II SA/Sz 33/24

II SA/Sz 33/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-03-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Świerzko-Bukowska /sprawozdawca/
Renata Bukowiecka-Kleczaj /przewodniczący/
Wiesław Drabik
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Ewidencja ludności
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151, art. 3 par. 1, art. 134 par. 1, art. 200, art. 201
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1191
art. 35, art. 28 ust. 1 i ust. 2, art. 25 ust. 1
Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 77, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 marca 2024 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 31 października 2023 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 12 września 2023 r. nr WSO.ML.5343.10.2023.MKK Wójt Gminy D., na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1191 ze zm., dalej:"u.e.l.") po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego na wniosek M. N. orzekł o wymeldowaniu S. N. z miejsca pobytu stałego pod adresem: B. przy ul. [...].
Jak wynika z uzasadnienia decyzji podstawą wymeldowania było stwierdzenie organu I instancji, że S. N. opuściła miejsce stałego pobytu z zamiarem zamieszkania w innym miejscu, z którym związała swoje centrum życiowe, tj. u swoich rodziców oraz nie podjęła żadnych czynności przeciwko właścicielowi nieruchomości położonej przy ul. [...] w B. celem odzyskania możliwości zamieszkiwania w opuszczonej przez nią nieruchomości.
Wojewoda Zachodniopomorski, po rozpatrzeniu odwołania S. N., decyzją z dnia 31 października 2023 r. nr SO-1.621.101.2023.KS uchylił w całości decyzję organu I instancji i orzekł o odmowie wymeldowania S. N. z pobytu stałego z lokalu położonego w B. przy ul. [...].
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że o opuszczeniu lokalu w rozumieniu art. 35 u.e.l. można mówić jedynie wtedy, gdy miało ono rzeczywiście miejsce i gdy było dobrowolne. Rezygnacja z lokalu powinna nastąpić w sposób wyraźny, zarówno poprzez złożenie stosownego oświadczenia, jak również poprzez odpowiednie zachowanie się, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby zerwania wszelkich związków z dotychczasowym miejscem zamieszkania. Do wydania decyzji o wymeldowaniu S. N. konieczne jest ustalenie, że opuściła ona przedmiotowy lokal w sposób trwały i dobrowolny.
Organ II instancji stwierdził, że S. N. obecnie nie mieszka w lokalu przy ul. [...] w B. . Dowodem na to są zeznania M. N., J. K., S. Z. oraz S. N. z dnia 23 sierpnia 2023 r. Z zeznań tych wynika, że S. N. nie mieszka w przedmiotowym lokalu od 21 października 2022 r.
Organ II instancji wskazał jednak, że w dniu 23 sierpnia 2023 r. S. N. oświadczyła, że przedmiotowego lokalu nie opuściła dobrowolnie, a pełnomocnik S. N. w piśmie z dnia 7 lipca 2023 r. wskazał, że J. N. w dniu 21 października 2022 r. pod nieobecność odwołującej się wymienił zamki w drzwiach do lokalu przy ul. [...] w B. i nie wpuścił jej do tego lokalu. W związku z ww. zdarzeniem S. N. podjęła czynności prawne aby odzyskać dostęp do przedmiotowego lokalu i ponownie w nim zamieszkać. Przede wszystkim S. N. złożyła w Sądzie pozew przeciwko J. N. o przywrócenie posiadania ww. lokalu. W dniu 27 października 2022 r. Sąd Rejonowy S. udzielił S. N. zabezpieczenia roszczenia przywrócenia jej posiadania przedmiotowego lokalu przez nakazanie J. N. wydania powódce kluczy do nieruchomości położonej przy ul. [...] w B. oraz zakazał mu dalszych naruszeń posiadania tej nieruchomości przez powódkę (dowód: akta sprawy organu gminy znak: WSO.ML.5343.5.2023.MKK). Ponadto w dniu 27 września 2023 r. S. N. złożyła w Sądzie wniosek o wezwanie M. N., czyli osoby, która obecnie ma tytuł prawny do przedmiotowego lokalu, do udziału w charakterze pozwanego w sprawie o przywrócenie S. N. posiadania tego lokalu.
Według organu II instancji, obiektywna ocena wszystkich dowodów zebranych przez organ gminy wyklucza możliwość stwierdzenia, że S. N. spełnia przesłankę opuszczenia przedmiotowego lokalu w rozumieniu art. 35 u.e.l.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 31 października 2023 r. nr SO-1.621.101.2023.KS wniosła M. N. (dalej: "skarżąca"), zarzucając jej:
1. naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez:
- dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i przyjęcie w efekcie powyższego, że wobec S. N. nie zaktualizowały się przesłanki wyartykułowane w art. 35 u.e.l., z uwagi na wytoczenie przez S. N. powództwa posesoryjnego, które jednak samo w sobie nie stanowi przesłanki negatywnego rozpatrzenia wniosku o wymeldowanie złożonego w oparciu o art. 35 u.e.l. i podlegać winno ocenie tożsamej, jak pozostałe zgromadzone w toku postępowania materiały dowodowe, co na gruncie niniejszego postępowania, wobec treści oświadczeń złożonych przez S. N. w toku oględzin w miejscu jej zameldowania, prowadzić winno organ odwoławczy do twierdzenia o utracie zamiaru przebywania w lokalu stanowiącym własność skarżącej przez S. N.;
- przyjęcie, że ustalenie charakteru i przyczyn opuszczenia lokalu przez osobę, która twierdzi, że nie z własnej woli przebywa poza miejscem stałego pobytu objęte jest - w razie wytoczenia powództwa posesoryjnego - zakresem kognicji wyłącznie sądu powszechnego prowadzącego postępowanie zainicjowane tym powództwem i zaniechanie z uwagi na powyższe dokładnego zbadania charakteru i przyczyn opuszczenia lokalu w toku postępowania administracyjnego przez organ II instancji, podczas gdy organ ten winien z urzędu podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego i pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpująco zebrać materiał dowodowy i sformułować w oparciu o powyższe czynności wnioski stanowiące podstawę do wydania decyzji administracyjnej bez względu na ustalenia dokonane w tym zakresie przez sąd powszechny, nie będący wyłącznie władnym do ustalenia charakteru i przyczyn opuszczenia lokalu przez osobę twierdzącą, że nie z własnej woli przebywa poza miejscem pobytu stałego, a która zabrała z rzeczonego lokalu wszystkie swoje ruchomości;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 35 w zw. z art. 25 ust. 1 u.e.l. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie wyrażające się w przyjęciu przez organ II instancji, iż wytoczenie powództwa posesoryjnego przez osobę zameldowaną pod danym adresem na pobyt stały stanowi negatywną przesłankę wydania decyzji o wymeldowaniu danej osoby z miejsca jej zameldowania na pobyt stały do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania o ochronę posiadania i ustalenia przez sąd powszechny charakteru i przyczyn opuszczenia lokalu przez osobę, która twierdzi że nie z własnej woli przebywa poza miejscem pobytu stałego, podczas gdy samo tylko wytoczenie powództwa posesoryjnego przez osobę, która opuściła miejsce pobytu stałego, nie dyskwalifikuje jeszcze spełnienia się przesłanek wyartykułowanych w art. 35 u.e.l., które, w razie ich ziszczenia się, winny prowadzić do wydania decyzji o wymeldowaniu danej osoby z miejsca jej pobytu stałego, niezależnie od wyniku postępowania zainicjowanego powództwem posesoryjnym.
W oparciu o tak postawione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od organu II instancji na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że organ II instancji dokonał oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób dowolny i niezgodny z zasadami doświadczenia życiowego, a co za tym idzie w sposób naruszający przepisy art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a.
Skarżąca podniosła, że wyłączną podstawą dla wniosków sformułowanych przez organ II instancji, których wyrazem była decyzja z dnia 31 października 2023 r., było ustalenie, że S. N., zameldowana na pobyt stały w B. przy ul. [...] nie opuściła lokalu dobrowolnie oraz wytoczyła powództwo posesoryjne przeciwko ówczesnemu właścicielowi lokalu, które to okoliczności - w ocenie organu II instancji - dyskwalifikowały możliwość orzeczenia o wymeldowaniu S. N. z miejsca zameldowania na pobyt stały. Organ II instancji wyszedł bowiem z założenia, że do czasu ustalenia w toku postępowania przed sądem powszechnym rozpoznającym powództwo posesoryjne, z którym wystąpiła S. N., charakteru i przyczyn opuszczenia przez nią lokalu, przyjąć należy, że opuszczenie to nie miało charakteru dobrowolnego i trwałego.
W ocenie skarżącej organ II instancji, wbrew art. 7 k.p.a., pominął przy wydawaniu decyzji dwie, kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy, okoliczności faktyczne: fakt, iż po opuszczeniu lokalu S. N. zamieszkała w innym lokalu z zamiarem stałego pobytu oraz fakt, iż podczas oględzin w miejscu zameldowania przeprowadzonych w toku postępowania przed organem I instancji S. N. oświadczyła, iż po wydaniu jej wszystkich rzeczy z lokalu przez właściciela, dopełni ona obowiązku wymeldowania się z lokalu, zgodnie z ustaleniami poczynionymi z jego właścicielem. Wszechstronna zatem ocena zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego prowadzić winna do wniosku, że działania S. N. polegające na wytoczeniu powództwa posesoryjnego nie mogą, wobec treści złożonych przez nią oświadczeń oraz podjętych działań polegających na zamieszkaniu w innym miejscu z zamiarem stałego pobytu, dyskwalifikować uprawnienia właściciela lokalu do żądania jej wymeldowania z miejsca stałego pobytu, w którym nie zamieszkuje ona już nieprzerwanie od ponad roku.
W ocenie skarżącej nieuprawnione jest także - jako naruszające art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. - uzależnianie pozytywnego rozstrzygnięcia sprawy zainicjowanej wnioskiem właściciela lokalu wystosowanym w oparciu o art. 35 u.e.l. od ustaleń sądu powszechnego poczynionych w toku postępowania o przywrócenie posiadania. Sąd badający zasadność roszczenia o przywrócenie posiadania nie jest bowiem wyłącznie władnym do ustalenia charakteru i przyczyn opuszczenia lokalu przez osobę, która twierdzi, że nie z własnej woli przebywa poza miejscem stałego pobytu. Mając przy tym na uwadze przesłanki orzeczenia o wymeldowaniu danej osoby z miejsca pobytu stałego, to organ administracyjny, stosując obowiązujące go regulacje art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. winien podjąć - w ramach własnej kognicji - wszelkie czynności zmierzające do ustalenia powyższych okoliczności w sposób niebudzący wątpliwości i umożliwiający wydanie decyzji w oparciu o prawidłowo odtworzony stan faktyczny. Tego jednak organ II instancji nie uczynił, jako podstawę swojego rozstrzygnięcia przyjmując wyłącznie dokonane w toku postępowania ustalenie wytoczenia przez S. N. powództwa posesoryjnego, które jednak nie odtwarza w pełni stanu faktycznego niniejszej sprawy i jako takie nie jest ustaleniem wystarczającym dla wydania decyzji o odmowie wymeldowania jej z miejsca pobytu stałego.
Jak podniosła skarżąca wytoczenie powództwa posesoryjnego, w świetle przepisów art. 25 ust. 1 i art. 35 u.e.l., nie stanowi negatywnej przesłanki dla wydania decyzji o wymeldowaniu danej osoby z miejsca jej pobytu stałego. O ile okoliczność wytoczenia powództwa posesoryjnego może być przydatna dla ustalenia dobrowolności i trwałości opuszczenia miejsca pobytu stałego, to nie może ona stanowić sama w sobie automatycznej przesłanki dyskwalifikującej zasadność wniosku właściciela lokalu o wymeldowanie danej osoby z miejsca zamieszkania na pobyt stały. Tożsamo, takiej dyskwalifikującej przesłanki nie może stanowić potencjalnie pozytywne rozstrzygnięcie sprawy obejmującej roszczenie o ochronę posiadania. Dla ustalenia zasadności wniosku o wymeldowanie danej osoby z miejsca jej zamieszkania na pobyt stały ma bowiem znaczenie wyłącznie, czy na dzień wydawania decyzji, dana osoba rzeczywiście wciąż zamieszkuje pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego zamieszkania.
Według skarżącej, w sytuacji ustalenia przez organ II instancji, iż S. N. nie zamieszkuje w lokalu położonym w B. , przy ul. [...], już od 21 października 2023 r. i stan ten nie uległ zmianie mimo uzyskania przez nią postanowienia o zabezpieczeniu w toku postępowania zainicjowanego powództwem posesoryjnym, dalsze utrzymywanie jej zameldowania w przedmiotowym lokalu tworzy niepożądany stan fikcji meldunkowej, potwierdzając okoliczności, które obecnie nie mają miejsca. Zameldowanie danej osoby na pobyt stały nie stanowi żadną miarą narzędzia potwierdzającego jej uprawnienia do posiadania samoistnego lub zależnego danego lokalu mieszkalnego, a jest wyłącznie instytucją o charakterze ewidencyjnym, której zasadniczym celem jest prawne potwierdzenie faktycznego stanu rzeczy.
W niniejszej sprawie zaś faktyczny stan rzeczy jest taki, że S. N. po opuszczeniu lokalu położonego w B. przy ul. [...] zamieszkała w innym miejscu z zamiarem stałego pobytu, a nadto potwierdziła w toku oględzin miejsca zameldowania dokonanych w trakcie postępowania przed organem I instancji, zamiar dopełnienia formalności związanych z opuszczeniem ww. lokalu. W tym stanie rzeczy uznać należy, że S. N. trwale opuściła miejsce stałego zameldowania, co rodziło obowiązek orzeczenia o jej wymeldowaniu na podstawie art. 35 ust. 1 u.e.l.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
W piśmie procesowym z dnia 9 lutego 2024 r. S. N. (dalej: "uczestniczka") wniosła o:
1. oddalenie skargi w całości,
2. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonych do pisma dokumentów:
- dwóch postanowień Sądu Rejonowego S. z dnia 18 grudnia 2023 r. - na wykazanie faktu wezwania skarżącej do wzięcia udziału w sprawie o przywrócenie naruszonego posiadania, udzielenia uczestniczce zabezpieczenia poprzez zobowiązanie B. N. i skarżącej do wydania uczestniczce kluczy do nieruchomości,
- dwóch zawiadomień o wszczęciu egzekucji z dnia 26 stycznia 2024 r. - na wykazanie faktu złożenia przez uczestniczkę wniosku o wykonanie zabezpieczenia,
3. zasądzenie na rzecz uczestniczki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Uczestniczka podniosła, że nie opuściła miejsca stałego pobytu z zamiarem zamieszkania w innym miejscu. Obecne zamieszkiwanie uczestniczki u jej rodziców ma jedynie charakter przejściowy i wynikający z braku dobrowolnego opuszczenia nieruchomości przy ul. [...] w B. . Uczestniczka nigdy nie miała zamiaru zamieszkać w domu rodziców, co wynika już z samych zasad logiki i doświadczenia życiowego. Rodzice uczestniczki mieszkają w niewielkim, dwupokojowym mieszkaniu i trudno uznać, aby uczestniczka, dysponując domem o powierzchni 95 m2, chciałaby dobrowolnie przenieść się do rodziców. Sytuacja ta została wymuszona wyłącznie na skutek nieuprawnionych działań J. N. polegających na wymianie zamków pod nieobecność uczestniczki.
Uczestniczka nie opuściła nieruchomości, w której jest zameldowana na pobyt stały, zarówno dobrowolnie jak i trwale.
Jak wskazała, wyprowadzenie się, a w zasadzie wyrzucenie jej z nieruchomości przez J. N., nie stanowiło o powziętym przez nią zamiarze zmiany miejsca pobytu i przeniesienia centrum swoich spraw życiowych w inne miejsce. Obecne zamieszkiwanie uczestniczki w innym miejscu ma jedynie charakter przejściowy, związany z konfliktem z J. N. i z brakiem zastosowania się przez J. N. do postanowienia o zabezpieczeniu z dnia 27 października 2022 r. Uczestniczka podniosła również, że sam fakt rozwiązania małżeństwa jej i J. N. nie może prowadzić do wniosku o zasadności wymeldowania jej z przedmiotowego miejsca stałego pobytu. Kluczowy jest bowiem fakt zamieszkiwania przez uczestniczkę w ww. nieruchomości przez kilka lat, a także fakt naruszenia przez J. N. posiadania tej nieruchomości przez uczestniczkę. Jak wynika natomiast z art. 344 § 1 k.c. roszczenie posesoryjne nie jest zależne od dobrej wiary posiadacza ani od zgodności posiadania ze stanem prawnym.
Zdaniem uczestniczki złożony przez nią w dniu 24 października 2022 r. pozew o przywrócenie posiadania dotyczący przedmiotowego lokalu, stanowi podstawowy środek prawny służący odzyskaniu możliwości w nim zamieszkania, a co za tym idzie należy uznać, że nie opuściła ona lokalu w rozumieniu art. 35 u.e.l. Ponadto wskazała, że postanowieniem z dnia 18 grudnia 2023 r. Sąd w sprawie o przywrócenie naruszonego posiadania wezwał M. N. do wzięcia udziału w sprawie, wydając również tego samego dnia na wniosek uczestniczki kolejne postanowienie o zabezpieczeniu, w którym nakazał pozwanym B. N. i M. N. wydanie powódce kluczy do nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] oraz zakazał im dalszych naruszeń posiadania tej nieruchomości przez powódkę. Postępowanie w przedmiocie wykonania ww. zabezpieczenia jest obecnie prowadzone przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym S. [...] pod sygn. akt: Kmn [...]. Należy zatem uznać, iż uczestniczka w dalszym ciągu podejmie próby przywrócenia jej zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu.
Na rozprawie w dniu 14 marca 2023 r. Sąd przeprowadził dowód z dokumentów dołączonych do pisma uczestniczki z dnia 9 lutego 2024 r. oraz akt postępowania administracyjnego Wójta Gminy D. nr WSO.ML.5343.5.2023.MKK.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 p.p.s.a., stanowi, że uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd kontrolując w tak zakreślonych granicach legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia uznał, że wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 31 października 2023 r. nr SO-1.621.101.2023.KS, który uchylił w całości decyzję organu I instancji i orzekł o odmowie wymeldowania S. N. z pobytu stałego z lokalu położonego w B. przy ul. [...].
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowi art. 35 u.e.l., zgodnie z którym organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Wskazać również należy, że stosownie do art. 25 ust. 1 u.e.l. pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.
Przesłankami wymeldowania są więc: opuszczenie miejsca pobytu stałego lub czasowego oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie sądów administracyjnych wykształcił i utrwalił się pogląd, że opuszczenie miejsca pobytu stałego prowadzące do wymeldowania powinno mieć charakter trwały i dobrowolny. Opuszczenie miejsca pobytu stałego musi cechować zarówno element faktyczny, polegający na stałym nieprzebywaniu w mieszkaniu, lokalu bądź na nieruchomości, jak i element wolicjonalny, łączony z dobrowolnością zmiany miejsca pobytu. Dla ustalenia, że opuszczenie miejsca pobytu stałego jest trwałe konieczne jest ustalenie, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu pobytu stałego towarzyszyło trwałe zerwanie związków z dotychczasowym miejscem pobytu, rezygnacja z koncentrowania w nim interesów życiowych. Dla ustalenia przesłanki dobrowolności opuszczenia miejsca pobytu stałego niezbędne jest albo ustalenie, że opuszczenie nastąpiło z własnej woli strony, albo też dobrowolność można ustalić w sytuacji, gdy niezależnie od okoliczności opuszczenia w sposób wyraźny nastąpiła rezygnacja z przebywania w danym miejscu, tzn. gdy strona nie podejmuje prób powrotu do niego dostępnymi jej prawnie środkami i akceptuje stan niezamieszkiwania w danym miejscu na stałe (np. wyroki NSA z dnia 10 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 297/17, z dnia 21 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 802/17, orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest że uczestniczka nie mieszka w lokalu pod wskazanym adresem od 21 października 2022 r., ponieważ J. N. pod jej nieobecność wymienił zamki w drzwiach do lokalu i uniemożliwił jej wejście do lokalu. Skarżąca fakt ten przyznaje (zeznania z dnia 23 sierpnia 2023 r.). Skarżąca nie kwestionuje także że przed Sądem Rejonowym S. toczy się postępowanie o przywrócenie posiadania przedmiotowego lokalu. Wskazać należy, że powództwo w tej sprawie uczestniczka złożyła do tego Sądu w dniu 25 października 2022 r. Postanowieniem z dnia 27 października 2022 r. Sąd Rejonowy S. postanowił udzielić powódce S. N. zabezpieczenia roszczenia o przywrócenie posiadania przez nakazanie pozwanemu J. N. wydania powódce kluczy do nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] oraz zakazanie mu dalszych naruszeń posiadania tej nieruchomości przez powódkę. Następnie Sąd ten postanowił (postanowienia z dnia 18 grudnia 2023 r.) wezwać M. N. do wzięcia udziału w sprawie i udzielić powódce S. N. zabezpieczenia roszczenia o przywrócenie posiadania przez nakazanie pozwanym B. N. i M. N. wydania powódce kluczy do nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] oraz zakazanie im dalszych naruszeń posiadania tej nieruchomości przez powódkę. Ponadto jak wynika z zawiadomień komornika o wszczęciu egzekucji z dnia 26 stycznia 2024 r. S. N. złożyła wiosek o wykonanie ww zabezpieczenia.
W świetle powyższego zasadnie organ II instancji uznał, że nie została spełniona przesłanka opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 35 u.e.l. Niewątpliwie uczestniczka postępowania nie mieszka w lokalu od momentu wymiany zamków w lokalu przez J. N.. Jednak nie zaakceptowała tego wytaczając powództwo posesoryjne przeciwko J. N.. Należy podkreślić, że wymiana zamków i uniemożliwienie uczestniczce dostępu do lokalu nastąpiło 21 października 2022 r., natomiast z powództwem posesoryjnym uczestniczka wystąpiła w dniu 25 października 2022 r. Zatem niezwłocznie podjęła działania w celu przywrócenia jej posiadania i dostępu do nieruchomości. Nie są przy tym miarodajne twierdzenia skarżącej, że podczas oględzin uczestniczka zobowiązała się wymeldować pod warunkiem wydania jej wskazanych rzeczy z lokalu, co miałoby świadczyć o braku zamiaru uczestniczki zamieszkiwania pod adresem B. , ul. [...]. Po pierwsze uczestniczka w toku postępowania konsekwentnie temu zaprzeczała (pismo z dnia 25 maja 2023 r. i z dnia 7 lipca 2023 r., zeznania z dnia 23 sierpnia 2023 r., odwołanie z dnia 27 września 2023 r.). Po drugie uczestniczka podjęła i nadal podejmuje dalsze kroki w celu ponownego zamieszkania pod tymże adresem (wystąpiła z roszczeniem o przywrócenie posiadania również przeciwko skarżącej jako aktualnej właścicielce nieruchomości). Co w ocenie Sądu potwierdza i uzewnętrznia zamiar uczestniczki zamieszkiwania w rzeczonym lokalu.
Wbrew zarzutom skargi organ II instancji nie naruszył art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. ani art. 35 u.e.l. W ocenie Sądu organ II instancji w sposób wyczerpujący ustalił stan faktyczny, trafnie go rozważył i prawidłowo dokonał subsumpcji do wynikającej z art. 35 u.e.l. przesłanki opuszczenia miejsca pobytu stałego. Organ II instancji kwestię wytoczenia powództwa posesoryjnego potraktował nie jako "zagadnienie wstępne" jak to próbuje wykazać skarżąca lecz jako element stanu faktycznego, który wziął pod uwagę oceniając zaistnienie przesłanek uzasadniających wymeldowanie, w tym woli i zamiaru opuszczenia lokalu, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jak wskazano powyżej opuszczenie miejsca pobytu musi cechować tak element faktyczny (nieprzebywanie w danym miejscu) jak i wolicjonalny, łączony z dobrowolnością. Skoro zaś organ II instancji stwierdził, że drugi z tych elementów nie zaistniał w rozpoznawanej sprawie to zasadnie odmówił wymeldowania uczestniczki z miejsca pobytu pod wskazanym adresem.
W tym stanie sprawy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., postanowił oddalić skargę.
Odnosząc się natomiast do wniosku pełnomocnika uczestniczki postępowania o zasądzenie kosztów, w tym kosztów zastępstwa procesowego od skarżącej, Sąd stwierdza, że brak jest podstaw prawnych do wydania takiego rozstrzygnięcia. Wyjaśnić należy, że w postępowaniu przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi, tj. w pierwszej instancji, zgodnie z art. 200 p.p.s.a. zasadą jest, że zwrot kosztów postępowania może nastąpić jedynie na rzecz skarżącego i tylko w sytuacji, gdy skarga została uwzględniona lub umorzono postępowania w wypadkach wymienionych w art. 201 p.p.s.a.
W tym stanie sprawy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., postanowił oddalić skargę.