II SA/Sz 37/25

II SA/Sz 37/25 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-07-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Świerzko-Bukowska /sprawozdawca/
Katarzyna Sokołowska /przewodniczący/
Wiesław Drabik
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 741
art. 61 ust. 1, ust. 2, ust. 3, art. 65 ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym -  t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Emilia Szeliga-Rydzewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 lipca 2025 r. sprawy ze skargi S. w M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 8 listopada 2024 r. nr SKO.4150.458.2024 w przedmiocie warunków zabudowy oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 12 stycznia 2024 r., nr 6730.35.2020/2024, Burmistrz K. (dalej: "organ I instancji") po rozpatrzeniu wniosku B. spółki z o.o. w N. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie bioelektrowni rolniczej o mocy do 500 kW z infrastrukturą towarzyszącą na terenie działki nr [...], obręb [...] M. , gmina T. .
W złożonym od ww. decyzji odwołaniu Stowarzyszenie E. w M. zarzuciło naruszenie przepisu prawa materialnego przez niezastosowanie art. 61 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z § 3 ust. 1 pkt 54 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko przez przyjęcie przez organ I instancji, że planowana inwestycja nie jest inwestycją produkcyjną, stanowiąc jedynie odnawialne źródło energii. Nadto zarzuciło naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 107 § 1 k.p.a. przez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, w szczególności niewyjaśnienie dlaczego nie analizowano inwestycji pod kątem spełnienia przesłanek z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Dalej Stowarzyszenie zarzuciło nieprzeprowadzenie dowodu w postaci pomiaru w terenie odległości od terenów sakralnych, zabytkowych i zamieszkałych; brak określenia wszystkich obowiązków inwestora związanych z gospodarowaniem wodą w tym dotyczących ograniczenia jej poboru do celów produkcyjnych oraz zasad odprowadzania wód opadowych z powierzchni utwardzonych; brak nałożenia obowiązków w zakresie ograniczenia emisji substancji lotnych; brak zawarcia nakazów wprowadzających ograniczenia hałasu; nienałożenie na inwestora żadnych obowiązków w zakresie rozprowadzania pofermentu ciekłego i stałego wynikających z ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu; brak podania argumentów wskazujących na potrzebę ingerencji w środowisko przez budowę biogazowni oraz nieprzeanalizowanie problemu substratów jak też rodzaju i miejsca pochodzenia odpadów przemysłu przetwórstwa rolnego. W ocenie odwołującego decyzja organu I instancji narusza również przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przez brak dokładnego wyjaśnienia dlaczego obszar przyjęty do analizy wynosi 282 m. Końcowo Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie art. 7, 77 k.p.a. przez niedostateczne wyjaśnienie sprawy skutkujące błędem w ustaleniu szerokości frontu i wielkości obszaru analizowanego, niewyjaśnieniem stopnia charakteru gruntów sąsiednich z planowaną inwestycją oraz charakteru klasyfikacji gruntu na którym ma powstać inwestycja.
Zaskarżoną decyzją wydaną w dniu 8 listopada 2024 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "k.p.a."), art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 741 ze zm., dalej: "u.p.z.p.") w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2021 r. o zmianie ustaw regulujących przygotowanie i realizację kluczowych inwestycji w zakresie strategicznej infrastruktury energetycznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 922) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie (dalej: "organ odwoławczy", "Kolegium") utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Na wstępie Kolegium wyjaśniło, że ze względu na datę wszczęcia postępowania (wniosek inwestora z dnia 11 maja 2020 r.) sprawa została rozpoznana na podstawie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wg stanu na dzień 26 maja 2021 r. Kolegium wskazało, że teren, na którym planowana jest inwestycja nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, stąd realizacja zamierzonego przedsięwzięcia wymaga uzyskania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy na podstawie art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe w przypadku łącznego spełnienia wskazanych w tym przepisie warunków, zaś przeprowadzona przez organ I instancji analiza pozwala na stwierdzenie, że przesłanki wydania decyzji o warunkach zabudowy zostały spełnione.
Przedmiotowa inwestycja, jako służąca do wytwarzania biogazu rolniczego, zalicza się do instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii, do których zgodnie z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się, co oznacza, że wydanie decyzji dla tego zamierzenia nie jest uzależnione od spełnienia warunku tzw. dobrego sąsiedztwa oraz dostępu do drogi publicznej i tym samym nie ma obowiązku sporządzania analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu. Tym samym za bezzasadny organ odwoławczy uznał zarzut dotyczący obszaru przyjętego do analizy.
Za niezasadny Kolegium uznało również zarzut niezastosowania art. 61 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 2 u.p.z.p. wyjaśniając, że w sprawie nie zachodzi przesłanka wskazana w ust. 2. Podstawą do wyłączenia stosowania ust. 1 pkt 1 i 2 w badanej sprawie jest ust. 3 art. 61 u.p.z.p., który został zmieniony przez art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. (Dz.U. z 2019 r., poz. 1524) zmieniającej m.in. ustawę z dniem 29 sierpnia 2019 r. i od ponad 5 lat rozszerzony wprost o instalacje odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii, bez względu na ich moc, czy też przemysłowy charakter. Powołanie się Stowarzyszenia na błędną kwalifikację przedsięwzięcia jako OZE, podczas gdy z akt postępowania oraz uzasadnienia decyzji wyraźnie wynika produkcyjny charakter inwestycji jest zatem chybione. Dla ustalenia warunków zagospodarowania dla instalacji służącej wytwarzaniu biogazu i biogazu rolniczego ustawodawca wyłączył obowiązek przeprowadzania analizy urbanistycznej w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu.
W związku z powyższym Kolegium stwierdziło, że przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie wyjaśniające pozwala na ustalenie, że planowana inwestycja spełnia wszystkie przewidziane art. 61 ust. 1 u.p.z.p. wymogi, tj. istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego, teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Ponadto organ I instancji przeprowadził ustalenia w kwestii wymagalności dla planowanej inwestycji decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i wyrażona w tym zakresie opinia, że nie stanowi ona przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, skutkiem czego nie ma konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest prawidłowa. Przedsięwzięcia kwalifikuje się bowiem do odpowiedniej kategorii na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r., poz. 1839). Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 47 ww. rozporządzenia do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje do produkcji paliw z produktów roślinnych z wyłączeniem instalacji do wytwarzania biogazu rolniczego w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii, o zainstalowanej mocy elektrycznej nie większej niż 0,5 MW lub wytwarzających ekwiwalentną ilość biogazu rolniczego wykorzystywanego do innych celów niż produkcja energii elektrycznej. Zgodnie zaś z przywołaną definicją biogaz rolniczy to gaz otrzymywany w procesie fermentacji metanowej: a) produktów rolnych oraz produktów ubocznych rolnictwa, w tym odchodów zwierzęcych, b) produktów z przetwórstwa produktów pochodzenia rolniczego i produktów ubocznych, odpadów lub pozostałości z tego przetwórstwa, w tym z przetwórstwa i produkcji żywności, pochodzących z zakładów przemysłowych, a także z zakładowych oczyszczalni ścieków z przetwórstwa rolno-spożywczego, w których jest prowadzony rozdział ścieków przemysłowych od pozostałych rodzajów osadów i ścieków, c) produktów spożywczych przeterminowanych lub nieprzydatnych do spożycia, d) tłuszczów i mieszanin olejów z separacji olej/woda zawierających wyłącznie oleje jadalne i tłuszcze, e) biomasy roślinnej zebranej z terenów innych niż zaewidencjonowane jako rolne, f) odchodów zwierzęcych pozyskanych z działalności innej niż rolnicza – z wyłączeniem biogazu pozyskanego z odpadów komunalnych, ze składowisk odpadów a także z substratów pochodzących z oczyszczalni ścieków innych niż wymienione w lit. b. Z wniosku inwestora wynika, że ubiega się o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla bioelektrowni rolniczej wraz z infrastrukturą towarzyszącą o mocy do 500 kW, w której do wytworzenia energii elektrycznej wykorzystywane będą wyłącznie substraty wymienione w art. 2 pkt 2 ustawy o odnawialnych źródłach energii.
Kolegium zaznaczyło, że planowana zainstalowana moc spornej inwestycji nie przekracza wyżej wskazanego poziomu 0,5 MW (500kW), który jest poziomem granicznym mocy, wyłączającym przedsięwzięcie z kategorii mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Przywołany przez organ I instancji § 3 ust. 1 pkt 54 lit. b w brzmieniu sprzed 13 września 2023 r. nie dotyczy przedmiotowego przedsięwzięcia, ponieważ reguluje kwestie kwalifikacji zabudowy przemysłowej, w tym zabudowy systemami fotowoltaicznymi lub magazynowymi wraz z towarzyszącą infrastrukturą, podczas gdy wnioskowane przedsięwzięcie polegać ma na budowie instalacji do wytwarzania biogazu rolniczego. Zdaniem Kolegium instalacje te zostały celowo wyodrębnione z kategorii zabudowy przemysłowej i ujęte w odrębnej kategorii.
Za bezzasadny uznało Kolegium zarzut nieprzeprowadzenia dowodu w postaci pomiaru w terenie odległości od terenów sakralnych, zabytkowych i zamieszkałych, wyjaśniając w tym zakresie, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym określony w art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. warunek zgodności decyzji o warunkach zabudowy z przepisami odrębnymi, nie obejmuje przepisów określających warunki techniczne jakie planowany obiekt winien spełnić. Decyzja o warunkach zabudowy wiąże organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę, determinując tym samym w pewnym zakresie decyzję o pozwoleniu na budowę, ponieważ ustalone w niej warunki zabudowy wiążą organ wydający pozwolenie na budowę. W konsekwencji organ orzekający w sprawie ustalenia warunków zabudowy nie może wkraczać w kompetencje organu wydającego decyzję o pozwoleniu na budowę i w sposób władczy orzekać w kwestiach, które mogą stać się przedmiotem rozważań dopiero na dalszym etapie procesu inwestycyjnego. Tym samym prawidłowo organ I instancji nie podejmował kwestii odległości planowanej inwestycji od innych obiektów oraz granic.
W sprawie analizie nie podlegają również szczegółowe zasady i warunki wykonywania działalności w zakresie biogazu rolniczego, o których mowa w ustawie z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii, ponieważ jak wynika z art. 23 tej ustawy działalność gospodarcza w zakresie wytwarzania biogazu rolniczego jest działalnością regulowaną w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców i wymaga wpisu do rejestru wytwórców wykonujących działalność gospodarczą w zakresie biogazu rolniczego prowadzonego przez Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa.
Podobnie bez wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia pozostaje stanowisko Stowarzyszenia w kwestii braku możliwości wyrażenia przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków zgody na realizację spornej inwestycji, ponieważ zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. organ I instancji dokonał takiego uzgodnienia decyzji w odniesieniu do obszarów i obiektów objętych formami ochrony zabytków.
Za pozbawione podstaw prawnych, nienależące do przedmiotu sprawy Kolegium uznało zarzuty odnoszące się do braku ustaleń organu I instancji dotyczących obowiązków inwestora co do gospodarowania wodą, ograniczenia emisji substancji lotnych, ograniczenia hałasu, w zakresie rozprowadzania pofermentu ciekłego i stałego wynikających z ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu w zakresie pochodzenia odpadów.
Końcowo organ odwoławczy, w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. podał, że strony zostały zawiadomione o czynnościach i uprawnieniach z niego wynikających, zaś Stowarzyszenie nie uzasadniło na czym naruszenie ww. przepisu polegało.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję Kolegium Stowarzyszenie wnosząc o jej uchylenie w całości, zarzuciło jej naruszenie przepisów:
I. prawa materialnego:
1. przez niezastosowanie art. 61 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 2 u.p.z.p. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 54 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko przez przyjęcie przez organy obu instancji, że planowana inwestycja nie jest inwestycją produkcyjną stanowiąc jedynie odnawialne źródło energii, podczas gdy z akt postępowania i uzasadnienia decyzji wynika jej produkcyjny charakter;
2. § 3 ust. 1 i 2 oraz § 9 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przez ich niezastosowanie, co skutkowało wyznaczeniem obszaru analizowanego w odległości mniejszej niż rzeczywista 3-krotność szerokości frontowej. Do decyzji nie dołączono map, z których wynikałyby granice obszaru analizowanego, a dołączone załączniki graficzne są nieczytelne;
3. przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przez brak dokładnego wyjaśnienia dlaczego obszar przyjęty do analizy wynosi 282 m i jest wystarczający na potrzeby postępowania;
4. art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. przez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy obszar planowanej inwestycji graniczy bezpośrednio z gruntem rolnym, który będzie przez to objęty oddziaływaniem inwestycji.
II. przepisów postępowania:
1. art. 7, art. 77 k.p.a. przez nieprzeprowadzenie dowodu w postaci pomiaru w terenie odległości od terenów sakralnych, zabytkowych, zamieszkałych. Nie wskazano rzeczywistych i realnych odległości przy wartościach liczb takich jak np. szerokość frontu terenu wpisuje się 94m, co jest niezgodne ze stanem faktycznym;
2. art. 77 k.p.a. polegające na niezawarciu w decyzji wszystkich obowiązków inwestora związanych z gospodarowaniem wodą w tym dotyczących ograniczenia jej poboru do celów produkcyjnych, dotyczących zasad odsiarczania wody kierowanej powtórnie do procesu fermentacji z pofermentu oraz odsiarczania biogazu w cyklu zamkniętym, nie określono też zasady odprowadzania wód opadowych z powierzchni utwardzonych;
3. art. 77 k.p.a. przez nienałożenie obowiązków w zakresie ograniczenia emisji substancji lotnych. W decyzji nie wymieniono miejsc emisji, którymi są m.in. miejsce składowania kiszonki – wiata, budynek przygotowania substratów hydrolizery oraz układ odsiarczania biogazu oraz zbiorniki na ciecz pofermentacyjną i plac składowy pofermentu stałego;
4. art. 7, art. 77 k.p.a. przez brak w decyzji nakazów wprowadzających ograniczenie hałasu oraz brak wymienienia stron postępowania, które znalazły się w strefie oddziaływania akustycznego;
5. brak nałożenia na inwestora obowiązków wynikających z ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu w zakresie rozprowadzania pofermentu ciekłego i stałego;
6. art. 7, art. 77 k.p.a. polegające na niepodaniu argumentów wskazujących na potrzebę ingerencji w środowisko przez budowę biogazowni, nadto nie przeanalizowano problemu substratów, czyli ich ilości w postaci masy zielonej, jak też rodzaju i miejsca pochodzenia odpadów przemysłu przetwórstwa rolnego;
7. art. 7, art. 77 k.p.a. przez niedostateczne wyjaśnienie sprawy, niezebranie w całości materiału dowodowego skutkujące przede wszystkim błędem w ustaleniu szerokości frontu i wielkości obszaru analizowanego. Organ I instancji nie dokonał pomiarów w terenie, opierając się wyłącznie na wniosku inwestora.
8. art. 7, art. 77 k.p.a. przez niedostateczne wyjaśnienie sprawy, niezebranie w całości materiału dowodowego skutkujące niewyjaśnieniem przez organy obu instancji stopnia charakteru gruntów sąsiednich z planowaną inwestycją oraz charakteru i klasyfikacji gruntu, na którym ma powstać inwestycja w szczególności przez brak oceny, czy planowana inwestycja na wskazanym terenie spełnia wymogi z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach. W przypadku zaś gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola według powyższych kryteriów nie wykazała, aby zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów prawa uzasadniającym uwzględnienie skargi.
Przedmiotem kontroli jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza K. ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie bioelektrowni rolniczej o mocy do 500 kW z infrastrukturą towarzyszącą na terenie działki nr [...], obręb [...] M. , gmina T. . Postępowanie w tej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem inwestora z dnia 11 maja 2020 r. Jak słusznie wskazało Kolegium w sprawie zastosowanie miały przepisy u.p.z.p. w brzmieniu obowiązującym do dnia 26 maja 2021 r.
Wskazać bowiem należy, że po wszczęciu postępowania w sprawie ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uległa zmianie z dniem 27 maja 2021 r. na mocy ustawy z dnia 20 kwietnia 2021 r. o zmianie ustaw regulujących przygotowanie i realizację kluczowych inwestycji w zakresie strategicznej infrastruktury energetycznej (Dz. U. z 2021 r., poz. 922). Jednak zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej, do postępowań w sprawie wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzji o warunkach zabudowy wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tejże ustawy decyzją ostateczną, stosuje się przepisy u.p.z.p. w brzmieniu dotychczasowym. Przepisy przejściowe kolejnych nowelizacji u.p.z.p. również nakazywały stosowanie przepisów dotychczasowych w stosunku do postępowań będących w toku (art. 4 ustawy z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Dz. U. z 2021 r., poz. 1986; art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2023 r., poz. 1688).
Zgodnie z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Przy czym, stosownie do art. 61 ust. 3 u.p.z.p. przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się m.in. do instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii, zaś stosownie do art. 61 ust. 5 u.p.z.p. warunek, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, uznaje się za spełniony, jeżeli wykonanie uzbrojenia terenu zostanie zagwarantowane w drodze umowy zawartej między właściwą jednostką organizacyjną a inwestorem.
Zgodnie z art. 2 pkt 13 lit. b ustawy o odnawialnych źródłach energii do instalacji odnawialnego źródła energii zalicza się instalację stanowiącą wyodrębniony zespół obiektów budowlanych i urządzeń, stanowiących całość techniczno-użytkową służącą do wytwarzania biogazu, biogazu rolniczego, biometanu lub wodoru odnawialnego, a także połączony z tym zespołem magazyn energii elektrycznej, magazyn biogazu lub instalacja magazynowa w rozumieniu art. 3 pkt 10a ustawy - Prawo energetyczne wykorzystywana do magazynowania biogazu rolniczego, biometanu lub wodoru odnawialnego. Słusznie zatem organy obu instancji przyjmując, że przedmiotowa inwestycja zalicza się do instalacji odnawialnego źródła energii, uznały, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy nie jest uzależnione od spełnienia warunku tzw. dobrego sąsiedztwa (art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.) oraz dostępu do drogi publicznej (art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p.). Wobec tego zarzuty dotyczące wyznaczenia obszaru analizy urbanistycznej czy też części graficznej tej analizy należy uznać za nieuzasadnione. Ustawodawca wyłączył bowiem obowiązek przeprowadzania analizy urbanistycznej w zakresie funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku decyzji o warunkach zabudowy dla instalacji odnawialnego źródła energii. Podkreślić przy tym należy, że podstawę wyłączenia tego obowiązku stanowił art. 61 ust. 3 u.p.z.p., dla którego zastosowania wystarczającym jest aby inwestycja stanowiła instalację odnawialnego źródła energii. Bez znaczenia pozostaje więc kwestia czy planowana inwestycja ma charakter produkcyjny i podnoszony przez Stowarzyszenie zarzut niezastosowania art. 61 ust. 2 u.p.z.p.
Jak wynika z akt sprawy pozostałe warunki niezbędne do wydania decyzji o warunkach zabudowy zostały spełnione. Istniejące i projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla planowanego zamierzenia budowlanego, zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. Inwestor w toku postępowania przedstawił bowiem zapewnienia dysponentów sieci o możliwości przyłączenia planowanej inwestycji do sieci wodnej, kanalizacyjnej, elektrycznej. Według zaktualizowanej informacji z ewidencji gruntów i budynków z dnia 6 grudnia 2021 r. teren działki nr [...] sklasyfikowany jest jako grunt rolny Ps IV (pow. 0,3784 ha) i Br-Ps IV (pow. 0,5773 ha) i zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 82) nie wymaga zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze dokonywanej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Warunek z art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. jest zatem spełniony. Ponadto Sąd nie dopatrzył się niezgodności decyzji z przepisami odrębnymi (art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p.).
Nie są trafne zarzuty i argumentacja skarżącego Stowarzyszenia zmierzające do wykazania, że dla planowanej inwestycji wymagane było uprzednie uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zgodnie z art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1112) uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko albo przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Katalog przedsięwzięć mogących zawsze albo potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839 ze zm., dalej: "rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć"). Planowane przedsięwzięcie nie jest inwestycją zaliczaną do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko ani do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W szczególności nie jest przedsięwzięciem określonym w § 3 ust. 1 pkt 54 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć. Zauważyć w tym miejscu należy, że wbrew stanowisku Kolegium okoliczność, że planowana inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko określonych w § 3 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć ze względu na wartość zainstalowanej mocy elektrycznej nie oznacza, że nie można jej zakwalifikować jako innego rodzaju przedsięwzięcia wymienionego w rozporządzeniu w sprawie przedsięwzięć, np. § 3 ust. 1 pkt 54 tak jak podnosi skarżący. Według tego przepisu do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się m.in. zabudowę przemysłową wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą, o powierzchni zabudowy (tj. powierzchni terenu zajętej przez obiekty budowlane oraz pozostałej powierzchni przeznaczonej do przekształcenia) nie mniejszej niż: a) 0,5 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy, b) 1 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a. Z akt sprawy (pismo Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S. z dnia 16 października 2020 r., informacja z ewidencji gruntów) wynika natomiast, że działka nr [...] nie jest położona na obszarze objętym formami ochrony przyrody ani ich otulinach, zaś powierzchnia działki wynosi [...] ha. Zatem powierzchnia zabudowy, nawet przy założeniu, że przekształceniu w związku z realizacją przedsięwzięcia ulegnie teren całej działki, nie przekroczy 1 ha.
Ponadto z akt sprawy nie wynika, zaś skarżący nie wykazał, aby inwestor w tym samym czasie miał realizować na sąsiednim terenie inwestycję tworzącą zorganizowaną całość z przedmiotową inwestycją i które to łącznie spełniałaby parametry przedsięwzięcia wymienionego w rozporządzeniu w sprawie przedsięwzięć. Wskazywanie na realizację innej biogazowni w miejscowości M. jest niewystarczające do przyjęcia, że jest to jedno przedsięwzięcie.
W kwestii zaś twierdzenia skarżącego o innych postępowaniach w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegających na budowie biogazowni rolniczych na tej samej działce wyjaśnić należy, że możliwość taką przewiduje art. 63 ust. 1 u.p.z.p., zgodnie z którym w odniesieniu do tego samego terenu decyzję o warunkach zabudowy można wydać więcej niż jednemu wnioskodawcy. Nie oznacza to jednak, że na tym samym terenie powstaną dwie biogazownie, zaś inwestor ominie przepisy dotyczące mocy biogazowni, tak jak wywodzi skarżące Stowarzyszenie. Zgodnie bowiem z art. 65 ust. 1 u.p.z.p. w przypadku uzyskania pozwolenia na budowę czy też zgłoszenia budowy, dla której nie wniesiono sprzeciwu, organ, który wydał inną decyzję o warunkach zabudowy dla tego samego terenu stwierdza jej wygaśnięcie.
Nie są uzasadnione zarzuty skarżącego Stowarzyszenia dotyczące braku pomiarów w terenie odległości inwestycji od terenów sakralnych, zabytkowych i zamieszkałych, nałożenia na inwestora obowiązków związanych z gospodarowaniem wodą, ograniczenia emisji substancji lotnych, ograniczenia hałasu, w zakresie rozprowadzania pofermentu ciekłego i stałego czy też braku analizy potrzeby budowy biogazowni oraz substratów mających być używanych w procesie produkcyjnym. Podkreślić bowiem należy, że przedmiotem postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy jest ustalenie czy spełnione są warunki, o których mowa w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Decyzja o warunkach zabudowy przesądza jedynie czy wnioskowane zamierzenie może być realizowane na danym terenie. Nie przesądza jeszcze o prawie do prowadzenia konkretnej inwestycji w konkretnym miejscu a jedynie określa czy dana inwestycja w danym miejscu jest możliwa. Szczegółowe parametry planowanej zabudowy jak i szczegółowy sposób zagospodarowania terenu podlegają konkretyzacji w postępowaniu w prawie pozwolenia na budowę. Stąd też w toku postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy nie są ustalane ani oceniane kwestie zgodności inwestycji z przepisami techniczno-budowlanymi, w tym dotyczące odległości planowanej zabudowy względem granic działki czy innej zabudowy, jak i przyjętych rozwiązań projektowych. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane jest stanowisko, że przepisy prawa budowlanego, w tym ustawy Prawo budowlane, dotyczą następnego etapu inwestycyjnego, tj. postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, a zatem nie mają zastosowania w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Z tych też powodów przepisów prawa budowlanego nie zalicza się do przepisów odrębnych, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. (np. wyroki NSA: z dnia 18 lipca 2023 r., sygn. akt II OSK 2726/20; z dnia 18 października 2023 r., sygn. akt II OSK 142/21). W ramach postępowania o ustalenie warunków zabudowy nie bada się również potencjalnego oddziaływania, czy potencjalnych immisji inwestycji na nieruchomości sąsiednie (por. wyroki NSA: z dnia 14 lutego 2023 r., sygn. akt II OSK 179/22; z dnia 5 kwietnia 2022 r., sygn. akt II OSK 343/21). Nie podlegają analizie także szczegółowe zasady i warunki wykonywania zmierzonej działalności i funkcjonowania inwestycji. Jak bowiem wskazano powyżej decyzja o warunkach zabudowy rozstrzyga jedynie o możliwości realizacji określonego rodzaju inwestycji na danym terenie. Nie reguluje zaś i nie poddaje kontroli działalności, która ma być w przyszłości prowadzona w planowanych obiektach.
Końcowo należy wskazać, że organ I instancji przy piśmie z dnia 13 marca 2023 r. przesłał Zachodniopomorskiemu Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków w Szczecinie do uzgodnienia projekt decyzji o warunkach zabudowy. Wojewódzki Konserwator Zabytków znał więc lokalizację, charakter i zakres inwestycji. Stąd też stanowisko skarżącego Stowarzyszenia jakoby niemożliwe było by Wojewódzki Konserwator Zabytków wyraził zgodę na budowę takiej inwestycji należy ocenić jako jego subiektywną opinię.
Reasumując, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W tym stanie sprawy, nie dostrzegając naruszenia przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Cytowane powyżej orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępnej na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl