II SA/Sz 351/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2024-08-08
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo wodneopłaty za usługi wodneściekipozwolenie wodnoprawneobiekty liniowemiejsca obsługi podróżnychkpappsakontrola administracji

WSA w Szczecinie uchylił decyzję o naliczeniu opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód, uznając, że organ nie wyjaśnił, czy miejsca obsługi podróżnych (MOP) stanowią część obiektu liniowego, co ma kluczowe znaczenie dla daty naliczania opłaty.

Sąd uchylił decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni, która ustaliła opłatę stałą za wprowadzanie ścieków do wód dla Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. Spór dotyczył daty naliczania opłaty, która według organu powinna być liczona od wydania pozwolenia wodnoprawnego, mimo zmiany sposobu odprowadzania ścieków. Sąd uznał, że organ nie wykazał, czy MOP-y są częścią obiektu liniowego, co zgodnie z prawem wodnym wpływa na moment rozpoczęcia naliczania opłaty stałej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Koszalinie, która nałożyła na Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad opłatę stałą za wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi za 2021 rok. Sprawa dotyczyła interpretacji przepisów Prawa wodnego w zakresie naliczania opłat stałych. Organ uznał, że opłata należy się od momentu wydania pozwolenia wodnoprawnego, nawet jeśli ścieki nie były faktycznie odprowadzane do rzeki zgodnie z pozwoleniem, a zostały przekierowane do innej oczyszczalni. Sąd zakwestionował to stanowisko, wskazując na istotną różnicę w naliczaniu opłat w zależności od tego, czy inwestycja jest obiektem liniowym. W przypadku obiektów liniowych, opłata stała jest naliczana od dnia przystąpienia do użytkowania urządzenia wodnego, a nie od daty wydania pozwolenia. Sąd zarzucił organowi brak wystarczających ustaleń faktycznych i prawnych w zakresie tego, czy miejsca obsługi podróżnych (MOP) stanowią część obiektu liniowego (drogi S), co miało kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W związku z tym, sąd uchylił decyzję i nakazał organowi ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazówek sądu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Opłata stała w przypadku realizacji przedsięwzięcia w zakresie obiektów liniowych ponoszona jest za okres od dnia przystąpienia do użytkowania urządzenia wodnego służącego do realizacji usług wodnych. W przypadku braku takiego urządzenia lub gdy obiekt nie jest liniowy, opłata ponoszona jest od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne stało się ostateczne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ nie wykazał, czy miejsca obsługi podróżnych (MOP) stanowią część obiektu liniowego. Definicja obiektu liniowego z Prawa budowlanego oraz przepisy dotyczące dróg publicznych sugerują, że MOP może być traktowany jako część drogi, która jest obiektem liniowym. Brak takiego ustalenia uniemożliwia prawidłowe zastosowanie art. 271 ust. 5b Prawa wodnego, który stanowi wyjątek od zasady naliczania opłaty od daty wydania pozwolenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (21)

Główne

u.p.w. art. 270 § ust. 5a, 5b, 8

Ustawa Prawo wodne

u.p.w. art. 271 § ust. 5a i 5b

Ustawa Prawo wodne

k.p.a. art. 7

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § par. 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.w. art. 267 § pkt 1

Ustawa Prawo wodne

u.p.w. art. 268 § ust. 1 pkt 2

Ustawa Prawo wodne

u.p.w. art. 3 § pkt 3a

Ustawa Prawo wodne

Definicja obiektu liniowego na gruncie Prawa budowlanego, do której odwołuje się Sąd.

p.b. art. 3 § pkt 3a

Ustawa Prawo budowlane

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych art. 53

u.d.p. art. 1

Ustawa o drogach publicznych

u.d.p. art. 4 § pkt 1 i 2a

Ustawa o drogach publicznych

u.d.p. art. 7

Ustawa o drogach publicznych

k.p.a. art. 11

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 134 § ust. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § ust. 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. a

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § pkt 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie wykazał, czy MOP stanowi część obiektu liniowego, co jest kluczowe dla ustalenia daty naliczania opłaty stałej. Przepisy Prawa budowlanego i Prawa o drogach publicznych nie wykluczają traktowania MOP jako części obiektu liniowego. Organ naruszył przepisy k.p.a. poprzez niewłaściwe zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

Sąd uznał, że organ nie wykazał, czy przedmiotowe MOP-y są częścią składową drogi, objętej inwestycją, której dotyczy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. W przypadku realizacji przedsięzięcia w zakresie obiektów liniowych, opłatę stałą ponosi się za okres od dnia przystąpienia do użytkowania urządzenia wodnego służącego do realizacji usług wodnych.

Skład orzekający

Renata Bukowiecka-Kleczaj

przewodniczący sprawozdawca

Patrycja Joanna Suwaj

sędzia

Krzysztof Szydłowski

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących naliczania opłat stałych za usługi wodne, w szczególności w kontekście obiektów liniowych i miejsc obsługi podróżnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z budową dróg i MOP-ów oraz naliczaniem opłat za wprowadzanie ścieków. Może wymagać analizy definicji obiektu liniowego w innych kontekstach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów prawa wodnego i budowlanego w kontekście inwestycji drogowych, co jest istotne dla branży transportowej i budowlanej. Wyjaśnia niejasności interpretacyjne dotyczące opłat za usługi wodne.

Czy MOP na autostradzie to obiekt liniowy? Sąd rozstrzyga spór o opłaty za ścieki.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 351/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-08-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Krzysztof Szydłowski
Patrycja Joanna Suwaj
Renata Bukowiecka-Kleczaj /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1478
art. 267 pt 1, art. 268 ust. 1 pkt 2, art. 270 ust. 5a, 5b, 8, art. 271 ust. 5a i 5b
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 725
art. 3 pkt 3a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 1518
par. 53
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury  z dnia 24 czerwca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych
Dz.U. 2024 poz 320
art.1, art. 4 pkt 1 i 2a
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art.7, art. 11, art. 77 par. 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1935
par. 2 pkt 1, par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. a,
rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Koszalinie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 14 marca 2024 r. nr SZ.ZUO.2.4700.779.2021.MZ w przedmiocie określenia opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni w Koszalinie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz strony skarżącej Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad kwotę 190 (sto dziewięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Informacją z dnia 5 lutego 2024 r., znak [...], Dyrektor PGW Wody Polskie Zarządu Zlewni w K. ustalił dla "G. [...] w W." opłatę stałą za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi za okres od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. w wysokości 61 zł.
W informacji wskazano, że opłata stała została obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 250 zł na dobę za 1 m3/s czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi określonej w pozwoleniu wodnoprawnym w ilości 2.39 m3/h i wynoszącej po przeliczeniu 0.00066389 m3/s (zgodnie z art. 271 ust. 5 ustawy Prawo wodne oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 października 2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne - Dz.U. z 2023 r., poz. 2471).
W reklamacji złożonej w dniu 21 lutego 2024 r. strona skarżąca podniosła, że na terenie Zarządu Zlewni w K. nie odprowadza ścieków do wód lub do ziemi oraz nie dokonuje poboru wód podziemnych. Ścieki z obwodów utrzymania i miejsc obsługi podróżnych odprowadzane są do kanalizacji miejskich. W trakcie budowy drogi S[...] na odcinku węzeł "U. " (bez węzła) – początek obwodnicy K. i S. dokonano zmiany założeń projektowych. Za zgodą Zakładu Usług Komunalnych w B. ścieki sanitarne z Miejsc Obsługi Podróżnych, które pierwotnie planowano (zgodnie z warunkami pozwolenia wodnoprawnego z dnia 26 czerwca 2017 r.) odprowadzać do rzeki T. , przekierowano do oczyszczalni ścieków w miejscowości T..
Decyzją z dnia 14 marca 2024 r., nr [...], Dyrektor PGW Wody Polskie Zarządu Zlewni w K., na podstawie art. 273 ust. 6 w związku z art. 271 ust. 5, 5a, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2023 r., poz. 1478 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. określił G. za okres od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. opłatę stałą w wysokości 61 zł za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi.
Jak wynika z uzasadnienia tego rozstrzygnięcia, organ nie uznał reklamacji strony skarżącej, gdyż pozwolenie wodnoprawne wydane przez Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego znak WZU.7322.7.2017.ZdK z dnia 26 czerwca 2017 r. zostało wydane na wprowadzanie wylotem W1 do rzeki T. ścieków bytowych z obiektów miejsca obsługi podróżnych (MOP) T. i T. w ilości Qmaxgodz. = 2,39 [m3/godz.], Qśr.dob. = 12,75 [m3/dob.], Qmax.roczne = 4653,75 [m3/rok]. Odprowadzenie ścieków bytowych z miejsca obsługi podróżnych (MOP) T. i T. do kanalizacji miejskich Zakładu Usług Komunalnych w B. nie wpływa na treść pozwolenia wodnoprawnego, które zostało wydane na wprowadzanie ich wylotem W1 do rzeki T. . W ocenie organu, w związku ze zmianą założeń projektowych, które doprowadziły do odprowadzania ścieków do oczyszczalni ścieków w miejscowości T. z MOP-ów, skarżący powinien złożyć "wniosek o wygaszenie pozwolenia wodnoprawnego w części dotyczących usług wodnych". Organ zaznaczył, że przedmiotowe pozwolenie pomimo zmiany sposobu odprowadzania ścieków bytowych jest w obrocie prawnym.
Zdaniem organu, w sprawie powstał spór co do tego, od której daty powinna być naliczana opłata stała - czy od daty wydania pozwolenia wodnoprawnego, którego ustalenia stanowią podstawę do naliczenia tej opłaty, czy też od daty ukończenia realizacji inwestycji i faktycznego rozpoczęcia korzystania ze środowiska. Spór ten powstał głównie w sprawach dotyczących budowy obiektów liniowych, jakimi są drogi publiczne, w przypadku których proces inwestycyjny może trwać przez długi okres czasu, a pozwolenie wodnoprawne inwestor jest obowiązany dołączyć do wniosku o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej. Organ wyjaśnił, że w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych przeważało stanowisko, że możliwość korzystania z usługi wodnej aktualizuje się dopiero wówczas, gdy istnieją urządzenia wodne, które mogą posłużyć do przechwytywania i odprowadzania opadów atmosferycznych do wód. W braku tego rodzaju urządzeń wodnych, nie ma możliwości realizowania usługi odprowadzania wód, określonej w art. 35 ust. 3 pkt 7 u.p.w. z 2017 r. W takiej sytuacji nie można również mówić o ziszczeniu się hipotezy art. 268 ust. 1 pkt 3 u.p.w., zobowiązującej podmiot do uiszczenia naliczonej przez organ opłaty.
Organ dodał, że pogląd ten został następnie podzielony przez NSA, w ocenie którego nie można przyjąć, że sama potencjalna możliwość korzystania ze środowiska poprzez wprowadzanie wód opadowych i roztopowych do wód stanowi podstawę do wymierzenia opłaty za tę usługę wodną, w sytuacji, gdy brak jest urządzeń wodnych, za pomocą których wody opadowe i roztopowe miałyby być odprowadzane do wód, a więc nie istnieje faktyczna możliwość "zanieczyszczania środowiska". Wskazana linia orzecznicza sądów administracyjnych była jedną z przyczyn nowelizacji ustawy Prawo wodne, dokonanej ustawą z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2170), która weszła w życie 23 listopada 2019 r. Ustawą nowelizującą wprowadzono art. 271 ust. 5a i 5b u.p.w., w których ustawodawca wprost wskazał, że opłatę stałą ponosi się za okres od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne albo pozwolenie zintegrowane stało się ostateczne do dnia jego wygaśnięcia, cofnięcia lub utraty mocy bez względu na przyczynę (art. 271 ust. 5a). Wyjątek od tej zasady określono w art. 271 ust. 5b u.p.w., który stanowi, że w przypadku realizacji przedsięwzięcia w zakresie obiektów liniowych, opłatę stałą ponosi się za okres od dnia przystąpienia do użytkowania urządzenia wodnego służącego do realizacji usług wodnych.
Zdaniem organu, zasadne było ustalenie opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, mimo iż skarżący - adresat pozwolenia wodnoprawnego nie wykonał wszystkich urządzeń wodnych, objętych pozwoleniem skoro pozwolenie obejmowało szczególne korzystanie z wód, poprzez wprowadzanie oczyszczonych ścieków z MOP-ów, przy czym MOP niewątpliwie nie jest obiektem liniowym. Skarżący korzysta z usługi wodnej/usług wodnych na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego przez Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego decyzją z dnia 26 czerwca 2017 r., znak: WZU.7322.7.2O17.ZdK na wprowadzenie wylotem W1 do rzeki T. ścieków bytowych z obiektów miejskich obsługi podróżnych (MOP) T. i T. , w ilości: Qmaxgodz.=2,39 m3/godz., Qśr.dob.=12,75 m3/dob., Qmax.rocz.= 4653,75 m3/rok, co oznacza, że zgodnie z art. 298 pkt 1 u.p.w. obowiązany jest ponosić opłatę za usługi wodne.
Według organu, zobowiązany był on zatem do wydania decyzji określającej wysokość opłaty stałej za okres od 1 stycznia 2021 r. - 31 grudnia 2021 r., która wynosi 61 zł za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Określenia wysokości opłaty stałej dokonano w oparciu o art. 271 ust. 5 u.p.w. oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2023 r. poz. 2471; dalej "rozporządzenie RM z 2017 r.").
Opłata za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi do rzeki T. została określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 250 zł na dobę za 1 m3/s, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi określonych w pozwoleniu wodnoprawnym w ilości 2,39 m3/h i wynoszącym po przeliczeniu 0,00066389 m3/s.
W skardze na powyższą decyzję G. wniósł o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zarzucił organowi naruszenie:
1. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie wpływu zmiany sposobu odprowadzenia ścieków na sposób realizacji pozwolenia wodnoprawnego;
2. art. 271 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 271 ust. 5 u.p.w., przez dokonanie jego niewłaściwej wykładni prowadzące do uznania, że opłacie stałej podlega zgoda na wprowadzanie ścieków do wód, wydana zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym podczas gdy dokonując właściwej wykładni przepisu należało stwierdzić, że opłacie stałej podlega wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi.
Zdaniem skarżącego, sam fakt wydania pozwolenia wodnoprawnego nie stwarza rzeczywistej możliwości korzystania z określonej w pozwoleniu wodnoprawnym usługi wodnej. Rzeczywista możliwość jest wówczas gdy powstaną odpowiednie urządzenia dla danej usługi. Ponadto według skarżącego, organ dokonał błędnej wykładni przepisów ustawy o drogach publicznych, gdyż MOP stanowi element drogi jako część obiektu liniowego. MOP-y usytuowane są w granicach pasa drogowego. Droga zaś stanowi całość techniczno-użytkową umiejscowioną w pasie drogowym.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2024 r., poz. 935).
Dokonując kontroli w tak zakreślonych granicach kognicji, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Niniejsza sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, w trybie uproszczonym na wniosek skarżącego oraz organu (stosownie do treści art. 119 pkt 2 p.p.s.a.).
Przedmiotem skargi uczyniono decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 14 marca 2024 r., określającą G. , Oddział w W. opłatę stałą w kwocie 61 zł za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi za okres od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r.
W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, że Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad w W. decyzją Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 26 czerwca 2017 r. udzielono pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych w ramach zadania pn. "Budowa drogi S-[...] na odcinku węzeł "U. " (bez węzła) – początek obwodnicy K. i S." obejmującego wykonanie wylotu kanalizacyjnego W1 w km 3+630 rzeki T. na działce nr [...], powiat K., gmina B., obręb S. oraz wprowadzenie tym wylotem do rzeki T. ścieków bytowych z obiektów miejsca obsługi podróżnych (MOP) T. i T. w ilościach wskazanych w tym rozstrzygnięciu.
Organ nie kwestionuje przy tym okoliczności, że w trakcie budowy drogi S[...] na opisanym wyżej odcinku dokonano zmiany założeń projektowych i za zgodą Zakładu Usług Komunalnych w B. ścieki sanitarne z Miejsc Obsługi Podróżnych przekierowano do oczyszczalni ścieków w miejscowości T. (nie są zatem odprowadzane do rzeki T. , według wskazań wynikających z pozwolenia wodnoprawnego).
Powyższe, zdaniem organu nie wpływa jednak na treść pozwolenia wodnoprawnego wobec czego zasadne jest ustalenie opłaty stałej za wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi z uwagi na treść art. 271 ust. 5a ustawy Prawo wodne. W sprawie nie zachodzi bowiem wyjątek od zasady określonej w ww. przepisie o jakim mowa w art. 271 ust. 5b tej ustawy gdyż MOP nie jest obiektem liniowym.
Wyjaśnienia wymaga przy tym, że opłaty za usługi wodne (art. 267 pkt 1 u.p.w.) są jednym z instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami. Opłaty za usługi wodne uiszcza się m.in. za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi (art. 268 ust. 1 pkt 2 u.p.w.). Opłata za usługi wodne za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej zależnej od ilości i jakości ścieków wprowadzanych w ramach pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego (art. 270 ust. 8 u.p.w.).
Zgodnie ze wspomnianym wcześniej art. 271 ust. 5a ustawy Prawo Wodne, opłatę stałą ponosi się za okres od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne albo pozwolenie zintegrowane stało się ostateczne do dnia jego wygaśnięcia, cofnięcia lub utraty mocy bez względu na przyczynę. Natomiast w myśl art. 271 ust. 5b wspomnianej ustawy, w przypadku realizacji przedsięwzięcia w zakresie obiektów liniowych, opłatę stałą ponosi się za okres od dnia przystąpienia do użytkowania urządzenia wodnego służącego do realizacji usług wodnych.
W niniejszej sprawie organ przyjął, że MOP nie jest obiektem liniowym nie uzasadniając w żaden sposób takiego stanowiska. Nie przeprowadził też jakiegokolwiek postępowania w celu ustalenia czy MOP-y T. i T. są częścią obiektu liniowego czy też stanowią obiekty odrębne od drogi S-[...]. Tymczasem kwestia ta ma istotne znaczenie, bowiem – jak już wcześniej wspomniano - tylko w przypadku realizacji przedsięwzięcia w zakresie obiektów liniowych, opłatę stałą ponosi się za okres od dnia przystąpienia do użytkowania urządzenia wodnego służącego do realizacji usług wodnych (art. 270 ust. 5b u.p.w.). W innym przypadku, opłatę stałą ponosi się za okres od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne albo pozwolenie zintegrowane stało się ostateczne (art. 270 ust. 5a u.p.w.).
Jak już zaznaczono, organ nie uzasadnił swojego stanowiska co do tego, że miejsce obsługi podróżnych nie jest obiektem liniowym, nie sposób wobec tego stwierdzić, czy w jego ocenie, w tym konkretnym przypadku MOP nie jest obiektem liniowym, czy też miejsca obsługi podróżnych co do zasady – według organu – nie są obiektami liniowymi, a jeśli tak to z czego miałoby to wynikać.
Z uwagi na to, że przepisy u.p.w. nie definiują pojęcia obiektu liniowego, zdaniem Sądu, na potrzeby art. 270 ust. 5b u.p.w. konieczne jest odwołanie się do definicji tego pojęcia na gruncie art. 3 pkt 3a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2024 r., poz. 725, dalej "p.b.")
Jak wynika z dokumentów dołączonych do akt, skarżący realizował przedsięwzięcie w postaci budowy drogi S-[...] na odcinku węzeł "U. ", początek obwodnicy K. i S., która to droga spełnia definicję obiektu liniowego z art. 3 pkt 3a p.b. Zgodnie bowiem z tym przepisem, przez obiekt liniowy należy rozumieć obiekt budowlany, którego charakterystycznym parametrem jest długość, w szczególności droga wraz ze zjazdami, droga kolejowa, wodociąg, kanał, gazociąg, ciepłociąg, rurociąg, linia i trakcja elektroenergetyczna, linia kablowa nadziemna i, umieszczona bezpośrednio w ziemi, podziemna, wał przeciwpowodziowy oraz kanalizacja kablowa, przy czym kable zainstalowane w kanalizacji kablowej, kable zainstalowane w kanale technologicznym oraz kable telekomunikacyjne dowieszone do już istniejącej linii kablowej nadziemnej nie stanowią obiektu budowlanego lub jego części ani urządzenia budowlanego.
Natomiast drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2024 r., poz. 320, dalej "u.d.p.") do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych (art. 1 u.d.p.).
Stosownie do art. 4 pkt 2 u.d.p., droga to budowla składająca się z części i urządzeń drogi, budowli ziemnych, lub drogowych obiektów inżynierskich, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, stanowiąca całość techniczno-użytkową, usytuowana w pasie drogowym i przeznaczona do ruchu lub postoju pojazdów, ruchu pieszych, ruchu osób poruszających się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch, jazdy wierzchem lub pędzenia zwierząt.
Z kolei pas drogowy to wydzielony liniami rozgraniczającymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym jest lub będzie usytuowana droga (art. 4 pkt 1 u.d.p.). Urządzenie drogi to obiekt lub urządzenie, w tym obiekt lub urządzenie budowlane, związane funkcjonalnie z drogą lub ruchem drogowym, w tym kanał technologiczny (art. 4 pkt 2a u.d.p.).
Warunki techniczne jakim odpowiadać powinny drogi publiczne zawarte są w odrębnych przepisach, które dotyczą również miejsc obsługi podróżnych.
Jak wynika z treści § 53 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 czerwca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych (Dz.U. z 2022 r., poz. 1518), na drodze klasy A lub S projektuje się miejsce obsługi podróżnych dostępne wyłącznie dla użytkowników tej drogi, obsługi, zaopatrzenia i służb ratowniczych.
Co istotne, przepis ten znajduje się w Oddziale 5 ("Stanowiska postojowe i miejsca obsługi podróżnych") Rozdziału 2 tego rozporządzenia – "Części drogi".
Zdaniem Sądu, z powyższych przepisów nie wynika w żadnym razie, że miejsce obsługi podróżnych nie stanowi części drogi i nie może być obiektem liniowym.
Jednocześnie organ nie przedstawił dokumentów, które mogłyby budzić wątpliwości co do takiego charakteru MOP-ów T. i T. (oferujących jedynie podstawowe usługi takie jak toalety, miejsca parkingowe i kosze na śmieci). W szczególności w aktach brak jest danych z ewidencji gruntów i budynków dotyczących oznaczeń ewidencyjnych działek gruntów, na których położone są MOP-y, jak również danych z decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (ZRID), w której ustala się m.in. linie rozgraniczające teren, w tym granice pasów drogowych.
Z uwagi na powyższe, za uzasadnione należy uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.
Zgodnie z treścią art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.).
Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.).
Dodatkowo, w myśl art. 11 k.p.a., organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organ naruszył ww. przepisy, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy z uwagi na niewyjaśnienie kwestii czy przedmiotowe MOP - y stanowią część obiektu liniowego.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania orzekł stosownie do art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.). Na rzecz skarżącego zasądzono od organu kwotę 190 zł tytułem poniesionych kosztów postępowania, w tym 100 - wpisu sądowego i 90 zł – wynagrodzenia pełnomocnika.
Ponownie rozpoznając sprawę organ winien mieć na uwadze przedstawione powyżej stanowisko Sądu, w tym w szczególności podjąć czynności zmierzające do ustalenia czy przedmiotowe MOP-y są częścią składową drogi, objętej inwestycją, której dotyczy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Z uwagi na fakt, że dostęp do ewidencji gruntów i budynków powiązany jest z oznaczeniem numerycznym konkretnych działek gruntów, a organ nie ma wiedzy na których działkach posadowione są MOP-y T. i P. , organ winien wystąpić do skarżącego o podanie stosownych danych. Podkreślić należy, że skarżący winien aktywnie współdziałać z organem i przedkładać stosowne dokumenty związane z procesem budowalnym w celu wyjaśnienia sprawy, gdyż leży to w jego interesie.
W zależności od poczynionych ustaleń zasadne może także okazać się uzyskanie informacji, od kiedy decyzja o pozwoleniu wodnoprawnym z dnia 26 czerwca 2017 r. jest ostateczna oraz czy podlegała zmianom. Wyjaśnienia może też wymagać, z jakich względów umowa o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków z MOP T. i MOP T. została zawarta z Gminą B. nie przez skarżącego lecz przez M. Sp. z o.o. Sp. K w M..

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI