II SA/Sz 355/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające przyznania dodatku węglowego, uznając, że organy nie zbadały wystarczająco stanu faktycznego i nie zastosowały nowelizacji przepisów.
Skarżąca I.M. została pozbawiona dodatku węglowego, ponieważ pierwotnie zadeklarowała ogrzewanie domu drewnem, a korekty deklaracji dokonała po ustawowym terminie. Organy administracji uznały, że zmiana paliwa po 11 sierpnia 2022 r. jest irrelewantna. WSA uchylił te decyzje, stwierdzając, że organy nie zbadały wyczerpująco stanu faktycznego, nie zastosowały nowelizacji przepisów z 20 września 2022 r. i nie wykorzystały możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dodatku węglowego I.M. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania dodatku, wskazując, że w pierwotnej deklaracji z marca 2022 r. strona wskazała drewno jako paliwo stałe, a korekty deklaracji dokonano w sierpniu 2022 r., wskazując węgiel. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, argumentując, że zmiana paliwa po 11 sierpnia 2022 r. jest irrelewantna, a dodatek przysługuje tylko w przypadku, gdy główne źródło ogrzewania zostało zgłoszone do CEEB do tego terminu lub gdy przeprowadzono wywiad środowiskowy potwierdzający istnienie źródła, a nie rodzaj paliwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że postępowanie powinno być prowadzone według przepisów w brzmieniu nadanym nowelizacją z 20 września 2022 r., która weszła w życie przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. Nowelizacja ta wprowadziła obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności i umożliwiła przyznanie świadczenia nawet osobom, które nie złożyły deklaracji w CEEB do 11 sierpnia 2022 r., jeśli przeprowadzony wywiad środowiskowy potwierdził istnienie odpowiedniego źródła ogrzewania. Sąd nie zgodził się z interpretacją organu odwoławczego, że przepisy o wywiadzie środowiskowym dotyczą wyłącznie sytuacji braku zgłoszenia lub zmiany źródła ciepła, a nie zmiany paliwa. Sąd wskazał, że organy powinny były zbadać stan faktyczny, uwzględniając możliwość złożenia przez skarżącą faktur za zakup węgla i wyjaśniając przyczyny zmiany paliwa. W związku z naruszeniem przepisów k.p.a. i p.p.s.a. przez organy obu instancji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana rodzaju paliwa po 11 sierpnia 2022 r. nie wyklucza przyznania dodatku węglowego, jeśli organ administracji przeprowadzi wywiad środowiskowy i ustali faktyczny stan rzeczy, a także zastosuje przepisy w brzmieniu nadanym nowelizacją.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji miały obowiązek zbadać stan faktyczny sprawy, uwzględniając nowelizację ustawy o dodatku węglowym, która weszła w życie przed wydaniem decyzji. Nowelizacja ta rozszerzyła możliwości przyznania dodatku, w tym poprzez przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu gospodarstwa domowego, a nie tylko weryfikację wpisu do CEEB.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (14)
Główne
u.d.w. art. 2 § 1
Ustawa o dodatku węglowym
u.d.w. art. 2 § 15g
Ustawa o dodatku węglowym
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd orzeka o uchyleniu zaskarżonej decyzji.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd orzeka o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji.
Pomocnicze
u.d.w. art. 2 § 3
Ustawa o dodatku węglowym
u.d.w. art. 52
Ustawa o dodatku węglowym
Do postępowań w sprawie wypłaty dodatku węglowego wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej w art. 50 stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy powinny podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 8 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy powinny prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.
Ustawa o wspieraniu termomodernizacji i remontach oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków art. 27a § 1
Ustawa o wspieraniu termomodernizacji i remontach oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków art. 27g § 1
p.p.s.a. art. 119 § 2
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 120
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie zastosowały nowelizacji przepisów ustawy o dodatku węglowym, która weszła w życie przed wydaniem decyzji. Organy nie zbadały wyczerpująco stanu faktycznego sprawy, w tym nie przeprowadziły wywiadu środowiskowego ani nie uwzględniły możliwości złożenia przez skarżącą faktur za zakup węgla. Organy dokonały wadliwej wykładni przepisów dotyczących zmiany paliwa stałego i możliwości przyznania dodatku węglowego.
Godne uwagi sformułowania
zmiany tego typu dokonane po dniu 11 sierpnia 2022 r. są irrelewantne organy nie mogą według swojego uznania przyznać dodatku węglowego kierując się zasadami współżycia społecznego, czy też słuszności korekta deklaracji odpowiada stanowi faktycznemu organ winien podjąć wszelkie niezbędne kroki, aby stan faktyczny ustalić w sposób niebudzący wątpliwości organy administracji publicznej winny stać na straży praworządności
Skład orzekający
Katarzyna Sokołowska
przewodniczący sprawozdawca
Krzysztof Szydłowski
członek
Marzena Iwankiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o dodatku węglowym, obowiązki organów administracji w zakresie postępowania dowodowego, stosowanie nowelizacji przepisów w toku postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego związanego z dodatkiem węglowym i jego nowelizacją.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest stosowanie aktualnych przepisów i dokładne badanie stanu faktycznego przez organy administracji, nawet w sprawach dotyczących świadczeń socjalnych. Pokazuje też, jak nowelizacje prawa mogą wpływać na prawa obywateli.
“Dodatek węglowy: Czy zmiana paliwa po terminie oznacza brak świadczenia? WSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Sz 355/23 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2023-06-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-04-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Katarzyna Sokołowska /przewodniczący sprawozdawca/ Krzysztof Szydłowski Marzena Iwankiewicz Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 1692 art. 2 ust. 1, ust. 3 i ust. 15 i ust. 16, Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.) Dz.U. 2022 poz 2000 art. 6,art. 7, art. 8 par. 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2023 poz 259 art. 145 par. 1 ust. 1 lit. c , art. 135 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi I. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza B. z dnia [...] października 2022 r., nr [...] Uzasadnienie Decyzją z dnia 21 października 2022 r., nr [...], Burmistrz Barwic, na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 – j.t.), dalej jako "k.p.a.", art. 2 ust. 1 i ust. 16 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz.U. 2022 r. poz. 1692 z ze zm.), odmówił I. M. przyznania dodatku węglowego. Uzasadniając decyzję, organ I instancji powołał się na treść art. 2 ustawy o dodatku węglowym i wyjaśnił, że w złożonej deklaracji z dnia 18 marca 2022 r. w centralnej ewidencji emisyjności budynków strona wskazała, że zainstalowanym głównym źródłem w budynku jest kocioł na paliwo stałe, a rodzajem stosowanych w kotłach paliw stałych jest drewno kawałkowe. W dniu 23 sierpnia 2022 r. wnioskodawczyni dokonała korekty w deklaracji, dopisując w rodzajach stosowanych paliw stałych - węgiel i paliwa węglopochodne. Od powyższej decyzji I. M. wniosła odwołanie, w którym wyjaśniła, że w dniu 18 marca 2022 r., w obowiązkowej deklaracji wskazała, że rodzajem paliwa jest drewno kawałkowe i na ten dzień było to zgodne z prawdą. Sytuacja uległa zmianie wraz z pogorszeniem jej stanu zdrowia. Z tego względu zmuszona była zmienić sposób ogrzewania domu na mniej pracochłonny i bardziej "kaloryczny". Dlatego też w dniu 23 sierpnia 2022 r. dokonała korekty deklaracji. Strona dołączyła dokumenty medyczne do odwołania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie decyzją z dnia 13 lutego 2023 r. nr SKO.4111.2855.2022 na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 2 ust. 16 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 141 - "u.d.w."), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.w., dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561 i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Zgodnie zaś z art. 2 ust. 15g u.d.w., który został dodany przez art. 26 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2236 ze zm.) zmieniającej ustawę o dodatku węglowym z dniem 3 listopada 2022 r., dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym także, gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 u.d.w., nie zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561 i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., a w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest źródło, o którym mowa w art. 2 ust. 1. Organ odwoławczy podkreślił, że do postępowań w sprawie wypłaty dodatku węglowego wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji ustawy prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej w art. 50 stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym nowelizacją (art. 52 ustawy nowelizującej i zmieniającej ustawę - u.d.w.). Oznacza to, że rozpatrując odwołanie należało uwzględnić nowe brzmienie art. 2 ust. 1 u.d.w. Zdaniem organu II instancji, art. 2 ust. 15g u.d.w. znajdzie zastosowanie wyłącznie do tych wnioskujących o dodatek węglowy, którzy do dnia 11 sierpnia 2022r. w ogóle nie dokonali zgłoszenia do centralnej ewidencji emisyjności budynków głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego, przy czym fakt istnienia takiego źródła zostanie potwierdzony w wyniku wywiadu przez organ. Organ podkreślił, że chodzi w tym wypadku o samo stwierdzenie istnienie źródła ogrzewania, a nie stwierdzenie czym dana osoba pali w tym piecu. Zapatrywanie, iż powyższa norma prawna swoją dyspozycją obejmuje również wnioskujących o dodatek węglowy, którzy w ponownej deklaracji po 11 sierpnia 202 2r. dokonali zmiany używanego paliwa stałego (np. z drewna na węgiel kamienny) w dotychczas zgłoszonym już źródle ogrzewania (np. piecu kaflowym na paliwo stałe czy kotle na paliwo stałe), jest błędne i pozbawione podstaw. Zmiany tego typu dokonane po dniu 11 sierpnia 2022 r. są irrelewantne i zdaniem organu nie mają znaczenia dla sprawy. Organ odwoławczy wyjaśnił też, że decyzje w sprawie dodatku węglowego nie są decyzjami uznaniowymi, mają charakter związany, co oznacza, że organ administracji publicznej jest zobligowany do przyznawania dodatku węglowego wyłącznie w przypadku spełnienia przez wnioskodawcę ustawowych przesłanek. Organy nie mogą według swojego uznania przyznać dodatku węglowego kierując się zasadami współżycia społecznego, czy też słuszności, w razie nawet ciężkiej sytuacji życiowej tj. brak środków na zakup węgla, stanu zdrowia itp. W ocenie Kolegium, w przedmiotowej sprawie bezspornym jest, iż I. M. zgłosiła do dnia 11 sierpnia 2022 r., tj. 18.03.2022 r., źródło ciepła pod adresem ul. [...] w B. w postaci kotła na paliwo stałe (węgiel kamienny, drewno, pelet lub inny rodzaj biomasy) - punkt B01 deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw. W dalszej części deklaracji wypełniony został punkt B03, tj. rodzaje stosowanych paliw stałych, wymieniając drewno kawałkowe. Następnie, w dniu 23 sierpnia 2022 r., złożyła ponownie deklarację określającą główne źródło ogrzewania oraz stosowane paliwa stałe. Z dokumentu wynikało, że był to odpowiednio kocioł na paliwo stałe, natomiast jako rodzaje stosowanych paliw zaznaczone zostały: węgiel i paliwa węglopochodne oraz drewno kawałkowe. Zdaniem organu II instancji, zmiana samego paliwa dla źródła ogrzewania w gospodarstwie domowym (tutaj na węgiel) nie może zostać poczytana jako podstawa do wykonania wywiadu środowiskowego. Podczas takiego wywiadu można zweryfikować (potwierdzić) wyłącznie, że źródłem ogrzewania jest faktycznie kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe. Z treści art. 2 ust. 15g u.d.w. nie wynika bowiem, że organ w drodze wywiadu weryfikuje rodzaj paliwa, którym zasilane są ww. źródła ogrzewania. Z uwagi na to, że strona zgłosiła do dnia 11 sierpnia 2022 r., iż paliwem, którym zasilany jest kocioł w gospodarstwie domowym jest tylko drewno kawałkowe, to świadczenie jej nie przysługuje. Na powyższą decyzję I. M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 i 80 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niepodjęcie z urzędu wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz dowolną ocenę dowodów. W uzasadnieniu skargi strona podkreśliła, że korekta deklaracji odpowiada stanowi faktycznemu, zaś pierwotnie wypełniona deklaracja z 18 marca 2022 r. została niestety wypełniona przez nią błędnie. W rzeczywistości od zawsze opalała dom węglem kamiennym. Węgiel kupowała wiosną zawsze od tego samego przedsiębiorcy, co potwierdzają faktury na zakup węgla z 13.04.2021 r. (2 tony) oraz 5.03.2022 r. (1 tona). Skarżąca oświadczyła, że nie jest tak, że korekty dokonała wyłącznie w celu nabycia prawa do dodatku. Stan taki MGOPS w Barwicach mógł z łatwością potwierdzić, gdyby tylko - w odpowiedzi na złożony przez nią wniosek o wypłatę dodatku węglowego - sprawdził w podstawowym zakresie informacje podane we wniosku. Na tamtym etapie postępowania uważała, że samo złożenie korekty w zakresie paliwa, którym opala dom oraz wskazanie we wniosku, że dom opala także węglem, wystarczy do przyznania świadczenia. Ponadto skarżąca podała, że w toku postępowania informowała pracowników MGOPS o tym, że posiada faktury na zakup węgla i może je okazać. Nikt jednak nie był tym zainteresowany. Zdaniem skarżącej, należycie działający organ, po sprawdzeniu informacji podanych we wniosku i w przypadku powstania uzasadnionych wątpliwości, winien wezwać ją do złożenia dodatkowych wyjaśnień i zażądać przedstawienia dodatkowych informacji (np. potwierdzeń zakupu węgla), korzystając z zasady prawdy obiektywnej. Dodatkowo ustawa o dodatku węglowym daje organom możliwość przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego. Za pomocą wywiadu, gmina może ustalić również, czy wykorzystywane przez gospodarstwo domowe główne źródło ogrzewania uprawnia do przyznania dodatku węglowego. Dlatego też uważa, że organ nie wywiązał się z obowiązku przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący, co doprowadziłoby do wykazania, że dokonana korekta deklaracji odzwierciedla rzeczywisty stan faktyczny, tj. że ogrzewa dom węglem kamiennym. Tym samym organ I instancji dopuścił się naruszenia wskazanych na wstępie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Błędów w tym zakresie nie zauważyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje: Na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 – j.t.), dalej jako "p.p.s.a.", niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Skarga okazała się zasadna, bowiem przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji, dokonana według kryterium zgodności z prawem wykazała, że akt ten, podobnie jak decyzja ją poprzedzająca, naruszają prawo w stopniu nakazującym ich usunięcie z obiegu prawnego. Przedmiotem skargi jest decyzja, którą odmówiono skarżącej przyznania dodatku węglowego. Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.w., dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Na podstawie art. 2 ust. 3 u.d.w., przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego. Wniosek o wypłatę dodatku węglowego składa się w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. w gminie właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej ten wniosek (art. 2 ust.9 i 12). Stosownie do art. 2 ust. 15 u.d.w., wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków. Na podstawie art. 50 ustawy nowelizującej w dniu 20 września 2022 r. weszły w życie art. 2 ust. 15a, ust. 15b, ust. 15c, ust. 15d, ust. 15e, ust. 15f, ust. 15g u.d.w. Zgodnie z art. 2 ust. 15a u.d.w., dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, wójt, burmistrz albo prezydent miasta bierze pod uwagę w szczególności: 1) informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6m ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r. poz. 2519); 2) informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie: a) świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa odpowiednio w art. 2 i art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615, 1265 i 2140), b) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2022 r. poz. 1577 i 2140), c) dodatku osłonowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1, 202, 1692 i 2687), d) dodatku mieszkaniowego, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2021 oraz z 2022 r. poz. 1561 i 2456); 3) dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców, o których mowa odpowiednio w art. 6 ust. 1 i art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1191). Stosownie do art. 2 ust. 15b u.d.w., jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 2 ust. 2 odpowiednio pkt 1 i 2, odnośnie samotnego zamieszkiwania w przypadku jednoosobowych gospodarstw domowych oraz wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą w przypadku gospodarstw domowych wieloosobowych. Przepis art. 3 ust. 2 stosuje się. Wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy, w którym ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego (art. 2 ust. 15c i 15d). Zgodnie z art. 2 ust. 15f u.d.w., w przypadku posiadania informacji wskazujących, że osoba, która nie złożyła wniosku o wypłatę dodatku węglowego, spełnia warunki jego przyznania wynikające z ustawy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy w celu ustalenia prawa do tego dodatku. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. W takim przypadku organ ten przyznaje dodatek w drodze decyzji administracyjnej z urzędu, bez konieczności składania wniosku oraz bez składania odpowiedniej deklaracji dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji. Przepis art. 3 ust. 2 stosuje się. Na podstawie art. 2 ust. 15g u.d.w., dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym także, gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1, nie zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., a w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest źródło, o którym mowa w art. 2 ust. 1. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wpis do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, dokonywany jest przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta z urzędu bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji. Zgodnie z art. 52 ustawy nowelizującej, do postępowań w sprawie wypłaty dodatku węglowego wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej w art. 50 stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Z przedłożonych Sądowi akt wynika, że skarżąca złożyła wniosek o przyznanie dodatku węglowego w dniu 23 sierpnia 2022 r. i na dzień 20 września 2022 r. postępowanie administracyjne w sprawie nie zostało zakończone. Organ I instancji wydał decyzję w dniu 21 października 2022 r. Z treści decyzji organu I instancji nie wynikało czy organ uwzględnił nowelizację przepisów u.d.w. Jak wyżej wskazano, wobec niezakończenia postępowania administracyjnego do dnia 20 września 2022 r. organ I instancji winien rozpoznać sprawę w oparciu o znowelizowane przepisy, czego nie uczynił. Przepisy, o których mowa wprowadziły obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia wszelkich okoliczności związanych z przyznaniem dodatku węglowego. W szczególności umożliwiły przyznanie świadczenia osobom, które się o jego przyznanie nie ubiegały, ale z posiadanych przez organ informacji wynika, że dodatek im przysługuje. Do kręgu osób uprawnionych włączono również osoby, które nie złożyły deklaracji w centralnej ewidencji emisyjności budynków. Podkreślić również wypada, że organ został wyposażony w szeroki wachlarz możliwości ustalenia stanu faktycznego, w przypadku, gdy dane zawarte we wniosku budzą wątpliwości. Sąd nie podzielił stanowiska organu odwoławczego, że przepisy o przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego dotyczą wyłączenie sytuacji, gdy wnioskodawca nie dokonał do 11 sierpnia 2022 r. rejestracji w CEEB źródła ogrzewania lub zmienili źródło ciepła (art. 2 ust. 15f i ust. 15g u.d.w.). Zdaniem Sądu, już w art. 2 ust. 15 u.d.w ustawodawca wprowadził obowiązek dokonania weryfikacji złożonego wniosku, nie tylko ze względów formalnych, lecz również zgodności ze stanem rzeczywistym, o czym świadczy użycie zwrotu "w szczególności". Nowelizacja przepisów u.d.w. jedynie uszczegółowiła prowadzoną przez organ weryfikację. Ustawodawca chciał w ten sposób zagwarantować obywatelom rozpoznanie ich wniosku nie tylko na podstawie zbadania wyłącznie formalnych przesłanek - wpisu do CEEB, lecz również stanu rzeczywistego. W ocenie Sądu, art. 2 ust. 15b u.d.w. ma zastosowanie w sytuacji, gdy przy rozpoznawaniu złożonego wniosku pojawią się wątpliwości, co do poprawności danych, zawartych we wniosku. Przepis ten obejmuje zatem inną sytuację niż przypadki wymienione w art. 2 ust. 15f i ust. 15g u.d.w. Ratio legis regulacji, o których mowa sprowadza się do objęcia pomocą jak najszerszej grupy osób, które wymagają wsparcia w zakresie dofinansowania do ogrzewania. Niewątpliwie zatem, w sytuacji, gdy skarżąca wyjaśniła przyczyny zmiany rodzaju paliwa, a dodatkowo wskazywała, że dysponuje fakturami za zakup węgla za lata ubiegłe, organ winien podjąć wszelkie niezbędne kroki, aby stan faktyczny ustalić w sposób niebudzący wątpliwości. Podkreślić należy, że do postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 3 ust. 3 u.p.w , zastosowanie miały przepisy k.p.a.. Organy administracji publicznej winny zatem działać na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.). W toku postępowania organy administracji publicznej winny stać na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a). Organy administracji publicznej winny prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 k.p.a). W ocenie Sądu, wskazane wyżej przepisy zostały naruszone przez organ I instancji, jak i przez organ odwoławczy, który zaakceptował rozstrzygnięcie wydane przez organ I instancji, dokonując wadliwej wykładni przepisów ustawy o dodatku węglowym. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ zobowiązany będzie ponownie dokonać oceny wniosku skarżącej w oparciu o obowiązujące przepisy. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit.c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI