy nowego prawa regulują zdarzenia bądź stosunki prawne o charakterze 'otwartym', ciągłym.

Skład orzekający

Renata Bukowiecka-Kleczaj

przewodniczący sprawozdawca

Katarzyna Sokołowska

sędzia

Joanna Świerzko-Bukowska

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku wyposażenia budynków w hydranty przeciwpożarowe, zwłaszcza w kontekście budynków wielofunkcyjnych i stosowania przepisów retrospektywnie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budynku średniowysokiego, stanowiącego jedną strefę pożarową z lokalem usługowym i częścią mieszkalną, oraz interpretacji przepisów rozporządzeń w kontekście starszych budynków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa przeciwpożarowego w budynkach mieszkalno-usługowych i wyjaśnia złożone kwestie stosowania przepisów prawnych do istniejących obiektów, co jest istotne dla zarządców nieruchomości i prawników.

Czy Twój budynek mieszkalny musi mieć hydranty? Sąd wyjaśnia obowiązki zarządców.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 382/25 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-10-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Świerzko-Bukowska
Katarzyna Sokołowska
Renata Bukowiecka-Kleczaj /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne
Straż pożarna
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 127
art. 26 ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 2
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t.j.)
Dz.U. 2022 poz 2057
art. 4 ust. 1 pkt 1, 2 i 5, art. 4 ust. 1a
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 1225
par. 232 ust. 1, par. 235 ust. 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska Protokolant starszy inspektor sądowy Joanna Białas-Gołąb po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 października 2025 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej w S. na decyzję Zachodniopomorskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Szczecinie z dnia 28 marca 2025 r. nr WPZ.5290.29.6.2024 w przedmiocie nakazania wykonania obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej oddala skargę .
Uzasadnienie
Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w S. , działając na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2024 r., poz. 1443 ze zm., dalej "u.p.s.p.") i art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "k.p.a.") wydał w dniu 31 października 2024 r. decyzję nr [...], w której nakazał Spółdzielni Mieszkaniowej w S. (dalej "skarżąca") wykonanie obowiązku polegającego na wyposażeniu budynku B20, położonego na terenie Osiedla Z. w S. , w instalację wodociągową przeciwpożarową z punktami poboru wody w postaci hydrantów wewnętrznych 25 z wężami półsztywnymi. Jednocześnie organ wskazał, że obowiązek ten należy wykonać zgodnie z projektem uzgodnionym z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, a warunkiem dopuszczenia do użytkowania urządzenia przeciwpożarowego jest przeprowadzenie prób i badań, potwierdzających prawidłowość działania. Jako podstawę prawną obowiązku wskazano:
a. art. 4 ust. 1 pkt 1, 2 i 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 275, dalej: "u.o.p.");
b. § 3 ust. 1 oraz § 19 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 822 – dalej: "rozporządzenie p.p.") w związku z § 209 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1225 ze zm., dalej: "rozporządzenie w.t."). Termin wykonania obowiązku ustalono na 31 grudnia 2026 r.
Organ I instancji podał, że w dniach od 12 do 17 września 2024 r. funkcjonariusze Komendy Powiatowej PSP w S. przeprowadzili czynności kontrolno-rozpoznawcze, z których sporządzili protokół dnia 23 października 2024 r. znak [...] W oparciu o powyższe organ ustalił, że kontrolowany budynek B20, pochodzący z 1979 r., klasyfikowany jest z uwagi na przeznaczenie i sposób użytkowania jako ZL III (użyteczności publicznej, niezakwalifikowane do ZL I i ZL II) i ZL IV (mieszkalne), z lokalem użytkowym zlokalizowanym na 1 kondygnacji nadziemnej stanowiącym zabudowę prześwitu i posiadającym odrębne wejście. Budynek posiada 5 kondygnacji nadziemnych i 1 kondygnację podziemną, co z uwagi na wysokość klasyfikuje go do grupy budynków średniowysokich. Powierzchnia zabudowy budynku wynosi 1997,2 m2, powierzchnia użytkowa - 7320,5 m2, natomiast kubatura - 33646,8 m3.
Zdaniem organu budynek stanowi jedną strefę pożarową, bez pomieszczeń wydzielonych pożarowo. W budynku występuje instalacja elektryczna, odgromowa, gazowa oraz wentylacyjna. Nie stwierdzono występowania w budynku urządzeń przeciwpożarowych. Zaopatrzenie w wodę do celów przeciwpożarowych do zewnętrznego gaszenia pożaru w ilości 20 dm3/s realizowane jest z hydrantów zewnętrznych zainstalowanych na miejskiej sieci wodociągowej.
W trakcie czynności kontrolno-rozpoznawczych stwierdzono uchybienie z zakresu ochrony przeciwpożarowej w zakresie braku wyposażenia obiektu w hydranty wewnętrzne 25.
W dalszej części uzasadnienia organ I instancji podał, że katalog obiektów zobligowanych do wyposażenia w instalację wodociągową przeciwpożarową oraz forma wymaganych zabezpieczeń wynika z § 19 rozporządzenia p.p. Budynek nie został wyposażony w instalację wodociągową przeciwpożarową z wymaganymi hydrantami wewnętrznymi.
Organ I instancji podniósł, że katalog obiektów zobligowanych do wyposażenia w instalację wodociągową przeciwpożarową wynika z § 19 rozporządzenia p.p., natomiast budynek B20 nie został wyposażony w instalację wodociągową przeciwpożarową z wymaganymi hydrantami wewnętrznymi. Powołując się na zapisy § 209 ust. 5 rozporządzenia w.t., organ stwierdził, że strefy pożarowe zaliczone, z uwagi na przeznaczenie i sposób użytkowania, do więcej niż jednej kategorii zagrożenia ludzi, powinny spełniać wymagania określone dla każdej z tych kategorii.
Organ I instancji podał, że brak jest możliwości zastosowania trybu określonego w § 44 rozporządzenia p.p., gdyż nakaz wynikający z decyzji odnosi się do wyposażenia w instalację wodociągową przeciwpożarową, obiektu w którym instalacja taka nie występuje. Decyzja administracyjna nie odnosi się, zatem do formy zastosowanych hydrantów, ale do koncepcji i skuteczności przyjętych na obiekcie rozwiązań z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Brak hydrantów wewnętrznych umożliwiających dotarcie prądem wody do każdego z pomieszczeń w budynku w przypadku powstania pożaru może uniemożliwić podjęcie skutecznych działań gaśniczych w pierwszych minutach powstania pożaru, tym samym przyczyniając się do łatwego i szybkiego rozprzestrzenienia się pożaru w budynku.
Organ I instancji wyjaśnił, że hydranty wewnętrzne zgodnie z definicją zawartą w
§ 2 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia p.p. są urządzeniem przeciwpożarowym, zgodnie z § 3 ust. 1, powinny być wykonane zgodnie z projektem uzgodnionym przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, a warunkiem dopuszczenia do użytkowania jest przeprowadzenie odpowiednich dla danego urządzenia prób i badań potwierdzających prawidłowość działania. Zgodnie z § 19 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia p.p., hydranty 25 muszą być stosowane w strefach pożarowych zakwalifikowanych do kategorii zagrożenia ludzi ZL na każdej kondygnacji budynku innego niż tymczasowy, niskiego i średniowysokiego w strefie pożarowej zakwalifikowanej do kategorii zagrożenia ludzi ZL III o powierzchni przekraczającej 200 m2 w budynku średniowysokim, przy czym jeżeli jest to strefa pożarowa obejmująca tylko pierwszą kondygnację nadziemną, a nad nią znajdują się wyłącznie strefy pożarowe ZL IV, jedynie wtedy, gdy powierzchnia tej strefy pożarowej przekracza 1 000 m2 . Tym samym przy skutecznym wydzieleniu lokalu usługowego w odrębną strefę pożarową obowiązek wyposażenia w hydranty wewnętrzne 25 może stać się bezprzedmiotowy. Organ I instancji podał, że zgodnie z § 1 ust. 2 rozporządzania p.p., dopuszcza się stosowanie rozwiązań zamiennych w stosunku do wymienionych w § 19.
Organ I instancji podkreślił, że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.o.p. zapewnienie ochrony przeciwpożarowej budynku spoczywa przede wszystkim na jego właścicielu. Jednak stosownie do art. 4 ust. 1a u.o.p., odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, stosownie do obowiązków i zadań powierzonych w odniesieniu do budynku, przejmuje zarządca.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją skarżąca złożyła od niej odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 pkt 6 w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nałożenie obowiązku wyposażenia budynku w instalację wodociągową przeciwpożarową z punktami poboru wody w postaci hydrantów wewnętrznych 25 z wężami półsztywnymi pomimo, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał organowi na skuteczne stwierdzenie istnienia w obiekcie odrębnych stref pożarowych determinujących nałożenie na stronę ww. obowiązku w obecnym stanie faktycznym i prawnym.
Mając powyższe na względzie odwołująca się wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz umorzenie postępowania w sprawie nałożenia przedmiotowego obowiązku.
Rozpoznając sprawę na skutek złożonego odwołania Zachodniopomorski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia 28 marca 2025 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy za prawidłowy uznał obowiązek wyposażenia budynku B20 w hydranty wewnętrzne 25, wyjaśniając w tym zakresie, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, że lokal usługowy na parterze budynku, który ze względu na sposób użytkowania należy zakwalifikować do kategorii zagrożenia ludzi ZL III znajduje się w jednej strefie pożarowej z pozostałą częścią budynku zakwalifikowaną do kategorii ZL IV. Z protokołu kontroli z dnia 23 października 2024 r. wynika, że ściany zewnętrzne budynku zostały ocieplone styropianem będącym materiałem palnym, a odległość pomiędzy oknami lokalu użytkowego, a oknami części mieszkalnej wynosi 1,3 m (brak na ścianie zewnętrznej pasów wykonanych z materiału niepalnego o klasie odporności ogniowej EI 60). Jednocześnie organ zwrócił uwagę, że ściany zewnętrzne będące elementami oddzielenia przeciwpożarowego pomiędzy lokalem usługowym, a częścią mieszkalną lub stanowiące pionowe pasy pomiędzy tymi częściami powinny być wykonane w całości z materiału niepalnego, a ponadto pionowy pas powinien mieć szerokość 2 m i klasę odporności ogniowej EL 60, jak wynika z § 232 ust. 1 oraz § 235 ust. 2 rozporządzenia w.t.
Odnosząc się do kwestii dotyczącej wykonania ocieplenia ścian zewnętrznych budynku w oparciu o projekt z grudnia 2005 r. organ stwierdził, że nie uwzględnił on zapewnienia prawidłowego wydzielenia lokalu użytkowego jako odrębnej strefy pożarowej.
Odwołując się do treści § 19 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia p.p. organ stwierdził, że hydranty wewnętrzne 25 musza być stosowane na każdej kondygnacji budynku średniowysokiego w strefie pożarowej zakwalifikowanej do kategorii zagrożenia ludzi ZLIII o powierzchni przekraczającej 200 m2 w budynku średniowysokim, przy czym jeżeli jest to strefa pożarowa obejmująca tylko pierwszą kondygnację nadziemną, a nad nią znajdują się wyłączenie strefy pożarowe ZL IV, jedynie wtedy gdy powierzchnia tej strefy pożarowej przekracza 1 000 m2. Tym samym w związku z tym, że budynek stanowi jedną strefę pożarową zakwalifikowaną nie tylko do kategorii zagrożenia ludzi ZL IV ale też do kategorii zagrożenia ludzi ZL III, to zgodnie z ww. przepisem budynek powinien być wyposażony w opisane hydranty, co prawidłowo uwzględnił organ I instancji. Dodatkowo organ II instancji zaznaczył, że co do zasady przepisy przeciwpożarowe nie przewidują wyposażania części mieszkalnych w hydranty wewnętrzne, jednakże fakt, że obiekt stanowi jedną strefę pożarową powoduje, że część obejmująca lokale mieszkalne powinna zostać w te hydranty wyposażona.
Za zasadny organ odwoławczy uznał zarzut niezawiadomienia skarżącej przed wydaniem decyzji o zakończeniu postępowania, nie zgadzając się jednocześnie z zarzutem naruszenia art. 8, 9 i 10 § 1 k.p.a., który może mieć znaczenie w sytuacji, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. W niniejszej sprawie, zdaniem organu odwoławczego, skarżąca nie wykazała jakich czynności nie podjęła w wyniku postępowania organu I instancji, które skutkowałyby niewydaniem zaskarżonej decyzji. Za pozbawiony podstaw organ uznał również zarzut dotyczący wyznaczenia terminu wykonania obowiązku, który ustalony na dzień 31 grudnia 2026 r. jest zdaniem organu odwoławczego wystarczający do realizacji nałożonych i utrzymanych w mocy obowiązków. Organ odwoławczy wskazał przy tym, że podnoszony przez skarżącą argument posiadania ograniczonych środków finansowych nie ma wpływu na treść nakładanych obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Z punktu widzenia nałożonych obowiązków bezzasadny jest również zarzut braku lustracji przez kontrolowanych lokalu usługowego. Brak wydzielenia tego lokalu jako odrębnej strefy pożarowej wynika bowiem z czynników, które nie wymagały sprawdzenia tego lokalu (ocena wymaganych pasów na ścianach zewnętrznych, uwzględniając ich ocieplenie).
Powyższą decyzję Spółdzielnia Mieszkaniowa w S. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając jej naruszenie:
1. art. 7 i 77 k.p.a. przez zaniechanie wyjaśnienia w sposób wyczerpujący okoliczności dotyczących konkretnych lokali, których decyzja dotyczy, zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wskazania, na których faktach organ się oparł i które uznał za udowodnione, w szczególności nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego ustalającego faktyczne niebezpieczeństwo w budynku;
2. art. 4 ust. 1 pkt 1, 2, 3, 4 i 5 ustawy o ochronie przeciwpożarowej oraz § 3, § 4, § 16 ust. 1 i 2, § 19 i § 20 ust. 1 i 2, § 24 i § 25 ust. 2 rozporządzenia p.p. przez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że przepisy podane jako podstawa nałożenia obowiązków mają charakter absolutny i determinują nałożenie na skarżącą obowiązków określonych w decyzji z całkowitym pominięciem przepisów techniczno-budowlanych;
3. § 16 ust. 1 i 2 w zw. z § 45 rozporządzenia p.p. przez ich niezastosowanie, a tym samym błędne niedostrzeżenie faktu istnienia przepisów przejściowych regulujących kwestie związane ze stosowaniem przepisów w stosunku do budynków już istniejących i użytkowanych w dacie wejścia w życie rozporządzenia – ale i lata wcześniej;
4. § 4 ust. 2 rozporządzenia p.p. oraz § 330 i § 207 ust. 2 rozporządzenia w.t. przez ich niezastosowanie jako przepisów przejściowych, w których uregulowano kwestie związane ze stosowaniem przepisów w stosunku do budynków już istniejących i użytkowanych w dacie wejścia w życie rozporządzenia;
5. § 225 rozporządzenia w.t. przez pominięcie, że wymagania dotyczące stref pożarowych nie nakładają wprost obowiązku wydzielenia stref pożarowych, jeśli nie przekroczono konkretnych parametrów (powierzchnia, przeznaczenie czy obciążenie ogniowe);
6. wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia decyzji, przez uznanie z jednej strony, że obiekt nie spełnia przesłanek pozwalających uznać go za zagrażający życiu ludzi, a jednocześnie nałożenie obowiązków, jakby w świetle obowiązujących przepisów takim pozostawał.
W oparciu o tak postawione zarzuty skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez jej uchylenie i umorzenie postępowania administracyjnego, zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych i rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę Zachodniopomorski Komendant Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w Szczecinie wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, określającego prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego, regulującego postępowanie przed organami administracji publicznej.
Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uchylenie decyzji administracyjnej następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W przypadku zaś gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu.
Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola według powyższych kryteriów nie wykazała, aby doszło do naruszenia przepisów prawa uzasadniającego uwzględnienie skargi.
Istotą sporu jest kwestia zasadności nałożenia na skarżącą obowiązku z zakresu ochrony przeciwpożarowej.
Wskazać zatem należy, że zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 1 u.p.s.p. komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie.
Odpowiedzialność za naruszenie przepisów przeciwpożarowych ponoszą właściciel, zarządca lub użytkownik budynku, obiektu lub terenu, a także podmioty, o których mowa w ust. 1 (art. 3 ust. 2 u.p.s.p.).
Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1, 2 i 5 ustawy o ochronie przeciwpożarowej właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest obowiązany: przestrzegać przeciwpożarowych wymagań techniczno-budowlanych, instalacyjnych i technologicznych (pkt 1), wyposażyć budynek, obiekt budowlany lub teren w wymagane urządzenia przeciwpożarowe i gaśnice (pkt 2), przygotować budynek, obiekt budowlany lub teren do prowadzenia akcji ratowniczej (pkt 5).
Stosownie zaś do art. 4 ust. 1a ww. ustawy odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w ust. 1, stosownie do obowiązków i zadań powierzonych w odniesieniu do budynku, obiektu budowlanego lub terenu, przejmuje - w całości lub w części - ich zarządca lub użytkownik, na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej ustanawiającej zarząd lub użytkowanie. W przypadku gdy umowa taka nie została zawarta, odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej spoczywa na faktycznie władającym budynkiem, obiektem budowlanym lub terenem.
Bezspornie skarżąca jest zarządcą przedmiotowego budynku. W następstwie powyższego na niej ciąży obowiązek wyposażenia budynku w stosowne urządzenia przeciwpożarowe.
Stosownie do § 19 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia p.p. hydranty wewnętrzne 25 muszą być stosowane na każdej kondygnacji budynku średniowysokiego w strefie pożarowej zakwalifikowanej do kategorii zagrożenia ludzi ZL III o powierzchni przekraczającej 200 m2 w budynku średniowysokim, przy czym jeżeli jest to strefa pożarowa obejmująca tylko pierwszą kondygnację nadziemną, a nad nią znajdują się wyłącznie strefy pożarowe ZL IV, jedynie wtedy, gdy powierzchnia tej strefy pożarowej przekracza 1000 m2 .
W toku czynności kontrolno-rozpoznawczych, udokumentowanych protokołem z dnia 23 października 2024 r. ustalono, że budynek, którego dotyczy nałożony obowiązek, jest wolnostojącym budynkiem średniowysokim o powierzchni całkowitej 9744,95 m2, stanowiącym jedną strefę pożarową, zakwalifikowanym do kategorii zagrożenia ludzi ZL IV (mieszkalne) w którym na 1 kondygnacji nadziemnej zlokalizowano niewydzielony pożarowo lokal użytkowy zakwalifikowany do kategorii zagrożenia ludzi ZL III. Z treści protokołu wynika, że ściany zewnętrzne budynku zostały ocieplone styropianem, będącym materiałem palnym. Przy czym ściany zewnętrzne będące elementem oddzielenia przeciwpożarowego pomiędzy lokalem usługowym, a częścią mieszkalną lub stanowiące pionowe pasy pomiędzy tymi częściami powinny być wykonane w całości z materiału niepalnego, jak wynika z § 232 ust. 1 oraz § 235 ust. 2 rozporządzenia w.t.
Zdaniem Sądu, w związku z tym, że budynek stanowi jedną strefę pożarową zakwalifikowaną nie tylko do kategorii zagrożenia ludzi ZL IV, lecz też do kategorii zagrożenia ludzi ZL III, zatem stosownie do § 19 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia p.p. zasadne było nałożenie na skarżącą obowiązku wyposażenia budynku B 20 w hydranty wewnętrzne 25 z wężami półsztywnymi.
Należy zgodzić się z organem, że dla nałożenia obowiązków, opisanych w decyzji nie ma potrzeby wykazania, że w budynku występuje stan zagrożenia życia ludzi, o którym mowa w § 16 rozporządzenia p.p. Organ nie nakładał na stronę obowiązków, które wynikałyby bezpośrednio z rozporządzenia w.t. Wymagania tego rozporządzenia organ stosował tylko, gdy przepisy rozporządzenia p.p. wymagały odniesienia się do konkretnych wymagań określonych w warunkach technicznych. W świetle powyższego nie są uzasadnione zarzuty dotyczące stosowania przepisów przejściowych rozporządzenia w.t.
Zdaniem Sądu, przepisy rozporządzenia p.p. stosuje się do budynków powstałych przed wejściem w życie ww. rozporządzenia, zaś przepisy przejściowe z § 44 nie mają zastosowania. Przepis § 45 rozporządzenia p.p. wskazuje jedynie, że w odniesieniu do budynków, które zostały wzniesione zgodnie z ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. poz. 1118, z późn. zm.) oraz aktami wykonawczymi wydanymi na podstawie tej ustawy (tj. które nadal spełniają wszystkie wymaganie określone w ww. przepisach) nie stosuje się kryteriów określonych w § 16 ust. 2 rozporządzenia p.p. Podkreślić należy, że budynek B20 został wybudowany (oddany do użytku) w 1979 r. Nie można więc mówić, że został on wzniesiony zgodnie z ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Ponadto przepis zawarty w § 45 rozporządzenia p.p. został sformułowany ze względu na nowelizację w 2002 r. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i istotne zmiany w zakresie chociażby wymagań dotyczących warunków ewakuacji. Celem prawodawcy było, aby budynki wzniesione na podstawie warunków technicznych obowiązujących w latach 1994-2002, i które nadal spełniają wymagania rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie mogły być uznawane za zagrażające życiu ludzi.
Zagadnienie dotyczące stosowania aktualnych przepisów do istniejących przed datą jego wejścia w życie budynków było rozpoznawane przez sądy administracyjne. Przyjęto stanowisko zgodnie z którym istnienie budynku, który wprawdzie został wybudowany pod rządami wcześniejszych przepisów w zakresie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę i dróg pożarowych i nadal istnieje oraz jest użytkowany jest zdarzeniem "ciągłym". Wprowadzenie nowych wymogów ochrony przeciwpożarowej dla takich budynków jest działaniem retrospektywnym prawa, a nie działaniem retroaktywnym (por. wyrok NSA z 24 sierpnia 2007 r. o sygn. akt II OSK 1144/06; wyrok NSA z 14 stycznia 2010 r. o sygn. akt II OSK 50/09; wyrok NSA z 4 października 2012 r. o sygn. akt II OSK 1055/11; wyrok NSA z 10 kwietnia 2019 r. o sygn. akt II OSK 1335/17; wyrok WSA w Warszawie z 18 grudnia 2020 r. o sygn. akt VII SA/Wa 432/20).
Należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że w przypadku ochrony przeciwpożarowej mamy do czynienia ze stosunkiem administracyjno-prawnym, którego realizacja nie kończy się wraz z oddaniem obiektu do użytkowania, ale trwa nadal przez cały okres użytkowania obiektu. Powyższy przypadek dotyczy zatem kwestii tzw. regulacji intertemporalnej nazywanej retrospektywnością, polegającej na nakazie stosowania nowego prawa do stosunków prawnych, które wprawdzie zostały nawiązane pod rządami dawnych przepisów, ale trwają nadal i nie zostały jeszcze zrealizowane wszystkie ich istotne elementy (por. wyrok NSA z 30 grudnia 2008 r. o sygn. akt II OSK 1701/07). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że o retroaktywnym działaniu prawa mówimy wtedy, gdy nowe prawo stosuje się do zdarzeń "zamkniętych w przeszłości", zakończonych przed wejściem w życie nowych przepisów.
Z retrospektywnością prawa zaś mamy do czynienia wtedy, gdy przepisy nowego prawa regulują zdarzenia bądź stosunki prawne o charakterze "otwartym", ciągłym. Chodzi zatem o takie stosunki, które nie znalazły jeszcze swojego zakończenia ("stosunki w toku"), które powstały pod rządami dawnego prawa i trwają dalej, po wejściu w życie przepisów nowej ustawy (por. uzasadnienie uchwały NSA z 10 kwietnia 2006 r., I OPS 1/06 - ONSAiWSA nr 3/2006/poz. 71). Podobnie ujmuje się to w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego. Przyjmuje się bowiem, że naruszenie zasady nieretroaktywności następuje wtedy, gdy aktowi normatywnemu nadano moc obowiązującą wobec stosunków prawnych zaistniałych i trwających w czasie do wejścia tego aktu w życie. Retrospektywność prawa polega zaś na tym, że prawodawca stanowi akty normatywne mające zastosowanie do sytuacji trwających po wejściu w życie tych aktów (por. uzasadnienie wyroku TK z 18 października 2006 r., P 27/05, OTK-A nr 9/2006/ppz. 124). Z retrospektywnym działaniem prawa wiąże się zasada bezpośredniego stosowania prawa. W tym przypadku prawo jest stosowane na przyszłość (pro futuro) od chwili wejścia nowej ustawy w życie.
W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego podkreśla się, że ustawodawca może stanowić normy retrospektywne, jeżeli przemawia za tym ważny interes publiczny, którego nie można wyważyć z interesem jednostki. Regulacja taka nie jest objęta wynikającym z art. 2 Konstytucji RP zakazem lex retro non agit (wstecznego działania prawa). Zasada niedziałania prawa wstecz nie ma zresztą charakteru absolutnego. Odstępstwo od niej jest w wyjątkowych sytuacjach dopuszczalne, gdy jest to konieczne dla realizacji wartości konstytucyjnej, ocenianej jako ważniejsza od wartości chronionej zakazem retroakcji (por. wyrok TK z dnia 3 października 2001 r., K 27/01). W celu zapewnienia bezpieczeństwa obywateli chronionego art. 5 Konstytucji RP, uzasadnione jest wprowadzanie nowych, skuteczniejszych środków ochrony przeciwpożarowej umożliwiających ochronę zdrowia i życia ludzkiego. Ustawodawca musi bowiem mieć możliwość dostosowania także istniejących budynków mieszkalnych do nowych wymogów ochrony przeciwpożarowej wynikających np. z postępów w nauce (nowe skuteczniejsze środki ochrony przeciwpożarowej), czy zwiększenia się zagrożeń związanych z pożarami (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 25 listopada 2016 r. o sygn. akt II SA/Wr 511/16).
Nadto wskazać należy, że w prowadzonym postępowaniu organ nie nałożył na stronę obowiązków dotyczących podziału budynku B20 na strefy pożarowe. Organ wskazał jednie, że wydzielenie lokalu usługowego jako odrębnej strefy pożarowej jest jednym ze sposobów w jaki strona może zrealizować nałożony obowiązek dotyczący wyposażenia budynku B20 w hydranty wewnętrzne 25.
W ocenie Sądu, termin nałożony przez organ jest odległy i nie sposób zatem twierdzić, że realizacja obowiązków przekroczy możliwości finansowe skarżącej. Podkreślenia wymaga również, że organ wskazał stronie możliwości zamienne wykonania nałożonych obowiązków.
Podsumowując wskazać należy, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W tym stanie sprawy, nie dostrzegając naruszenia przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Przywołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI