II SA/SZ 348/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę Gminy Miasto Szczecin na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie, utrzymującą w mocy decyzję o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej. Kara w wysokości 70.865,00 zł została nałożona za odprowadzanie wód opadowych z terenu kąpieliska "[...]" w S. do cieku "[...]" w I kwartale 2024 r. bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Gmina podnosiła zarzuty dotyczące niezgodności art. 472aa ust. 3 pkt 3 Prawa wodnego z Konstytucją RP, argumentując, że przepis ten nakłada karę w sztywno określonej wysokości, bez uwzględnienia okoliczności czynu i winy, co narusza zasadę proporcjonalności. Kwestionowano również brak zastosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego pozwalających na odstąpienie od ukarania lub zastosowanie pouczenia. Sąd uznał, że odprowadzanie wód opadowych bez wymaganego pozwolenia stanowiło naruszenie przepisów Prawa wodnego. Podkreślono, że odpowiedzialność za korzystanie z usług wodnych bez odpowiedniej zgody jest zobiektywizowana, a przyczyna braku pozwolenia nie ma znaczenia dla jej wystąpienia. Sąd nie dopatrzył się niezgodności przepisu z Konstytucją, wskazując, że ustawodawca ma prawo stosować różne modele wymiaru sankcji administracyjnych, a wysokość kary jest powiązana z opłatą zmienną, która zależy od ilości odprowadzonych wód. Stwierdzono również, że Gmina nie spełniła przesłanek do odstąpienia od ukarania, w tym nie zaprzestała naruszania prawa przed wydaniem decyzji. Sąd podkreślił wagę ochrony środowiska wodnego i konieczność uzyskiwania pozwoleń wodnoprawnych, zwłaszcza w kontekście zmian klimatycznych i zanieczyszczenia wód opadowych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących kar za odprowadzanie wód opadowych bez pozwolenia, zasady odpowiedzialności administracyjnej, możliwość odstąpienia od ukarania.
Dotyczy specyficznej sytuacji odprowadzania wód opadowych przez gminę. Kwestia konstytucyjności przepisów dotyczących kar administracyjnych jest przedmiotem szerszej dyskusji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepis art. 472aa ust. 3 pkt 3 Prawa wodnego, przewidujący obowiązek nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w sztywno określonej wysokości, bez względu na okoliczności czynu, jest zgodny z Konstytucją RP, w szczególności z zasadą proporcjonalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten nie jest niezgodny z Konstytucją. Ustawodawca ma prawo stosować różne modele wymiaru sankcji administracyjnych, a wysokość kary powiązana z opłatą zmienną jest uzasadniona potrzebą zapewnienia funkcji restytucyjnej i kompensacyjnej kary.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustawodawca może stosować różne modele wymiaru kar administracyjnych. Wysokość kary pieniężnej stanowi 500% opłaty zmiennej, która z kolei zależy od ilości odprowadzonych wód i stawek opłat. W uzasadnieniu projektu ustawy wskazano, że taka konstrukcja kary ma na celu zapewnienie jej funkcji restytucyjnej i kompensacyjnej, a niejednokrotnie poprzednie regulacje nie pozwalały na jej realizację. Sąd podkreślił, że wysokość kar w podobnych sprawach była różna, co świadczy o braku oczywistej nieadekwatności.
Czy w przypadku odprowadzania wód opadowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, organ powinien odstąpić od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 k.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w tym przypadku nie było podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ciężar gatunkowy naruszenia prawa, polegający na korzystaniu z usług wodnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, jest znaczący. Waga dobra chronionego (środowisko wodne) oraz długotrwałość naruszenia (brak pozwolenia przez około 3 lata) nie pozwalały na uznanie naruszenia za znikome. Ponadto, Gmina nie zaprzestała naruszania prawa przed wydaniem decyzji, a działania zmierzające do uzyskania pozwolenia podjęła dopiero po wszczęciu postępowania o nałożenie kary.
Czy Gmina Miasto Szczecin zaprzestała naruszania prawa poprzez rozpoczęcie procedury uzyskania pozwolenia wodnoprawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rozpoczęcie procedury nie jest równoznaczne z zaprzestaniem naruszania prawa.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że zaprzestanie naruszania prawa oznacza przywrócenie stanu zgodnego z prawem, czyli uzyskanie zgody wodnoprawnej lub zaprzestanie korzystania z usługi. Samo złożenie wniosku o pozwolenie, zwłaszcza z brakami formalnymi, nie jest wystarczające do uznania naruszenia za zakończone.
Przepisy (28)
Główne
P.w. art. 472aa § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Administracyjnej karze pieniężnej podlega, kto wbrew przepisom korzysta z wód bez odpowiedniej zgody wodnoprawnej.
P.w. art. 472aa § 3 pkt 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Wysokość administracyjnej kary pieniężnej za odprowadzanie wód opadowych ujętych w systemy kanalizacji deszczowej do wód stanowi 500% opłaty zmiennej za odprowadzanie tych wód.
P.w. art. 389 § pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Wymagane jest pozwolenie wodnoprawne na odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych ujętych w systemy kanalizacji deszczowej.
P.w. art. 35 § 3 pkt 7
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych ujętych w systemy kanalizacji deszczowej stanowi usługę wodną.
P.w. art. 389 § pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych ujętych w systemy kanalizacji deszczowej stanowi usługę wodną, na którą wymagane jest pozwolenie wodnoprawne.
P.w. art. 394 § 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
P.w. art. 425 § 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Pomocnicze
k.p.a. art. 189f § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka obligatoryjnego odstąpienia od ukarania, gdy stopień naruszenia prawa jest znikomy.
k.p.a. art. 189f § 2 i 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość fakultatywnego odstąpienia od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu.
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
P.w. art. 272 § 17
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
P.w. art. 273 § 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
P.w. art. 280 § pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
P.w. art. 281
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 98 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
P.w. art. 409
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
P.w. art. 272 § 5
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Podstawa ustalenia wysokości opłaty zmiennej.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 października 2023 r. art. 8
Określa jednostkowe stawki opłat za usługi wodne.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
Konstytucja RP art. 10 § 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 175 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64 § 1 i 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odprowadzanie wód opadowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego stanowi naruszenie prawa. • Odpowiedzialność za korzystanie z usług wodnych bez zgody jest zobiektywizowana. • Przepis art. 472aa ust. 3 pkt 3 P.w. jest zgodny z Konstytucją RP. • Nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 189f k.p.a.
Odrzucone argumenty
Niezgodność art. 472aa ust. 3 pkt 3 P.w. z Konstytucją RP. • Możliwość odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 189f k.p.a. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77, 80, 107 k.p.a.). • Waga naruszenia jest znikoma. • Gmina zaprzestała naruszania prawa poprzez rozpoczęcie procedury uzyskania pozwolenia.
Godne uwagi sformułowania
Odpowiedzialność administracyjna za korzystanie z usług wodnych bez odpowiedniej zgody wodnoprawnej jest zobiektywizowana, niezależna od winy sprawcy. • Dla jej wystąpienia nieistotna jest przyczyna braku pozwolenia wodnoprawnego, ani też okoliczności tego nieuprawnionego korzystania. • Wysokość opłaty podwyższonej stanowiąca pięciokrotną wysokość opłaty zmiennej, niejednokrotnie nie pozwala spełnić restytucyjnej i kompensacyjnej funkcji kary pieniężnej, mimo że jest to jej zadanie.
Skład orzekający
Joanna Świerzko-Bukowska
sprawozdawca
Marzena Iwankiewicz
członek
Wiesław Drabik
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących kar za odprowadzanie wód opadowych bez pozwolenia, zasady odpowiedzialności administracyjnej, możliwość odstąpienia od ukarania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odprowadzania wód opadowych przez gminę. Kwestia konstytucyjności przepisów dotyczących kar administracyjnych jest przedmiotem szerszej dyskusji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony środowiska i odpowiedzialności prawnej jednostek samorządu terytorialnego. Pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów Prawa wodnego i Kodeksu postępowania administracyjnego w kontekście kar administracyjnych.
“Gmina ukarana za odprowadzanie deszczówki bez pozwolenia – sąd potwierdza odpowiedzialność.”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.