II SA/Sz 360/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2021-09-09
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanerozbiórkagazociągstrefa kontrolnabezpieczeństwopozwolenie na budowędecyzja o pozwoleniu na budowęwsanadzór budowlany

WSA w Szczecinie oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę budynku mieszkalnego, uznając, że jego budowa w strefie kontrolnej gazociągu wysokiego ciśnienia stanowi realne zagrożenie i nie ma możliwości doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem.

Skarżący domagali się uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę budynku mieszkalnego, argumentując, że istnieje alternatywne rozwiązanie w postaci budowy gazociągu dublującego. Sąd uznał jednak, że budowa budynku w strefie kontrolnej gazociągu wysokiego ciśnienia stanowi realne zagrożenie dla bezpieczeństwa i nie ma możliwości doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem. Sąd podkreślił, że skarżący mieli wiedzę o przebiegu gazociągu i strefie kontrolnej, a proponowane przez nich rozwiązanie jest nierealne technicznie i ekonomicznie.

Sprawa dotyczyła skargi G. K. i Z. K. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., która nakazywała rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w gospodarstwie agroturystycznym. Budynek został zlokalizowany w strefie kontrolnej gazociągu przesyłowego wysokiego ciśnienia, co naruszało przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę, uznając, że budowa budynku w tak bliskiej odległości od gazociągu stanowi realne zagrożenie dla bezpieczeństwa i nie ma możliwości doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem. Sąd podkreślił, że decyzja o pozwoleniu na budowę, na podstawie której wzniesiono budynek, została wyeliminowana z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności. Sąd odrzucił argumentację skarżących o możliwości budowy gazociągu dublującego jako nierealną technicznie i ekonomicznie. Ponadto, sąd stwierdził, że skarżący mieli wiedzę o przebiegu gazociągu i strefie kontrolnej, co potwierdzają dokumenty i mapy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie ma możliwości doprowadzenia budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z zewnętrznymi instalacjami, wybudowanego w strefie kontrolnej gazociągu, do stanu zgodnego z przepisami, co uzasadnia nakaz rozbiórki.

Uzasadnienie

Budowa budynku w strefie kontrolnej gazociągu stanowi realne zagrożenie dla bezpieczeństwa. Proponowane przez skarżących rozwiązania, takie jak budowa gazociągu dublującego, są nierealne technicznie i ekonomicznie. Skarżący mieli wiedzę o przebiegu gazociągu i strefie kontrolnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo budowlane art. 51 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie art. 10 § 3

Pomocnicze

Prawo budowlane art. 35 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § 3

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie art. 110

Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 2 listopada 2015 r. w sprawie bazy danych obiektów topograficznych oraz mapy zasadniczej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Budowa budynku w strefie kontrolnej gazociągu stanowi realne zagrożenie dla bezpieczeństwa. Nie ma możliwości doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem. Proponowane przez skarżących rozwiązanie (gazociąg dublujący) jest nierealne technicznie i ekonomicznie. Skarżący mieli wiedzę o przebiegu gazociągu i strefie kontrolnej. Decyzja o pozwoleniu na budowę została prawomocnie unieważniona.

Odrzucone argumenty

Istnieje możliwość doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem poprzez budowę gazociągu dublującego. Skarżący nie mieli wiedzy o przebiegu gazociągu w momencie zakupu działki i budowy. Kontrola nie wykazała istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego.

Godne uwagi sformułowania

nie ma możliwości doprowadzenia budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z zewnętrznymi instalacjami, wybudowanego w strefie kontrolnej gazociągu, do stanu zgodnego z przepisami stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej ma skutki ex tunc nie sposób przyjmować takiego rozwiązania za technicznie możliwe do realizacji do czasu opracowania odpowiedniej dokumentacji projektowej nie sposób przyjąć za zgodne ze stanem faktycznym twierdzenia skarżących, że przebieg gazociągu nie jest uwidoczniony na mapach

Skład orzekający

Arkadiusz Windak

przewodniczący

Katarzyna Grzegorczyk-Meder

członek

Krzysztof Szydłowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących budowy w strefach kontrolowanych gazociągów, skutki stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, ocena możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji budowy w strefie kontrolnej gazociągu wysokiego ciśnienia. Ocena technicznej i ekonomicznej realności proponowanych rozwiązań może być różna w innych kontekstach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje konflikt między prawem własności a bezpieczeństwem publicznym w kontekście infrastruktury krytycznej. Pokazuje również, jak ważne jest dokładne sprawdzenie stanu prawnego i faktycznego nieruchomości przed inwestycją.

Dom na minie gazowej: rozbiórka czy bajpas? Sąd rozstrzyga.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 360/21 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2021-09-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-04-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Arkadiusz Windak /przewodniczący/
Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Krzysztof Szydłowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 2895/21 - Wyrok NSA z 2024-10-15
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 3 par 2 pkt 2, art. 134 par 1 , art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 137
art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2020 poz 374
art. art. 15(4) ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 września 2021 r. sprawy ze skargi G. K. i Z. K. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę.
Uzasadnienie
Sygn. akt II SA/Sz [...]
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z [...] roku Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej "ZWINB" lub "organ odwoławczy"), po rozpatrzeniu odwołania Z. i G. K. (dalej: "skarżący" lub "inwestorzy") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. (dalej: "PINB") z dnia [...]., nakazującej: skarżącym rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w gospodarstwie agroturystycznym położonego na terenie w działek nr [...], [...], [...] i [...], obręb ewidencyjny nr [...] Ł. [...], jednostka ewidencyjna M. - Obszar Wiejski realizowanego na podstawie decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...]. w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 z późn. zm. – dalej : "Prawo budowalne"), nakazał skarżącym rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w gospodarstwie agroturystycznym, waz z zewnętrzną kanalizacją sanitarną i przydomową oczyszczalnią ścieków oraz wewnętrzną linią zasilającą (wlz) energetyczną i zewnętrzną instalacją wodociągową, znajdujących się w strefie kontrolnej gazociągu przesyłowego wysokiego ciśnienia, położonych na terenie działek nr [...], [...], obręb ewidencyjny nr [...] Ł. Wałecki, jednostka ewidencyjna M. - Obszar Wiejski, realizowanego na podstawie decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...]., znak: wybudowanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach.
Jak wyjaśnił organ odwoławczy, w dniu [...]., do PINB wpłynęło pismo od Operatora Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. (dalej: "operator gazociągu") z informacją, że budynek mieszkalny położony na terenie działek nr [...], [...], [...] i [...], został zlokalizowany w strefie kontrolnej gazociągu przesyłowego wysokiego ciśnienia i ten stan narusza § 10 ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. poz. 640 – dalej: rozporządzenie w sprawie warunków technicznych).
Wobec otrzymanego zawiadomienia, PINB w dniu [...]. przeprowadził czynności kontrolne przedmiotowej budowy, z których spisał stosowny protokół. Stwierdzono w nim w szczególności, iż dokonane pomiary nie wykazały istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu. W trakcie kontroli nie stwierdzono by obiekt był użytkowany. Według informacji obecnych podczas kontroli inwestorów trwają przygotowania do przystąpienia do użytkowania. Wyjaśnili oni też kontrolującym, iż [...]. uzyskali pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w miejscu istniejącej uprzednio wiaty. Ponadto według oświadczenia kontrolowanych, w dacie zakupu działki, na żadnej z map gazociąg nie figurował. Oznakowanie gazociągu powstało na początku obecnego wieku. Ustalono też, iż konstrukcja wiaty stanowi obecnie część budynku. Budynek jest zlokalizowany jest około 3m od istniejącego gazociągu przesyłowego.
W oparciu o wynikające z powyższego protokołu ustalenia PINB, postanowieniem z dnia [...]., wstrzymał inwestorom prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Ponadto PINB stwierdziwszy, że budynek mieszkalny wybudowany jest w całości w strefie kontrolnej gazociągu i w związku z tym nie ma takich czynności lub robót budowlanych, które pozwoliły by doprowadzić wykonany budynek do stanu zgodnego z prawem, wydał w dniu [...] r. decyzję nakazującą inwestorom rozbiórkę przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego jako zrealizowanego wprawdzie na podstawie decyzji Starosty [...] nr [...], z dnia [...]. lecz w sposób istotnie odbiegający od przepisów.
Natomiast ZWINB, po rozpatrzeniu odwołania inwestorów, decyzją z dnia [...]., uchylił decyzję PINB i umorzył postępowanie organu I instancji wskazując, że skoro przeprowadzona kontrola wykazała, że inwestor zrealizował swoje zamierzenie budowlane zgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Starosty [...] z dnia [...]. brak było podstaw do rozpatrywania sprawy trybie art. 50-51 Prawa budowalnego. Wskazano też, iż jeżeli w ocenie powiatowego organu nadzoru budowlanego zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę projekt budowlany narusza przepisy techniczno-budowlane, w pierwszej kolejności PINB powinien wystąpić do Wojewody Z. o zbadanie zgodności z prawem wydanego pozwolenia.
Dalej, w następstwie sygnalizacji PINB, Wojewoda Z. , decyzją z dnia [...]. stwierdził nieważność decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...]., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w gospodarstwie agroturystycznym z zewnętrzną instalacją wodociągową i odprowadzaniem ścieków sanitarnych do przydomowej oczyszczalni ścieków wraz z wlz elektroenergetyczną na działkach nr [...], [...], [...], [...] z obrębu 0035 Ł. W. , gm. M..
Powyższa decyzja po jej zaskarżeniu odwołaniem została utrzymana w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...]. jest ona ostateczna w administracyjnym toku instancji.
W tym stanie rzeczy zawiadomieniem z [...] roku PINB wszczął kolejne postępowanie administracyjne w sprawie realizacji przez inwestorów powyższej inwestycji w sposób istotnie odbiegający od przepisów, a następnie wydał w dniu [...]. decyzję nakazującą rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Po jej zaskarżeniu przez inwestorów, organ odwoławczy wyjaśnił w uzasadnieniu, iż decyzja o pozwoleniu na budowę została wyeliminowana z obrotu prawnego ponieważ, jak wskazał Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w swojej decyzji z dnia [...]., decyzja Starosty [...] z dnia [...]. została wydana z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z §110 pkt rozporządzenia w sprawie warunków technicznych oraz w związku z załącznikiem nr [...] (tabela nr [...]) do rozporządzenia i §10 ust. 3 rozporządzenia. Wynikało to z ustalenia, iż gazociąg przesyłowy o maksymalnym ciśnieniu roboczym 5,4 MPa, o średnicy DN 250 relacji W. - Stargard, przebiegający przez działki inwestycyjne [...] i [...], został wybudowany w [...]
Wskazano też, iż przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z samowolą budowlaną, o której mowa w art. 48 lub art. 49b ustawy Prawo budowlane, ponieważ inwestor wykonywał roboty budowlane podczas gdy decyzja o pozwoleniu na budowę była ostateczna i nie wstrzymano jej wykonania.
Przywołano też §10 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, zgodnie z którym w strefach kontrolowanych nie należy wznosić obiektów budowlanych, urządzać stałych składów magazynowych oraz podejmować działań mogących spowodować uszkodzenia gazociągu podczas jego użytkowania. Zważono także, że obowiązujące przepisy ustalają dla gazociągów tzw. strefy kontrolowane (§ 10 ust. 1 rozporządzenia), których szerokość uzależniona jest od maksymalnego ciśnienia roboczego oraz średnicy gazociągu. Strefa kontrolowana, o której mowa powyżej, to zgodnie z § 2 pkt 30 rozporządzenia obszar wyznaczony po obu stronach osi gazociągu, którego linia środkowa pokrywa się z osią gazociągu, w którym przedsiębiorstwo energetyczne zajmuje się transportem gazu ziemnego. Natomiast §110 rozporządzenia stanowi, że: dla gazociągów wybudowanych przed dniem 12 grudnia 2001r. lub dla których przed tym dniem wydano pozwolenie na budowę - stosuje się szerokość stref kontrolowanych określoną w załączniku nr [...] rozporządzenia. Zgodnie z tym załącznikiem (tabela nr [...]), dla gazociągów o ciśnieniu nominalnym powyżej 2,5 MPa do 10,0 MPa i średnicy, gazociągu do "DN 300" (z takim gazociągiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie), szerokość strefy kontrolowanej gazociągów względem budynków mieszkalnych zabudowy jednorodzinnej i wielorodzinnej wynosi 40m, natomiast szerokość strefy kontrolnej gazociągów względem przewodów kanalizacyjnych oraz wodociągowych mających bezpośrednie połączenie z pomieszczeniami dla ludzi wynosi 30m.
W realiach badanej sprawy stwierdzono, że inwestorzy wybudowali budynek mieszkalny jednorodzinny z zewnętrzną instalacją wodociągową i odprowadzeniem ścieków sanitarnych do przydomowej oczyszczalni ścieków w odległości około 3m od istniejącego gazociągu przesyłowego wysokiego ciśnienia. Przewody kanalizacji sanitarnej połączone z powyższym budynkiem wybudowano w odległości od 1.5m do ok. 7,0m od gazociągu.
Mając powyższe na względzie organ odwoławczy doszedł do konkluzji, iż nie ma możliwości doprowadzenia budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z zewnętrznymi instalacjami, wybudowanego w strefie kontrolnej gazociągu, do stanu zgodnego z przepisami. Zatem w tym przypadku znajdują zastosowanie przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Podkreślono, że naruszone przepisy dotykają sfery szczególnie wrażliwej - usytuowania obiektu w znacznej bliskości gazociągu, co przekłada się na bezpieczeństwo obiektów budowlanych, a w szczególności ich użytkowników.
Wnosząc skargę od powyższej decyzji do sądu administracyjnego inwestorzy zarzucili skarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez jego niezasadne (błędne) zastosowanie i przyjęcie, że nie ma możliwości doprowadzenia budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z zewnętrznymi instalacjami, w strefie kontrolnej gazociągu, do stanu zgodnego z przepisami, podczas gdy istnieje taka możliwość.
Wskazując na powyższe zawnioskowano o uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji a także o dopuszczenie dowodu z dołączonych dokumentów.
W uzasadnieniu skargi wyjaśniono w szczególności, że z dołączonej do skargi ekspertyzy z dnia [...]., dotyczącej budowy przedmiotowego domu jednorodzinnego w strefie kontrolowanej gazociągu, wynika alternatywne dla rozbiórki rozwiązanie w postaci wybudowania gazociągu dublującego (bajpasu) w odległości zgodnej z obowiązującymi wymogami podanymi w rozporządzeniu. Takie rozwiązanie, zdaniem skarżących, winno być zastosowane przez operatora gazociągu.
Podkreślono, że inwestycja została zrealizowana na podstawie stosownej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę a kontrola nie wykazała żadnych istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Podkreślili, że są poszkodowani w całej tej sytuacji albowiem składając wniosek o pozwolenie na budowę nie wiedzieli, że planowany budynek mieszkalny może znajdować się w obrębie strefy kontrolnej gazociągu. Fakt ten nie został uwzględniony w mapach, a w dodatku w momencie zakupu nieruchomości nie było żadnego trwałego i jawnego urządzenia, które świadczyłby o tym, iż gazociąg przebiega przez ich nieruchomość.
W odpowiedzi na skargę ZWINB zawnioskował o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
W kolejnym piśmie, z [...] r., pełnomocnik skarżących wskazywał na wolę przedstawiania "nowych niewyjaśnionych jeszcze okoliczności dotyczących podjęcia przez G. działań zmierzających do dostosowania stanu technicznego gazociągu do stanu zgodnego z prawem". Powyższe miało wynikać ze złożenia przez skarżących w dniu [...] roku wniosku do ZWINB o przeprowadzenie kontroli obiektu budowlanego w postaci gazociągu wysokiego ciśnienia DN250 relacji W. - S. S. na odcinku położonym w obrębie działek o nr. [...], nr. [...], nr. [...] oraz nr [...]. W uzasadnieniu powyższego wniosku zwrócono szczególną uwagę na wypłycenie przedmiotowego gazociągu do 30 cm licząc od powierzchni ziemi, podczas gdy standardowa głębokość posadowienia części liniowej gazociągu powinna wynosić ok. 1,2 m licząc od górnej płaszczyzny rury do poziomu gruntu. Wskazano też na powziętą przez skarżących wiedzę o "trwających przygotowywaniach opracowania dokumentacji na potrzeby realizacji planowanej konserwacji gazociągu". Powyższe stanowiło podstawę sformułowania wniosku, iż operator gazociągu "na skutek działań skarżących i przy współpracy ZWINB zaczął podejmować kroki zmierzające do doprowadzenia przedmiotowego gazociągu do stanu zgodnego z prawem".
Natomiast operator gazociągu działając jako uczestnik postępowania, w piśmie z [...] r. zawnioskował o oddalenie skargi w całości jako bezzasadnej. W swoim stanowisku wskazał w szczególności, iż decyzja ZWINB całkowicie odpowiada prawu i winna się ostać.
Uczestnik postępowania nadmienił przy tym, iż słupki znacznikowe zlokalizowane są nad gazociągiem i wyznaczają jego przebieg, który jest niezmienny od [...] roku. Skarżący mieli zaś pełną wiedzę o przebiegu gazociągu co wynika z protokołu naruszenia strefy podstawowej gazociągu z [...] r., w świetle którego wykopany został staw wodny w bardzo bliskiej odległości od posadowionego tuż obok gazociągu wysokiego ciśnienia. Stosowne oświadczenia o konieczności zachowania odpowiedniej odległości od gazociągu skarżąca złożyła w dniu [...] roku. Zdaniem uczestnika postępowania nie można więc twierdzić, jak czynią to skarżący, że nie mieli wiedzy o przebiegu gazociągu a tym samym o istnieniu strefy kontrolowanej. Przy czym, w ocenie spółki, dowody świadczące o wiedzy skarżących na temat przebiegu gazociągu można mnożyć. Wiedza taka wynika choćby z ich pisma z dnia [...] r. w przedmiocie wycinki drzew oraz ewentualnego odszkodowania za wykonaną wycinkę.
Dalej uczestnik postępowania obszernie przedstawił swoje obowiązki jako operatora gazociągu oraz obowiązujące regulacje, które doprowadziły go do konkluzji o zasadności zaskarżonej decyzji.
W kolejnym piśmie, z [...] roku, pełnomocnik skarżących zawnioskował o odroczenie posiedzenia Sądu wywodząc, że w dniu [...]. ma być przeprowadzona kontrola gazociągu zatem "sytuacja w sprawie jest rozwojowa i nadal niezakończona. Zachodzi duże prawdopodobieństwo, że ustalenia poczynione w toku postępowania kontrolnego przez ZWINB będą stanowić istotne okoliczności mające wpływ na rozstrzygnięcie w postępowaniu przed Sądem".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:
Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem [...], innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r. poz. 374 ze zm.) w związku z wystąpieniem przesłanek w przepisie tym wymienionych.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, i obejmuje również orzekanie m.in. w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym (vide : art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.").
Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Przedmiotem kontroli Sądu, jest decyzja ZWINB, w której skorygowano decyzję organu I instancji, nakazując skarżącym rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w gospodarstwie agroturystycznym, wraz z zewnętrzną kanalizacją sanitarną i przydomową oczyszczalnią ścieków oraz wewnętrzną linią zasilającą energetyczną i zewnętrzną instalacją wodociągową.
W sprawie jest bezspornym, iż budynek będący przedmiotem zaskarżonej decyzji jest usytuowany w odległości około 3m od istniejącego gazociągu przesyłowego wysokiego ciśnienia. Natomiast przewody kanalizacji sanitarnej połączone z powyższym budynkiem wybudowano w odległości od około 1,5m do 7,0m od gazociągu.
Nie jest też przedmiotem sporu, iż powyższy budynek został wzniesiony na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...]., wydanego przez Starostę Powiatu W. . Powyższe pozwolenie na budowę zostało jednak w odpowiednim postępowaniu administracyjnym wyeliminowane z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jego nieważności. Nastąpiło to na mocy decyzji Wojewody Z. z [...] roku, utrzymanej następnie w mocy stosowną decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]
W tym miejscu należy dostrzec, iż stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej ma skutki ex tunc (z mocą wsteczną), co oznacza, iż aktualnie, w toku postępowań administracyjnych, należało przyjmować ową unieważnioną decyzję za niebyłą. Stąd nie mogą odnieść skutku zarzuty skarżących oparte na twierdzeniach o legalności ich działania w dacie wznoszenia budynku z uwagi na posiadanie pozwolenia na budowę. Fakt wydania decyzji o pozwoleniu na budowę może mieć aktualnie znacznie co najwyżej na gruncie prawa cywilnego np. w razie zabiegania przez skarżących o odszkodowanie czy to od organu, który wydał decyzję z rażącym naruszeniem prawa, czy to od projektanta z uwagi na przyjęte przezeń w projekcie rozwiązania.
Treść pism podmiotów uczestniczących w postępowaniu jednoznacznie wskazuje też, iż bezspornym pomiędzy organem, skarżącymi i uczestnikiem postępowania jest to, że korzystanie z budynku jednorodzinnego mieszkalnego wybudowanego w strefie ochronnej gazociągu, z uwagi na ryzyko rozszczelnienia i wybuchu gazu powoduje realne zagrożenia zdrowa i życia.
Natomiast osią sporu pomiędzy skarżącymi oraz organem administracji w badanej sprawie jest to, czy zaistniały okoliczności uzasadniające wydanie na mocy odpowiednich przepisów Prawa budowalnego, decyzji o nakazie rozbiórki budynku wraz z instalacjami zewnętrznymi. Organ administracji uznał w tym zakresie, iż nie ma możliwości doprowadzenia budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z zewnętrznymi instalacjami, wybudowanego w strefie kontrolnej gazociągu, do stanu zgodnego z przepisami. Natomiast w ocenie skarżących powyższe ustalenie nie jest prawidłowe, jak bowiem wynika z przedstawionej przez nich ekspertyzy, istnieje alternatywne dla rozbiórki budynku rozwiązanie, w postaci wybudowania gazociągu dublującego (bajpasu) w odległości zgodnej z obowiązującymi wymogami podanymi w rozporządzeniu. Przy czym podkreślania godnym jest to, iż ocenie skarżących owa budowa gazociągu dublującego powinna być wykonana i sfinansowana przez operatora gazociągu. Takie działanie, jak wywiedli skarżący, daje możliwość przywrócenia bezpieczeństwa publicznego i nadto doprowadzi do tego, że wybudowane przez inwestorów obiekty budowlane będą odpowiadać obowiązującym przepisom, a oni nie poniosą dodatkowej nieodwracalnej szkody z tytułu rozbiórki budynku.
Wobec tak artykułowanych twierdzeń nie sposób nie zauważać, iż w istocie skarżący oczekują obciążenia negatywnymi skutkami wzniesienia przez nich budynku w strefie ochronnej gazociągu podmiotu, który nie miał żadnego wpływu na powyższą inwestycję.
Natomiast operator gazociągu wskazuje, iż uznaje zaskarżoną decyzję za prawidłową i zgodną z prawem. Ponadto oświadcza, że po stwierdzeniu zabudowy w strefie kontrolowanej gazociągu, wielokrotnie podejmował działania ukierunkowane na polubowne załatwienie sprawy, które zakończyły one niepowodzeniem.
W ocenie Sądu przedstawiona przez skarżących koncepcja wybudowania gazociągu dublującego (bajpasu) w odległości zgodnej z obowiązującymi wymogami podanymi w rozporządzeniu, w następstwie czego miałoby dojść do przesunięcia strefy kontrolnej gazociągu, nie ma charteru realnego i faktycznie możliwego do realizacji. Po pierwsze nie została przez skarżących uprawdopodobniona techniczna możliwość wykonania takiej przebudowy. Nie można nie dostrzegać, iż przesunięcie gazociągu na znacznym odcinku, nie jest czynnością prostą i zawsze możliwą. Wobec dostrzeganej także przez skarżących konieczności zapewnienia posadowienia instalacji przesyłającej gaz na odpowiedniej głębokości i w odpowiedniej odległości od istniejących obiektów, dla stwierdzenia faktycznej możliwości zastosowania takiego rozwiązania, konieczne byłoby uwzględnienie stosownych ograniczeń zarówno faktycznych jak i prawnych dla konkretnego obszaru. Przy czym musiałoby to następować przy jednoczesnym zapewnieniu gazociągowi odpowiednich parametrów przesyłowych. Zatem nie sposób przyjmować takiego rozwiązania za technicznie możliwe do realizacji do czasu opracowania odpowiedniej dokumentacji projektowej. Po wtóre, kwestią czyniącą rozwiązanie proponowane przez skarżących wyłącznie teoretycznym, pozostaje uzasadnienie ekonomiczne tego rodzaju działania. Przy czym wobec braku woli sfinansowania takiej przebudowy gazociągu czy to przez skarżących czy to przez operatora gazociągu, brak jest jakichkolwiek realnych podstaw do przyjęcia, iż koncepcja skarżących ma jakiekolwiek szanse na realizację w przyszłości.
W swoim stanowisku w toku postępowania skarżący wskazują, iż w ich ocenie gazociąg nie został posadowiony na odpowiedniej głębokości, co niesie za sobą zwiększone ryzyko jego uszkodzenia, które może doprowadzić do niekontrolowanego wybuchu, zagrażającego bezpieczeństwu budynków znajdujących się w pobliżu, a także zdrowiu i życiu ludzkiemu (tak np. wniosek z 11 maja 2021 roku o przeprowadzenie kontroli przez ZWINB).
W tym miejscu należy jednak dostrzec, iż to skarżący wznieśli budynek w bezpośrednim sąsiedztwie gazociągu nie zaś gazociąg został zbudowany przy budynku. Zatem nawet jeśli przyjąć za zgodne z rzeczywistością ich twierdzenia, że nie mieli wiedzy o jego przebiegu w dacie nabywania nieruchomości, to dokumenty okazane przez operatora gazociągu oraz dokumentacja fotograficzna z kontroli budynku dowodzą posiadania przez nich stosownej wiedzy w zakresie przebiegu gazociągu przez nieruchomość w dacie wznoszenia budynku. W szczególności okazane przez operatora gazociągu dokumenty dają podstawy do przyjęcia, iż od co najmniej kilkunastu lat skarżącym znane jest miejsce przebiegu przez ich nieruchomość gazociągu wysokiego ciśnienia. Niewątpliwie w światle składanych przez nich oświadczeń, skarżący mieli też wiedzę, iż powyższe łączy się z licznymi ograniczeniami w korzystaniu z nieruchomości.
Wreszcie nie sposób przyjąć za zgodne ze stanem faktycznym twierdzenia skarżących, że przebieg gazociągu nie jest uwidoczniony na mapach. Nawet bowiem na mapach przedłożonych przez skarżących wraz z projektem budowalnym - np. "Projekt Zagospodarowania Działki" opracowany na mapie w skali 1:500 - wyraźnie zaznaczono przebieg instalacji oznaczonej symbolem "gwA250c". O ile to oznaczenie nie musiało być znane skarżącym, o tyle nie sposób przyjąć iżby uprawniony projektant wykorzystujący taką mapę w toku swojej pracy nie był w stanie odkodować przedmiotowego oznaczenia jako: "przewód gazowy wysokiego ciśnienia". Takie oznaczenie wynikało wprost z obowiązującego w dacie opracowywania projektu "wykazu skrótów i oznaczeń" ustalonego w Rozdziale 5 lp. 91 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 2 listopada 2015 r. w sprawie bazy danych obiektów topograficznych oraz mapy zasadniczej (Dz. U. poz. 2028).
Odnosząc się natomiast to twierdzeń pełnomocnika skarżących dotyczących wywodzonej w pismach możliwości niespełniania przez gazociąg wymogów technicznych, należy dostrzec, iż w żaden sposób nie uprawdopodobniono, że nawet stwierdzenie opisywanego w skardze do ZWINB nadmiernego wypłycenia gazociągu będzie dawać organom nadzoru budowlanego uprawnienie nakazania operatorowi gazociągu przeniesienia gazociągu w inne miejsce, i to w taki sposób, aby objęty postępowaniem budynek znalazł się poza strefą ochronną. Podobnie, twierdzenie pełnomocnika skarżących o przygotowaniu na zlecenie operatora gazociągu dokumentacji w przedmiocie jego konserwacji, w żaden sposób nie daje się powiązać z możliwością zmiany jego przebiegu.
Powyższe okoliczności, eksponowane przez pełnomocnika skarżących na etapie postępowania sądowego, nie dawały też podstaw do zwłoki w rozpatrzeniu skargi, skoro w ocenie wszystkich podmiotów uczestniczących w postępowaniu utrzymywanie się aktualnego stanu nie daje się pogodzić z zasadami bezpieczeństwa obiektów budowlanych i ich użytkowników.
W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI