II SA/Sz 351/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające przyznania dodatku węglowego, uznając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące weryfikacji danych w Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dodatku węglowego z powodu niezgodności danych w Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB) ze stanem faktycznym. Skarżący twierdził, że administrator budynku trzykrotnie zmieniał dane w CEEB bez jego wiedzy, podając nieprawidłowe informacje o źródle ogrzewania. Organy administracji odmówiły przyznania dodatku, uznając, że zmiany w CEEB dokonane po 11 sierpnia 2022 r. są irrelewantne. Sąd uznał, że organy naruszyły przepisy K.p.a., błędnie interpretując możliwość przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i innych dowodów w celu ustalenia faktycznego stanu ogrzewania.
Skarżący J. Z. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Miasta odmawiającą przyznania dodatku węglowego. Problem wynikał z danych wprowadzonych do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB) przez administratora budynku, które wskazywały na ogrzewanie peletem drzewnym i drewnem kawałkowym, podczas gdy skarżący twierdził, że jego głównym źródłem ogrzewania jest węgiel kamienny. Organy administracji uznały, że zmiany w CEEB dokonane po 11 sierpnia 2022 r. są irrelewantne dla przyznania dodatku, a wywiad środowiskowy może być przeprowadzony tylko w ściśle określonych sytuacjach. Sąd administracyjny w Szczecinie uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd podkreślił, że organy powinny dążyć do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i miały możliwość przeprowadzenia wywiadu środowiskowego lub innych dowodów (np. opinii kominiarskiej) w celu ustalenia faktycznego źródła ogrzewania i rodzaju paliwa, zwłaszcza w sytuacji wielokrotnych zmian danych w CEEB przez administratora, na które skarżący nie miał wpływu. Sąd uznał, że wąska interpretacja przepisów przez organy była niezgodna z intencją ustawodawcy, która zakładała objęcie pomocą jak najszerszej grupy osób.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe, w tym wywiad środowiskowy, aby ustalić faktyczny stan ogrzewania i rodzaj paliwa, jeśli istnieją wątpliwości co do danych w CEEB.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące weryfikacji danych w CEEB i możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Prawo do dodatku węglowego powinno być ustalane na podstawie faktycznego stanu, a nie tylko formalnych wpisów w rejestrach, jeśli istnieją uzasadnione wątpliwości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
u.d.w. art. 2 § 1
Ustawa o dodatku węglowym
u.d.w. art. 2 § 3
Ustawa o dodatku węglowym
u.d.w. art. 2 § 9
Ustawa o dodatku węglowym
u.d.w. art. 2 § 12
Ustawa o dodatku węglowym
u.d.w. art. 2 § 15
Ustawa o dodatku węglowym
u.d.w. art. 2 § 15a
Ustawa o dodatku węglowym
u.d.w. art. 2 § 15b
Ustawa o dodatku węglowym
u.d.w. art. 2 § 15c
Ustawa o dodatku węglowym
u.d.w. art. 2 § 15d
Ustawa o dodatku węglowym
u.d.w. art. 2 § 15g
Ustawa o dodatku węglowym
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.w.t.r.c.e.b. art. 27a
Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków
u.w.t.r.c.e.b. art. 27g
Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące weryfikacji danych w CEEB i możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Należy ustalić faktyczny stan ogrzewania i rodzaj paliwa, a nie opierać się wyłącznie na danych z CEEB, zwłaszcza gdy istnieją wątpliwości co do ich poprawności. Przepisy dotyczące wywiadu środowiskowego mają szersze zastosowanie niż przyjęły to organy.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów administracji o irrelewantności zmian w CEEB dokonanych po 11 sierpnia 2022 r. i wąskim zakresie wywiadu środowiskowego.
Godne uwagi sformułowania
Nie do zaakceptowania, gdyż niezgodna z intencją ustawodawcy, jest taka wykładnia mających zastosowanie w sprawie przepisów, która prowadzi do pozbawienia prawa gospodarstw domowych w pokryciu części kosztów wynikających ze wzrostu cen na rynku energii, z tej przyczyny, iż do CEEB zostały przez administratora budynku wprowadzone dane nieaktualne czy też niezgodne ze stanem faktycznym. Ratio legis regulacji, o których mowa sprowadza się do objęcia pomocą jak najszerszej grupy osób, które wymagają wsparcia w zakresie dofinansowania do ogrzewania.
Skład orzekający
Krzysztof Szydłowski
sprawozdawca
Marzena Iwankiewicz
przewodniczący
Wiesław Drabik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dodatku węglowego, weryfikacji danych w CEEB, zakresu postępowania dowodowego w administracji, w tym wywiadu środowiskowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z dodatkiem węglowym i jego powiązaniem z CEEB. Może mieć szersze zastosowanie do innych świadczeń zależnych od danych ewidencyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu z dostępem do dodatku węglowego i pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego przez organy administracji, nawet w obliczu błędów w rejestrach.
“Dodatek węglowy: Czy błąd administratora może pozbawić Cię pieniędzy? Sąd staje po stronie obywatela.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Sz 351/23 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2023-07-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-04-06 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Krzysztof Szydłowski /sprawozdawca/ Marzena Iwankiewicz /przewodniczący/ Wiesław Drabik Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 141 art. 2 ust. 1, ust. 3, ust. 9, ust. 12, ust. 15, ust. 15b, ust. 15g, ust. 15f Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.) Dz.U. 2022 poz 2000 art. 6, art. 7, art. 8 par. 1, art. 75 par. 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2023 poz 1634 art. 145 par. 1 ust. 1 lit. a i c , art. 134 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 lipca 2023 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta S. z dnia [...] października 2022 r., nr [...] Uzasadnienie Decyzją z [...] października 2022 r., nr [...], Burmistrz Miasta Ś., powołując się na art. 2 ustawy z 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym, po rozpatrzeniu wniosku J. Ż. z 23 września 2022 r., odmówił przyznania dodatku węglowego. Jak wyjaśnił organ, z analizy przedstawionych we wniosku danych oraz deklaracji dotyczącej źródła ciepła złożonej w dniu 6 marca 2022 r. wynika, że głównym źródłem ogrzewania w mieszkaniu wnioskodawcy jest kocioł na paliwo stałe, w którym stosowanym źródłem ogrzewania jest drewno kawałkowe. W przypadku wnioskodawcy nie zostały zatem spełnione przesłanki zawarte w art. 2 ust. 1 i 3 ustawy, ponieważ źródłem ciepła w mieszkaniu jest kocioł na paliwo stałe, w którym stosowanym źródłem ogrzewania jest pelet drzewny i drewno kawałkowe. W ocenie organu takie paliwo nie mieści się w zakresie pojęcia paliwa stałego zdefiniowanego w art. 2 ust. 3 ustawy. Sprawia to, iż wnioskodawcy nie przysługuje dodatek węglowy. Jest on bowiem należny jedynie wówczas, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe. Wnioskodawca wniósł odwołanie od powyższej decyzji podnosząc w szczególności, iż nigdy nie używał peletu drzewnego, zaś drewno kawałkowe używa poza sezonem grzewczym do podgrzania wody a w sezonie grzewczym do rozpalenia w piecu, gdyż głównym źródłem ogrzewania w jego mieszkaniu był zawsze węgiel kamienny. Taki piec (kocioł stały) do ogrzewania zakupił nabywają i remontując mieszkanie w 2010 r. Odwołujący podkreślił, że w piwnicy przynależnej do jego lokalu mieszkalnego od strony podwórka, znajduje się zssyp na węgiel a w piwnicy miejsce na jego przetrzymywanie. W chwili obecnej w piwnicy widoczne jest miejsce, w którym przechowuje węgiel, natomiast samego opału brak w związku z brakiem dostępności na rynku i bardzo wysokimi kosztami nabycia. Nie zmienia to jednak faktu, że korekta z dnia 6 marca 2022 r., która widnieje w Urzędzie Miasta Ś., z której wyczytać można, iż źródłem ogrzewania w lokalu strony jest pelet drzewny i drewno kawałkowe, dokonana została przez Administratora budynku, tj. ZGM w Ś., bez konsultacji z odwołującym i jest nieprawdziwa. Odwołujący nadmienił, że Administrator zmienił deklarację - o czym również odwołujący nie wiedział- na poprawną, tj. kocioł na paliwo stałe ogrzewany węglem kamiennym. Ta zmiana widnieje obecnie a naniesiona była przez Administratora na początku września. Odwołujący wskazał również, że nie wie, dlaczego w marcu robiono korektę, która stanowiła podstawę odmowy przyznania dodatku węglowego, lecz z informacji od osoby administrującej centralną ewidencją emisyjności budynków m. Ś. w dniu sporządzania pisma dowiedział się, że pierwsza deklaracja złożona była przez Administratora w styczniu 2022 r., zmieniona korektą z dnia 6 marca 2022 r. na informację nieprawdziwą. Tą zaś skorygowano z początkiem września 2022 r. na zgodną z prawdą. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, decyzją z [...] stycznia 2023 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Jak wyjaśnił organ odwoławczy w postępowaniu w przedmiocie dodatku węglowego, w świetle przepisów art. 2 ust. 1, 2 i 3 ustawy o dodatku węglowym, zakres postępowania dowodowego ograniczony jest co do zasady do ustalenia: - wpisania lub zgłoszenia do centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r, albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków - jako głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego - kotła na paliwo stałe, kominka, kozy, ogrzewacza powietrza, trzonu kuchennego, piecokuchni, kuchni węglowej lub pieca kaflowego na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, - czy paliwem stałym dla głównego źródła ogrzewania jest - węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierający co najmniej 85% węgla kamiennego, - zamieszkiwania (prowadzenia gospodarstwa domowego) pod adresem, gdzie jest określone źródło ciepła, zasilane określonym paliwem stałym. W ocenie Kolegium w art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym ustawodawca wypłatę dodatku węglowego powiązał, po pierwsze, z wpisaniem lub zgłoszeniem głównego źródła ogrzewania do centralnej ewidencji emisyjności budynków do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków. Po drugie, warunkiem koniecznym do przyznania dodatku węglowego jest, by paliwem stałym dla głównego źródła ogrzewania był węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego. Wobec późniejszych nowelizacji powyższego przepisu organ administracji jest obowiązany uwzględnić przy orzekaniu nowe brzmienie art. 2 ust. 1 ustawy. Jak wyjaśnił organ w następstwie nowelizacji do ustawy o dodatku węglowym został dodany także art. 2 ust. 15g stanowiący, iż dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym także, gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1, nie zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., a w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest źródło, o którym mowa w art. 2 ust. 1. W ocenie Kolegium powyższy przepis znajduje zastosowanie wyłącznie do wnioskujących o dodatek węglowy, którzy nie dokonali zgłoszenia do centralnej ewidencji emisyjności budynków głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego w ogóle, jak i do dnia 11 sierpnia 2022 r., a wywiad potwierdzi, iż źródłem ogrzewania wnioskującego jest źródło, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym. Zapatrywanie, iż powyższa norma prawna swoją dyspozycją obejmuje również wnioskujących o dodatek węglowy, którzy złożyli nową deklarację po 11 sierpnia 2022 r. polegającej na zmianie używanego paliwa stałego (np. z drewna na węgiel kamienny) w dotychczas zgłoszonym już źródle ogrzewania (np. kotle na paliwo stałe), czy też dodaniu kolejnego paliwa stałego (np. węgla) jest błędne i pozbawione podstaw. Zmiany tego typu dokonane w CEEB po dniu 11 sierpnia 2022 r. są irrelewantne tj. nie mogą być brane pod uwagę. Podczas wywiadu środowiskowego można zweryfikować (potwierdzić) tylko, że źródłem ogrzewania jest faktycznie kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe. Z treści art. 2 ust. 15g ustawy o dodatku węglowym nie wynika natomiast, że organ w drodze wywiadu weryfikuje rodzaj paliwa, którym zasilane są ww. źródła ogrzewania. Innymi słowy nie ma podstawy prawnej pozwalającej weryfikować w drodze wywiadu taką okoliczność. W tych okolicznościach wniosek odwołującego o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego nie może zostać uwzględniony. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż na gruncie ustawy o wspieraniu termomodemizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków nie funkcjonuje pojęcie "korekty deklaracji" jak to ma miejsce w Ordynacji podatkowej, zatem złożenie korekty deklaracji do CEBB jest niemożliwe. Innymi słowy nie można wstecz dokonać zmiany danych dokonanych przed 11 sierpnia 2022 r. Jak ustaliło Kolegium, zarządzający nieruchomością Zakład Usług Komunalnych sp. z o.o. w dniu 6 marca 2022 r. zgłosił do CEEB, iż w lokalach w budynku wielorodzinnym nr [...] przy ul. ks. J. P. w Ś., źródłem ciepła jest kocioł gazowy/bojler gazowy/podgrzewacz gazowy przepływowy/kominek gazowy a rodzajem stosowanych w kotłach paliw stałych jest pelet drzewny i drewno kawałkowe. Takie dane w CEEB były wpisane na dzień 11 sierpnia 2022 r. Zarządzający nieruchomością w złożonej deklaracji z dnia 6 marca 2022 r. oświadczył, że jest świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia oraz oświadczył, że deklaracja została złożona zgodnie z art. 27g ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków. Kolegium wskazało, iż przyczyna dla której zarządzający budynkiem mieszkalnym w deklaracji CEEB nie wskazał, że w budynku w kotłach paliw stałych stosuje się węgiel, jest bez znaczenia prawnego. Organy administracji publicznej na gruncie ustawy o dodatku węglowym ograniczają się tylko do zbadania danych wynikających z CEEB do dnia 11 sierpnia 2022 r. i nie badają stanu świadomości oraz wiedzy składającego deklarację do CEEB. Przyjmuje się, że dane wprowadzone do CEEB odzwierciedlają stan faktyczny. Możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko treści CEEB jest możliwe, lecz nie na gruncie niniejszej sprawy. W tym celu ustawodawca przewidział tryb postępowania (opisany wyżej). Nadmieniono, iż na mocy wyżej przytaczanej ustawy o wspieraniu termomodemizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków nałożono obowiązek prawny dbałości, by dane do CEEB zostały zgłoszone we właściwym czasie i odpowiadały stanowi faktycznemu. Jeżeli natomiast prawdą jest, jak podnosi strona w odwołaniu, że zarządzający nieruchomością w złożonej deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw z dnia 6 marca 2022 r. podał nieprawdziwe dane dotyczące rodzaju stosowanych w kotłach paliw stałych, może on ponosić konsekwencje prawne takiego działania. J. Ż. złożył skargę na powyższą decyzję, domagając się jej uchylenia. Oświadczył, że zanim złożył wniosek o przyznanie dodatku węglowego, udał się do Urzędu Miasta w Ś. aby sprawdzić czy w CEEB jest właściwie podane przez Administratora zarządzającego budynkiem paliwo stałe służące do ogrzewania mieszkania. Od osoby obsługującej CEEB dowiedział się, że podanym paliwem stałym w jego mieszkaniu jest węgiel kamienny, natomiast w roku 2022 Administrator trzykrotnie zmieniał dane w CEEB - nie konsultując, nie sprawdzając/kontrolując, czy podawane przez niego dane odzwierciedlają stan faktyczny. Ostatnia zmiana dokonana przez Administratora budynku, pochodzi z początku września 2022 i jest zgodna z stanem faktycznym stosowanego do ogrzania mieszkania i ciepłej wody paliwem stałym, którym jest i zawsze był węgiel kamienny. Oświadczył też, iż nie są mu znane przyczyny trzykrotnej zmiany w 2022 r. deklaracji w CEEB przez Administratora, które ostatecznie skutkowały odmową przyznania dodatku węglowego. Nadmienił, że od dnia wystąpienia z wnioskiem o przyznanie dodatku węglowego, żaden z organów rozpatrujących przyznanie dodatku w drodze decyzji administracyjnej nie sprawdzał stanu faktycznego tj. jaki piec i jaki opał jest stosowany jako źródło opału. Końcowo zaś oświadczył, że kominiarz dokonujący przed wniesieniem skargi inspekcji stanu przyłączy i przewodów kominowych zaproponował sporządzenie opinii kominiarskiej stwierdzającej rodzaj kotła, jednak opinia taka wiązałby się z odpłatnością. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej odrzucenie względnie oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał co następuje: Spór w sprawie dotyczy prawidłowości odmowy przyznania skarżącej dodatku węglowego. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 141 z późn. zm., dalej: u.d.w.), dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Na podstawie art. 2 ust. 3 u.d.w., przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego. Wniosek o wypłatę dodatku węglowego składa się w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. w gminie właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej ten wniosek (art. 2 ust.9 i 12). Stosownie do art. 2 ust. 15 u.d.w., wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków. Na podstawie art. 50 ustawy nowelizującej, w dniu 20 września 2022 r. weszły w życie art. 2 ust. 15a, ust. 15b, ust. 15c, ust. 15d, ust. 15e, ust. 15f, ust. 15g u.d.w. Zgodnie z art. 2 ust. 15a u.d.w., dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, wójt, burmistrz albo prezydent miasta bierze pod uwagę w szczególności: 1) informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6m ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r. poz. 2519); 2) informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie: a) świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa odpowiednio w art. 2 i art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615, 1265 i 2140), b) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2022 r. poz. 1577 i 2140), c) dodatku osłonowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1, 202, 1692 i 2687), d) dodatku mieszkaniowego, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2021 oraz z 2022 r. poz. 1561 i 2456); 3) dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców, o których mowa odpowiednio w art. 6 ust. 1 i art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1191). Stosownie do art. 2 ust. 15b u.d.w., jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 2 ust. 2 odpowiednio pkt 1 i 2, odnośnie samotnego zamieszkiwania w przypadku jednoosobowych gospodarstw domowych oraz wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą w przypadku gospodarstw domowych wieloosobowych. Przepis art. 3 ust. 2 stosuje się. Wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy, w którym ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego (art. 2 ust. 15c i 15d). Na podstawie art. 2 ust. 15g u.d.w., dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym także, gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1, nie zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., a w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest źródło, o którym mowa w art. 2 ust. 1. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wpis do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, dokonywany jest przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta z urzędu bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji. Z akt wynika, że organ I instancji wydał decyzję w dniu [...] października 2022 r., zatem rozpatrzenie sprawy następowało w oparciu o znowelizowane przepisy. Wobec obszernego stanowiska Kolegium o zakresie postępowania dowodowego w postępowaniu mającym za przedmiot przyznanie dodatku węglowego należy dostrzec, iż ustalenie prawa do dodatku następuje, zgodnie z art. 3 ust. 3 u.p.w., na podstawie stosownych przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185). Oznacza to, że w sprawach dotyczących dodatku węglowego odpowiednie zastosowanie mają ogólne zasady K.p.a. I tak, w myśl art. 6 K.p.a., organy administracji publicznej winny działać na podstawie przepisów prawa. W toku postępowania organy administracji publicznej winny stać na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a). Organy administracji publicznej winny prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 K.p.a). Jak wreszcie wynika z art. 75 § 1 K.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. W ocenie Sądu, ww. przepisy zostały naruszone przez organ I instancji, jak i przez organ odwoławczy, który zaakceptował rozstrzygnięcie wydane przez organ I instancji. Opisane naruszenie przepisów postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie podziela stanowiska organu odwoławczego, że przepisy o przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego dotyczą wyłączenie sytuacji, gdy wnioskodawca nie dokonał do 11 sierpnia 2022 r. rejestracji w CEEB źródła ogrzewania lub zmienili źródło ciepła (art. 2 ust. 15f i ust. 15g u.d.w.). Zdaniem Sądu, już w art. 2 ust. 15 u.d.w ustawodawca wprowadził obowiązek dokonania weryfikacji złożonego wniosku, nie tylko ze względów formalnych, lecz również zgodności ze stanem rzeczywistym, o czym świadczy użycie zwrotu "w szczególności". Nie można zapominać, że badane postępowanie podległo rygorom K.p.a., o czym wyżej już wspomniano. Nowelizacja przepisów u.d.w. jedynie uszczegółowiła prowadzoną przez organ weryfikację. Ustawodawca chciał w ten sposób zagwarantować obywatelom rozpoznanie ich wniosku nie tylko na podstawie zbadania wyłącznie formalnych przesłanek - wpisu do CEEB, lecz również stanu rzeczywistego. W ocenie Sądu, art. 2 ust. 15b u.d.w. ma zastosowanie w sytuacji, gdy przy rozpoznawaniu złożonego wniosku pojawią się wątpliwości, co do poprawności danych, zawartych we wniosku. Przepis ten obejmuje zatem inną sytuację niż przypadki wymienione w art. 2 ust. 15f i ust. 15g u.d.w. Przedstawione przez organ odwoławczy wąskie rozumienie celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego nie daje się też pogodzić z treścią art. 2 ust. 15d u.d.w. Z powyższego przepisu wynika, że w toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego. W ocenie Sądu powyższy przepis może (i powinien) stanowić podstawę weryfikacji wszelkich danych zawartych we wniosku o dodatek węglowy, które wzbudzają wątpliwości organu Nie do zaakceptowania, gdyż niezgodna z intencją ustawodawcy, jest taka wykładnia mających zastosowanie w sprawie przepisów, która prowadzi do pozbawienia prawa gospodarstw domowych w pokryciu części kosztów wynikających ze wzrostu cen na rynku energii, z tej przyczyny, iż do CEEB zostały przez administratora budynku wprowadzone dane nieaktualne czy też niezgodne ze stanem faktycznym. Ratio legis regulacji, o których mowa sprowadza się do objęcia pomocą jak najszerszej grupy osób, które wymagają wsparcia w zakresie dofinansowania do ogrzewania. Skoro ustawodawca przewidział możliwość przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, a na zasadzie art. 75 § 1 k.p.a. możliwe jest sięgnięcie także po inne środki dowodowe, w świetle przedstawionych przez skarżącego kilkukrotnych zamian danych w CEEB, na które - zgodnie ze swoim oświadczeniem nie miał wpływu ani o których nie miał wiedzy - koniecznym jawi się uzupełninie postępowania dowodowego w taki sposób aby wyjaśnić czy faktycznie doszło do trzykrotnej zmiany danych w CEEB i jakie źródło ogrzewania wpisano lub zgłoszono "po raz pierwszy" (art. 2 ust. 1 u.d.w.) a także jakie paliwo faktycznie stanowi główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego skarżącego. Przy czym, jak wynika z okoliczności niniejszej sprawy pomocnymi mogą być nie tylko dane z wywiadu środowiskowego, ale i powstała przy inspekcji stanu przyłączy i przewodów kominowych dokumentacja kominiarska opisywana przez skarżącego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, po uzupełnieniu postępowania dowodowego, organ powinien ponownie dokonać oceny wniosku skarżącego w oparciu o przedstawioną wyżej wykładnię obowiązujących przepisów. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a i c w zw. z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259), uchylił decyzje wydane przez organy obu instancji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI