II SA/Sz 325/22

II SA/Sz 325/22 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2022-09-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Katarzyna Grzegorczyk-Meder /sprawozdawca/
Katarzyna Sokołowska /przewodniczący/
Patrycja Joanna Suwaj
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1320
art. 2351, art. 2352, art. 237 par. 1 pkt 3-6
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.
Dz.U. 2013 poz 1367
par. 5 ust. 1-4, par. 6 ust. 1, par. 8 ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 77 par. 1, art. 84 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Protokolant starszy inspektor sądowy Aneta Ciesielska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 września 2022 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Inspektor Sanitarny z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] stycznia 2022 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), art. 12 ust. 2 pkt 1 i art. 37
ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U.
z 2021 r., poz. 195), Z. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny
w S. (zwany dalej: "organem II instancji"), po rozpatrzeniu odwołania M. O. (zwanego dalej: "skarżącym"), utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. (zwanego dalej: "organem I instancji") z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej.
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ II instancji przedstawił następujące ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy.
W dniu [...] kwietnia 2018 r. organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne w związku z otrzymanym w dniu [...] kwietnia 2018 r. zgłoszeniem podejrzenia choroby zawodowej u skarżącego wraz z kserokopią skierowania na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej wydanym przez Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej [...].
Skarżący został zbadany w kierunku choroby zawodowej w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy [...] Poradni Chorób Zawodowych w S. (zwanego dalej: "jednostką orzeczniczą I stopnia"), który w dniu [...] stycznia 2019 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekła choroba narządu głosu spowodowana nadmiernym wysiłkiem głosowym trwającym co najmniej 15 lat - niedowład mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, wymienionej w poz. 15 pkt 3 wykazu chorób zawodowych, określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1367 ze zm., zwanego dalej: "rozporządzeniem z dnia 30 czerwca 2009 r.")
W uzasadnieniu ww. orzeczenia wskazano, iż skarżący pracę zawodową rozpoczął na Politechnice S. jako asystent stażysta, a następnie asystent, st. asystent, adiunkt ([...].09.1982r. - [...].12.1987r., [...].10.1988r. - [...].12.2008r.).
W okresie od [...].02.1988r. do [...].09.1988 r. skarżący był zatrudniony przez P. S.A. na stanowisku elektromonter - członek załogi na statku morskim w żegludze międzynarodowej. W latach [...].11.1994r. - [...].10.1995r. zatrudniony był
w T. S.A. Oddział Terenowy w S. jako konserwator urządzeń telewizyjnych (początkowo na 0,25 etatu, a od [...].10.1995r. - 0,95 etatu). Od [...].01.2009r. skarżący pracuje na Wydziale [...] [...] Uniwersytetu [...] (dalej w skrócie: "Z. ")
z określonym pensum godzinowym - 360 godzin w roku akademickim (umowa zawarta na czas określony do [...].09.2021r.).
W orzeczeniu lekarskim wskazano, że skarżący skarżył się na dolegliwości, które pojawiły się od 2010 r., takie jak: chrypka, bezgłosy, chrząkanie, osłabienie głosu. Był leczony od 2011 r.: regularne wizyty u specjalistów laryngologów, foniatrów; od 2011 r. jest również leczony z powodu rozpoznanych chorób na tle alergicznym: alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa. Dokumentacja z poradni alergologicznej potwierdza rozpoznane uczulenie na pyłki drzew brzozy, olchy, leszczyny, buka, dębu, trawy, żyta, chwastów, babki lancetowatej, Cladosporium, pleśni II. Przyjmuje leki przeciwalergiczne i wziewne z powodu astmy. Choroby tarczycy, zaburzenia hormonalne i palenie papierosów neguje. Skarżący korzystał z urlopów dla poratowania zdrowia w okresie [...] października 2012 r. – [...] marca 2013 r. i od [...] kwietnia 2013 r. do [...] września 2014 r. Był poddany leczeniu w ramach zasiłku chorobowego od [...] września 2017 r., Następnie skarżącemu przyznano świadczenie rehabilitacyjne od [...] marca 2018 r. do [...] listopada 2018 r. Był konsultowany w jednostce orzeczniczej przez specjalistów foniatrę i laryngologa
z rozpoznaniem: przewlekła niewydolność mięśni napinających fałdy głosowe. Obustronny obrzęk fałdów głosowych stopnia miernego. Przewlekły nieżyt nosogardła. Parestezje. Przerost kompensacyjny fałdów rzekomych w stopniu średnim.
Ponadto jednostka orzecznicza I stopnia wyjaśniła, iż uwzględniając konieczność oceny narażenia zawodowego na pracę w warunkach nadmiernego wysiłku głosowego zwrócono się do pracodawcy – Z. tj.:
- o szczegółowe dane. Zakład pracy w karcie oceny ryzyka zawodowego opisał:
"z informacji uzyskanych od jednostek Wydziału [...], w których strona świadczyła pracę wynika, że zajęcia dydaktyczne
w zależności od ich formy prowadzone były w salach przystosowanych do danej liczby studentów. Sale audytoryjne mieszczą średnio do 30 osób, natomiast laboratoryjne do 16 osób. W przypadku sal wykładowych, mieszczą one od ok. 20 do 90 osób, a średnia liczba studentów uczestniczących w tej formie zajęć wynosi ok. 25 osób. Sale wykładowe nie posiadają nagłośnienia, wyposażone są w pomoce audiowizualne.
W nagłośnienie wyposażona jest duża sala wykładowa - A. M., która mieści 120 osób".
Jednostka orzecznicza I stopnia po analizie dokumentacji zawierającej informacje dotyczące liczby godzin przeprowadzonych zajęć dydaktycznych przedstawionych przez pracodawcę tj. Z. , wskazała, iż:
- skarżący pracował jako asystent stażysta, asystent, starszy asystent, adiunkt, starszy wykładowca od 1982 r.;
- prowadził zajęcia dydaktyczne w wymiarze średnio od 5,83 godzin tygodniowo
do 10,6 godzin tygodniowo do roku akademickiego 2010/2011;
- w latach: 2011/2012, 2014/2015, 2015/2016, 2016/2017 średnio przeprowadził
12 godzin tygodniowo zajęć.
Dodatkowo zaznaczono, iż skarżący nie podał innych miejsc pracy, gdzie pracowałby w warunkach narażenia na nadmierny wysiłek głosowy. Jednostka orzecznicza I stopnia podkreśliła również, iż analizując obciążenie narządu głosu podczas prowadzenia zajęć w wymiarze 5,83 do 10,6 godzin tygodniowo oraz przez 4 lata akademickie (2011/2012, 2014/2015, 2015/2016, 2016/2017) - 12 godzin tygodniowo, nie można uznać, iż został spełniony ustawowy wymóg pracy
w nadmiernym wysiłku głosowym trwającym co najmniej 15 lat. Jednostka orzecznicza I stopnia zwróciła uwagę, że w latach 2010-2011 pogorszenie stanu laryngologicznego zbiegło się z nasileniem, w tym okresie klinicznej manifestacji schorzeń układu oddechowego o podłożu alergicznym.
Uwzględniając powyższe, jednostka orzecznicza I stopnia stwierdziła brak podstaw do rozpoznania u skarżącego ww. choroby zawodowej.
Nie zgadzając się z treścią ww. orzeczenia, skarżący wystąpił z wnioskiem
o badanie w Instytucie Medycyny Pracy Klinice Chorób Zawodowych i Zdrowia Środowiskowego w L. (zwanego dalej: "jednostką orzeczniczą II stopnia"). Jednostka ta pismem z dnia [...] maja 2019 r., odesłała jednostce orzeczniczej I stopnia kserokopię dokumentacji lekarskiej bez wydania orzeczenia lekarskiego, ponieważ skarżący w dniu [...].04.2019 r. poinformował mailowo, iż nie jest w stanie przybyć do jednostki orzeczniczej II stopnia na badanie i prosi o wydanie orzeczenia
na podstawie dokumentacji.
W toku prowadzonego postępowania przez organ I instancji skarżący skierował pisma z dnia:
- [...] czerwca 2019r. wraz z załącznikami, w którym odnosząc się do uzasadnienia wydanego przez jednostkę orzeczniczą I stopnia orzeczenia lekarskiego z dnia [...].01.2019 r. wskazał m.in., cyt.: "argument o niewystarczającym obciążeniu mojego głosu w okresie od 1982 do 2017r. jest wadliwy, zwłaszcza, że rzeczywista ilość godzin pracy głosem ze studentami była jeszcze większa, a ponadto miałem inne zajęcia ze studentami, które nie były ujęte". Dodatkowo podkreślił, że ponad 35. letnia praca w zawodzie nauczyciela akademickiego skutkowała wystąpieniem i utrwaleniem się problemów z głosem. Skarżący zwrócił się również z prośbą o skierowanie sprawy do jednostki orzeczniczej II stopnia w W., argumentując, iż jedynie do W. można dotrzeć bezpośrednim pociągiem ze S.;
- [...] lipca 2019 r., w którym skarżący zwrócił się m.in. z prośbą o ponowne rozpatrzenie sprawy przez jednostkę orzeczniczą I stopnia z uwzględnieniem dodatkowych faktów, które nie zostały wzięte pod uwagę podczas formułowania orzeczenia lekarskiego z dnia [...] stycznia 2019 r., podnosząc cyt.: "w moim przypadku w "orzeczeniu lekarskim nr [...]..." analizowany jest jedynie okres pracy głosem obejmujący lata: 1999 - 2017 (w oparciu o część danych), natomiast lata 1982-1999 nie były analizowane - a przecież to stosunkowo długi dodatkowy okres - znacznie przekraczający 15 lat. Ponadto okres 1999 - 2017 był niedoszacowany - zwłaszcza, że na uczelni oprócz obowiązkowych 2 godzin konsultacji dla studentów - miałem również inne obowiązki, które również dodatkowo były obciążeniem głosowym". Dodatkowo skarżący wskazał, iż podczas jego pracy w P. na statku - pracując w maszynowni - np. w sekcji generatorów, poziom hałasu był porównywalny do blisko startującego odrzutowca i wzajemna komunikacja głosowa wymagała krzyku o dużym natężeniu. Ponadto ww. zaznaczył, iż w T. S.A. podczas pracy w tzw. terenie przy realizacji programów telewizyjnych, komunikacja głosowa prowadzona była na dystansie kilkudziesięciu metrów i wymagała dodatkowego, znacznego wysiłku głosowego.
W związku z powyższym organ I instancji pismami:
- z dnia [...] czerwca 2019r. poinformował skarżącego, iż w W. nie wyznaczono instytutu badawczego w dziedzinie medycyny pracy, będącego jednostką orzeczniczą II stopnia, a ustawodawca nie przewidział możliwości zrekompensowania kosztów przejazdu oraz noclegu i osoba ubiegająca się o przeprowadzenie badania musi się liczyć z poniesionymi kosztami;
- z dnia [...] lipca 2019r. zwrócił się do jednostki orzeczniczej I stopnia o zapoznanie się z informacjami zawartymi w piśmie skarżącego z dnia [...] lipca 2019 r. oraz wskazanie, czy mogą one wpłynąć istotnie na treść wydanego orzeczenia lekarskiego. Dodatkowo organ I instancji podkreślił, że skarżący pracował czynnie na etacie nauczyciela akademickiego przez blisko 35 lat, co może mieć istotne znaczenie przy ocenie związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonym schorzeniem, a narażeniem zawodowym, zwłaszcza biorąc pod uwagę specyfikę tego zawodu. Zaznaczył również, iż wskazana, przez ww. ilość godzin dydaktycznych, które prowadził oraz ilość dodatkowych zajęć różni się istotnie od informacji udzielonych przez pracodawcę, który wskazał, iż nie posiada danych z lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych,
a przy obliczaniu liczby godzin dydaktycznych opiera się na "zeszytach przydziału zajęć" oraz zachowanych notatkach. Udokumentowana ilość godzin dydaktycznych dotyczy okresu ostatnich 5 lat. Wskazał również, iż m.in. do obowiązków skarżącego należało prowadzenie konsultacji ze studentami, zajęć wyrównawczych i kursów dla studentów oraz uczniów szkół średnich. Ponadto skarżący prowadził konkursy wiedzy, koła naukowe, brał czynny udział w prezentacjach uczelni i prowadził zajęcia
w zastępstwie za innych nauczycieli, co nie zostało uwzględnione w danych dot. oceny narażenia zawodowego przekazanych przez Z. . Ponadto skarżący utrzymuje, że obciążenie podane przez Z. jest niedoszacowane wskazując, iż w latach 2015-2017 pracował średnio 17-22,5 godziny w tygodniu bez dnia wolnego oraz, że w latach 1982- 1999 miał dużo zajęć dodatkowych (zastępstwa, kursy, konsultacje), co w sposób istotny wpływało na ilość przepracowanych godzin.
W odpowiedzi udzielonej pismem z dnia [...] sierpnia 2019r. jednostka orzecznicza I stopnia wskazała, że przed sporządzeniem orzeczenia przeprowadzono wnikliwą analizę narażenia zawodowego oraz stanu zdrowia strony. Oceniając narażenie zawodowe uwzględniono informacje od pracodawcy oraz dostarczone przez ww. wydruki z programu e-Dziekanat. Kilkukrotnie dopytywano się (pracodawcę
i pracownika) o dodatkowe zajęcia, poza głównym miejscem zatrudnienia, mogące wiązać się z nadmiernym wysiłkiem głosowym, jednak żadnych dodatkowych
i udokumentowanych danych nie uzyskano. Jednostka orzecznicza I stopnia
przedstawiła przegląd literatury przedmiotu wyjaśniający etiopatogenezę zmian opisanych w uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego z dnia [...] stycznia 2019 r. u skarżącego, który podawał, iż dolegliwości ze strony narządu mowy (chrypka, bezgłosy, chrząkanie, osłabienie głosu) pojawiły się od około 2010 r.
Jednostka orzecznicza I stopnia wyjaśniła również, że skarżący zgłosił się do lekarzy specjalistów i był diagnozowany alergologicznie, laryngologicznie
i foniatrycznie, w wyniku czego rozpoznano alergiczny nieżyt nosa i astmę oskrzelową na tle uczulenia na powszechnie występujące alergeny środowiska oraz podjęto leczenie lekami przeciwalergicznymi i wziewnymi, w tym właśnie czasie. Podsumowała, że pogorszenie stanu laryngologicznego w latach 2010-2011 należy wiązać z nasileniem w tym czasie klinicznej manifestacji schorzeń układu oddechowego o podłożu alergicznym oraz prowadzonym leczeniem, a nie pracą na stanowisku nauczyciela akademickiego. Stąd wskazana jednostka orzecznicza, po zapoznaniu się z pismem strony podtrzymała treść wydanego orzeczenia lekarskiego z dnia [...] stycznia 2019 r.
W piśmie z dnia [...] listopada 2019 r., skarżący wskazał, iż cyt.: "pragnę dołączyć kopie dokumentów z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) - Oddział w S. (przy ul. [...]) - związanych z decyzją o przyznaniu mi renty w związku z ustaloną - potwierdzoną przez kilka komisji lekarskich ZUS - moją chorobą zawodową".
Organ I instancji, na podstawie orzeczenia jednostki orzeczniczej I stopnia
z dnia [...] stycznia 2019r. oraz przeprowadzonej oceny narażenia zawodowego, decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...], wydanej na podstawie art. 104 k.p.a. i art. 5 pkt 4a o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, stwierdził brak podstaw do stwierdzenia u strony ww. choroby zawodowej.
Skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji, wskazując m.in.:, że niedowład mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią spowodowany jest nadmiernym wysiłkiem głosowym w zawodzie nauczyciela akademickiego - na przestrzeni ponad 30 lat. Ponadto zaznaczył, iż pojęcie niedomykalności fonacyjnej głośni związane jest z mięśniami, które poprzez nadmierne obciążenie w pracy zawodowej uległy trwale patologicznym zmianom i objawia się to m.in. wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni
i trwałą dysfonią. Skarżący stoi na stanowisku, iż opinię tę podzielają foniatrzy ze S., a także z W. czy D. . Dodatkowo wskazał na otrzymane z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. zaświadczenie lekarskie z dnia [...] stycznia 2020 r. wydane przez lek. med. otolaryngologa specjalistę foniatrę R. W., w którym wskazano, że przyczyną występującego niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni
i trwałą dysfonią - była praca głosem w ponad 30 letnim okresie pracy jako nauczyciela akademickiego. Skarżący nie zgodził się z twierdzeniem, że przyczyną problemów foniatrycznych jest alergia oraz sposób leczenia i przyjmowane leki na alergię. Zdaniem skarżącego, zaświadczenie z Poradni Alergologicznej [...] Nr [...]
w S. z dnia [...] lutego 2019 r. zaprzecza ustaleniom jednostki orzeczniczej
I stopnia, jak również nie potwierdziła ustaleń zawartych w pismach ww. jednostki orzeczniczej odnośnie wątku alergologicznego. Skarżący uważa, że obciążenie godzinowe zostało źle zestawione na podstawie wadliwych pism jednostki orzeczniczej I stopnia. Obciążenie godzinowe w Politechnice S. i w Z. zostało zaniżone w odniesieniu do rzeczywistej wartości przypadającej na tydzień pracy.
W toku prowadzonego postępowania odwoławczego, organ II instancji,
w związku z zarzutami podnoszonymi przez skarżącego, pismem z dnia [...] lutego 2020r. zwrócił się do jednostki orzeczniczej I stopnia o ustosunkowanie się do treści wniesionego odwołania, wszystkich zarzutów i wątpliwości w nim podniesionych oraz wskazanie wraz z uzasadnieniem, czy analiza przedstawionego w niniejszym odwołaniu zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] stycznia 2020 r. i jego treści, mogą mieć wpływ na zmianę orzeczenia lekarskiego z dnia [...] stycznia 2019 r.
W odpowiedzi udzielonej pismem z dnia [...] marca 2020 r. jednostka orzecznicza I stopnia podtrzymała treść orzeczenia lekarskiego z [...] stycznia 2019 r.
W dniu [...] czerwca 2020 r. skarżący skierował pismo wraz z nowymi dowodami w sprawie. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem jednostki orzeczniczej I stopnia, przede wszystkim z powodu wskazania alergii, jako podstawowego powodu problemów z głosem oraz z powodu przyjętego zaniżonego okresu pracy głosem. Dodatkowo zaznaczył m.in., iż istotna w sprawie jest opinia - zaświadczenie lekarskie z dn. [...] stycznia 2020 r. z Poradni Alergologicznej P. w S., z której wynika, że przyjęte przez jednostkę orzeczniczą I stopnia tezy o przyczynie problemów foniatrycznych (m.in.: niedomykalność fałdów głosowych), mogące wynikać z problemów alergologicznych - nie mają naukowego uzasadnienia. Dodatkowo skarżący dołączył kserokopię pisma Rektora Z. z dnia [...] grudnia 2013r. dotyczącą przyznania skarżącemu nagrody jubileuszowej za 30 lat pracy na Uczelni i podniósł, że jako nauczyciel akademicki, jego podstawowym narzędziem pracy był głos - praca głosem. Dołączył również dodatkową informację dla lekarza kierującego/POZ z dnia [...] lutego 2020r. wydaną przez otolaryngologa, logopedę - specjalistę foniatrę, audiologa, wskazując, iż dotyczy trwałych uszkodzeń aparatu mowy, wynikających z pracy głosem.
Pismem z dnia [...] lipca 2020r. organ II instancji zwrócił się do jednostki orzeczniczej I stopnia z prośbą o ustosunkowanie się do treści wniesionego przez stronę ww. pisma wraz z załącznikami.
W odpowiedzi udzielonej w piśmie z dnia [...] sierpnia 2020 r. jednostka orzecznicza I stopnia poinformowała, iż zapoznała się dokładnie z pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. wraz z załącznikami, w którym skarżący powołał się na dokumentację podniesioną już we wcześniejszej korespondencji. Jednostka orzecznicza wskazała, iż informacje o narażeniu zawodowym na pracę w warunkach nadmiernego wysiłku głosowego w postaci ilości przeprowadzonych zajęć dydaktycznych prowadzonych dla grup studenckich Poradnia Chorób Zawodowych [...] w S. uzyskała od pracodawcy (Z. w S.) oraz od samego zainteresowanego na piśmie
i wyłącznie na podstawie tych danych oparto uzasadnienie i wnioski zawarte w orzeczeniu lekarskim z [...] stycznia 2019 r. Odnosząc się do pismo Rektora Z. z dnia [...] grudnia 2013r. jednostka orzecznicza zwróciła uwagę na fakt, iż informacje o 30 - letnim okresie zatrudnienia w warunkach nadmiernego wysiłku głosowego do 2013 r. nie zostały potwierdzone przez pracodawcę, zatem utożsamianie 30 - letniego stażu pracy na uczelni z pracą w warunkach nadmiernego wysiłku głosowego jest niewłaściwe. Jednocześnie jednostka orzecznicza I stopnia zaznaczyła, iż skarżący podważa literaturę przedmiotu (publikacje naukowe uznanych autorytetów krajowych w zakresie laryngologii i foniatrii) przytoczonych przez jednostkę orzeczniczą jako uzasadnienie wydania ww. orzeczenia lekarskiego. Ponadto zwróciła uwagę, iż orzecznictwo dotyczące chorób zawodowych oparte jest na przepisach obowiązujących w naszym kraju, a wytyczne dotyczące sposobu orzekania chorób zawodowych zostały określone między innymi przez naukowców i praktyków, na których piśmiennictwo powołano się. Zauważyła, że skarżący nie stawił się na badania w jednostce orzeczniczej II stopnia. W opinii jednostki orzeczniczej I stopnia wątpliwości opisane przez stronę powinny być rozstrzygnięte przez organ II instancji. Podsumowując jednostka orzecznicza I stopnia podtrzymała treść orzeczenia lekarskiego z dnia [...] stycznia 2019 r.
Realizując obowiązek określony w art. 79a k.p.a., organ II instancji pismem z dnia [...].08.2020r. poinformował stronę, że na dzień wysłania niniejszej informacji nie są spełnione (lub wykazane) przesłanki zależne od strony, tj. brak jest rozstrzygnięcia jednostki orzeczniczej II stopnia, na które to jednostka orzecznicza I stopnia wskazywała w piśmie z dnia [...] sierpnia 2020 r., co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony.
W odpowiedzi na powyższe skarżący w wiadomości z dnia [...] września 2020 r. wskazał m.in.: że jednostka orzecznicza II stopnia nie podjęła się analizy otrzymanych dokumentów z jednostki orzeczniczej I stopnia cyt. "bez mojego stawienia się w tym Instytucie (IMP) w L.".
Celem dokładnego i kompleksowego wyjaśnienia sprawy organ II instancji pismem z dnia [...] października 2020r. zwrócił się do jednostki orzeczniczej I stopnia wskazując na treść orzeczenia lekarskiego z dnia [...] stycznia 2019r., z prośbą o ustosunkowanie się do informacji zawartych w tym orzeczeniu oraz wskazanie wraz z uzasadnieniem:
- jakie kryterium dotyczące tygodniowego minimalnego wymiaru godzin zostało przyjęte dla celów medyczno-orzeczniczych uznające za nadmierny wysiłek głosowy pracę z wykorzystaniem narządu głosu?;
- czy przewlekła niewydolność mięśni napinających fałdy głosowe, obustronny obrzęk fałdów głosowych stopnia miernego, przewlekły nieżyt nosogardła, parestezje, przerost kompensacyjny fałdów rzekomych w stopniu średnim można uznać za tożsame z niedowładem mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią?
W odpowiedzi na powyższe jednostka orzecznicza I stopnia w piśmie z dnia [...] grudnia 2020 r. wyjaśniła, że schorzeń: "przewlekła niewydolność mięśni napinających fałdy głosowe, obustronny obrzęk fałdów głosowych stopnia miernego, przewlekły nieżyt nosogardła, parestezje, przerost kompensacyjny fałdów rzekomych w stopniu średnim, nie można uznać za tożsame ze schorzeniem określonym jako choroba zawodowa: przewlekłe choroby narządu głosu spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym trwającym co najmniej 15 lat: niedowład mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, wymienioną w poz. 15 pkt. 3 wykazu chorób zawodowych. Wskazała, iż wykluczenie etiologii zawodowej schorzenia nastąpiło, ze względu na współistniejące schorzenia, których ujawnienie się czasowe spowodowało ujawnienie zaburzeń ze strony narządu mowy. Ponadto jednostka orzecznicza I stopnia zaznaczyła, iż skarżący podawał, że dolegliwości ze strony narządu mowy (chrypka, bezgłos, chrząkanie, osłabienie głosu) pojawiły się od około 2010 roku. Skarżący zgłosił się do lekarzy specjalistów i był diagnozowany alergologicznie, laryngologicznie i foniatrycznie, w wyniku czego rozpoznano alergiczny nieżyt nosa i astmę oskrzelową na tle uczulenia na powszechnie występujące alergeny środowiska oraz podjęto leczenie lekami przeciwalergicznymi i wziewnymi, w tym właśnie czasie. W związku z powyższym pogorszenie stanu laryngologicznego w latach 2010-2011 należy wiązać z nasileniem w tym okresie klinicznej manifestacji schorzeń układu oddechowego o podłożu alergicznym oraz prowadzonym leczeniem, a nie pracą na stanowisku nauczyciela akademickiego. Wykluczona została etiologia zawodowa schorzenia, ponieważ została rozpoznana pozazawodowa przyczyna choroby.
Skarżący zapoznał się z nowym materiałem dowodowym zebranym w sprawie. Następnie w piśmie z dnia [...] lutego 2021r. wskazał m.in., iż w pismach jednostki orzeczniczej nie dostrzega merytorycznego odniesienia do dostarczonych zaświadczeń, orzeczeń i opinii lekarskich. Ponadto cyt.: "specjaliści otolaryngolodzy, foniatrzy, alergolodzy - bardzo liczący się w środowiskach naukowo- lekarskich - potwierdzili fakt", że utrwalone stany patologiczne spowodowane zostały nadmiernym wysiłkiem głosowym w zawodzie nauczyciela akademickiego - jednoznacznie wskazując na chorobę zawodową, natomiast w pismach jednostki wskazywane są bezwarunkowo braki podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Skarżący uważa, że dostarczył wiele dokumentów, które zdecydowanie uwiarygodniły opinie lekarskie
o występującej chorobie zawodowej. Dołączył również zaświadczenie lekarskie z dnia [...] stycznia 2021 r. wydane przez otolaryngologa - specjalistę foniatrę, w którym wskazano m.in. na występującą dysfonię.
Wskazane pismo skarżącego z dnia [...] lutego 2021 r. wraz z załącznikiem, organ II instancji przesłał do jednostki orzeczniczej I stopnia z prośbą o ustosunkowanie się do nich. Jednocześnie organ zwrócił się prośbą do ww. jednostki o wskazanie wraz z uzasadnieniem, jakie kryterium dotyczące tygodniowego minimalnego wymiaru godzin zostało przyjęte dla celów medyczno- orzeczniczych uznające za nadmierny wysiłek głosowy pracę z wykorzystaniem narządu głosu?
W odpowiedzi udzielonej pismem z dnia [...] marca 2021 r. jednostka orzecznicza I stopnia poinformowała, iż organem II instancji w zakresie orzekania o chorobach zawodowych jest Instytut Medycyny Pracy w L. Skierowanie sprawy na badanie (konsultacje) do wskazanej jednostki orzeczniczej jest jedynym i przewidzianym w przepisach postępowaniem, mogącym doprowadzić do ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy choroby zawodowej skarżącego. Jednocześnie wskazała, iż praca w warunkach nadmiernego wysiłku głosowego u nauczyciela akademickiego to praca w wymiarze 12 godzin dydaktycznych tygodniowo, przez minimum 15 lat. W opisywanej sprawie nie przedstawiono dowodów na powyższe, zatem nie można uznać, iż praca wykonywana była w warunkach nadmiernego wysiłku głosowego i ten fakt uniemożliwia rozpoznanie choroby zawodowej u strony opisane w zaświadczeniu lekarskim z dnia [...] stycznia 2021r. przez specjalistę foniatrę. Jednostka podsumowała, iż podczas postępowania orzeczniczego lekarz specjalista medycyny pracy uwzględnia schorzenia badanej osoby, dokumentację medyczną oraz dokumentację i informacje dotyczące warunków pracy i dopiero na tej podstawie opiniuje wydając odpowiednie orzeczenie, nie jest zadaniem lekarza podważanie jakichkolwiek dokumentów, co subiektywnie odczuwając, opisuje skarżący.
Pismem z dnia [...] marca 2021r. organ II instancji ponownie poinformował skarżącego, że na dzień wysłania niniejszej informacji nie są spełnione (lub wykazane) przesłanki zależne od strony, tj. brak jest rozstrzygnięcia jednostki orzeczniczej
II stopnia, na które to jednostka orzecznicza I stopnia wskazała w piśmie z dnia [...] marca 2021r., co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony.
Ponadto zgodnie z art. 50 § 1 k.p.a. organ II instancji wezwał skarżącego,
aby w terminie 14 dni od doręczenia niniejszego pisma - wyznaczonym na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przesłała pisemne wyjaśnienia, czy w ramach prowadzonego postępowania prosi o przeprowadzenie dowodu z badania w jednostce orzeczniczej II stopnia, tj. Instytucie Medycyny Pracy w L. lub do przedłożenia dodatkowych dowodów celem wykazania spełnienia przesłanek uzasadniających wydanie decyzji zgodnej z jego żądaniem. Niniejsza przesyłka została dwukrotnie awizowana i nie została podjęta w zakreślonym terminie. Doręczenie w świetle art. 44 § 3 i 4 Kpa organ uznała za dokonane.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2021r. organ II instancji poinformował strony
o zgromadzeniu materiału dowodowego w sprawie oraz możliwości zapoznania się
z materiałem dowodowym i złożenia oświadczeń.
Skarżący przesłał drogą elektroniczną wiadomość z dnia [...] czerwca 2021r., w której m.in. nie zgodził się z oceną jego pensum, jednocześnie wskazując, iż cyt.: "ani razu nie mówiłem i nie mówię, że kategorycznie nie pojadę do L. do IMP".
Biorąc pod uwagę przedstawioną informację, organ II instancji zwrócił się do jednostki orzeczniczej II stopnia z prośbą o przeprowadzenie dodatkowych badań.
Jednostka orzecznicza II stopnia wydała orzeczenie z dnia [...] września 2021r.,
w którym wskazała, że skarżący pracował w Z. (wcześniej Politechnika S. ) na stanowisku stażysty, asystenta, adiunkta, starszego wykładowcy
w latach 1982-1987 oraz 1988-2018. W ramach obowiązków zawodowych prowadził wykłady, audytoria, ćwiczenia. Był opiekunem kół naukowych, prowadził zajęcia
w obserwatorium astronomicznym, kursy przygotowawcze i konsultacje dla studentów. Z wywiadu wynika, iż pierwsze dolegliwości ze strony narządu głosu pojawiły się około [...] r. pod postacią chrypki, męczliwości głosu. Dolegliwości ze strony narządu głosu w kolejnych latach pracy narastały. Z powodu problemów z narządem głosu skarżący jest pod opieką poradni laryngologicznej i foniatrycznej.
Przeprowadzona [...] września 2021r. przez jednostkę orzeczniczą II stopnia ocena wydolności krtani metodą wideostroboskopową wykazała, że fałdy głosowe są blade, gładkie, słabo napięte, prawidłowo ruchome. Zwarcie fonacyjne jest okresowo niepełne, okresowo pełne, wspomagane fałdami przedsionkowymi. Próba obciążeniowa narządu głosu jest ujemna - po próbie obciążeniowej zwarcie fonacyjne jest pełne. Drgania fałdów głosowych są jednakowe, jednoczesne, regularne. Poziom fałdów głosowych jest równy. Występuje tendencja do fonacji rzekomej. Badaniem laryngologicznym i foniatrycznym rozpoznano dysfonię hyperfunkcjonalną. Nie wykazano zmian w obrębie narządu głosu charakterystycznych dla skutków wieloletniego narażenia na nadmierny wysiłek głosowy w postaci guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych bądź niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, które daje podstawę do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu.
Jednostka orzecznicza II stopnia podsumowała, iż stwierdzone obecnie zmiany morfologiczno - czynnościowe w zakresie krtani nie są objęte wykazem chorób zawodowych oraz w analizowanym przypadku brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu.
W toku prowadzonego postępowania skarżący złożył pisma:
- z dnia [...] września 2021r., z którym przesłał m.in., zaświadczenia lekarskie, w tym z dnia [...] lipca 2021r. wydane przez lekarza otolaryngolog, spec, foniatrę, audiologa, w którym wskazano, iż cyt.: "rozpoznana i leczona - w poradni Alergologicznej w Samodzielnym Publicznym Szpitalu [...] Nr [...] ([...]) - alergia na pyłki drzew (z objawami alergologicznego nieżytu nosa i sezonowej astmy) nie jest przyczyną występującej u strony - przewlekłej utrwalonej niewydolności mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałej dysfonii - przyczyną jest nadmierny wysiłek głosowy związany z pracą nauczyciela akademickiego przez okres ponad 30 lat". Dodatkowo skarżący w ww. piśmie wskazał na fakty znane organowi II instancji z wcześniejszej korespondencji;
- z dnia [...] września 2021r., w którym skarżący skarżył się na sposób przeprowadzenia badań w jednostce orzeczniczej II stopnia oraz uznał, iż badania w ww. jednostce orzeczniczej były tak wyselekcjonowane, aby wykazać brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.
Wskazane pisma oraz wszystkie dostarczone załączniki, organ II instancji przesłał jednostce orzeczniczej II stopnia z prośbą o ustosunkowanie się do nich.
W odpowiedzi udzielonej w piśmie z dnia [...] listopada 2021r. jednostka orzecznicza II stopnia poinformowała, że zarzuty stawiane przez skarżącego są bezpodstawne i subiektywne. W trakcie badania we wskazanej jednostce skarżący nie zgłaszał jakichkolwiek uwag, a badanie zostało przeprowadzone przez doświadczonego specjalistę z zakresu laryngologii i foniatrii zgodnie z przyjętymi w tym zakresie standardami. Badanie obejmowało ocenę głosu przed i po próbie obciążeniowej, a uwagi dotyczące sposobu przeprowadzania badania nie mają wpływu na jego wynik.
Dodatkowo wskazana jednostka wyjaśniła, iż przeprowadzone badania nie wykazały zmian w obrębie narządu głosu charakterystycznych dla skutków wieloletniego narażenia na nadmierny wysiłek głosowy w postaci guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych bądź niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, które dają podstawę do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu. Jednostka orzecznicza zaznaczyła również, iż cyt.: "w trakcie badania w IMP w L. opieramy się na wynikach wykonanych w tutejszej placówce badań, analizujemy również dokumentację orzeczniczą. Przeprowadzone badanie nie wykazało obecności zmian w obrębie narządu głosu o charakterze zawodowym, wręcz je wykluczyło".
W piśmie przesłanym do organu II instancji w dniu [...] stycznia 2022r., skarżący ponownie wskazał, iż badania w jednostce orzeczniczej II stopnia były tak wyselekcjonowane, aby wykazać brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.
Przedstawiając motywy podjętego rozstrzygnięcia w uzasadnieniu powołanej na wstępie decyzji z dnia [...] stycznia 2022 r. organ II instancji wskazał, że za chorobę zawodową można uznać tylko wybrane schorzenia spełniające określone kryteria formalne i medyczne. Uznał, iż stanowisko skarżącego, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy warunkami pracy, a powstaniem choroby, wynika
z subiektywnego przekonania o istnieniu takiego związku, lecz nie jest oparte na wiedzy medycznej. Podkreślił organ, iż w niniejszej sprawie wydane zostało orzeczenie przez kompetentną, specjalistyczną jednostkę uprawnioną do rozpoznawania chorób zawodowych tj. powołaną na wstępie jednostkę orzeczniczą
I stopnia. Z orzeczenia tej jednostki wynika, iż brak jest podstaw do uznania zawodowej etiologii choroby stwierdzonej u strony. Ponadto jednostka orzecznicza II stopnia, wydała opinię, z której również wynika brak podstaw do rozpoznania u stronę choroby zawodowej narządu głosu.
Jak wyjaśnił organ II instancji, podstawę decyzji stanowi orzeczenie lekarskie jednostki orzeczniczej właściwej do rozpoznawania chorób zawodowych oraz ocena narażenia zawodowego pracownika. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych organ wydając decyzję w sprawie choroby zawodowej związany jest orzeczeniami lekarskimi wydanymi przez jednostki orzecznicze medycyny pracy. Wskazane wyżej jednostki orzecznicze obu instancji, będące właściwe w myśl przepisu § 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r., nie rozpoznały
u skarżącego choroby zawodowej.
Oceniając wartość dowodową wydanego w niniejszej sprawie orzeczenia lekarskiego oraz opinii, organ II instancji stwierdził, iż w sposób wyczerpujący i niebudzący wątpliwości obie jednostki orzecznicze wykazały brak podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej, z uwagi na brak istnienia związku przyczynowego między sposobem wykonywania pracy, a występującym u skarżącego schorzeniem oraz brakiem obecności zmian w obrębie narządu głosu o charakterze zawodowym.
W przedmiotowej sprawie jednostki orzecznicze wskazały, iż:
- analizując obciążenie narządu głosu podczas prowadzenia zajęć w wymiarze 5,83 do 10,6 godzin tygodniowo oraz przez 4 lata akademickie (2011/2012, 2014/2015, 2015/2016, 2016/2017) - 12 godzin tygodniowo, nie można uznać, iż został spełniony ustawowy wymóg pracy w nadmiernym wysiłku głosowym trwającym co najmniej 15 lat. Dodatkowo na uwagę zwraca fakt, iż w latach 2010-2011 pogorszenie stanu laryngologicznego zbiegło się z nasileniem, w tym okresie klinicznej manifestacji schorzeń układu oddechowego o podłożu alergicznym;
- stwierdzone zmiany morfologiczno - czynnościowe w zakresie krtani nie są objęte wykazem chorób zawodowych;
- przeprowadzone badanie nie wykazało obecności zmian w obrębie narządu głosu o charakterze zawodowym, wręcz je wykluczyło.
W związku z powyższym oraz w odniesieniu do zarzutów dotyczących opinii jednostek orzeczniczych, organ II instancji wskazał, iż orzeczenie lekarskie jednostki orzeczniczej I stopnia, opinia jednostki orzeczniczej II stopnia oraz ich dodatkowe wyjaśnienia są przekonujące i czytelne, uzasadnione w sposób wyjaśniający wszelkie wątpliwości z odniesieniem zarówno do wyników przeprowadzonych badań,
jak i innych zebranych dowodów w sprawie. Orzeczenie oraz opinia zostały wydane na podstawie przeprowadzonych badań specjalistycznych oraz dokumentacji przedłożonej m.in. przez skarżącego. Jednostka orzecznicza II stopnia jest jednostką naukową i posiada szerokie możliwości diagnostyczne.
Odpowiadając na wszystkie zarzuty dotyczące decyzji oraz ustaleń organu
I instancji, organ II instancji stwierdził, że organ I instancji zajął stanowisko wobec całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz uzasadnił jasno
i należycie swoje zdanie, w szczególności, na jakiej podstawie uznał pewne fakty za udowodnione. Ponadto jednoznacznie wskazał, iż rozstrzygnięcie oparto na podstawie orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej I stopnia z dnia [...] stycznia 2019r. oraz oceny narażenia zawodowego dotyczącego skarżącego, w której szczegółowo opisano narażenie na nadmierny wysiłek głosowy, jakie występowało podczas pracy zawodowej strony. Ponadto organ II instancji uznał, że kwestionowana odwołaniem decyzja jest poprawna pod względem proceduralnym.
Odnosząc się do twierdzeń skarżącego, że lekarze foniatrzy potwierdzają
u niego chorobę zawodową, wskazując na zaświadczenie lekarskie z dnia [...] stycznia 2020r. organ podniósł, że zwracał się do lekarzy jednostek orzeczniczych
o dodatkowe wyjaśnienia. Powołał się następnie na przedstawione przez jednostkę orzeczniczą wyjaśnienia w pismach z dnia [...] marca 2020r. oraz z dnia [...] grudnia 2020r. Ponadto zwrócił uwagę na wyjaśnienia udzielone przez jednostkę orzeczniczą w piśmie z dnia [...] listopada 2021r.
Organ II instancji stanął na stanowisku, że w każdym przypadku orzekania o stanie zdrowia osoby badanej, decydujące i rozstrzygające znaczenie ma badanie lekarskie oraz badanie specjalistyczne, przeprowadzone w jednostkach uprawnionych do orzekania w sprawie chorób zawodowych. Nie zgodził się z zarzutem skarżącego, że podano nieprawdziwe informacje o godzinowym obciążeniu głosowym skarżącego. W tej kwestii powołał się na stanowiska przedstawione przez jednostkę orzeczniczą I stopnia z dnia [...] sierpnia 2019 r. i z dnia [...] sierpnia 2020r. Podkreślił, że żaden przepis nie nakłada na orzecznicze jednostki medyczne lub organy orzekające w sprawie chorób zawodowych wykazania, co konkretnie było przyczyną danego schorzenia. Wyjaśnił, iż poza zakresem rozważań pozostają warunki wykonywania przez stronę pracy zawodowej, bowiem w niniejszej sprawie jest jednoznacznie ustalona przez jednostkę orzeczniczą II stopnia okoliczność braku u strony zmian w obrębie narządu głosu charakterystycznych dla skutków wieloletniego narażenia na nadmierny wysiłek głosowy w postaci guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych bądź niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, które daje podstawę do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu. Dodał, że z wyjaśnień przedstawionych przez jednostkę orzeczniczą I stopnia, rozpoznane podczas konsultacji zmiany, opisanych w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] stycznia 2019 r., nie można uznać za tożsame ze schorzeniem określonym jako choroba zawodowa, wymieniona w poz. 15 pkt 3 wykazu chorób zawodowych.
M. O. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Szczecinie ze skargą na decyzję organu II instancji z dnia [...] stycznia 2022 r.
Według skarżącego, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji znajduje się wiele nieścisłości. Uważa, że dolegliwości foniatryczne pojawiły się znacznie wcześniej, niż w 2010 r., ale w pierwszej dekadzie XXI wieku były na tyle uciążliwe, że poddać się leczeniu. Zakwestionował, przyjęte przez organ obciążenie godzinowe w pracy,
od 1982 r do roku akademickiego 2010/2011, w przypadku, gdy okres od 1982 do 1999 nie został udokumentowany przez pracodawcę.
Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem przedstawionym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji cyt. "opinie lekarzy specjalistów, na które powołuje się Pan M. O. nie są wnioskami z całości oceny problemu, lecz oceny fragmentarycznej wynikającej ze specyfiki wykonywanej dziedziny medycznej przez lekarza specjalistę (otolaryngologa, foniatrę, alergologa)". Podniósł, że orzecznicy
i komisje ZUS potwierdzały zasadność zgłoszonych przez skarżącego opinii zaświadczeń, etc.
Dalej, w kontekście 30. letniego okresu zatrudnienia skarżącego w Z. , skarżący podniósł, iż to, że Z. nie odnalazł wykazu godzin dydaktycznych przepracowanych przeze skarżącego w latach od [...] do [...], nie oznacza, że skarżący nie pracował głosem, pracując jako asystent i następnie adiunkt
w Politechnice S. . Wskazał, że okres od [...] r. do [...] r. (ponad 15 lat), nie był analizowany przez jednostkę orzeczniczą I stopnia, a uwzględniając okres analizowany przez tę jednostkę, tj. kolejne ponad 15 lat (lata [...] - [...]), czyni uzasadnionym przyjęcie, że skarżący pracował głosem ponad 30 lat, jako nauczyciel akademicki.
Za niezgodną ze stanem rzeczywistym, skarżący uznał informację organu
II instancji dotyczącą doręczenia (w trybie awizo) pisma tego organu
z dnia [...] marca 2021r., ponieważ skarżący nie otrzymał awiza o przesyłce, a więc nie mogła ona zostać odebrana. Zarzucił organowi wykazanie się brakiem dobrej woli, przejawiającym się w niepoinformowaniu o zaistniałej sytuacji, poprzez e-mail.
Skarżący zanegował dalej metody badań, jakie zostały przeprowadzone
w jednostce orzeczniczej II stopnia, która – według skarżącego - jest znana
z niekorzystnych opinii, podtrzymywania opinii jednostki orzeczniczej I stopnia.
Według skarżącego, nie jest prawdą twierdzenie przedstawione w uzasadnieniu decyzji organu II instancji, że skarżący nie dostarczył dodatkowych informacji odnośnie dodatkowych zajęć i obowiązków więżących się z nadmiernym wysiłkiem głosowym. Skarżący wskazał, że dostarczył takie informacje, poprzez pisma składane między innymi do organu II instancji, jednak przekazywane dane, informacje nie były analizowane w ww. instytucjach - do których składał skarżący liczne pisma w tej sprawie.
Zdaniem skarżącego, diametralnie zmieniały się podstawowe powody negatywnych decyzji zaznaczając, iż najpierw głównym powodem wykluczającym chorobę zawodową była informacja o alergii skarżącego - co zostało już przyjęte na wstępie w jednostce orzeczniczej I stopnia. Zaznaczył, iż lekarze foniatrzy wskazywali na spełnienie wymogów choroby zawodowej i nie było żadnych wątpliwości ze strony jednostki orzeczniczej I stopnia oraz organów prowadzących sprawę. W tle tych pism sygnalizowany był też pewien niedobór godzin dydaktycznych przypadających na tydzień w okresie 15 lat pracy nauczyciela akademickiego.
Skarżący uważa, że zupełna zmiana głównego powodu nie uznawania choroby zawodowej została dokonana w jednostce orzeczniczej II stopnia, w które uznano, że wątek dotyczący alergii jest zupełnie nieważny i nieistotny w sprawie. Już na samym początku podjętych tam czynności postawiono tam na wykazanie, że nie ma
u skarżącego objawów choroby zawodowej. Skarżący wskazał, że argumentacja przyjęta przez jednostkę orzeczniczą I stopnia, a na koniec przez jednostkę orzeczniczą II stopnia wskazywała na zupełnie inne główne powody wykluczające chorobę zawodową.
Według skarżącego, dostarczone przez niego dokumenty z bardzo istotną
w sprawie informacją, były ignorowane zarówno przez jednostkę orzeczniczą I stopnia, jak i organ II instancji, np. zaświadczenie lekarskie z dnia [...] stycznia 2020 r. Podniósł że, organ I instancji powielił stanowiska zarówno jednostki orzeczniczej I jak i II stopnia. Argumentował, iż osoba zapoznająca się z treścią tej decyzji można odnieść wrażenie, że stanowisko skarżącego w decyzji jest deprecjonowane i przedstawione, jako mało wiarygodne. Jak podniósł skarżący, sugerowanie w zaskarżonej decyzji,
że lekarze otolaryngolodzy, foniatrzy, alergolodzy nie posiadają wystarczającej wiedzy, aby wskazać i potwierdzić występowanie choroby zawodowej, jest krzywdzące i niepoważne. Lekarze z tej grupy mogą być również specjalistami z medycyny pracy, mogą być biegłymi sądowymi przysięgłymi. Skarżący dostrzegł też wybiórczą ocenę przedstawionych przez niego faktów.
Skarżący uważa, że skierowanie go przez jednostkę orzeczniczą I stopnia
na badanie do jednostki orzeczniczej II stopnia w L., pozbawiając wyboru np. analogicznego ośrodka w S., mogło być działaniem zamierzonym. Skarżący wielokrotnie bowiem protestował odnośnie metod przyjętych w IMP w L., gdzie specjaliści naprawdę wysokiej klasy wykorzystują swoją dużą wiedzę i metody badawcze do wykazania braku choroby zawodowej. Dodatkowo do skargi skarżący dołączył konsultację lekarską z dnia [...] lutego 2022r. oraz informację dla lekarza kierującego/POZ dnia [...] lutego 2022r., zawierającą opis udzielonego świadczenia, w tym badanie videolaryngostroboskopowe.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, przedstawiając argumentację tożsamą z przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu [...] września 2022 r., przeprowadzonej w trybie zdalnym, skarżący podtrzymał skargę. Precyzując jej żądanie wskazał, że domaga się aby Sąd uznał jego schorzenie za chorobę zawodową. Dodatkowo wskazał, że kolejne przeprowadzone badania potwierdzają istnienie niedomykalności wrzecionowatej, która spełnia przesłanki do uznania za chorobę zawodową. W ocenie skarżącego, główną przyczyną, przez którą choroba ta nie została stwierdzona, jest alergia. Skarżący podkreślił, że problemy z głosem w dalszym ciągu występują, są duże
i wykluczają różne dotychczasowe aktywności.
Pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie. Na pytanie Sądu, pełnomocnik organu wskazał, że w akapicie 12 odpowiedzi na skargę szczegółowo wskazano,
z jakich względów ośrodkiem badawczym II stopnia jest Instytut Medycyny Pracy
w L.. Jeżeli chodzi o zwrócenie się do innej jednostki orzeczniczej, pełnomocnik oświadczył, że należałoby ustalić w WOMP w S., czy taka możliwość istnieje.
Skarżący wskazał, że kontaktował się telefonicznie z instytutami w G.
i w W. i uzyskał informację, że przeprowadzenie badania byłoby możliwe pod warunkiem uzyskania zlecenia w WOMP w S..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022r., poz. 329 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd oceniając legalność zaskarżonego orzeczenia kontroluje je z punktu widzenia prawidłowości zastosowania przez organ administracyjny obowiązujących przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie przez sąd, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.).
Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 p.p.s.a., co oznacza, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany wyartykułowanymi zarzutami i sformułowanymi wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, lecz ocenia sprawę w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych.
Zgodnie z art. 2351 Kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących na stanowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Zgodnie z art. 2352 Kodeksu pracy rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Przepis ten jednoznacznie określa, którą jednostkę chorobową można uznać za chorobę zawodową. Za chorobę zawodową można uznać tylko wybrane schorzenia spełniające określone kryteria formalne i medyczne.
Podstawą do stwierdzenia choroby zawodowej jest wykazanie ścisłego związku przyczynowego pomiędzy charakterem wykonywanej pracy, a powstałymi objawami chorobowymi, przy czym rozpoznana jednostka chorobowa musi być bezwzględnie ujęta w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367).
Zgodnie z § 8 ust. 1 tego rozporządzenia, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych
w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika bądź też byłego pracownika.
W myśl § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia, właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone
w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r.
o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2022 r. poz. 437) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3.
Stosownie do § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia, jednostkami orzeczniczymi
I stopnia są:
1) poradnie chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy,
2) kliniki i poradnie chorób zawodowych uniwersytetów medycznych (akademii medycznych)
- w zakresie wszystkich chorób zawodowych;
3) poradnie chorób zakaźnych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy albo przychodnie i oddziały chorób zakaźnych poziomu wojewódzkiego - w zakresie chorób zawodowych zakaźnych i pasożytniczych;
4) podmioty lecznicze, w których nastąpiła hospitalizacja - w zakresie rozpoznawania chorób zawodowych u pracowników hospitalizowanych z powodu wystąpienia ostrych objawów choroby.
Jak wynika z brzmienia § 5 ust. 3 ww. rozporządzenia, jednostkami orzeczniczymi II stopnia od orzeczeń wydanych przez lekarzy zatrudnionych
w jednostkach orzeczniczych I stopnia są instytuty badawcze w dziedzinie medycyny pracy. Natomiast właściwość jednostki, o której mowa w ust. 2, ustala się zgodnie z kryteriami określonymi w § 3 ust. 1, a w przypadku gdy pracownik zamieszkuje w innym województwie niż była wykonywana praca w narażeniu zawodowym, właściwość jednostki orzeczniczej I stopnia ustala się według aktualnego miejsca zamieszkania pracownika (§ 5 ust. 4 ww. rozporządzenia).
Stosownie do § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia, to lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, czyli spełniający wymagania określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy i zatrudniony w określonych jednostkach orzeczniczych, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego.
Należy w tym miejscu podkreślić, że organy inspekcji sanitarnej prowadzące postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej związane są treścią orzeczenia lekarskiego w zakresie poczynionych w nim ustaleń, dotyczących stwierdzonego schorzenia i jego przyczyn. Jak wskazuje się w orzecznictwie, orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Bez tej opinii bądź sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych (por. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2021 r., sygn. akt II OSK 3573/18).
Obowiązkiem organów administracji w przedmiotowym postępowaniu było ustalenie trzech elementów, a mianowicie czy rozpoznana choroba jest chorobą wymienioną w wykazie chorób zawodowych czy u skarżącego wystąpiło to schorzenie albo jego następstwa oraz, czy bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem można stwierdzić, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.
Brak którejkolwiek z wymienionych przesłanek wyklucza możliwość stwierdzenia choroby zawodowej. Nie można jej zatem stwierdzić zarówno wtedy, gdy choroba, na którą cierpi pracownik lub były pracownik nie została wskazana w wykazie chorób zawodowych, gdy nie została spowodowana działaniem narażenia zawodowego, jak i wówczas, gdy udokumentowane objawy tej choroby wystąpiły po upływie okresu ustalonego w rozporządzaniu.
W powyższym zakresie ustalenia stanu faktycznego poczynione muszą być zgodnie z przepisami prawa procesowego. Obowiązek organu wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych ze sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa, wynika z zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe. Zgodnie z uregulowaniami zawartymi w rozdziale 4 Działu II ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) Taki sposób rozpatrzenia materiału dowodowego polega zaś na ustosunkowaniu do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów, z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Powyższy, obciążający organ obowiązek, jest niezależny od tego, czy zgromadzony materiał dowodowy potwierdza stanowisko strony, czy też je podważa. Istotne jest przy tym, aby konieczne w sprawie ustalenia dotyczyły faktów prawotwórczych, a więc mających wpływ na załatwienie sprawy. Istotą tego postępowania jest bowiem ustalenie wszelkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy, po to, by następnie dokonać ich oceny pod kątem przepisów materialno-prawnych.
Oceniając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że przeprowadzone postępowanie administracyjne nie jest obarczone wadami, wynikającymi z naruszenia zasad i przepisów postępowania administracyjnego oraz zastosowano w niej przepisy prawa materialnego zgodnie z przedmiotem sprawy.
Analiza materiału aktowego badanej sprawie wskazuje, że organ wyjaśnił w należyty sposób wszystkie, z punktu widzenia definicji choroby zawodowej, istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne. Choroba zawodowa jest bowiem pojęciem prawnym, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą, jej rodzajem, charakterem oraz warunkami jej wykonywania.
W badanej sprawie, jak wynika z akt administracyjnych, wszczęcie postępowania administracyjnego nastąpiło w związku z otrzymanym w dniu [...] kwietnia 2018 r. zgłoszeniem podejrzenia u skarżącego choroby zawodowej. Wskazane wyżej rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. stanowiło podstawę prawną czynności podejmowanych przez organy inspekcji sanitarnej w toku postępowania. Wskazać jednak należy, że skoro przepisy powyższego rozporządzenia wydane zostały na podstawie delegacji ustawowej wynikającej z przepisu art. 237 § 1 pkt 3-6 k.p. , który upoważnił Radę Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia nie tylko wykazu chorób zawodowych, ale i sposobu i trybu postępowania dotyczącego zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, to ustawodawca celowo zdecydował się na wprowadzenie odmiennego trybu postępowania w przedmiocie chorób zawodowych. Odmienność regulacji w tym przedmiocie nie wyłącza jednak konieczności stosowania przepisów proceduralnych wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego, ale przepisy te należy stosować tylko i wyłącznie w zakresie nieunormowanym przepisami powołanego wyżej rozporządzenia.
W świetle przytoczonych wyżej przepisów rozporządzenia, nie ulega wątpliwości, że orzeczenie lekarskie wydawane przez lekarza uprawnionego ma zasadnicze znaczenie w postępowaniu w przedmiocie choroby zawodowej. Z kolei – podstawę wydania tego orzeczenia stanowią wyniki przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacja medyczna pracownika lub byłego pracownika, dokumentacja przebiegu zatrudnienia oraz ocena narażenia zawodowego, którymi lekarz orzecznik jest związany.
W ocenie Sądu, przeprowadzone przez organy inspekcji sanitarnej postępowanie nie zawiera żadnych braków i luk w materiale dowodowym, przeciwnie świadczy o poprawnym jego prowadzeniu, a następnie wyczerpującym uzasadnieniu swojego stanowiska w sprawie. Przedstawianymi okolicznościami, przedkładanymi zaświadczeniami lekarskimi oraz innymi dokumentacji, jak i prezentowaną argumentacją, skarżący nie podważył skutecznie opracowanych na użytek niniejszego postępowania orzeczeń i opinii lekarskich w toku tego postępowania. Organ dopełnił obowiązku zgromadzenia materiału dowodowego, stanowiącego podstawę do poczynienia ustaleń faktycznych w sprawie, w ocenie tego materiału organ uwzględnił znaczenie i wartości dowodów z orzeczeń lekarskich jednostek orzeczniczych I i II stopnia względem innych dowodów, w tym przedstawionych przez skarżącego. Analiza sprawy wskazuje, że organy każdorazowo oceniały wartość dowodów podnoszonych przez skarżącego i żądały od jednostek orzeczniczych właściwych dla ustalenia choroby zawodowej wyjaśnień co do treści dowodów. Niezależnie od inicjatywy skarżącego organ instancji również występował do jednostki orzeczniczej I stopnia o uściślenie rozpoznanego stanu chorobowego, w świetle przesłanek, którymi winien kierować się organ dążący do ustalenia w kierunku choroby zawodowej. Ocenę swą organy obu instancji oparły na przekonujących podstawach, czemu dały wyraz uzasadnieniu wydanych decyzji w I i II instancji.
Zdaniem Sadu, analiza materiału aktowego dowodzi, że organ inspekcji sanitarnej nie pomijał żadnych wątpliwości i uwag zgłaszanych przez skarżącego, zlecając - w każdym aspekcie podnoszonym przez stronę - weryfikację dotychczasowych stanowisk wyrażonych w orzeczeniu lekarskim przez jednostkę orzeczniczo-diagnostyczną I stopnia, o czym świadczy sporządzenie na użytek niniejszej sprawy opinii uzupełniającej, czy konsultowanie stanu zdrowia skarżącego
w Instytucie Medycyny Pracy w L. (jednostka orzecznicza II stopnia). Również
w postępowaniu prowadzonym przez organ II instancji organ nie pomijał zgłaszanych przez stronę skarżącą uwag i dowodów, który zwracał się do jednostki orzeczniczej II stopnia o weryfikację dotychczasowego stanowiska tej jednostki, co za każdym razem spotykało się z podtrzymaniem przez tę jednostkę swojej oceny stanu zdrowia skarżącego. W związku z tym Sąd uznaje, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy ma walor kompletności.
Badanie skarżącego przez jednostki orzecznicze I i Ii stopnia było prowadzone w kierunku rozpoznania występowania przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym trwającym co najmniej 15 lat: niedowład mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, tj. chorobą zawodową wymienioną pod poz. 15 pkt 3 ww. rozporządzenia. Badanie właściwych jednostek orzeczniczych zostało przeprowadzone się pod kątem narażenia zawodowego skarżącego na pracę
w warunkach nadmiernego wysiłku głosowego. W tym celu zwrócono się do pracodawcy Z. (poprzednio Politechnika S. ). Organ uwzględnił stanowiska pracy, które skarżący zajmował będąc zatrudniony u ww. pracodawcy od 1982 r. Ustalił, że skarżący prowadził zajęcia dydaktyczne w wymiarze średnio 5,83 do 10,6 godzin tygodniowo do roku akademickiego 2010/2011, zaś w latach 2011 – 2017 wzrosła do 12 godzin tygodniowo. Udokumentowana ilość godzin dydaktycznych dotyczy okresu ostatnich 5 lat. W ocenie Sądu, skarżący nie przedstawił dowodów podważających rzetelność ww. ustaleń organu. Bez wątpienia wystarczającym powodem negowania ustaleń organu, nie może być powoływanie się przez skarżącego na pracę w zawodzie nauczyciela akademickiego na przestrzeni ponad 30 lat, skoro brak jest wiarygodnego dowodu (skarżący takiego nie przedstawił) wskazującego, że nasilenie pracy głosem było w większym wymiarze niż wynikającym z dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych sprawy.
Ze wskazań jednostki orzeczniczej wynika że, skarżący nie podał innych miejsc, gdzie pracowałby w warunkach narażenia na nadmierny wysiłek głosowy. Skarżący powoływał się na niedoszacowanie godzin pracy jak wykładowcy akademickiego, oraz wskazywał, że narażenie głosem miało miejsce, gdy pracował w P. S.A. (w okresie od [...].02.1988 r. – [...].09.1988 r.) oraz, gdy był zatrudniony w T. S.A. Oddział Terenowy w S. jako konserwator urządzeń telewizyjnych ([...].11.1994 r. – [...].10.201995 r.) Jednostka orzecznicza I stopnia oceniła narażenie zawodowe i stan zdrowia skarżącego, przedstawiając uzasadnienie zajętego stanowiska, w konsekwencji podtrzymała swoje rozpoznanie zawarte w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] stycznia 2019 r. Także takie stanowisko, każdorazowo jednostki orzecznicze I i II stopnia, podtrzymywały wobec przedstawianej przez skarżącego w toku postępowania bieżącej dokumentacji lekarskiej i powoływanej argumentacji w kolejnych pismach skarżącego kierowanych do organów I i II instancji inspekcji sanitarnej.
Organ II instancji zobowiązał jednostkę orzeczniczą I stopnia do uściślenia opinii przedstawionej w ww. orzeczeniu lekarskim i uzyskał informację, że stwierdzona u skarżącego - "przewlekła niewydolność mięśni napinających fałdy głosowe. Obustronny obrzęk fałdów głosowych stopnia miernego. Przewlekły nieżyt nosogardła. Parestezje. Przerost kompensacyjny fałdów rzekomych w stopniu średnim", nie można uznać za tożsamą ze schorzeniem określonym jako choroba zawodowa wymieniona w wykazie chorób zawodowych pod poz. 15.
Z opinii wydanej przez jednostkę orzeczniczą II stopnia wynika, że skarżący został poddany badaniom laryngologicznym i foniatrycznym. Jednostka poddała ocenie informacje dotyczącego narażenia skarżącego pod katem możliwości wystąpienia choroby zawodowej. W podsumowaniu jednostka ta uznała, że stwierdzone obecnie zmiany morfologiczno- czynnościowe w zakresie krtani skarżącego, nie są objęte wykazem chorób zawodowych i w analizowanym przypadku brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej,
Sąd zwraca uwagę, iż z całokształtu pism skarżącego kierowanych w toku postępowania administracyjnego jak i z treści skargi wynika, że nie podziela skarżący opinii jednostek orzeczniczych I i II instancji. Jednostce orzeczniczej I stopnia skarżący postawił zarzut wadliwej oceny - wykluczającej etiologię zawodową schorzenia, które nastąpiło ze względu na współistniejące u skarżącego schorzenia (układu oddechowego o podłożu alergicznym). Jednostce orzeczniczej II stopnia skarżący zarzucał zaś odmienną ocenę stanu zdrowia skarżącego od przedstawionej przez jednostkę orzeczniczą I stopnia oraz podważał sposób przeprowadzenia badań
w jednostce orzeczniczej II stopnia. Skarżący uważa że badania w tej jednostce były wyselekcjonowane, aby wykazać brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Skarżący nie zgadzał się też z dokonaną przez jednostki orzecznicze dowodów z opinii lekarzy specjalistów, które skarżący uzyskał we własnym zakresie.
Uwzględniając powyższe Sąd wyjaśnia, że analiza dokumentacji medycznej skarżącego należała do kompetencji lekarzy orzeczników, a nie organów inspekcji sanitarnej albo lekarzy zatrudnionych poza systemem jednostek orzeczniczych. Lekarze orzecznicy, jako specjaliści medycyny pracy posiadają doświadczenie i wiedzę do oceny stanu chorobowego pracownika oraz wpływu sposobu wykonywanej pracy i warunków istniejących w środowisku pracy na powstanie choroby. Opinia jednostki orzeczniczej winna opierać się nie tylko na wynikach badań tej jednostki, ale winna brać pod uwagę wszystkie zebrane dowody. Jak wskazuje się w poglądach judykatury, które skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, rozpoznania postawione przez lekarzy działających poza systemem jednostek orzeczniczych nie mogą podważać opinii postawionych przez lekarzy w tych jednostkach zatrudnionych i spełniających szczególne wymagania kwalifikacyjne w zakresie orzecznictwa. Nie mogą również kwestionować rozpoznania lub nierozpoznania choroby zawodowej przez jednostki orzecznicze, tj. bez uzyskania weryfikujących orzeczeń innych uprawnionych jednostek (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 13 października 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 752/21).
W każdym przypadku orzekania o stanie zdrowia osoby badanej decydujące i rozstrzygające znaczenie ma badanie lekarskie oraz badanie specjalistyczne przeprowadzone w jednostkach uprawnionych do orzekania w chorobach zawodowych. Na podstawie tych badań weryfikowane są inne badania lekarskie, czy rozpoznania związane z podejrzeniem choroby zawodowej. Sam zaś organ inspekcji sanitarnej nie powinien wypowiadać się na temat diagnozy wynikającej z orzeczenia lekarskiego, weryfikować zawartych tam konkluzji, np. poprzez własną interpretację wyników badań czy zgromadzonej w sprawie dokumentacji medycznej. Wkraczałby przez to w dziedzinę wiedzy specjalistycznej i w istocie podważało fachowość biegłego, którego rola procesowa polega właśnie na pomocy w dokonaniu ustaleń faktycznych, jakie tej wiedzy wymagają (por. wyroki NSA: z dnia 29 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 3577/18; z dnia 18 sierpnia 2020 r., sygn. akt II OSK 745/19).
Również polemika skarżącego z treścią rozpoznania dokonanego przez jednostkę orzeczniczą w zakresie prawidłowości postawionej diagnozy nie może prowadzić do podważenia treści orzeczenia lekarskiego. Sam fakt, że wnoszący skargę inaczej aniżeli lekarze jednostek orzeczniczych, postrzega przyczynę powstania swojego schorzenia, nie może skutecznie podważyć orzeczenia wydanego przez uprawnione do orzekania w tym zakresie jednostki medyczne, jeżeli w sposób spójny, wyczerpujący i zbieżny uzasadniły one swoje stanowisko w przedmiocie nierozpoznania choroby zawodowej u skarżącej. Ponadto strona w postępowaniu w sprawie choroby zawodowej nie ma podstaw, aby oczekiwać od organu administracji prowadzenia postępowania dowodowego tak długo, aż jego efekt będzie dla niej zadowalający, tj. zgodny z jej oczekiwaniami (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 2 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Bk 155/20). Kwalifikacja choroby, jako "zawodowej" jest wynikiem obiektywnych ustaleń, stwierdzonych przez właściwe organy, w stosownym trybie, a nie subiektywnej oceny strony w oparciu o prywatne dokumenty (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2021 r., sygn. akt II OSK 2899/20).
Zdaniem Sądu, w sposób należyty i wyczerpujący zebrano materiał dowodowy w sprawie, dokonując jego poprawnej oceny. Całość dokumentacji, w tym dokumentów przedłożonych przez skarżącego, była poddana ocenie powołanych do tego celu jednostek orzeczniczych. Wydane na potrzeby sprawy administracyjnej orzeczenia jednostek orzeczniczych I i II stopnia, zawierają merytoryczne uzasadnienie stanowiska z odniesieniem się nie tylko do wyników badań tej jednostki, ale również do innych zebranych dowodów. Opinie tych jednostek wraz z ich dodatkowym uzasadnieniem były jednoznaczne, stanowiły wiarygodny środek dowodowy w postępowaniu przed organami inspekcji sanitarnej, które były nimi związane.
Rozstrzygające w kontrolowanej sprawie organy inspekcji sanitarnej w sposób wszechstronny i przekonujący wyjaśniły wszystkie podnoszone przez skarżącego wątpliwości. Uzyskane przez organy uzupełniające informacje od właściwych jednostek orzeczniczych, są czytelne, jednoznaczne i wystarczająco wyjaśniają kwestię stanu chorobowego występującego u skarżącego. Wyjaśnienia te są logiczne, rzeczowe i profesjonalne, wobec czego brak jest podstaw by odmówić im wiarygodności. Podjęcie przez organy w świetle zebranych dowodów odmiennych rozstrzygnięć nie było możliwe, bowiem organ administracji, nie posiada specjalistycznej wiedzy, która niezbędna jest do rozpoznania chorób zawodowych,
a wiedzę taką posiadają uprawnione jednostki wydające w tym zakresie stosowne prawem przewidziane orzeczenia lekarskie. Powyższa uwaga odnosi się także, do powołanego przez skarżącego w skardze dowodu z konsultacji lekarskiej. Dowód ten skarżący przedstawił w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w którym rolą sądu jest kontrola działania organu administracji publicznej pod względem zgodności
z prawem podejmowanych przez ten organ aktów (decyzji, postanowień), a nie zastępowanie tego organu przez sąd w przypisanych mu ustawowo obowiązkach rozpoznania spraw administracyjnych. W zaistniałej sytuacji, oferowany przez skarżącego dowód nie poddaje się ocenie w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego (art. 106 § 3 p.p.s.a.). a przy tym Sąd nie stwierdził, aby w kontrolowanej sprawie nasuwały się istotne wątpliwości, którem wymagałyby wyjaśnienia.
Jeżeli skarżący uważa, że dysponuje nowymi dowodami, na które nie mógł się powołać w dotychczasowym postępowaniu administracyjnym, a które mogą rzutować na odmienną ocenę narażenia zawodowego na czynnik chorobotwórczy i samego stanu zdrowia skarżącego, to winien poczynić w tym celu działania przed organem inspekcji sanitarnej.
Podsumowując Sąd uznał, że decyzja organu II instancji, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, wydane zostały z poszanowaniem przepisów proceduralnych i materialnoprawnych, zaś zarzuty skargi przedstawiają się jako bezzasadne.
Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 151 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.
Orzeczenia sądów cytowane w niniejszym wyroku są dostępne w Internecie na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.