II SA/SZ 327/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2005-06-15
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznazasiłek stałyniepełnosprawnośćopiekaprawo administracyjneorzecznictwoWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą przyznania zasiłku stałego, uznając, że spełnione zostały przesłanki do jego przyznania, mimo orzeczonego umiarkowanego stopnia niepełnosprawności syna.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku stałego A. U. na opiekę nad synem P. U., który posiadał umiarkowany stopień niepełnosprawności. Organ administracji uznał, że do przyznania zasiłku niezbędne jest orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że błędna wykładnia przepisów przez organy administracji doprowadziła do naruszenia prawa materialnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę A. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą przyznania zasiłku stałego. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania zasiłku, argumentując, że dochód rodziny przekracza kryterium, a syn skarżącej, P. U., posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności. Po sprostowaniu oczywistej omyłki rachunkowej w zakresie dochodu, organ pierwszej instancji nadal odmawiał przyznania zasiłku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało decyzję, błędnie interpretując przepis art. 27 ustawy o pomocy społecznej, który stanowił, że zasiłek stały przysługuje osobie sprawującej opiekę nad dzieckiem wymagającym stałej opieki, jeżeli dziecko ma orzeczoną niepełnosprawność wraz ze wskazaniami o konieczności stałej opieki lub pomocy innej osoby oraz konieczności stałego współudziału opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji, lub ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności. Skarżąca podniosła, że syn wymaga całodobowej opieki. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, ponieważ błędna wykładnia art. 27 ustawy o pomocy społecznej przez organy administracji doprowadziła do odmowy przyznania zasiłku, mimo że syn skarżącej posiadał orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wraz ze wskazaniami o konieczności stałej opieki i pomocy, a dochód rodziny nie przekraczał ustalonego kryterium. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, osoba sprawująca opiekę nad dzieckiem z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, które wymaga stałej opieki i pomocy, może ubiegać się o zasiłek stały, pod warunkiem spełnienia kryterium dochodowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że błędna wykładnia art. 27 ustawy o pomocy społecznej przez organy administracji, które uznały, że do przyznania zasiłku stałego niezbędne jest orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, naruszyła prawo materialne. Sąd podkreślił, że przepis ten przewiduje możliwość przyznania zasiłku również w przypadku umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, jeśli towarzyszą mu wskazania o konieczności stałej opieki i pomocy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.p.s. art. 27 § 1 i 2

Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej

Zasiłek stały przysługuje osobie zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem (również pełnoletnim) wymagającym stałej pielęgnacji, polegającej na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, jeżeli dochód rodziny nie przekracza półtorakrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4, a dziecko ma orzeczoną niepełnosprawność wraz ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych lub ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.p.s. art. 3

Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej

u.o.p.s. art. 4

Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej

u.o.p.s. art. 43

Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej

u.r.z.s.z.o.n. art. 6b § 3 pkt 7 i 8

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

P.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna wykładnia art. 27 ustawy o pomocy społecznej przez organy administracji, które uznały, że do przyznania zasiłku stałego niezbędne jest orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, podczas gdy przepis ten dopuszcza przyznanie zasiłku również w przypadku umiarkowanego stopnia niepełnosprawności z odpowiednimi wskazaniami.

Godne uwagi sformułowania

Za błędną należy więc uznać zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wykładnię art.27 ustawy o pomocy społecznej uznającą, iż do przyznania zasiłku stałego wyłącznie niezbędne jest posiadanie orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Skład orzekający

Mirosława Włodarczak-Siuda

przewodniczący

Barbara Gebel

sprawozdawca

Arkadiusz Windak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do zasiłku stałego dla opiekunów osób niepełnosprawnych, w szczególności w kontekście stopnia niepełnosprawności i kryterium dochodowego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i obowiązującego w dacie jego wydania stanu prawnego. Może być mniej aktualne w przypadku późniejszych zmian legislacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia z zakresu pomocy społecznej i praw osób niepełnosprawnych, co czyni ją interesującą dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie oraz dla osób potrzebujących wsparcia.

Opieka nad synem z umiarkowaną niepełnosprawnością – czy należy się zasiłek stały? WSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 327/04 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2005-06-15
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-04-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Arkadiusz Windak
Barbara Gebel /sprawozdawca/
Mirosława Włodarczak-Siuda /przewodniczący/
Symbol z opisem
6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - P.p.s.a.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1998 nr 64 poz 414
art. 27 ustawy z 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej
Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel /spr./ Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant St. Sekr. Sąd. Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2005r. sprawy ze skargi A. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego I uchyla zaskarżoną decyzję, II nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. numer [...] na podstawie art.3 i 4, art.43 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej ( Dz.U. z 1989 r. Nr 64, poz.414 z późn.zm. ) odmówiono A. U. przyznania pomocy w postaci zasiłku stałego. W uzasadnieniu decyzji organ, przytaczając treść art.27 ust.1 ustawy o pomocy społecznej, stwierdził, iż pełnoletni syn A. U. – P. – posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności, jak również kryterium dochodowe wynosi dla zasiłku stałego [...] zł. Dochód rodziny wynosi [...] zł ( [...] + [...] + [...] + [...] + [...] ) i jest wyższy niż kryterium dochodowe i dlatego, też odmówiono przyznania zasiłku stałego.
W dniu [...] r. organ I instancji wydał postanowienie , którym sprostował oczywistą omyłkę rachunkową w swojej decyzji w części dotyczącej dochodu rodziny – dochód ten po prawidłowym zsumowaniu wynosi [...] zł. W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że wydano decyzję w sprawie odmowy przyznania zasiłku stałego ze względu na umiarkowany stopień niepełnosprawności pełnoletniego syna P. U. Jako jedną z przesłanek dalszych organ brał pod uwagę wysokość dochodu w rodzinie, który został błędnie wyliczony. Sprostowanie decyzji nie wpływa na merytoryczne rozstrzygnięcie.
W odwołaniu od decyzji A. U. podniosła, że syn wymaga całodobowej opieki i ona mu taką opiekę zapewnia, a więc należy jej się zasiłek stały.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. numer [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Kolegium stwierdziło, iż rozstrzygnięcie organu I instancji jest zgodne z prawem. Orzeczeniem z dnia [...] r. Zespół ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności zaliczył P. U. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na stałe. Orzeczeniem z dnia [...] r. ten sam Zespół uzupełnił swoje orzeczenie o wskazania wynikające z obowiązującej od dnia 01.01.2002 r. ustawy z dnia 27.08.1992 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej i zatrudnianiu osób niepełnosprawnych i uznał, że istnieje konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna osoby w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji. Orzeczeniem tym Zespół nie dokonał zmiany stopnia niepełnosprawności. Tymczasem obowiązująca od 1 stycznia 2003 r. kolejna zmiana przepisu ( Dz.U. z 2003 r. Nr 7, poz.79 ) wprowadziła zasadę, iż uprawnienia do zasiłku stałego posiada osoba nie pracująca, sprawująca opiekę nad dzieckiem wymagającym stałej opieki i pielęgnacji, jeżeli dziecko, które ukończyło 16 lat posiada znaczny stopień niepełnosprawności.
Powyższa decyzja została zaskarżona przez A. U. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skarżąca przedstawiła swoją sytuację życiową, a przede wszystkim stan zdrowia syna, i wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.
Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) Sąd właściwy jest do kontroli decyzji administracyjnych tylko w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Tak więc uchylenie decyzji administracyjnych przez Sąd następuje w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd rozpoznając skargę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi –Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. ).
Skarga zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art.27 ust.1 i 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej ( Dz.U. z 1998 r. nr 64, poz.414 z późn.zm. ), w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r., zasiłek stały przysługuje osobie zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem ( również pełnoletnim ) wymagającym stałej pielęgnacji, polegającej na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, jeżeli dochód rodziny nie przekracza półtorakrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4, a dziecko ma orzeczoną niepełnosprawność wraz ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 i Nr 160, poz. 1082, z 1998 r. Nr 99, poz. 628, Nr 106, poz. 668, Nr 137, poz. 887, Nr 156, poz. 1019 i Nr 162, poz. 1118 i 1126, z 1999 r. Nr 49, poz. 486, Nr 90, poz. 1001, Nr 95, poz. 1101 i Nr 111, poz. 1280, z 2000 r. Nr 48, poz. 550 i Nr 119, poz. 1249 oraz z 2001 r. Nr 39, poz. 459, Nr 100, poz. 1080, Nr 125, poz. 1368 i Nr 129, poz. 1444) lub ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności.
Wskazania określone w art.6b ust.3 pkt 7 i 8 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych to:
- konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji,
- konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Jak z powyższego wynika, art.27 ustawy o pomocy społecznej przewiduje, iż zasiłek
stały przysługuje osobie spełniającej określone warunki, przy dochodzie rodziny nie
przekraczającym półtorakrotnego dochodu określonego zgodnie z art.4,gdy dziecko:
- ma orzeczoną niepełnosprawność wraz ze wskazaniami określonymi w art.6b ust.3
pkt 7 i 8 ustawy o rehabilitacji zawodowej...
lub
- ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności.
Za błędną należy więc uznać zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wykładnię art.27 ustawy o pomocy społecznej uznającą, iż do przyznania zasiłku stałego wyłącznie niezbędne jest posiadanie orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności.
P. U. ( ur. [...] r. ) ma orzeczony przez Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności umiarkowany stopień niepełnosprawności wraz ze wskazaniami między innymi :
- konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji,
- konieczności stałego współudziału, na co dzień, opiekuna w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Ustalony dochód rodziny U. nie przekracza półtorakrotnej wysokości dochodu ustalonego zgodnie z art.4 ustawy o pomocy społecznej.
Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art.27 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.a oraz art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. ), orzekł jak w sentencji.