II SA/SZ 374/23

II SA/Sz 374/23 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-07-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Katarzyna Sokołowska /przewodniczący/
Krzysztof Szydłowski
Patrycja Joanna Suwaj /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6331 Zasiłek dla bezrobotnych
Hasła tematyczne
Bezrobocie
Sygn. powiązane
I OSK 2656/23 - Wyrok NSA z 2024-02-27
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2022 poz 690
art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a, art. 33 ust. 2, art. 33 ust. 5
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.), Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 lipca 2023 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę.
Uzasadnienie
1. Decyzją z dnia 30 grudnia 2022 r. nr [...]/22, wydaną na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 71 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2022 r. poz. 690 ze zm., dalej: "u.p.z."), Starosta [...] (dalej: "Organ I instancji") orzekł o uznaniu M. S. (dalej: "Strona", "Skarżący"), za osobę bezrobotną od dnia 30 grudnia 2022 r. oraz odmówił przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Organ I instancji wskazał w uzasadnieniu decyzji, że Strona zarejestrowała się w Urzędzie Pracy w dniu 30 grudnia 2022 r. spełniając warunki do uznania jej za osobę bezrobotną, przy czym stwierdził brak podstaw do przyznania jej prawa do zasiłku.
2. Nie zgadzając się z powołaną decyzją Skarżący złożył od niej odwołanie, w którym wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu zarzucił, że Organ I instancji wydając decyzję oparł się na wadliwym świadectwie pracy z firmy ""E. w zakresie korzystania przez pracownika z urlopu bezpłatnego. Odwołujący podkreślił, że nie składał żadnych wniosków o udzielenie takiego urlopu, przeciwnie - pozostawał w stałej gotowości do pracy, zaś działanie pracodawcy według Strony miało na celu "przeczekanie trudnych okresów - w tym celu wysyłał załogę na urlopy bezpłatne". Dopiero podczas wizyty w urzędzie pracy Odwołujący powziął wiedzę o niezgodności zapisów w świadectwie pracy z przepisami prawa.
3. Decyzją z dnia 17 lutego 2023 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 10 ust. 7 pkt 2, art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, Wojewoda (dalej: "Organ II instancji", "Wojewoda") utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W motywach rozstrzygnięcia, odwołując się do akt sprawy, Wojewoda ustalił, że Skarżący zarejestrował się w PUP w dniu 30 grudnia 2022 r. i z tym dniem uzyskał status osoby bezrobotnej, spełniając warunki wymienione w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W dniu rejestracji przedłożył świadectwo pracy z firmy "E. potwierdzające okres zatrudnienia od 14 kwietnia 2015 r. do 30 czerwca 2022 r. w pełnym wymiarze czasu pracy (w tym w treści świadectwa pracy wskazano znaczną liczbę dni i okresów korzystania z urlopu bezpłatnego).
Zdaniem Organu, w sprawie nie został spełniony wymagany przepisami prawa okres zatrudnienia uprawniający Stronę do przyznania jej zasiłku dla bezrobotnych. Okres 18 miesięcy przed dniem zarejestrowania się w PUP należy liczyć od dnia 29 czerwca 2021 do 29 grudnia 2022 r., w którym udokumentowano 297 dni zatrudnienia spełniające warunki wymienione w art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy. Stosownie do zapisów ustawy w okresie tym nie uwzględniono 70 dni urlopu bezpłatnego wykazanego w świadectwie pracy.
Odnosząc się do argumentów odwołania Wojewoda podniósł, że ciężar udowodnienia okresu uprawniającego do zasiłku spoczywa w pierwszej kolejności na Stronie. Do celów dowodowych w tym zakresie służy przede wszystkim świadectwo pracy. Treść świadectwa pracy nie jest jednak niepodważalna, co oznacza możliwość poddania jej kontroli, w tym co do prawdziwości wskazanych w niej faktów. Kontrola ta jednak wykracza poza zakres działania organów administracji publicznej i należy do właściwości rzeczowej sądów powszechnych, w tym przypadku sądu pracy.
4. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Skarżący wniósł o jej uchylenie w całości. Jednocześnie odnosząc się do treści zaskarżonej decyzji wyjaśnił, że nie wystąpił do Sądu Pracy gdyż nie miał żadnych roszczeń wobec pracodawcy. Złożył stosowne oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, że nie zwracał się do pracodawcy z wnioskami o udzielenie bezpłatnego urlopu. Z kolei pracodawca nie udokumentował w świadectwie pracy, że wyszczególnione dni urlopów bezpłatnych zostały udzielone na podstawie wniosków pracownika. Zdaniem Skarżącego, to organy były zobowiązane do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy mając na uwadze słuszny interes strony. Jednocześnie do skargi załączył, zwrócone przez pracodawcę, 7 egzemplarzy wniosków o udzielenie mu bezpłatnego urlopu, wnosząc o uwzględnienie ich przez Sąd.
5. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie oraz utrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
6. W piśmie z dnia 28 kwietnia 2023 r. Skarżący zakwestionował uprawnienie osoby, która podpisała zaskarżoną decyzję do występowania w imieniu Wojewody wobec braku w aktach sprawy upoważnienia do jej podpisania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
7. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Należy wyjaśnić, że skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15 zzs? ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r., poz. 2095) w związku z wystąpieniem przesłanek w przepisie tym wymienionych.
8. Przedmiotem kontroli Sądu w tym postępowaniu była decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] w której uznano Skarżącego z dniem 30 grudnia 2022 r. za osobę bezrobotną oraz jednocześnie odmówiono przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
9. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy i wskazać, że zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 2 lit a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2022 r., poz. 690 ze zm., dalej: "u.p.z."), prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104a-105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni.
W świetle powyższego podstawowym warunkiem skutecznego ubiegania się o przyznanie zasiłku dla bezrobotnych jest posiadanie odpowiednio długiego stażu pracy w okresie 18 miesięcy przed rejestracją.
10. Organ II instancji w motywach zaskarżonej decyzji wskazał, że Skarżący nie spełnia kryteriów niezbędnych do przyznania zasiłku, bowiem udokumentowany okres zatrudnienia wzięty pod uwagę wyniósł 297 dni z wymaganych 365 dni w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację.
Zgodzić się należy ze stanowiskiem Wojewody, że okres 297 dni nie jest wystarczający do uznania, że prawo do zasiłku należy się Skarżącemu, gdyż wymaga się, by okres zatrudnienia z uposażeniem odpowiadającym kwocie co najmniej minimalnemu wynagrodzeniu wyniósł 365 dni. Prawidłowo też Organ nie uwzględnił w badanym okresie przypadającym od dnia 29 czerwca 2021 r. do 29 grudnia 2022 r. wykorzystanego przez Stronę urlopu bezpłatnego w ilości 70 dni, szczegółowo wykazanych w świadectwie pracy.
Skarżący kwestionując prawidłowość, przyjętego za podstawę ustaleń Organów, świadectwa pracy wystawionego przez ostatniego pracodawcę Strony - firmę "E. w O. podniósł, że nie składał do tego pracodawcy wniosków o udzielenie urlopu bezpłatnego.
W tym miejscy należy wskazać, że stosownie do treści art. 33 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy rejestracja bezrobotnych i poszukujących pracy następuje po przedstawieniu przez te osoby dokumentów niezbędnych do ustalenia ich statusu i uprawnień.
Stosownie do art. 33 ust. 5 ww. ustawy minister właściwy do spraw pracy określi, w drodze rozporządzenia, tryb rejestracji i sposób prowadzenia rejestru bezrobotnych i poszukujących pracy, zakresy informacji niezbędnych do rejestracji oraz informacji gromadzonych o osobach zarejestrowanych, a także dokumenty niezbędne do ustalenia statusu i uprawnień rejestrowanych osób oraz treść oświadczenia o prawdziwości danych składanego przez bezrobotnego lub poszukującego pracy pod rygorem odpowiedzialności karnej, mając na względzie pozyskanie wszystkich koniecznych informacji mających wpływ na uprawnienia rejestrowanych osób.
Wykonując powyższą delegację ustawową Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dnia 14 kwietnia 2020 r. wydał wskazane wyżej rozporządzenie w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy (Dz.U.2020 poz. 667) w którym w § 5 wskazano, iż osoba ubiegająca się o zarejestrowanie jako bezrobotny albo poszukujący pracy przedkłada do wglądu pracownikowi powiatowego urzędu pracy dokonującemu rejestracji między innymi świadectwa pracy i inne dokumenty niezbędne do ustalenia jej uprawnień przysługujących na podstawie przepisów ustawy (§ 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia).
W świetle powyższych regulacji wniosek strony o zarejestrowanie jako osoby bezrobotnej i przyznanie powiązanego z zarejestrowaniem się jako osoba bezrobotna prawa do zasiłku organy winny każdorazowo rozpoznać w oparciu o przedstawione przez taką osobę dokumenty niezbędne do ustalenia jej statusu i uprawnień. Do dokumentów tych prawodawca wprost zalicza świadectwo pracy.
Jak prawidłowo zwrócił na to uwagę Wojewoda organy administracji nie są uprawnione do weryfikacji prawidłowości, w tym zgodności ze stanem faktycznym, świadectwa pracy.
Tryb postępowania w przypadku kwestionowania treści świadectwa pracy przez pracownika został uregulowany w art. 97 Kodeksu pracy, w którym wskazano, iż pracownik może w ciągu 14 dni od otrzymania świadectwa pracy wystąpić z wnioskiem do pracodawcy o sprostowanie świadectwa pracy. W razie nieuwzględnienia wniosku pracownikowi przysługuje, w ciągu 14 dni od zawiadomienia o odmowie sprostowania świadectwa pracy, prawo wystąpienia z żądaniem jego sprostowania do sądu pracy, w przypadku niezawiadomienia przez pracodawcę o odmowie sprostowania świadectwa pracy, żądanie sprostowania świadectwa pracy wnosi się do sądu pracy (art. 97 § 21 Kodeksu pracy).
Stosując powyższe regulacje do kontrolowanej sprawy stwierdzić należy, że w sytuacji gdy Skarżący przedkłada świadectwo pracy, którego treść wprawdzie kwestionuje w oświadczeniu kierowanym do organu z dnia 9 stycznia 2023 r. (k. 18 akt administracyjnych), lecz nie posiada orzeczenia sądu pracy wpływającego na zmianę treści wydanego świadectwa, a przy tym jak sam zaznaczył nie wystąpił o taką zmianę, wówczas ustalenie istotnych okoliczności faktycznych i prawnych winno w takiej sytuacji nastąpić zgodnie z treścią przedłożonego przez Stronę dokumentu w postaci pozostającego w obrocie prawnym świadectwa pracy. Należy przyznać rację Organowi, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek udokumentowania okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych. Przy czym dowodem w postępowaniu administracyjnym jest dowód z dokumentu, a dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone, o czym stanowi art. 76 § 1 k.p.a.
11. W kontekście zarzucanego skargą naruszenia przepisów postępowania należy podkreślić, że skuteczność takiego rodzaju zarzutów wiąże się z wykazaniem, że uchybienia procesowe mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie każde zatem naruszenie przepisów postępowania skutkuje uwzględnieniem skargi.
Odnosząc się do kwestii braku umożliwienia Skarżącemu zapoznania się z zebranymi przez Organy dowodami i wypowiedzenia się co do tych dowodów, uchybienie to, w ocenie Sądu, nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy, skoro Organy w istocie nie prowadziły żadnego uzupełniającego postępowania dowodowego, a swoje rozstrzygnięcia oparły o świadectwo pracy przedłożone przez samą Stronę w dniu rejestracji. Nadto jak wynika z analizy akt sprawy skarżący brał czynny udział w postępowaniu o czym świadczą przedłożone przez niego oświadczenia w tym z dnia 30 grudnia 2022 r., w którym podniósł kwestię nieprzysługiwania mu zasiłku z uwagi na wykorzystanie bezpłatnego urlopu (k. 6 akt administracyjnych) oraz z dnia 9 stycznia 2023 r. kwestionujące świadectwo pracy.
12. Jako nieskuteczny należało ocenić zarzut braku w aktach sprawy upoważnienia dla podpisanego pod zaskarżoną decyzją Dyrektora Wydziału Zdrowia i Polityki Społecznej Urzędu Wojewódzkiego w S. do wydawania decyzji administracyjnych w imieniu Wojewody. Wprawdzie w aktach sprawy rzeczywiście nie ma dokumentu, z którego takie upoważnienie by wynikało, niemniej to że akta sprawy mają kompletny charakter, a nie zawierają upoważnienia do podpisania decyzji, nie świadczy o działaniu bez upoważnienia, skoro upoważnienie takie nie jest w kodeksie wymieniane jako obligatoryjny załącznik decyzji, a dodatkowo jak wynika z pieczęci osoby desygnującej decyzję z dnia 17 lutego 2023 r. działała ona z upoważnienia Wojewody.
13. Podsumowując Sąd uznał, że zebrany materiał dowodowy nie dawał podstaw do stwierdzenia, że organy uchybiły swym powinnościom w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, wynikającym z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Organy szczegółowo przeanalizowały sytuację Skarżącego oraz rozważyły wszelkie okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, zaś analiza zgromadzonych dokumentów doprowadziła do wniosku, że nie spełnia on warunku do przyznania zasiłku dla bezrobotnych.
14. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.