II SA/Sz 346/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2023-08-03
NSAinneŚredniawsa
piecza zastępczaopłata za pobytwsparcie rodzinyprawo rodzinnedecyzja administracyjnaskargasąd administracyjnydzieckorodzicpomoc społeczna

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję ustalającą opłatę za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, uznając, że kwestia ustalenia opłaty i jej ewentualnego umorzenia powinny być rozpatrywane w odrębnych postępowaniach.

Skarżąca kwestionowała decyzję o ustaleniu opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, argumentując trudną sytuacją finansową i osobistą oraz śmiercią ojca dziecka. Wskazywała na naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym nieprawidłowe ustalenie kryterium dochodowego i nierozpoznanie wniosku o odstąpienie od opłaty. Sąd administracyjny uznał jednak, że ustalenie opłaty i ewentualne umorzenie lub odstąpienie od niej to odrębne postępowania. Skoro decyzja odmawiająca odstąpienia od ustalenia opłaty była prawomocna, a skarżąca nie kwestionowała terminów ani miejsc pobytu dziecka, skarga została oddalona.

Sprawa dotyczyła skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Starosty ustalającą opłatę miesięczną za pobyt dziecka O. T. w rodzinie zastępczej spokrewnionej. Skarżąca podnosiła, że jej trudna sytuacja finansowa, wychowywanie dwójki dzieci oraz śmierć ojca małoletniego powinny skutkować odstąpieniem od ustalenia opłaty. Zarzucała organom naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym nieprawidłowe ustalenie kryterium dochodowego i nierozpoznanie wniosku o odstąpienie od opłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę, wyjaśniając, że ustalenie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej oraz rozpatrzenie wniosku o jej umorzenie, odroczenie terminu płatności, rozłożenie na raty lub odstąpienie od ustalenia opłaty, to odrębne postępowania administracyjne. Sąd podkreślił, że decyzja odmawiająca odstąpienia od ustalenia opłaty była prawomocna i wiążąca dla skarżącej. Ponieważ skarżąca nie kwestionowała terminów ani miejsc pobytu syna w pieczy zastępczej, a jedynie wysokość opłaty w kontekście swojej sytuacji, sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a rozstrzygnięcie organów było zgodne z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ustalenie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej oraz rozpatrzenie wniosku o jej umorzenie, odroczenie terminu płatności, rozłożenie na raty lub odstąpienie od ustalenia opłaty, to odrębne postępowania administracyjne.

Uzasadnienie

Ustawodawca rozgraniczył materie dotyczące ustalenia wysokości opłaty (art. 194 ust. 1 ustawy) od tych dotyczących odstąpienia od ustalenia opłaty lub jej umorzenia (art. 194 ust. 2 i 3 ustawy). Aby można było umorzyć opłatę, najpierw musi być ona formalnie ustalona.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.w.s.i.p.z. art. 193 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

u.w.s.i.p.z. art. 194 § ust. 1

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a), b) i c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

u.w.s.i.p.z. art. 194 § ust. 2

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

u.w.s.i.p.z. art. 194 § ust. 3

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

u.w.s.i.p.z. art. 80 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

u.w.s.i.p.z. art. 86 § ust. 2

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

u.w.s.i.p.z. art. 86 § ust. 3

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

u.w.s.i.p.z. art. 193 § ust. 1a

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

u.w.s.i.p.z. art. 194 § ust. 4

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 104 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § §1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez nieustalenie, że kryterium dochodowe skarżącej nie pozwala na uiszczanie opłaty za pobyt dziecka. Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez nieprawidłową ocenę sytuacji finansowej i osobistej skarżącej. Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez nie rozpoznał wniosku skarżącej w zakresie umorzenia płatności oraz odstąpienia od płatności. Naruszenie przepisów postępowania (art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a.) poprzez nieuwzględnienie, że skarżąca nie może ponosić opłaty solidarnie z drugim rodzicem z uwagi na jego śmierć. Naruszenie przepisów postępowania (art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a.) poprzez nieustalenie, że skarżąca nie przekracza kryterium dochodowego uprawniającego do odstąpienia od odpłaty. Naruszenie przepisów postępowania (art. 104 § 1 k.p.a.) poprzez załatwienie sprawy przez organ II instancji utrzymując w mocy decyzję organu I instancji ustalającą opłatę, gdy postępowanie w przedmiocie odstąpienia od ustalenia opłaty nie zostało prawomocnie zakończone. Naruszenie przepisów postępowania (art. 80 k.p.a.) poprzez niedoprowadzenie do wyjaśnienia i zbadania przesłanek do odstąpienia od ustalenia opłaty lub jej umorzenia. Naruszenie przepisów postępowania (art.138 §1 pkt 1 k.p.a.) poprzez utrzymanie przez organ II instancji w mocy decyzji wydanej przez organ I instancji, gdy była ona wadliwa.

Godne uwagi sformułowania

ustalenie opłaty (czy opłat - jak w kontrolowanej sprawie) ma charakter formalnoprawny i opiera się na określeniu terminów pobytu dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej i określeniu kosztów utrzymania dziecka w ww. pieczy zastępczej umorzenie ww. kosztów jest możliwe dopiero po rozpatrzeniu osobnego wniosku skarżącej złożonego po prawomocnym zakończeniu sprawy dotyczącej ustalenia wysokości zobowiązań z tego tytułu decyzja ustalająca wysokość opłaty za pobyt dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej stanowi rozstrzygnięcie odrębnej sprawy administracyjnej w stosunku do sprawy dotyczącej umorzenia opłaty.

Skład orzekający

Joanna Wojciechowska

przewodniczący

Wiesław Drabik

sprawozdawca

Katarzyna Sokołowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że postępowania dotyczące ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej oraz postępowania dotyczące umorzenia lub odstąpienia od tej opłaty są odrębnymi postępowaniami administracyjnymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z opłatami za pieczę zastępczą i odrębnością postępowań.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem rodzinnym i administracyjnym ze względu na rozgraniczenie postępowań. Dla szerszej publiczności może być mniej angażująca, chyba że zostanie przedstawiona w kontekście trudnej sytuacji życiowej strony.

Czy opłata za pieczę zastępczą może być umorzona? Sąd wyjaśnia kluczowe rozróżnienie w postępowaniach.

Sektor

rodzina

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 346/23 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-08-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Wojciechowska /przewodniczący/
Katarzyna Sokołowska
Wiesław Drabik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 821
art.193 ust.1, art. 193 ust.2, art.194 ust.1a, art.80 sut.1, art. 86 ust.2 art.86 ust.3, art. 194 ust.2, art. 194 ust. 3
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej oddala skargę.
Uzasadnienie
Starosta L. decyzją z dn. 31.10.2022 r. nr PCPR.5113.25.2022.EA ustalił K. B. opłatę miesięczną za okres od 01.03.2022 r. do 31.05.2022 r. w wysokości 746 zł oraz za okres od 01.06.2022 r. do 28.02.2023 r. w wysokości 785 zł miesięcznie za pobyt dziecka O. T. w rodzinie zastępczej spokrewnionej.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że dziecko zostało umieszczone w rodzinie zastępczej, w związku z czym zgodnie z art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, rodzinie zastępczej oraz prowadzącemu rodzinny dom dziecka na każde umieszczone dziecko przysługuje świadczenie na pokrycie kosztów jego utrzymania, nie niższe niż 660 zł miesięcznie - w przypadku dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej spokrewnionej.
Opłata powyższa została ustalona na podstawie przepisów z art. 193 ust. 1 pkt 1, ust. 1a, 2 i 6 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (tj.: Dz.U. z 2020 r. poz. 821 dalej: ustawa o wspieraniu rodzinny), na każde umieszczone dziecko, przysługuje świadczenie na pokrycie kosztów jego utrzymania.
W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącej zarzucił:
naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia, tj.:
1. naruszenie prawa materialnego
- § 3 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz § 3 uchwały nr [...] Rady Powiatu w L. z dnia [...] stycznia 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odraczanie terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstąpienia od ustalenia odpłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej polegającego na nieustaleniu, że kryterium dochodowe skarżącej nie pozwala na uiszczanie opłaty za pobyt dziecka z uwagi na to, że skarżąca wychowuje dwoje dzieci oraz, że uległa wypadkowi przy pracy, a cały obowiązek pokrycia kosztów syna obciąża skarżąca z uwagi na śmierć ojca małoletniego O., co powoduje nieprawidłowe niezastosowanie ww. normy prawnej i powstanie przesłanek uzasadniających, że zachodzą okoliczności do odstąpienia od opłaty,
- art. 194 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy o wspieraniu rodziny w zw. w zw. z § 3, § 4, i § 5 uchwały nr [...] Rady Powiatu w L.. z dnia [...] stycznia 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odraczanie terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstąpienia od ustalenia odpłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej poprzez to, że organ I instancji ustalił opłatę za pobyt dziecka O. T. w rodzinie zastępczej spokrewnionej z skarżąca za okres od 1 marca 2022 r. do 28 lutego 2023 r., jednocześnie dokonał nieprawidłowej oceny sytuacji finansowej i osobistej skarżącej z uwagi, że skarżąca złożyła wniosek o odstąpienie ustalenia opłat syna z uwagi na trudną sytuację materialną i braku środków pozwalających na uiszczanie, która to decyzja nie jest jeszcze prawomocna z uwagi na skuteczne wniesienia środków zaskarżenia:
- art. 194 ust.4 ustawy o wspieraniu rodziny poprzez to, że organ I instancji nie rozpoznał wniosku skarżącej w zakresie umorzenia płatności oraz w zakresie odstąpienia od płatności w okresie 12 miesięcy,
2. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia tj.
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w ten sposób, że organ I instancji nie uwzględnił, że w przedmiotowej sprawie skarżąca nie może ponosić opłaty solidarnie z drugim rodzicem z uwagi na śmieć ojca małoletniego O., co powoduje zwiększony obowiązek po stronie skarżącej, a więc stanowi szczególną przesłankę uzasadniającą odstąpienia od ustalenia opłaty
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w ten sposób, że organ I instancji nie ustalił, że skarżąca nie przekracza kryterium dochodowego uprawniającego do odstąpienia od odpłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej,
- poprzez zastosowanie art. 104 § 1 k.p.a. w ten sposób ,ze organ I instancji załatwił sprawę ustalając opłatę za pobyt dziecka za okres od 1 marca 2022 r. do 31 maja 2022 r., gdy postępowanie administracyjne w przedmiocie odstąpienia od ustalenia opłaty nie zostało prawomocnie zakończone, a toczy się pod numerem sprawy PCPR.5600.02.2022.EA
W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik wskazał, iż organ I instancji dopuścił się szereg naruszeń przepisów postępowania oraz prawa materialnego. Naruszenie przepisów postępowania zdaniem pełnomocnika skarżącej przejawiało się w tym, że organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję bez oczekiwania na zakończenie postępowania w sprawie odstąpienia K. B. od ustalenia opłaty wydał decyzję. Ponadto podniosła także zarzut nieprawidłowego podjęcia zawieszonego postępowania ww. sprawie. W ocenie pełnomocnika skarżącej nie prawidłowo ustalono dla zobowiązanej kryterium dochodowe.
W związku z powyższym, pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie wydało w dniu 14 lutego 2023 r. decyzję nr SKO.KA 430.475/2022, w której utrzymało w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie.
Następnie Kolegium wskazało, że decyzją Starosty L. z dnia 7 czerwca nr PCPR.5600.02.202022.EA odmówiono skarżącej odstąpienia od ustalenia opłaty za okres od 1 marca 2022 r. do 28 lutego 2023 r.
Organ odwoławczy stwierdził, że na podstawie art. 193 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rodzinny, rodzice ponoszą opłaty za umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Kolegium powołało się na wyrok NSA z dnia 8 lutego 2021 r. sygn. akt I OSK 246/20 wskazując, "że tylko odmowa odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzić będzie obowiązek jej ustalenia w trybie art. 194 ust. 1 ustawa o wspieraniu rodzinny," a pozostałe zarzuty są przedwczesne i mogą być przedmiotem zarzutów w innych postępowaniach.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie profesjonalny pełnomocnik skarżącej zarzucił :
1. naruszenie prawa materialnego
- § 3 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz § 3 uchwały nr [...] Rady Powiatu w L. z dnia [...] stycznia 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odraczanie terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstąpienia od ustalenia odpłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej polegającego na nieustaleniu, że kryterium dochodowe skarżącej nie pozwala na uiszczanie opłaty za pobyt dziecka z uwagi na to, że skarżąca wychowuje dwoje dzieci oraz, że uległa wypadkowi przy pracy, a cały obowiązek pokrycia kosztów syna obciąża skarżąca z uwagi na śmierć ojca małoletniego O., co powoduje nieprawidłowe niezastosowanie ww. normy prawnej i powstanie przesłanek uzasadniających, że zachodzą okoliczności do odstąpienia od opłaty,
- art. 194 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy o wspieraniu rodziny w zw. w zw. z § 3, § 4, i § 5 uchwały nr [...] Rady Powiatu w L. z dnia [...] stycznia 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odraczanie terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstąpienia od ustalenia odpłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej poprzez to, że organ I instancji ustalił opłatę za pobyt dziecka O. T. w rodzinie zastępczej spokrewnionej z skarżąca za okres od 1 marca 2022 r. do 28 lutego 2023 r., jednocześnie dokonał nieprawidłowej oceny sytuacji finansowej i osobistej skarżącej z uwagi, że skarżąca złożyła wniosek o odstąpienie ustalenia opłat syna z uwagi na trudną sytuację materialną i braku środków pozwalających na uiszczanie, która to decyzja nie jest jeszcze prawomocna z uwagi na skuteczne wniesienia środków zaskarżenia:
- art. 194 ust. 4 ustawy o wspieraniu rodziny poprzez to, że organ I instancji nie rozpoznał wniosku skarżącej w zakresie umorzenia płatności oraz w zakresie odstąpienia od płatności w okresie 12 miesięcy,
2. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia tj.
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w ten sposób, że organ I instancji nie uwzględnił, że w przedmiotowej sprawie skarżąca nie może ponosić opłaty solidarnie z drugim rodzicem z uwagi na śmieć ojca małoletniego O. , co powoduje zwiększony obowiązek po stronie skarżącej, a więc stanowi szczególną przesłankę uzasadniającą odstąpienia od ustalenia opłaty
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w ten sposób, że organ I instancji nie ustalił, że skarżąca nie przekracza kryterium dochodowego uprawniającego do odstąpienia od odpłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej,
- art. 104 § 1 k.p.a. w ten sposób, że organ II instancji załatwił sprawę utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji ustalającą opłatę za pobyt dziecka za okres od 1.03.2022 r. do 31.05.2022 r. w wysokości 746 zł za pobyt dziecka O. T. w rodzinie zastępczej spokrewnionej, oraz ustalającą opłatę miesięczną skarżącej za okres od 01.06.2022 r. do 28.02.2023 r. w wysokości 785 zł miesięcznie za pobyt dziecka O. T. w rodzinie zastępczej spokrewnionej podczas, gdy skarżąca zaskarżyła decyzję organu II instancji na mocy, której podtrzymano decyzję odmawiającą jej odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka O. T. w rodzinie zastępczej spokrewnionej, w związku z czym uznać należy, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie nie zostało jeszcze ostatecznie zakończone, natomiast organ w takiej sytuacji winien wstrzymać się z ustalaniem opłaty za pobyt małoletniego w rodzinie zastępczej do czasu zakończenia postępowania przed sądem administracyjnym;
- art. 80 k.p.a. w ten sposób, że organ I i II instancji nie doprowadził do wyjaśnienia i zbadania w oparciu o istniejący stan faktyczny sprawy, że w sprawie skarżącej zachodzą przesłanki do odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt małoletniego O. T. w rodzinnej pieczy zastępczej oraz do umorzenia w całości lub w części ustalonej opłaty z uwagi na brak wystarczających środków finansowych po stronie skarżącej, czym organ II instancji przekroczył granice administracyjnej uznaniowości przy wydawaniu zaskarżonej decyzji;
- art.138 §1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie przez organ II instancji w mocy decyzji wydanej przez organ I instancji, gdy była ona wadliwa.
Podtrzymał zarzuty oraz stanowisko zaprezentowane w treści odwołania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 z dalej: ustawa p.p.s.a.), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy wniosek taki został zawarty w piśmie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 24 września 2021 r., a pełnomocnik skarżącego w ustawowym terminie nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W zakresie swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
W wyniku takiej kontroli decyzja (postanowienie) może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy p.p.s.a.
Dokonując kontroli Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, powinien jednak rozstrzygać w granicach danej sprawy, co wynika wprost z treści art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie Sąd, dokonując - w zakreślonych wyżej granicach -kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem decyzja ta nie narusza przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotowa sprawa dotyczyła decyzji w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, którą to kwestię normuje ustawa z 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Przepis art. 193 ustawy stanowi:
1. Za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości:
1) przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 - w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka. Zgodnie z art. 194 ust. 1 powoływanej ustawy opłatę, o której mowa w art. 193 ust. 1, ustala, w drodze decyzji, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej albo interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym. W sprawie niniejszej poza sporem pozostaje, że skarżąca K. B. jest matką dziecka – O. T., które zostało umieszone w rodzinie zastępczej spokrewnionej. Decyzją z 14 lutego 2023 r. nr SKO.KA.430.5475/2022, utrzymało decyzję organu I instancji ,którą ustalono świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej w kwocie 746,00 zł miesięcznie w okresie od 1 marca 2022 r. do 31 maja 2022 r. oraz w kwocie 785 zł. od 1 czerwca 2022 r. do 28 lutego 2023 r.
W myśl ust. 2 art. 193 ustawy o wspieraniu rodziny, za ponoszenie opłaty, o której mowa w ust. 1, co do zasady odpowiadają rodzice dziecka solidarnie, w przypadku, gdy jeden z rodziców nie żyje, to wydaje się decyzję do drugiego żyjącego rodzica. Istotne jest zatem, co wynika z przedłożonych przez organ informacji – stosowne decyzje wydawane były w stosunku do matki dziecka, jako zobowiązanej.
W świetle natomiast ust. 1a art. 194 ustawy o wspieraniu rodziny, jeżeli zmianie uległy okoliczności mające wpływ na wydanie decyzji administracyjnej dotyczącej opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1, w szczególności zmianie uległa wysokość przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81, albo średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym, starosta może bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną dotyczącą tej opłaty.
Stosownie do treści art. 80 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny, rodzinie zastępczej oraz prowadzącemu rodzinny dom dziecka, na każde umieszczone dziecko, przysługuje świadczenie na pokrycie kosztów jego utrzymania, nie niższe niż kwota: 1) 660 zł miesięcznie - w przypadku dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej spokrewnionej; 2) 1000 zł miesięcznie - w przypadku dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka.
Stosownie zaś do treści art. 86 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny, kwoty, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81, podlegają waloryzacji wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanym przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, od 1 czerwca roku kalendarzowego następującego po roku kalendarzowym, w którym wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w okresie od roku kalendarzowego, w którym była przeprowadzona ostatnio waloryzacja, przekroczył 105% (ust. 2). Wysokość kwot, o których mowa w ust. 2, jest ogłaszana w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", w drodze obwieszczenia, przez ministra właściwego do spraw rodziny, w terminie do końca marca roku kalendarzowego, w którym jest przeprowadzana waloryzacja (ust. 3).
Jak zasadnie wskazał organ, zapadła uprzednio decyzja o odmowie odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt syna w pieczy zastępczej - jest dla niego wiążąca. Wskazać należy, że w dniu 23 lutego 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wydał wyrok o sygn. akt II SA/Sz 1062/22, w którym oddalił skargę K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 19 września 2022r.nr SKO/WM/430/2823/2022 w przedmiocie odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Organ odwoławczy podał, że ustalenie opłaty (czy opłat - jak w kontrolowanej sprawie) ma charakter formalnoprawny i opiera się na określeniu terminów pobytu dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej i określeniu kosztów utrzymania dziecka w ww. pieczy zastępczej . Koszty te są określane również z odesłaniem do ogłaszanych przez starostę (Prezydenta miasta - jak to miało miejsce w kontrolowanej sprawie) zarządzeń dotyczących średnich miesięcznych kosztów utrzymania dziecka w danej placówce.
Wymaga podkreślenia, że skarżąca nie kwestionowała ani terminów ani miejsc pobytu syna w pieczy zastępczej. Podnosiła jedynie, że w okolicznościach jej sytuacji rodzinnej, zarobkowej i finansowej, ponoszenie kosztów określonych przez organ nie jest obiektywnie możliwe, stąd wnosił o umorzenie ww. należności. Jednak umorzenie ww. kosztów jest możliwe dopiero po rozpatrzeniu osobnego wniosku skarżącej złożonego po prawomocnym zakończeniu sprawy dotyczącej ustalenia wysokości zobowiązań z tego tytułu. Zwrócił na to uwagę organ i wyjaśnił powyższe w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 194 ust. 2 i 3 ustawy, Rada powiatu określa w drodze uchwały szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1 ustawy. Uwzględniając uchwałę Rady powiatu, Starosta (działając na wniosek lub z urzędu), może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1 ustawy. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że odstąpienie od ustalenia tej opłaty, określone w art. 194 ust. 3 ustawy, jak i ustalenie opłaty za pobyt dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej, o jakim mowa w art. 194 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej - powinno nastąpić w osobnych decyzjach. Podobnie, na tej samej zasadzie, w osobnym postępowaniu może nastąpić umorzenie ww. należności. Decyzja ustalająca wysokość opłaty za pobyt dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej stanowi rozstrzygnięcie odrębnej sprawy administracyjnej w stosunku do sprawy dotyczącej umorzenia opłaty. Kwestia wysokości kosztów, o których mowa w art. 193 ust. 1 o wspieraniu rodziny - zapada w postaci decyzji ustalającej, co wynika z art. 194 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny, natomiast decyzja dotycząca odstąpienia od ustalenia opłaty, czy decyzja dotycząca jej umorzenia jest decyzją uznaniową. Materie te ustawodawca rozgraniczył. Aby można było umorzyć w całości lub w części ww. opłatę - w pierwszej kolejności należy ustalić formalnie jej wysokość. Stąd, skoro skarżąca nie kwestionuje terminów pobytu syna i w pieczy zastępczej ani błędu w zakwalifikowaniu danej placówki do zarządzeń starosty (prezydenta miasta na prawach powiatu), to skarga podlegała oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze rzeczowo i wyczerpująco uzasadniło zaskarżoną decyzję; przywołało jej podstawy prawne i faktyczne. Wyjaśniło także kwestie związania wydaną decyzją stateczną odmawiającej odstąpienia od ustalenia opłaty. Jednoznacznie podało także, że kwestia ewentualnego umorzenia płatności może być przedmiotem rozważań starosty (prezydenta miasta na prawach powiatu) w odrębnym postępowaniu. Z tych względów Sąd uznał, że w sprawie nie doszło do naruszenia prawa i orzekł jak w wyroku.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, nie stwierdzając naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI