II SA/Sz 339/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2005-06-15
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanerozbiórkaogrodzeniesamowola budowlanateren gminnyplan zagospodarowania przestrzennegopas drogowyinwestycja drogowaWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na nakaz rozbiórki ogrodzenia samowolnie wybudowanego na gruncie gminnym przeznaczonym pod poszerzenie drogi.

Sprawa dotyczyła skargi W. M. na decyzję nakazującą rozbiórkę ogrodzenia, które zostało wybudowane poza granicami jego działki, na terenie pasa drogowego należącego do gminy. Sąd uznał, że ogrodzenie zostało wybudowane bez pozwolenia i narusza plan zagospodarowania przestrzennego, uniemożliwiając realizację inwestycji drogowej. Argumenty skarżącego dotyczące zasiedzenia gruntu czy ustaleń z urzędem miasta nie wpłynęły na rozstrzygnięcie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę W. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy nakaz Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczący rozbiórki ogrodzenia. Ogrodzenie zostało zrealizowane poza granicami działki skarżącego, na terenie pasa drogowego należącego do gminy, co uniemożliwiało realizację planowanej inwestycji drogowej polegającej na poszerzeniu sięgacza ulicy. Sąd stwierdził, że roboty budowlane związane z ogrodzeniem zakończyły się przed wejściem w życie obecnej ustawy Prawo budowlane, dlatego zastosowanie znalazł art. 37 ustawy z 1974 r., który przewiduje przymusową rozbiórkę obiektów budowlanych wybudowanych niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, jeśli znajdują się na terenie nieprzeznaczonym pod zabudowę lub przeznaczonym pod innego rodzaju zabudowę. Sąd odrzucił argumenty skarżącego dotyczące modernizacji istniejącego ogrodzenia (stwierdzając, że nabył on działkę z fundamentami, a nie z ogrodzeniem), toczącej się sprawy o zasiedzenie gruntu oraz ustaleń z urzędem miasta, podkreślając, że plan zagospodarowania przestrzennego nie został zmieniony, a urząd nie wyraził zgody na zmianę lokalizacji planowanego placu manewrowego. Wobec niezgodności samowolnej zabudowy z planem zagospodarowania przestrzennego, skarga została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, obiekt budowlany wybudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, którego budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, podlega przymusowej rozbiórce na podstawie przepisów dotychczasowych (art. 37 ustawy z 1974 r.), jeżeli znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę lub jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zastosowanie znajduje art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. w związku z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., ponieważ ogrodzenie zostało wybudowane przed wejściem w życie nowej ustawy. Niezależnie od tego, czy skarżący nabył grunt w dobrej wierze, czy toczy się sprawa o zasiedzenie, kluczowe jest naruszenie planu zagospodarowania przestrzennego, który przeznaczał teren pasa drogowego pod poszerzenie drogi, a nie pod zabudowę ogrodzeniem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.p.b. art. 103 § ust. 2

Prawo budowlane

Przepisu art. 48 (nakaz rozbiórki) nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.

u.p.b. art. 37 § ust. 1 pkt 1

Prawo budowlane

Obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce lub przejęciu na własność Skarbu Państwa, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę.

Pomocnicze

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

P.u.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ogrodzenie wybudowane niezgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego na gruncie gminnym przeznaczonym pod poszerzenie drogi. Budowa ogrodzenia zakończona przed wejściem w życie obecnej ustawy Prawo budowlane, co uzasadnia zastosowanie przepisów dotychczasowych (ustawa z 1974 r.). Niezgodność samowolnej zabudowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Odrzucone argumenty

Argument skarżącego o modernizacji istniejącego ogrodzenia (uznany za nieprawdziwy). Argument o toczącym się postępowaniu o zasiedzenie zajętego gruntu (uznany za niemający wpływu na rozstrzygnięcie). Argument o ustaleń z urzędem miasta dotyczących rozwiązania problemu placu do zawracania (uznany za niepoparty dokumentami i nieistotny bez zmiany planu zagospodarowania przestrzennego).

Godne uwagi sformułowania

obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce Ewentualne nabycie przez skarżącego własności zajętej części gruntu przez zasiedzenie nie miałoby więc żadnego wpływu na wynik sprawy skoro o przeznaczeniu gruntu w dacie wydania zaskarżonej decyzji przesądzał obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego.

Skład orzekający

Henryk Dolecki

przewodniczący

Katarzyna Grzegorczyk-Meder

członek

Stefan Kłosowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych Prawa budowlanego oraz znaczenie planu zagospodarowania przestrzennego dla rozstrzygania spraw o samowolę budowlaną, nawet w kontekście postępowań o zasiedzenie."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i faktycznego z okresu orzekania, specyficzny stan faktyczny (ogrodzenie na pasie drogowym).

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konflikt między prawem własności prywatnej a interesem publicznym (inwestycja drogowa) oraz złożoność przepisów przejściowych w prawie budowlanym.

Samowola budowlana na pasie drogowym – czy zasiedzenie gruntu uratuje ogrodzenie?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 339/04 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2005-06-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-04-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Henryk Dolecki /przewodniczący/
Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Stefan Kłosowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1075/05 - Wyrok NSA z 2006-08-25
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki Sędziowie: Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk – Meder Sędzia NSA Stefan Kłosowski /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki o d d a l a skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]r. wydaną w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia" 7., lipca 1994 r. ,Prawo budowlane / t. jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016,) na podstawie art.,37 ust. 1, pkt 1 ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz.1229, ze zm./ oraz art. 104 kpa Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał G. i W. M. rozbiórkę ogrodzenia od strony ulicy, zrealizowanego poza granicą ich działki nr [...] przy ul. [...] na terenie pasa drogowego ulicy [...].
W uzasadnieniu tej decyzji organ nadzoru budowlanego wskazał, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte na wniosek właściciela posesji przy ul. [...] oraz Wydziału Inwestycji, Miejskich Urzędu Miejskiego , którzy poinformowali, o bezprawnym zajęciu przez właścicieli posesji przy ul. [...] terenu Gminy Miasto , co uniemożliwia realizację inwestycji – przebudowa sięgacza do ul. [...], zgodnie z zatwierdzoną dokumentacja projektową. Decyzją z dnia [...] r. udzielono Gminie Miasto pozwolenia na budowę infrastruktury technicznej w rejonie ul. [...]. W tym rejonie zatwierdzony projekt budowlany obejmuje wykonanie m.in. przebudowy drogi z poszerzeniem sięgacza w celu umożliwienia zawracania pojazdów. W wyniku dokonanych ustaleń, w tym oględzin stwierdzono, że część ogrodzenia nieruchomości nr [...] ( również posesji nr [...] ) przy ul. [...] narusza jej granice, włączając część działki przeznaczonej na cele drogowe do posesji. W archiwum Urzędu Miejskiego' znajdują się akta dot. udzielonego pozwolenia na budowę z dnia [...] r. na budowę budynku mieszkalnego nr [...]. Na zatwierdzonym planie zagospodarowania terenu widoczne są granice posesji uwzględniające poszerzenie sięgacza.
Zgodnie z art. 103 ust. 2 obowiązującej obecnie ustawy Prawo budowlane – z dnia 7 lipca 1994r. przepisu art. 48 ( nakaz rozbiórki) nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie tej ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.
W myśl art. 37 ust. 1 pkt 1 obowiązującej wcześniej ustawy Prawo budowlane z 1974 r. - obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Skarbu Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę.
Od powyższej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odwołał się W. M., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący wskazuje, że płoty okalające jego posesję stoją już [...] lat i zostały postawione przez jej poprzedniego właściciela, a on jedynie je zmodernizował. Wskazał również, że w Sądzie Rejonowym toczy się sprawa o zasiedzenie zajętego gruntu. Dodatkowo skarżący podnosi, że. w siedzibie UM odbyło się spotkanie w Wydziale Inwestycji Miejskich, na którym ustalono, że właściciele posesji przy ul. [...] na własny koszt wykonają zwrotkę na końcu sięgacza, co rozwiąże problem placu do zawracania na ulicy [...].
Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. znak [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późno zm.) w związku z art. 103 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane j.t. Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż jak wynika z akt sprawy, przedmiotowe ogrodzenie zostało wybudowane ok. [...] lat temu, a w latach następnych było modernizowane. W wyniku dokonanych robót bezprawnie zajęto teren Gminy , przeznaczony na cele drogowe, włączając go do posesji nr [...], co uniemożliwia dokończenie realizowanej inwestycji, polegającej na przebudowie sięgacza na ul.[...].
Zebrany materiał dowodowy wskazuje, że roboty związane z budową przedmiotowego ogrodzenia zostały zakończone przed dniem wejścia w życie obowiązującej obecnie ustawy, dlatego też organ pierwszej instancji, w myśl art. 103 ust. 2 cyt. wyżej ustawy Prawo budowlane, nie mógł zastosować przepisu art. 48 i zgodnie z prawem zastosował przepis art. 37 prawa budowlanego z 1974 r.
Zgodnie z art. 37 ust 1 ustawy Prawo budowlane z dnia 24.10.1974 r. obiekty budowlane, wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce, jeżeli:
- znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
- powodują niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
W przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do zastosownia powyższego przepisu, dlatego orzeczono jak w sentencji.
Argument skarżącego, zawarty w odwołaniu, dotyczący ustaleń związanych z rozwiązaniem problemu placu do zawracania na ulicy [...] nie został poparty żadnymi dokumentami. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Wydział Inwestycji Miejskich UM nie wyraża zgody na zmianę usytuowania placu manewrowego w sięgaczu ulicy [...]. Natomiast tocząca się sprawa przed Sądem Rejonowym, o zasiedzenie zajętego terenu, nie dotyczy samowolnie wybudowanego ogrodzenia od strony ulicy.
Powyższą decyzję ostateczną W. M. zaskarżył skargą do Wojewódzkiego sądu Administracyjnego , w której wniósł o anulowanie decyzji z dnia [...], bowiem w jej uzasadnieniu:
- dopuszczono się nadinterpretacji obowiązującego w Polsce prawa,
- nie uwzględniono odbywającego się postępowania w Sądzie Rejonowym w sprawie zasiedzenia ogrodzonej części spornej gruntu ,
- nie uwzględniono dokumentów złożonych w PINB ,
- nie uwzględniono uzgodnień z V-ce Prezydentem m. [...] p. [...]. Zajęcie spornego kawałeczka nastąpiło dobrej wierze w momencie zakupu zabudowanej działki od poprzedniego właściciela. Całość działki była ogrodzona.
Odpowiadając na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sad Administracyjny z w a ż y ł. co następuje:
Przedmiotem kognicji Wojewódzkiego sądu Administracyjnego , zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ cyt. dalej jako P.p.s.a/ jest kontrola działalności administracji publicznej sprawowana pod względem zgodności z prawem zaskarżonych czynności bądź aktów administracyjnych.
Dokonana na tej płaszczyźnie kontrola zgodności zaskarżonej decyzji prawem prowadzi do konstatacji, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Okoliczności faktyczne sprawy są niesporne. Właściciel nieruchomości ul. [...] postawił ogrodzenie okalające te nieruchomości , którego część wychodziła poza granice działki i usytuowana została na gruncie będącym własnością gminy , przewidzianym w planie zagospodarowania przestrzennego jako pas drogowy z planowanym poszerzeniem sięgacza. Bezsporne jest też, iż ta część ogrodzenia usytuowanego od ulicy wybudowana została bez uzyskania wymaganego pozwolenia na budowę.
Ze znajdującego się w aktach sprawy aktu notarialnego z dnia [...]r. wynika, że skarżący wraz z małżonką nabyli użytkowanie wieczyste przedmiotowej działki, na której – jak wynika ze zgodnych oświadczeń stron transakcji – znajdowały się jedynie ławy fundamentowe pod dom mieszkalny.
Nieprawdziwe są wobec tego twierdzenia zawarte w skardze i na rozprawie, że zakupił dom wraz z wybudowanym już ogrodzeniem, a on jedynie to ogrodzenie modernizował.
Uznać należy zatem, że skarżący jest inwestorem i właścicielem budowli stanowiącej część ogrodzenia jego posesji, wybudowanego jednak poza granicą posesji.
Toczące się postępowanie o zasiedzenie zajętego pasa gruntu nie mają jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
O konieczności przedmiotowej rozbiórki stanowi przede wszystkim niezgodność samowolnej zabudowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co jednoznacznie wynika z art. 37 ustawy Prawo budowlane z 24 października 1974r. /Dz.U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm./ mającym w tej sprawie zastosowanie w związku z treścią art. 103 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /Dz.U. z 2003r. nr 207, poz. 2016 z późn.zm./ - przytoczonym w treści decyzji .
Ewentualne nabycie przez skarżącego własności zajętej części gruntu przez zasiedzenie nie miałoby więc żadnego wpływu na wynik sprawy skoro o przeznaczeniu gruntu w dacie wydania zaskarżonej decyzji przesądzał obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego.
Kwestii tej nie mogły zmienić również odbywające się rozmowy skarżącego i innych osób znajdujących się w podobnej sytuacji z przedstawicielami władz miasta, skoro w ich wyniku nie nastąpiła zmiana planu zagospodarowania przestrzennego. Zresztą ja wynika z przedstawionego przez Wydział Inwestycji Miejskich stanowiska - nie wyraża on zgody na taką zmianę usytuowania planowanego na tej ulicy sięgacza, co do budowy którego wydane zostało inwestorowi odpowiednie pozwolenie na budowę.
W tym stanie rzeczy uznać należało, iż skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw, wobec czego podlega oddaleniu – zgodnie z treścią art. 151 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI