II SA/Sz 36/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2006-05-17
NSAAdministracyjneŚredniawsa
zasiłek pielęgnacyjnypomoc społecznazakład karnyareszt śledczyświadczenia rodzinnewygaśnięcie decyzjiprawo administracyjneSKOWSA

WSA w Szczecinie oddalił skargę Z.P. na decyzję SKO, uznając, że zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie przebywającej w zakładzie karnym lub areszcie śledczym, zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Skarżący Z.P. kwestionował decyzję o wygaśnięciu przyznanego mu zasiłku pielęgnacyjnego, argumentując swoją chorobą i potrzebami. Organ I instancji stwierdził wygaśnięcie decyzji z powodu osadzenia skarżącego w areszcie śledczym, powołując się na przepis o braku prawa do zasiłku dla osób w zakładach karnych. SKO umorzyło postępowanie odwoławcze jako bezprzedmiotowe z powodu utraty mocy ustawy. Po uchyleniu tej decyzji przez WSA, SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, stosując nowe przepisy o świadczeniach rodzinnych, które również wykluczały przyznanie zasiłku osobie przebywającej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, finansowanej z budżetu państwa.

Sprawa dotyczyła skargi Z.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Rodzinie o stwierdzeniu wygaśnięcia zasiłku pielęgnacyjnego przyznanego skarżącemu. Organ I instancji uznał, że zasiłek nie przysługuje osobie przebywającej w zakładzie karnym, powołując się na art. 14a ust. 1 ustawy o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych. Skarżący odwołał się, podnosząc, że jest inwalidą i potrzebuje środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Samorządowe Kolegium Odwoławcze początkowo umorzyło postępowanie odwoławcze jako bezprzedmiotowe, uznając, że ustawa, na podstawie której wydano decyzję organu I instancji, utraciła moc. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił tę decyzję, wskazując, że organ odwoławczy powinien ocenić sprawę według przepisów obowiązujących w dniu wydania decyzji odwoławczej, uwzględniając nowy stan prawny. Następnie SKO, stosując przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, ponownie utrzymało w mocy decyzję o wygaśnięciu zasiłku, argumentując, że zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie przebywającej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, jeśli jest ona finansowana z budżetu państwa, co obejmuje areszt śledczy. Skarżący zarzucił, że przepisy są sprzeczne i nie uwzględniają jego trudnej sytuacji po wyjściu z aresztu. WSA oddalił skargę, stwierdzając, że zastosowanie art. 16 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych było prawidłowe, a areszt śledczy jest instytucją zapewniającą całodobowe utrzymanie finansowaną z budżetu państwa. Sąd uznał, że podnoszone przez skarżącego okoliczności dotyczące przyszłych środków utrzymania wykraczają poza ramy oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie przebywającej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, która jest finansowana z budżetu państwa, co obejmuje areszt śledczy.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 16 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który wyklucza przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego osobie przebywającej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, jeśli jest ona finansowana z budżetu państwa. Areszt śledczy został zdefiniowany jako taka instytucja.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

u.z.r.p.w. art. 14a § ust. 3

Ustawa o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych

u.ś.r. art. 16 § pkt 5

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 16 § ust.5

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Pomocnicze

u.z.r.p.w. art. 14a § ust. 1

Ustawa o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 162 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.ś.r. art. 71 § pkt 2

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 71 § ust.2

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.ś.r. art. 3 § pkt 17

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

p.u.s.a. art. 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie przebywającej w areszcie śledczym, który jest instytucją zapewniającą całodobowe utrzymanie finansowaną z budżetu państwa, zgodnie z art. 16 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Odrzucone argumenty

Skarżący podnosił, że jest inwalidą, choruje i potrzebuje zasiłku na zaspokojenie niezbędnych potrzeb. Skarżący podnosił obawy dotyczące środków utrzymania po wyjściu z aresztu.

Godne uwagi sformułowania

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem... Nie ulega bowiem wątpliwości, że skarżący zarówno w dacie orzekania przez organ I instancji, jak i w dacie orzekania przez organ odwoławczy był pozbawiony wolności, skoro przebywał w areszcie śledczym. Podnoszone w skardze okoliczności dotyczące niedogodności związanych z pobytem w areszcie śledczym oraz obawy co do środków utrzymania na przyszłość, są bezprzedmiotowe dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, skoro wykraczają poza przesłanki określone w przepisie mającym zastosowanie w sprawie.

Skład orzekający

Grzegorz Jankowski

przewodniczący

Iwona Tomaszewska

sprawozdawca

Joanna Wojciechowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla osób pozbawionych wolności oraz zasady stosowania nowego prawa przez organ odwoławczy w przypadku zmiany stanu prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby osadzonej w areszcie śledczym i stosowania przepisów o świadczeniach rodzinnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak zmiany w prawie wpływają na postępowania administracyjne i jak sądy interpretują przepisy dotyczące świadczeń socjalnych w specyficznych sytuacjach życiowych obywateli.

Czy pobyt w areszcie śledczym pozbawia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego? Wyjaśnia WSA.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 36/06 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2006-05-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-01-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Grzegorz Jankowski /przewodniczący/
Iwona Tomaszewska /sprawozdawca/
Joanna Wojciechowska
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1998 nr 102 poz 651
Ustawa z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych - t. jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędziowie: Sędzia NSA Iwona Tomaszewska /spr./ Asesor WSA Joanna Wojciechowska Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2006 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę
Uzasadnienie
Dyrektor Ośrodka Pomocy Rodzinie, decyzją z dnia [...], Nr [...], na podstawie art. 104 i art. 162 § 1 pkt 1 Kpa w związku z art. 14a ust.1 ustawy z dnia 1 grudnia 1994r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych /Dz.U. z 1998r., Nr 102, poz. 651 ze zm./ - stwierdził wygaśnięcie z dniem [...] decyzji Nr [...]
z dnia [...] przyznającej Z. P. zasiłek pielęgnacyjny od [...] do [...].
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 14a ustawy o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych od dnia 1 stycznia 2002r. zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie przebywającej w zakładzie karnym. Z. P. postanowieniem z dnia [...] został tymczasowo aresztowany do dnia [...], dlatego należało stwierdzić wygaśnięcie decyzji od dnia [...].
Z. P. w odwołaniu od tej decyzji podniósł, że jest inwalidą [...] grupy, jest bardzo chory a zasiłek pielęgnacyjny przeznacza na zaspokojenie niezbędnych potrzeb.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 i art. 105 § 1 Kpa po rozpatrzeniu odwołania Z. P. umorzyło postępowanie odwoławcze jako bezprzedmiotowe.
Kolegium w uzasadnieniu swojej decyzji wywiodło, że na mocy art. 71pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych /Dz. U. Nr 228, poz. 2255/, z dniem wejścia w życie tej ustawy traci moc ustawa z dnia 1 grudnia 1994r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych /Dz.U. z 1998r., Nr 102, poz. 651 ze zm./. W tych okolicznościach Kolegium uznało, że wobec utraty mocy powyższej ustawy, w tym przepisu art. 14a ust.1 na podstawie którego wydano zaskarżoną decyzję, postępowanie odwoławcze stało się bezprzedmiotwe, a zatem podlegało umorzeniu.
Z. P. na powyższą decyzję wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który wyrokiem z dnia [...] w sprawie II SA/Sz 694/04 – uchylił zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził między innymi, że organ administracyjny I instancji stosuje przepisy prawa materialnego obowiązujące w dniu wydania przezeń decyzji , organ odwoławczy powinien, z kolei, ocenić sprawę według przepisów prawa materialnego, obowiązujących w dniu wydania przez ten organ decyzji odwoławczej. Oznacza to, że jeśli przepisy prawa materialnego ulegną zmianie w czasie między wydaniem decyzji w pierwszej instancji a rozpatrzeniem odwołania, organ odwoławczy – zachowując tożsamość sprawy – obowiązany jest uwzględnić nowy stan prawny, chyba że z nowych przepisów wynika coś innego.
Sąd wskazał też, że w dniu 1 maja 2004r., weszła w życie ustawa z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 71 ust.2 tej ustawy, utraciła moc ustawa z dnia 1 grudnia 1994r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych
i wychowawczych.
Nowy stan prawny nie uzasadniał uznania postępowania odwoławczego za bezprzedmiotowe a tym samym błędne było jego umorzenie. Dlatego Sąd wskazał, że Kolegium winno uwzględnić nowy stan prawny, rozpatrzyć odwołanie wniesione przez Z. P., a następnie wydał stosowną decyzją na podstawie art. 138 Kpa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 16 pkt 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych /Dz.U. Nr 228, poz. 2255/, po rozpoznaniu odwołania Z. P. od decyzji Dyrektora Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia [...] – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że organ I instancji decyzją z dnia [...] stwierdził wygaśnięcie swojej decyzji z dnia [...] o przyznaniu Z. P. zasiłku pielęgnacyjnego. Organ bowiem ustalił, że Z. P. przebywa w Zakładzie Karnym.
Zgodnie z art. 14a ust.3 ustawy o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych, zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie przebywającej w zakładzie karnym.
Kolegium podniosło też, że z dniem 1 maja 2004r. nastąpiła istotna zmiana stanu prawnego, ponieważ weszła w życie ustawa z dnia 28 listopada 2003r.
o świadczeniach rodzinnych /Dz.U. Nr 228, poz. 2255/.
Stosownie zaś do art. 71 pkt 2 tej ustawy , ustawa z dnia 1 grudnia 1998r.
o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych, utraciła moc z dniem
30 kwietnia 2004r., a zatem nie istnieje już przepis, na podstawie którego została wydana zaskarżona decyzja.
Z. P. przebywa w Zakładzie Karnym tj. w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie i finansowanej z budżetu państwa.
Zgodnie z art. 16 ust.5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie przebywającej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, jeżeli pobyt osoby i udzielane przez tę instytucję świadczenia częściowo lub w całości finansowane są z budżetu państwa albo z Narodowego Funduszu Zdrowia.
W tych okolicznościach Kolegium stwierdziło, że brak jest podstaw do przyznania Z. P. zasiłku pielęgnacyjnego w okresie jego pobytu
w areszcie śledczym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Z. P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Skarżący podniósł, że cierpi na wiele poważnych schorzeń [...].
Zarzucił, że Kolegium przytacza różne przepisy, a nie bierze od uwagę tego, że jak wyjdzie z zakładu karnego nie będzie posiadał żadnych środków.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sad Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy te sprawują w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Takie określenie kompetencji Sądu skutkuje tym, że w przypadku stwierdzenia, że decyzja dotknięta jest istotnymi wadami prawnymi, mającymi postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania administracyjnego, Sąd eliminuje z obrotu prawnego taką wadliwą decyzję - w zależności od rodzaju stwierdzonego uchybienia - poprzez jej uchylenie lub stwierdzenie jej nieważności.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem oraz w granicach rozstrzygania Sądu zakreślonych w art. 134 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.dalej P.p.s.a.l, doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem skargi jest decyzja w sprawie wygaśnięcia decyzji o przyznaniu skarżącemu zasiłku pielęgnacyjnego.
Z akt sprawy wynika, że skarżący decyzją Dyrektora Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia [...] miał przyznany zasiłek pielęgnacyjny na okres od [...]do [...] Na skutek powstania nowej okoliczności jaką było osadzenie skarżącego w areszcie śledczym organ I instancji decyzją z dnia [...] stwierdził wygaśnięcie swojej decyzji z dnia [...].
Rozstrzygnięcie to było zgodne z obowiązującym w dacie wydania powyższej decyzji przepisem art. 14a ust.3 ustawy z dnia 1 grudnia 1994r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych /Dz.U. z 1998r. Nr 102, poz. 651 ze zm./.
Na etapie postępowania międzyinstancyjnego, nastąpiła zmiana stanu prawnego, gdyż w dniu 1 maja 2004r. weszła w życie ustawa z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych /Dz.U. Nr 228 poz.2255/ i zgodnie z art. 71 ust.2 tej ustawy, utraciła moc ustawa z dnia 1 grudnia 1994r, o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych.
Zmiana stanu prawnego wywołała konieczność rozpatrzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze odwołania skarżącego według nowego stanu prawnego.
Stanowisko Kolegium powołującego się na obowiązujący w dacie jego orzekania art. 16 ust.5 cyt. ustawy o świadczeniach rodzinnych prawa nie narusza. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skarżący zarówno w dacie orzekania przez organ I instancji, jak i w dacie orzekania przez organ odwoławczy był pozbawiony wolności, skoro przebywał w areszcie śledczym.
Zastosowanie do tego stanu faktycznego art. 16 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, znajduje swoje oparcie w ustawowej definicji instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 17 tej ustawy – instytucja zapewniająca całodobowe utrzymanie – to dom pomocy społecznej, placówka opiekuńczo-wychowawcza, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, schronisko dla nieletnich, zakład poprawczy, areszt śledczy, zakład karny, zakład opiekuńczo-leczniczy, zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy, a także szkoła wojskowa lub inna szkoła. Szkoła zapewniająca nieodpłatne pełne utrzymanie, w tym wyżywienie, zakwaterowanie umundurowanie.
Podnoszone w skardze okoliczności dotyczące niedogodności związanych
z pobytem w areszcie śledczym oraz obawy co do środków utrzymania na przyszłość, są bezprzedmiotowe dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, skoro wykraczają poza przesłanki określone w przepisie mającym zastosowanie w sprawie.
Mając powyższe na względzie, Sąd uznał, że skarga jest nieuzasadniona
i na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI