II SA/Sz 376/16

II SA/Sz 376/16 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2016-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-04-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Grzegorz Jankowski /przewodniczący/
Katarzyna Grzegorczyk-Meder /sprawozdawca/
Stefan Kłosowski
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 145 par 1 pkt 1 lit a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2007 nr 159 poz 1128
par 3 ust 1 pkt 1
Rozporzadzenie Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart  kierowców oraz warunków przechowywania tych danych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżona decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. na rzecz Spółki A. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) decyzją z dnia [...] r. nr [...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1, ust 2 i ust. 6, ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U z 2013 r. poz. 1414 ze zm.), lp.6.3.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. art. 23a ustawy o systemie tachografów cyfrowych z dnia 29 lipca 2005 r. (Dz. U. Nr 180, poz. 1494 ze zm.), art. 1 ust 3 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia [...] r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców z dnia [...] r. (Dz.Urz.UE.L Nr 168, str. 16), § 3, Rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych z dnia 23 sierpnia 2007 r. (Dz.U. Nr 159, poz. 1128), art. 10 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] r. wniesionego od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] o nałożeniu na A. spółka jawna w S. kary pieniężnej w wysokości [...] zł, utrzymał decyzję organu I instancji w całości.
Zaskarżoną decyzją nałożono na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości w wysokości [...] zł za naruszenie obowiązku wczytywania danych z urządzenia rejestrującego.
Powyższe stwierdzono na podstawie protokołu nr [...] z dnia [...] sporządzonego z kontroli drogowej w miejscowości J. pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą marki [...] o nr rej.[...] , którym kierował R. G.
Pismem z dnia [...] r. przedsiębiorcy złożyli odwołanie od decyzji organu I instancji w zakresie stwierdzonych naruszeń dotyczących niedopełnienia obowiązku wczytywania danych z tachografu w wymaganym terminie. Zarzucali organowi pierwszej instancji naruszenie procedury administracyjnej, tj. art. 7, 77 §1 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego zbadania sprawy, art. 8 k.p.a. poprzez wybiórcze rozpatrzenie materiału dowodowego, art. 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z pominięciem preambuły rozporządzenia 581/2010. Strona podniosła, że zgodnie z rozporządzeniem 581/2010 należy uwzględnić wyłącznie dni zarejestrowanej działalności, a także że rozporządzenie to ma pierwszeństwo przed prawem krajowym. Ponadto strona podnosi, że kontrola danych pobranych z tachografu cyfrowego i karty kierowcy może odbywać się wyłącznie w siedzibie przedsiębiorstwa. Z uwagi na powyższe strona wnioskuje o uchylenie decyzji.
Organ odwoławczy po analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie zważył co następuje:
Stosownie do art. 92 a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 10 000 złotych za każde naruszenie. W myśl ust. 2 powołanego wyżej przepisu, suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 10 000 złotych. Z ust. 6 wynika natomiast, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy.
Zgodnie z art. 4 pkt 22 lit. a i lit. h ustawy o transporcie drogowym obowiązki lub warunki przewozu drogowego - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. L 370 z 31.12.1985, str. 21) i rozporządzenia WE nr 561/2006. Przepis art. 10 ust. 5 lit. a rozporządzenia (WE) nr 561/2006 stanowi, że przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85:
i) zapewniają wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy
z częstotliwością określoną przez Państwo Członkowskie oraz wczytywanie odpowiednich danych częściej, tak aby zapewnić wczytanie danych dotyczących wszystkich działań podejmowanych przez to przedsiębiorstwo lub dla niego;
ii) zapewniają, aby wszystkie dane wczytane zarówno z jednostki pojazdowej jak i z karty kierowcy, były przechowywane przez co najmniej dwanaście miesięcy po ichzarejestrowaniu oraz, na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych, były dostępne, bezpośrednio albo na odległość, na terenie tego przedsiębiorstwa.
b) Do celów niniejszego ustępu pojęcie "wczytywanie danych" jest rozumiane zgodnie z definicją określoną w załączniku IB, rozdział I lit. s) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85.
c) Komisja może, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 24 ust. 2, określić maksymalny okres, w którym zgodnie z lit. a) ppkt i) należy wczytać odpowiednie dane.
Na podstawie art. 23 a ustawy o systemie tachografów cyfrowych minister właściwy do spraw transportu, kierując się koniecznością zagwarantowania okresowego i regularnego pobierania danych z tachografu cyfrowego i karty kierowcy oraz przechowywania tych danych przez podmiot wykonujący przewozy drogowe z zachowaniem wymagań, określonych w rozporządzeniu (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającym rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającym rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1), określi, w drodze rozporządzenia, częstotliwość pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunki ich przechowywania przez podmioty wykonujące przewozy drogowe.
Z art. 1 ust 3 pkt a Rozporządzenie Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców z dnia [...] r. (Dz.Urz.UE.L Nr 168, str. 16) wynika natomiast, że maksymalny okres na wczytanie odpowiednich danych nie przekracza 90 dni w przypadku danych z jednostki pojazdowej.
W myśl § 3 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych, dane z tachografu cyfrowego podmiot pobiera:
1) co najmniej raz na 90 dni;
2) natychmiast:
a) przed trwałym bądź okresowym przekazaniem pojazdu innemu podmiotowi,
b) w sytuacji wadliwego funkcjonowania bądź uszkodzenia tachografu cyfrowego,
umożliwiających jednakże pobranie zarejestrowanych w nim danych,
c) w przypadku wycofania pojazdu z tachografem cyfrowym z użytkowania;
3) w oznaczonym terminie - w przypadku żądania przez uprawnione organy administracji publicznej lub uprawnione podmioty.
2. Dane z tachografu cyfrowego mogą być pobierane częściej niż co 90 dni, jeśli ich pobieranie zgodnie z ust. 1 pkt 1 stwarzałoby ryzyko utraty danych związanych z prowadzeniem pojazdu wykonującego przewóz drogowy.
Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść:
- lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym który sankcjonuje naruszenie obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego za każdy pojazd karą pieniężna w wysokości 500 złotych.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że organ I instancji stwierdził, iż przedsiębiorca wypełnił normę lp. 6.3.12 zał. nr 3 do ustawy o transporcie drogowym i naruszył powyższy obowiązek, bowiem od poprzedniego wczytania danych cyfrowych z tachografu zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [...] dnia [...] r. do dnia kontroli [...] r. upłynęło [...] dni. GITD pismem z dnia [...] r. wezwał stronę do dostarczenia danych cyfrowych potwierdzających spełnienie powyższego obowiązku. Dnia [...] r. strona dostarczyła płytę CD z danymi cyfrowymi pojazdu o nr rej.[...] .
W wyniku analizy całego materiału dowodowego wraz z dostarczonymi przez stronę plikami cyfrowymi, organ odwoławczy stwierdził, że pliki te nie potwierdzają aby przedsiębiorca dopełnił obowiązku wczytania danych w wymaganym terminie, poprzedni odczyt danych został wykonany w dniu [...] r., tj. [...] dni przed kontrolą.
Biorąc pod uwagę powyższe organ odwoławczy uznał, że kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny w wysokości [...] złotych została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa.
Odnosząc się do zarzutów strony GITD stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie. Strona podniosła, że nie naruszyła obowiązku wczytania danych z pojazdu w trakcie kontroli, natomiast w toku postępowania prowadzonego przez organ I instancji oraz na etapie postępowania odwoławczego nie przedstawiła żadnych dokumentów, danych lub plików potwierdzających dopełnienie obowiązku w tym zakresie. Organ odwoławczy wskazał, że rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych nie stoi w sprzeczności z Rozporządzeniem Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia [...] r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców z dnia [...] r. Akty prawne wskazują tożsamy termin to jest 90 dni na wczytanie danych z tachografu cyfrowego. W opinii organu odwoławczego analiza danych nie wykazała aby w okresie [...] dni miały miejsce dni, które należałoby odliczyć od tego okresu. W opinii organu odwoławczego, nie doszło do kolizji przepisów ww. aktów prawnych.
Przeprowadzona analiza materiału dowodowego, pozwala stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie brak jest przesłanek do zastosowania dyspozycji art. 92 c ustawy o transporcie drogowym. Strona w toku postępowania nie wykazała aby takie okoliczności miały miejsce. Brak wpływu na powstanie naruszenia musi bowiem wystąpić realnie.
P. W. działając w imieniu A. spółka jawna w S. wniósł skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. Zaskarżonej decyzji zarzucał:
- naruszenie zasad określonych w art. 6 k.p.a. poprzez pominięcie w rozstrzygnięciu przepisów rozporządzenia Komisji (UE) 581/2010 w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców określające maksymalne okresy na wczytanie danych;
- prowadzenie postępowania administracyjnego z naruszeniem art. 7 k.p.a. poprzez obrazę zasady supremacji prawa UE nad prawem krajowym,
- naruszenie zasad kontroli drogowej poprzez przekroczenie jej zakresu określonego w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2009 roku w sprawie kontroli przewozu drogowego (Dz.U. 145 poz. 1184 z 2009 roku)
W związku z wniesionymi zarzutami wniósł o:
- uchylenie niniejszej decyzji zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,
- zwrot poniesionych przez stronę kosztów postępowania i obciążenie nimi Skarbu Państwa.
W uzasadnieniu skargi P. W. podniósł, że toku kontroli drogowej, przeprowadzonej w dniu [...] roku w miejscowości J. przy drodze gminnej kontrolujący inspektor dokonał odczytu danych z tachografu cyfrowego, zainstalowanego w kontrolowanym pojeździe. W wyniku analizy tych danych organ ustalił, że przedsiębiorca dopuścił się naruszenia obowiązku regularnego wczytania danych z urządzenia rejestrującego. Jak wynika z uzasadnienia protokołu, podczas kontroli stwierdzono, że dane z tachografu po raz ostatni przed kontrolą odczytywane były w dniu [...] roku, zatem w chwili kontroli termin ten został przekroczony o 1 dzień, co w ocenie organu stanowi naruszenie norm określonych w rozporządzeniu Komisji nr [...] oraz wyżej wymienionym rozporządzeniu krajowym.
Zarówno [...] WITD, jak i organ II instancji, dokonując oceny i analizy niniejszej sprawy powoływały się wyłącznie na przepisy rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 roku w sprawie częstotliwości pobierania a danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz.U. z 2007 roku nr 159, poz. 1128 ze zmianami) pomijając fakt, iż w tym samym zakresie obowiązuje rozporządzenie komisji (UE) 581/2010 w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców określające maksymalne okresy na wczytanie danych. Zgodnie natomiast z pkt (3) preambuły do tego rozporządzenia określając maksymalne okresy na wczytanie danych, należy uwzględnić wyłącznie dni zarejestrowanej działalności. Inaczej ujmując, okresy postoju pojazdu, w którym nie był on użytkowany do realizacji przewozów drogowych, nie zaliczają się do rozliczenia wyżej wspomnianego 90 dniowego terminu na ponowne sczytanie pamięci z urządzenia rejestrującego. GITD odrzucając argumentację strony podnosi, iż zgodnie z art. 10 ust. 5 lit. a rozporządzenia 561/2006 przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodnie z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 zapewniają wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy z częstotliwością określoną przez Państwo Członkowskie oraz wczytywanie odpowiednich danych częściej, tak aby zapewnić wczytywanie danych dotyczących wszystkich działań podejmowanych przez to przedsiębiorstwo lub dla niego. GITD w uzasadnieniu wydanej decyzji pominął fakt, iż zgodnie z art. 10 ust. 5 lit. c powołanego rozporządzenia Komisja może, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 24 ust. 2, określić maksymalny okres, w którym zgodnie z lit. a) ppkt i) należy wczytać odpowiednie dane. Oznacza to, że do czasu określenia przez Komisję terminów odczytu danych z karty kierowcy stosuje się przepisy krajowe; w przypadku opublikowania rozporządzenia, stosuje się wyłącznie przepisy tego aktu. Wynika to zresztą z treści rozporządzenia 581/2010; zgodnie bowiem z art. 1 rozporządzenia ustanawia ono maksymalne okresy na wczytanie odpowiednich danych z jednostki pojazdowej i karty kierowcy do celów art. 10 ust. 5 lit. a) ppkt (i) rozporządzenia (WE) nr 561/2006, zatem w zakresie powoływanym przez GITD. Ponadto w art. 2 Rozporządzenia wskazano, iż niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane w państwach członkowskich zgodnie z Traktatami.
GITD w treści skarżonego rozstrzygnięcia nie dokonał prawidłowej interpretacji pojęcia "zarejestrowanej działalności" w rozumieniu pkt 3 preambuły do rozporządzenia 581/2010. W celu właściwego zrozumienia wskazanego przepisu (ustalenia właściwej wykładni) należy dokonać skonfrontowania zapisów polskiego tłumaczenia rozporządzenia Rady (UE) nr 581/2010 z wersją podstawową, tj. angielskojęzyczną. Przede wszystkim użyte w polskim tłumaczeniu pojęcie "zarejestrowanej działalności" jest nieprecyzyjne, i nie oddaje właściwej formuły (celu, intencji) przepisu: "For the determination of the maximum periods within which data are to be downloaded, only days with a recorded actvity should be counted". Pojęcie "recorded actvity" przetłumaczone jako "zarejestrowanej działalności" faktycznie odnosi się do "zarejestrowanych aktywności" kierowcy. Do tej konkluzji można dojść analizując także angielskojęzyczną wersję rozporządzenia 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym. Mianowicie zgodnie z lit. t dział I (definicje) załącznika lb do rozporządzenia 3821/85 definicja karty kierowcy brzmi: "karta kierowcy" oznacza : kartę do tachografów wydaną konkretnemu kierowcy przez organy Państwa Członkowskiego; karta kierowcy identyfikuje kierowcę i umożliwia gromadzenie danych dotyczących czynności kierowcy. W angielskiej wersji powyższa definicja przyjmuje treść: “ ‘driver card' means : | a tachograph card issued by the authorities of a Member State to a particular driver; | the driver card identifies the driver and allows for storage of driver actvity data". Również w definicji pojęcia karty kierowcy mamy do czynienia z angielskim wyrazem "activity", które w tym przypadku nie zostało przetłumaczone jak w polskiej wersji rozporządzenia 581/2010 jako "działalność", tylko właściwie, tj. jako "aktywność". Reasumując, rozporządzenie 581/2010 wskazuje, że do rozliczania czasu na odczyt danych z tachografu czy z karty kierowcy stosuje się wyłącznie dni zarejestrowanej aktywności. Inaczej ujmując, dni udokumentowane w inny sposób (np. zaświadczeniem o nieprowadzeniu pojazdu, zapisem ręcznym itp.) nie wliczają się do obliczania terminów na odczyt karty bądź pamięci tachografu. Oprócz uzasadnienia prawnego, w niniejszym przypadku konieczna zdaje się analiza praktyczna wspomnianej wcześniej wykładni przepisów dot. ustalania terminów na odczyt danych z tachografu cyfrowego i karty kierowcy. Mianowicie, wg stanowiska przedstawionego przez skarżącą termin 90 dni obliczany jest na podstawie dni w których pojazd był użytkowany do wykonywania przewozów. Przyjęcie interpretacji wysuniętej przez GITD prowadziłoby do konkluzji, iż nawet w przypadku, gdy pojazd znajduje się na wielomiesięcznym postoju w wyniku awarii i nie są wykonywane z jego użyciem jakiekolwiek przewozy drogowe, nadal należałoby dokonywać odczytu danych z pamięci tachografu cyfrowego. Jaki zatem miałoby mieć cel odczytywanie danych które nie istnieją - skoro przez 90 dni pojazd znajduje się na postoju, proces odczytu i tak nie będzie mógł zostać zrealizowany z uwagi na brak danych za ten okres. Inaczej ujmując, wykładnia poczyniona przez GITD prowadzi do zobowiązania przewoźnika do czynienia rzeczy absurdalnych i niemożliwych w praktyce do wykonania.
Argumentacja GITD poczyniona w zaskarżonej decyzji sprowadza się do konkluzji, iż rozporządzenie krajowe określające warunki odczytu danych z karty kierowcy i tachografów cyfrowych stosuje się w pierwszej kolejności przed rozporządzeniem Rady (UE) nr 581/2010. Pomijając ewidentną niekonstytucyjność przyjętego toku rozumowania, w celu właściwego zrozumienia intencji prawodawcy unijnego należy uwzględnić uwarunkowania historyczne, tj. kolejność wejścia w życie poszczególnych aktów prawnych. W szczególności, zdaniem skarżącego, należy przywołać następujące okoliczności:
1. w dniu 11 kwietnia 2007 roku weszło w życie powoływane przez GITD rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 561/2006 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego; zgodnie z art. 10 pkt 5 rozporządzenia przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85:
a. zapewniają wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy z częstotliwością określoną przez Państwo Członkowskie oraz wczytywanie odpowiednich danych częściej, tak aby zapewnić wczytanie danych dotyczących
wszystkich działań podejmowanych przez to przedsiębiorstwo lub dla niego;
b. zapewniają, aby wszystkie dane wczytane zarówno z jednostki pojazdowej jak i z karty kierowcy, były przechowywane przez co najmniej dwanaście miesięcy po ich zarejestrowaniu oraz, na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych, były dostępne, bezpośrednio albo na odległość, na terenie tego przedsiębiorstwa.
Do celów niniejszego ustępu pojęcie "wczytywanie danych" jest rozumiane zgodnie z definicją określoną w załączniku IB, rozdział I lit. s) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85. Komisja może, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 24 ust. 2, określić maksymalny okres, w którym zgodnie z lit. a) ppkt i) należy wczytać odpowiednie dane.
2. W dniu 23 sierpnia 2007 roku weszło w życie rozporządzenie Ministra Transportu w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz.U. 159 poz. 1128 z 2007 roku). Co istotne, rozporządzenie to zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej, określone w art. 23a ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o systemie tachografów cyfrowych, zgodnie z którym Minister właściwy do spraw transportu, kierując się koniecznością zagwarantowania okresowego i regularnego pobierania danych z tachografu cyfrowego i karty kierowcy oraz przechowywania tych danych przez podmiot wykonujący przewozy drogowe z zachowaniem wymagań, określonych w rozporządzeniu (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającym rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającym rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UEL102zl 1.04.2006, str. 1), określi, w drodze rozporządzenia, częstotliwość pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunki ich przechowywania przez podmioty wykonujące przewozy drogowe. Delegacja ustawowa wyraźnie wskazuje na warunki archiwizacji danych w oparciu o normy wynikające z rozporządzenia 561/2006. Co istotne, w dniu wydania rozporządzenia Ministra Transportu nie obowiązywała żadna wspólnotowa norma prawna określająca terminy na sczytanie danych z kart kierowców i tachografów cyfrowych.
3. W dniu [...] roku weszło w życie rozporządzenie Komisji (UE) nr 581/2010 w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców. Jak czytamy w pkt 2 preambuły Określenie maksymalnego okresu na wczytanie odpowiednich danych z jednostki pojazdowej i karty kierowcy pozwoli na ściślejsze ujednolicenie warunków działalności przedsiębiorstw transportu drogowego w całej Unii. Zatem nie jest tak, jak twierdzi GITD, że wcześniejsze rozporządzenie krajowe ma wyższość na rozporządzeniem WE. Przeciwnie, rozporządzenie Komisji miało na celu, jak wynika z treści preabuły, ujednolicenie procedur kontrolnych w tym zakresie w całej UE, zatem jego przepisy stosuje się przed przepisami wewnętrznymi krajów UE. Ponadto zgodnie z pkt 3 preambuły do rozporządzenia UE określając maksymalne okresy na wczytanie danych, należy uwzględnić wyłącznie dni zarejestrowanej działalności. Jest to stwierdzenie o tyle oczywiste, iż odnosi się do "działalności" zarejestrowanych zgodnie z przepisami rozporządzenia 561/2006 oraz 3821/85. Inaczej ujmując kierujący oraz pojazdy nie podlegające pod obowiązek stosowania przepisów rozporządzenia 561/2006 nie podlegają pod obowiązek sczytywania danych z kart kierowców i tachografów cyfrowych.
Powyższe błędy interpretacyjne stanowią naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 7 i 77 § 1 Kpa), polegające na niewzięciu pod uwagę całokształtu materiału dowodowego
Reasumując, GITD przyjął aprioryczne założenie, że stanowisko organu I instancji w niniejszej sprawie jest właściwe nie dokonując konfrontacji z bezpośrednim oryginalnym brzmieniem unijnych norm prawnych obowiązujących w tym samym zakresie przedmiotowym i podmiotowym. W odniesieniu do przedstawionego w skarżonej decyzji stanu faktycznego GITD przyjął bez dokładnej analizy zgodność wszystkich tez organu I instancji z obowiązującymi przepisami prawa. W uzasadnieniu faktycznym GITD wskazał jako bezsporną okoliczność, iż termin na odczytanie pamięci tachografu cyfrowego został przekroczony. GITD nie zwrócił uwagi na fakt, iż taki sposób interpretacji obliczenia terminu na dokonanie kolejnego odczytu jest sprzeczny z obowiązującymi normami prawa UE, co narusza art. 6 Kpa w zw. z art. 7 Konstytucji RP. i stanowi naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.
Zgodnie z zasadą pierwszeństwa (supremacji) prawo wspólnotowe ma wartość nadrzędną nad prawem krajowym państw członkowskich. Zasada pierwszeństwa dotyczy wszystkich aktów wspólnotowych, które mają moc wiążącą, czyli także rozporządzeń Komisji. Państwa członkowskie nie mogą więc stosować przepisu krajowego, który jest niezgodny z prawem wspólnotowym. Zasada pierwszeństwa gwarantuje nadrzędność prawa wspólnotowego nad krajowym. Jest to podstawowa zasada prawa wspólnotowego. Podobnie jak zasada bezpośredniego skutku, nie jest zapisana w traktatach, ale została zatwierdzona przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE). TSUE ustanowił zasadę pierwszeństwa w sprawie Costa przeciwko Enel z 15 lipca 1964 r. W wyroku tym Trybunał orzekł, że prawa wydane przez instytucje europejskie włączają się do systemu prawnego państw członkowskich, które zobowiązane są do ich przestrzegania. Prawo wspólnotowe jest więc nadrzędne w stosunku do prawa krajowego. W ten sposób jeśli norma krajowa jest sprzeczna z przepisem wspólnotowym, władze państw członkowskich muszą stosować przepis wspólnotowy. Prawo krajowe nie jest zniesione czy uchylone, jedynie jego moc wiążąca jest zawieszona. Trybunał dodał następnie, że nadrzędność prawa wspólnotowego stosuje się do wszystkich aktów krajowych, niezależnie od tego, czy były przyjęte przed czy po danym akcie wspólnotowym. Prawo wspólnotowe jest nadrzędne w stosunku do prawa krajowego, a zasada pierwszeństwa gwarantuje jednolitą ochronę prawną obywateli na całym terytorium UE. Pierwszeństwo prawa wspólnotowego nad prawem krajowym jest absolutne. Dlatego zasada ta stosuje się do wszystkich wiążących aktów wspólnotowych niezależnie od tego, czy zaliczają się do prawa pierwotnego czy do prawa wtórnego. Podobnie wszystkie akty krajowe podlegają tej zasadzie, niezależnie od ich rodzaju: ustawa, rozporządzenie, uchwała, dekret, okólnik itp. Nie ma znaczenia, czy teksty zostały wydane przez władzę wykonawczą czy ustawodawczą państwa członkowskiego. Co istotne, postanowienia rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 roku w sprawie częstotliwości pobierania a danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych oraz rozporządzenie komisji (UE) 581/2010 w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców są ze sobą komplementarne i zgodne; jednak rozporządzenie UE doprecyzowuje jedynie zasady obliczania terminu na sczytanie danych z jednostki transportowej bądź karty kierowcy, czego w krajowym rozporządzeniu nie uregulowano.
Powyższa interpretacja zasad stosowania przepisów rozporządzenia komisji (UE) 581/2010 jest zgodna z aktualnym orzecznictwem sądów administracyjnych.
Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje:
Wniesiona skarga okazała się zasadna.
Spór w rozpoznawanej sprawie dotyczy kwestii, czy wskazany przepisie § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz.U. Nr 159, poz. 1128 ze zm.) okres pobierania danych przez podmiot wykonujący przewozy drogowe (co najmniej raz na 90 dni), określany w dniach, bez dodatkowych wskazań, odnosi się do dni kalendarzowych (zarejestrowanej działalności tego podmiotu), czy też dni zarejestrowanej działalności w tachografie cyfrowym, jak zarzucił skarżący. Zdaniem organu termin, wskazany w cyt. rozporządzeniu jest krótszy, niż określany w przepisach unijnych, które miałyby zastosowanie w przypadku braku, bądź odmiennego uregulowania tej kwestii w przepisach krajowych. Jednak stanowiska organu nie sposób podzielić.
Zdaniem sądu administracyjnego, określenie "działalność zarejestrowana", można odnosić jedynie do faktu rejestracji danych w tachografie cyfrowymi i karcie kierowcy. Tak też należy rozumieć użyty w pkt 3 preambuły do Rozporządzenia Komisji (UE)Nr 581/2010 z dnia [...] r. (Dz. Urz. UE L. 168/16 z dnia 2 lipca 2010 r. zwrot "działalność zarejestrowana."
Wczytywanie danych ma na celu kopiowanie danych, zapisanych w pamięci danych pojazdu lub w pamięci karty tachografu, które są niezbędne do ustalenia zgodności z przepisami zawartymi w rozporządzeniu (WE) nr 561/2006.
Przepis § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu, definiuje pobieranie danych z tachografu i karty kierowcy jako pobieranie danych, o których mowa w rozdziale I lit. s zał. IB do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85. Nowelizacja tego rozporządzenia na mocy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 listopada 2010 r., obejmowała jedynie zmianę samej liczby dni. W przypadku tachografów cyfrowych, okres skrócono do 90 dni, zaś co do karty kierowcy – wydłużono do 28 dni. Nie może więc być mowy o tym, że przepisy krajowe przewidują krótsze okresy niż prawo unijne.
Potwierdzeniem tego jest też treść § 5 ust. 1 rozporządzenia z 2007 r., który stanowi, że dane z § 3 i 4, podmiot przechowuje w oryginalnym formacie przez okres co najmniej 12 miesięcy, licząc od daty ich zarejestrowania w tachografie cyfrowym lub na karcie kierowcy. W tym przypadku wprost mowa o zarejestrowaniu danych w odniesieniu do tachografu i karty kierowcy. Nie sposób więc formułować wniosek, że zarejestrowana działalność to działalność podmiotu (dni kalendarzowe). Zatem zarejestrowana działalność to dane zarejestrowane (nagrane) w tachografie cyfrowym lub na karcie kierowcy. Nie można wymagać od adresata normy ustanawiającej wymóg sczytywania danych rejestrowanych, aby realizował ten wymóg, także za dni, w których obowiązek rejestracji danych nie istniał. Nie można również nakładać kary za brak rejestracji danych, gdy pojazdem nie wykonywano przewozu. Podobne poglądy zajęto w wyrokach: NSA z dnia 3 listopada 2015 r. sygn. akt II GSK 2396/14 WSA w Szczecinie z dnia 2 czerwca 2016 r. sygn. akt II SA/Sz 123/16, sygn. akt II SA/Sz 337/16, WSA w Gliwicach z dnia 27 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 1028/15 i z dnia 29 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 148/16 (dostępne w Internecie na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl)). Zawartą w tych orzeczeniach argumentację skład orzekający w pełni podzielił.
Lektura zaskarżonej decyzji wskazuje, że organ odwoławczy nie odniósł się do podnoszonych przez skarżącego w odwołaniu zarzutów dotyczących naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2009 r. w sprawie kontroli przewozu drogowego (Dz.U. Nr 145, poz. 1184 ). Brak jakichkolwiek rozważań w tym zakresie powoduje, ze decyzja w tym aspekcie nie poddaje się kontroli sądu.
W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzenia, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem prawa materialnego wskutek błędnej wykładni § 3 ust. 1 pkt 1 cyt. wyżej rozporządzenia w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych, skutkiem czego sprawa nie została należycie wyjaśniona i rozstrzygnięta w zakresie nałożenia kary pieniężnej w części, dotyczącej naruszenia lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, decyzję GITD oraz poprzedzającą ją decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego należało uchylić, o czym sąd orzekł na w pkt I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718). O kosztach sąd orzekł w pkt II wyroku na podstawie art. 200 powołanej ustawy.
Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią wykładnię przepisów zaprezentowaną w niniejszym orzeczeniu a nadto rozstrzygną w kwestii, która została przez organy pominięta, tj. stosowania w niniejszej sprawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2009 r.