II SA/SZ 327/23

II SA/Sz 327/23 - Postanowienie WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-10-16
Data wpływu
2023-03-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Katarzyna Sokołowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6205 Nadzór sanitarny
Sygn. powiązane
II GZ 305/23 - Postanowienie NSA z 2023-09-12
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
uchylono wyrok w pkt
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 16 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia H. G. w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania w sprawie ze skargi H. G. na czynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] listopada 2021 r., w przedmiocie objęcia kwarantanną postanawia: uchylić postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania zawarte w pkt 2 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 31 maja 2023 roku o sygn. akt II SA/Sz 327/23, zasądzić od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącej H. G. kwotę [...]zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania, zwrócić skarżącej H. G. wpis od zażalenia w kwocie 100 zł (sto złotych).
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 31 maja 2023 r. stwierdził bezskuteczność czynności Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 3 listopada 2021 r. w przedmiocie objęcia kwarantanną.
W punkcie drugim tego wyroku Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, a w uzasadnieniu wyjaśnił, że na zasądzoną kwotę składają się wpis od skargi (200 zł), koszty zastępstwa procesowego przed sądem pierwszej instancji (480 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).
Pismem z 6 lipca 2023 r. H. G. złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz kwoty 1037 zł, na którą składa się kwota 697 zł tytułem zwrotu kosztów za postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie oraz kwota 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Zdaniem skarżącej, Sąd I instancji, rozstrzygając o kosztach postępowania we wskazanym wyroku błędnie zinterpretował treść uzasadnienia postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2022 r. (sygn. akt II GSK 1447/22). Przedmiotem negatywnej wypowiedzi NSA w tym postanowieniu był wyłącznie wniosek skarżącej o zasądzenie na jej rzecz przez NSA w tymże orzeczeniu zwrotu poniesionych przez nią kosztów postępowania kasacyjnego. W rozstrzygnięciu tym NSA w ogóle natomiast nie wypowiedział się, a tym bardziej nie dał żadnych wiążących wskazań, co do tego – jak o kosztach postępowania przy ponownym rozpoznaniu skargi ma rozstrzygnąć Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie.
Strona przywołała treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., w której wskazano, że uwzględnienie skargi kasacyjnej na postanowienie kończące postępowanie przed sądem administracyjnym pierwszej instancji nie oznacza jeszcze, że stroną przegrywającą jest organ administracyjny. Jeżeli jednak w następstwie takiego orzeczenia, sąd I instancji po ponownym rozpoznaniu sprawy uwzględni skargę to nie ma przeszkód, aby zasądzić na rzecz skarżącego wszystkie koszty postępowania.
Przyjęcie błędnej oceny Sądu I instancji, prowadziłoby do pozbawienia skarżącej prawa do odzyskania kosztów, które musiała ponieść dla obrony swoich praw, wskutek wydania później uchylonego orzeczenia i mimo wygrania całości sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo.
Z kolei w myśl art. 194 § 1 pkt 9 tej ustawy, zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, których przedmiotem jest zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej.
W okolicznościach niniejszej sprawy, zażalenie skarżącej na zawarte w pkt 2 wyroku z dnia z dnia 25 maja 2023 roku (sygn. akt II SA/Sz 298/23) postanowienie rozstrzygające o kosztach postępowania jest oczywiście uzasadnione.
Wspomnianym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, uwzględniając skargę H. G. na czynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 21 listopada 2021 r. w przedmiocie nałożenia kwarantanny, stwierdził bezskuteczność tej czynności.
Jednocześnie zgodnie z art. 200 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
Do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony (art. 205 § 2 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie strona poniosła koszty postępowania przed Sądem I instancji w łącznej kwocie 697 zł, na którą składają się: wpis od skargi (200 zł), koszty zastępstwa procesowego przed sądem pierwszej instancji (480 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).
Ponadto, skarżąca – w związku z wniesieniem skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 7 kwietnia 2022 r. o odrzuceniu jej skargi na decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego - poniosła też koszty postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w kwocie 340 zł, na którą składają się: wpis od skargi kasacyjnej (100 zł) oraz koszty zastępstwa procesowego przed NSA (240 zł).
Podzielając stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarte w uchwale z dnia 4 lutego 2008 r. (I OPS 4/07), należy wskazać, że jednym z wyjątków od zasady ponoszenia przez stronę własnych kosztów postępowania, związanych z jej udziałem w sprawie jest rozwiązanie zawarte w art. 203 i 204 p.p.s.a., zgodnie z którym rozliczenie niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego następuje między stronami postępowania sądowoadministracyjnego sensu stricte – skarżącym i organem administracji publicznej – (art. 32), a podmiotem, który wniósł skargę kasacyjną. Stosownie do zawartego w nich unormowania koszty postępowania kasacyjnego podlegają zwrotowi "w obydwie strony" w zależności od wyniku sprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, co jest związane z finansową odpowiedzialnością za wynik postępowania (zasada rezultatu). Niemniej jednak w obu tych przepisach "wynik postępowania" konsekwentnie został określony poprzez odniesienie do konkretnego rozstrzygnięcia zawartego w wyroku sądu pierwszej instancji (jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej został uchylony wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę; jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej został uchylony wyrok sądu pierwszej instancji uwzględniający skargę; jeżeli oddalono skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji oddalającego skargę; jeżeli oddalono skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji uwzględniającego skargę). Świadczy to niezbicie o tym, że ustawodawcy chodziło w postępowaniu kasacyjnym o takie rozumienie "wyniku postępowania", który zależy od treści zaskarżonego wyroku sądu pierwszej instancji. Innymi słowy mówiąc, prawo do zwrotu kosztów służy tylko w przypadku, gdy orzeczenie sądu kasacyjnego wypowiada się w kwestii dotyczącej zasadności samej skargi. Takiej oceny oczywiście nie zawierają postanowienia oddalające lub uwzględniające skargę kasacyjną na postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie (np. o odrzuceniu skargi czy umorzeniu postępowania) i dlatego unormowanie zawarte w art. 203 i 204 p.p.s.a. nie odnosi się do nich.
Jak podkreślił w tej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny, przyjęte w Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozwiązanie nie niweczy jednak prawa skarżącego do otrzymania zwrotu kosztów postępowania. Uwzględnienie skargi kasacyjnej na postanowienie kończące postępowanie przed sądem administracyjnym pierwszej instancji nie oznacza jeszcze, że stroną "przegrywającą" jest organ administracyjny. Jeżeli w następstwie takiego orzeczenia NSA, sąd pierwszej instancji, po ponownym rozpoznaniu sprawy, uwzględni skargę, to nie ma przeszkód, aby na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzić na rzecz skarżącego wszystkie koszty postępowania, w tym koszty postępowania kasacyjnego związane ze skargą kasacyjną od postanowienia o odrzuceniu skargi, ponieważ podlegają one zaliczeniu do poniesionych przez skarżącego kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, co trafnie zauważył NSA w postanowieniu z dnia 25 lipca 2005 r. (sygn. akt II OSK 552/05, ONSAiWSA z 2006 r., Nr l, poz. 17).
Zważywszy na to, że wyrokiem z dnia 25 maja 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uwzględnił skargę H. G., zatem zasadnym było zasądzenie na jej rzecz nie tylko kosztów postępowania przed Sądem I instancji ale także kosztów postępowania kasacyjnego związanego z jej skargą kasacyjną od postanowienia tego Sądu z dnia 7 kwietnia 2022 r. o odrzuceniu skargi (które to postanowienie NSA uchylił postanowieniem z dnia 30 listopada 2022 r.).
Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 195 § 2, art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) oraz pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, Sąd orzekł, jak w pkt 1 i 2 postanowienia.
Uznanie zażalenia za "oczywiście uzasadnione" oznacza brak podstawy do uiszczenia opłaty od zażalenia, czyli wpisu sądowego. Dlatego też opłatę uiszczoną przez skarżącą od zażalenia należało zwrócić stronie na podstawie art. 225 p.p.s.a. jako nienależną (vide np. postanowienie NSA z 22 grudnia 2004 r., FZ 374/04, orzeczenia.nsa.gov.pl), o czym orzeczono jak w pkt 3 postanowienia.