II SA/Sz 32/25

II SA/Sz 32/25 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-10-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-01-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Świerzko-Bukowska
Joanna Wojciechowska
Katarzyna Sokołowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6061 Projektowanie i wykonywanie prac geologicznych oraz zagospodarowywanie złoża
Hasła tematyczne
Prawo geologiczne i górnicze
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 633
art. 79 ust.1, art. 80, ust.7 pkt 1 , art. 80 ust.7 pkt 1, art. 80 ust.7 pkt 3
ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (T. J.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2011 nr 288 poz 1696
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 20 grudnia 2011 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących projektów robót geologicznych,  w tym robót, których wykonywanie wymaga uzyskania koncesji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska Protokolant Sekretarz sądowy Emilia Szeliga-Rydzewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 października 2025 r. sprawy ze skargi G. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 31 października 2024 r. nr SKO.418.847.2024 w przedmiocie zatwierdzenia projektu robót geologicznych oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z 3 listopada 2023 r., pełnomocnik Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w S. (dalej "inwestor"), złożył wniosek o zatwierdzenie projektu robót geologicznych na potrzeby wykonania dokumentacji geologiczno-inżynierskiej, w celu określenia warunków geologiczno-inżynierskich dla zadania: "Budowa obwodnicy Z. w ciągu drogi krajowej nr [...]", gmina Z. , powiat d. , województwo zachodniopomorskie. Do wniosku dołączono projekt robót geologicznych wraz z wykazem nieruchomości gruntowych, na których mają być one wykonywane. Wśród tych nieruchomości wymieniono m.in działki o nr [...] obr. K. , gm. Z., stanowiące własność G. B..
Starosta D. , decyzją z dnia 10 kwietnia 2024 r., nr OS.6540.10.2023.JC, na podstawie art. 80 ust. 1 i art. 161 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2023 r., poz. 633 ze zm.- dalej "p.g.g.") oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 grudnia 2011 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących projektów robót geologicznych, w tym robót, których wykonywanie wymaga uzyskania koncesji (Dz. U. z 2011 r., Nr 288, poz. 1696), dalej "rozporządzenie", zatwierdził na okres do dnia 30 kwietnia 2029 r. ww. projekt robót geologicznych .
Od tego rozstrzygnięcia odwołała się G. B. (dalej: "skarżąca"), zarzucając decyzji:
- pominięcie dokonania ustaleń w zakresie negatywnych oddziaływań planowanych odwiertów na środowisko, w szczególności na tereny rolnicze oraz prowadzoną na gruntach ornych działalność rolniczą i ekologiczną produkcję roślinną,
- niedostosowanie terminów wykonania prac do prowadzonej na terenie gruntów rolniczych działalności rolniczej w celu minimalizacji strat poprzez wnioskowanie do Wojewody Zachodniopomorskiego o wydanie zgody na teren nieruchomości w okresie 15 kwietnia 2024 r. -15 czerwca 2024 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie, decyzją z 31 października 2024 r., nr SKO.418.847.2024 r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji przytoczył treść art. 80 p.g.g. i wskazał, że organ administracji publicznej jest zobligowany do wydania decyzji zatwierdzającej projekt robót geologicznych w przypadku spełnienia przez wnioskodawcę ustawowych przesłanek i braku przesłanek negatywnych.
Dalej wyjaśnił, że postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu robót geologicznych zostało wszczęte na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. Do wniosku dołączono projekt robót geologicznych, który odpowiada warunkom wskazanym w rozporządzeniu. Przedłożony projekt został podpisany przez zespół autorów, posiadających odpowiednie kwalifikacje, a nadto pozytywnie zaopiniowany w trybie art. 80 ust. 5 p.g.g. przez Burmistrza Z. postanowieniem z 29 grudnia 2023 r., znak: ZNU.6530.2.2023.DŚ.
Kolegium podkreśliło, że planowane roboty geologiczne mają być wykonane na potrzeby wykonania dokumentacji geologiczno-inżynierskiej w celu określenia warunków geologiczno-inżynierskich dla budowy obwodnicy Z. w ciągu drogi krajowej nr [...]. Projekt obejmuje niezbędne prace do realizacji celu. Inwestor przewidział również działania służące zapewnieniu bezpieczeństwa powszechnego, bezpieczeństwa pracy i ochrony środowiska (str. 63-64 projektu). Inwestycja polegająca na budowie obwodnicy uzyskała decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, wydaną przez Burmistrza Z. w dniu 27 kwietnia 2023 r., znak: ZNU.6220.7.2022.DŚ i utrzymaną w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie decyzją z dnia 29 września 2023 r. znak: SKO.4170.1591.2023. Bezzasadne zatem na tym etapie postępowania byłoby dokonywanie ponownej analizy w zakresie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Według Kolegium, w niniejszej sprawie nie zachodzą również przesłanki negatywne, o których mowa w art. 80 ust. 7 p.g.g.
Organ II instancji zwrócił uwagę, że planowane prace, zgodnie z przedłożonym projektem, będą się wiązały z bardzo nieznaczną ingerencją w lokalne warunki gruntowo-wodne. Planowane prace mają na celu tzw. kartowanie geologiczno-inżynierskie, tj. nanoszenie na podkład mapy topograficznej nowych szczegółów dotyczących wybranego tematu, na podstawie bezpośrednich obserwacji i pomiarów w terenie. Pomiary będą polegały na wykonaniu wierceń oraz sondowaniu, zgodnie z branżowymi wytycznymi. Kolegium zaakcentowało, że pełnomocnik inwestora, w piśmie z dnia 28 marca 2024 r. skierowanym do skarżącej wyjaśnił, że odwierty zostaną wykonane za pomocą lekkiego sprzętu ręcznego, każdorazowo w uzgodnieniu z właścicielem nieruchomości. Natomiast odwierty rdzeniowane o średnicy 194 mm będą wykonywane przy użyciu cięższego sprzętu w terminie uzgodnionym z właścicielem - po zbiorach. Przy czym zaskarżona decyzja nie rozstrzyga o terminie rozpoczęcia planowanych robót geologicznych, a zatwierdzenie jest ważne do 30 kwietnia 2029 r. Z tych też względów organ odwoławczy uznał poniesione w odwołaniu zarzuty za nieuzasadnione, jednocześnie zaznaczając, że nie jest organem właściwym do rozpatrywania zarzutów odnoszących się do wniosku inwestora o wydanie zgody na wejście na teren nieruchomości rolnych. Decyzję w tym przedmiocie wydał bowiem Wojewoda Zachodniopomorski w dniu 14 maja 2024 r. na podstawie art. 21a ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych i nie jest ona przedmiotem niniejszego postępowania odwoławczego.
Skarżąca niezadowolona z rozstrzygnięcia Kolegium wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Decyzji tej zarzuciła:
- naruszenie jej interesu jako właściciela nieruchomości, na której zaskarżona decyzja zatwierdza prowadzenie robót geologicznych (odwiertów), która to nieruchomość wykorzystywana jest rolniczo i objęta dopłatami za uprawę ekologiczną,
- utrzymanie w mocy decyzji obejmującej jej nieruchomość mimo, że w piśmie z dnia 14 listopada 2024 r. (znak OSZ-I-1.4110.28.30.2024.VG) Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad oświadczyła, że nie będzie prowadziła badań na jej działkach, a tym samym zachodzi sprzeczność pomiędzy oświadczeniem inwestora, a treścią decyzji, która umożliwia wykonanie odwiertów na nieruchomości aż do kwietnia 2029 r.,
- naruszenie art. 80 ust. 7 pkt 1 p.g.g., poprzez zatwierdzenie projektu robót, który nie uwzględnia klasy bonitacyjnej gleby na jej nieruchomości oraz oddziaływana robót na tę glebę i uprawy, w szczególności poprzez brak opisu i harmonogramu robót uwzględniającego ochronę gleby i roślin.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji.
Na rozprawie w dniu 16 października 2025 r. stawił się w imieniu uczestnika postępowania Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w S. – pełnomocnik, który przedkładając pełnomocnictwo do akt sprawy oświadczył, że wnosi o oddalenie skargi. Nadto wskazał, że dla inwestycji została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, która odnosi się do przedsięwzięcia jako całości i nie ma potrzeby wydawania kolejnej decyzji wyłącznie na potrzeby zatwierdzenia projektu robót geologicznych. Podkreślił, że roboty wykonywane są zgodnie z uzyskanymi od Zachodniopomorskiego Wojewody decyzjami, a terminy realizacji prac były uzgadniane z właścicielami nieruchomości, w tym z mężem skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna, bowiem przeprowadzona przez Sąd, stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1627 -j.t.), kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że nie narusza ona prawa.
Przedmiotem skargi uczyniono decyzję Starosty D. , zatwierdzającą projekt robót geologicznych na potrzeby wykonania dokumentacji geologiczno-inżynierskiej, w celu określenia warunków geologiczno-inżynierskich dla zadania: "Budowa obwodnicy Z. w ciągu drogi krajowej nr [...]", gmina Z. , powiat d. , województwo zachodniopomorskie.
Na wstępie należy zatem wyjaśnić, że stosownie do art. 79 ust. 1 p.g.g. prace geologiczne z zastosowaniem robót geologicznych mogą być wykonywane tylko na podstawie projektu robót geologicznych, który – w przypadku, gdy wykonywanie robót geologicznych nie wymaga uzyskania koncesji, zatwierdza organ administracji geologicznej w drodze decyzji (art. 80 ust. 1).
W art. 80 ust. 2 p.g.g. przewidziano, że we wniosku o zatwierdzenie projektu robót geologicznych określa się właścicieli (użytkowników wieczystych) nieruchomości, w granicach której roboty te mają być wykonywane, oraz dołącza się wypis z ewidencji gruntów i budynków, wydany nie wcześniej niż 3 miesiące przed złożeniem wniosku. Wymóg ten nie dotyczy wniosku o zatwierdzenie projektu robót geologicznych obejmującego wykonywanie badań sejsmicznych w celu zbadania struktur geologicznych związanych z występowaniem złóż kopalin, o których mowa w art. 10 ust. 1 i 2, oraz w celu wykonania regionalnych badań budowy geologicznej kraju.
Z art. 80 ust. 3 p.g.g. wynika, że stronami postępowania o zatwierdzenie projektu robót geologicznych są właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości gruntowych, w granicach których mają być wykonywane roboty geologiczne, a w przypadku badań sejsmicznych w celu zbadania struktur geologicznych związanych z występowaniem złóż kopalin, o których mowa w art. 10 ust. 1 i 2, oraz w celu wykonania regionalnych badań budowy geologicznej kraju - wnioskodawca. Przepisy art. 41 ust. 2a-4 i 6 stosuje się odpowiednio.
Na podstawie art. 80 ust. 5 p.g.g. zatwierdzenie projektu robót geologicznych wymaga opinii wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce wykonywania robót geologicznych, a w przypadku robót geologicznych wykonywanych w granicach obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie poszukiwania lub rozpoznawania złóż węglowodorów - opinii Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w zakresie technicznych możliwości prowadzenia działalności oraz zapewnienia jej bezpieczeństwa, a także opinii Ministra Obrony Narodowej i ministra właściwego do spraw rybołówstwa, w zakresie lokalizacji robót geologicznych.
Projekt robót geologicznych zatwierdza się na czas oznaczony nie dłuższy niż 5 lat, w zależności od zakresu i harmonogramu zamierzonych robót geologicznych, z uwzględnieniem art. 80a ust. 3b (ust. 6).
Stosownie do art. 80 ust. 7 przywołanej ustawy organ administracji geologicznej odmawia zatwierdzenia projektu robót geologicznych, jeżeli:
1) projektowane roboty geologiczne naruszałyby wymagania ochrony środowiska;
2) projekt robót geologicznych nie odpowiada wymaganiom prawa;
3) rodzaj i zakres projektowanych robót geologicznych oraz sposób ich wykonania nie odpowiadają celowi tych robót;
4) projektowane roboty geologiczne związane z poszukiwaniem i rozpoznawaniem kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla mają być wykonywane:
a) poza obszarami, na których dopuszcza się lokalizowanie kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla, wyznaczonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 127a ust. 4 lub
b) na obszarze objętym projektem robót geologicznych związanym z poszukiwaniem i rozpoznawaniem kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla, zatwierdzonym na rzecz innego podmiotu;
5) projektowane roboty geologiczne mogą zagrażać interesowi publicznemu, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a i b.
Szczegółowe wymagania dotyczące projektów robót geologicznych zawiera rozporządzenie, o którym mowa w art. ust. 3 p.p.g.
Dalej wyjaśnienia wymaga, że decyzja w przedmiocie zatwierdzenia projektu robót geologicznych jest decyzją związaną, co oznacza, że w sytuacji, gdy złożony wniosek spełnia wszystkie określone przepisami wymagania i nie zachodzą przesłanki z art. 80 ust. 7 p.g.g., a projekt został pozytywnie zaopiniowany przez organ, o którym mowa w art. 80 ust. 5 p.g.g., organ nie może odmówić zatwierdzenia projektu.
Zatem rzeczą właściwego organy, w tym wypadku Starosty D. , było ustalenie, czy projekt spełnia wymagania określone przepisami ustawy Prawo geologiczne i górnicze, a także przepisami rozporządzenia, czy właściwie określono strony postępowania, a także uzyskanie opinii organu, o którym mowa w art. 80 ust. 5 p.g.g.
Analiza akt postępowania prowadzi do wniosku, że przedłożony projekt spełnia wymagania, o których mowa w przepisach ustawy i rozporządzenia. Na początkowym etapie postępowania wnioskodawcę wezwano do uzupełnienia braków formalnych wniosku, które zostały we właściwy sposób uzupełnione. Nie zachodziły więc okoliczności, o których mowa w art. 80 ust. 7 pkt 2 p.g.g., które mogłyby stanowić podstawę do wydania decyzji odmawiającej zatwierdzenia przedstawionego projektu.
W realiach rozpoznawanej sprawy, planowane roboty geologiczne są częścią większej inwestycji – budowy obwodnicy Z., a ich przeprowadzenie ma na celu wytworzenie dokumentacji geologiczno-inżynierskiej zawierającej określenie warunków dla realizacji tego zadania. Nie ulega więc wątpliwości, że całość zadania na poszczególnych etapach jego realizacji podlegać będzie ocenie pod kątem wpływu na środowisko naturalne. Lektura projektu prowadzi do wniosku, że prowadzone prace na terenie nieruchomości skarżącej będą stosunkowo mało inwazyjne, stąd jak trafnie wskazał organ, nie ma potrzeby przeprowadzania dodatkowej oceny oddziaływania tych robót na środowisko, skoro dla inwestycji jako całości została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedsięwzięcia. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że ziściła się przesłanka odmowy zatwierdzenia projektu, o której mowa w art. 80 ust. 7 pkt 1 p.g.g.
W ocenie Sądu, wynikający z przedstawionego dokumentu rodzaj i zakres projektowanych robót geologicznych oraz sposób ich wykonania odpowiadają celowi tych robót. Nie przewidziano nadmiernych i nieproporcjonalnych ingerencji w nieruchomość skarżącej. Planowane prace zostały szczegółowo opisane, z uwzględnieniem odpowiedniego sprzętu i sposobu ich wykonania. Jak wynika z przedstawionej dokumentacji prace mają być prowadzone w uzgodnieniu z właścicielką nieruchomości. Nie można zatem powiedzieć, że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 80 ust. 7 pkt 3 p.g.g.
Projektowane roboty geologiczne nie zagrażają interesowi publicznemu, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a i b, są bowiem niezbędną częścią planowanej inwestycji, której wykonanie niewątpliwie realizuje ważny cel publiczny.
Przedstawiony projekt został pozytywnie zaopiniowany przez Burmistrza D. , który stwierdził jednocześnie, że realizacja celu objętego tym opracowaniem nie naruszy ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego gminy Z..
W świetle powyższych okoliczności nie było podstaw do tego aby odmówić zatwierdzenia projektu robót geologicznych.
Nie zasługiwały na uwzględnienie podnoszone w skardze zarzuty dotyczące naruszenia interesu skarżącej poprzez prowadzenie robót geologicznych na terenie jej nieruchomości. Rzeczywiście projekt obejmuje wejście na teren nieruchomości skarżącej i w tym znaczeniu niewątpliwie wykonywanie zaplanowanych odwiertów naruszy jej prawo własności. Należy jednak wyjaśnić, że przedłożony do zatwierdzenia dokument jest jedynie projektem robót geologicznych, który sam w sobie nie stanowi podstawy do wejścia na teren nieruchomości skarżącej i realizacji zaplanowanych prac. Niewątpliwie najbardziej pożądaną opcją byłoby uzgodnienie terminu wykonania odwiertów w porozumieniu ze skarżącą. Dopiero w wypadku braku takiego porozumienia zastosowanie znajdą przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Wówczas, w wypadku braku zgody skarżącej na wejście na teren nieruchomości, możliwe będzie zastosowanie instrumentów, o których mowa w tej ustawie. Na marginesie jedynie należy zauważyć, że – jak wynika z oświadczenia pełnomocnika GDDKiA złożonego na rozprawie, terminy wykonania prac były uzgadniane z właścicielami nieruchomości, w tym mężem skarżącej.
Nie ma racji skarżąca wywodząc, że doszło do naruszenia art. 80 ust. 7 pkt 1 p.g.g., bowiem – jak już wyżej wskazano, projekt jest częścią przedsięwzięcia polegającego na budowie obwodnicy Z., dla której wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, stąd też nie ma potrzeby ustalania środowiskowych uwarunkowań odrębnie dla poszczególnych jej etapów. Oczywistym jest bowiem, że tego rodzaju inwestycje obejmują wykonanie szeregu prac wstępnych, których wyniki są następnie uwzględniane przy realizacji. Wszystko to jest badane na etapie ustalania środowiskowych uwarunkowań. Okoliczność, że – jak podnosi skarżąca, jej nieruchomość stanowią ziemie o wysokiej klasie bonitacyjnej nie stanowi podstawy do ponownego przeprowadzania postępowania środowiskowego w tym zakresie, wyłącznie na potrzeby sporządzenia projektu robót geologicznych.
Okoliczność, że z przywołanego przez skarżącą pisma GDDKiA wynika, iż nie będzie prowadzonych badań na jej działkach jest bez znaczenia, bowiem organ jest związany wnioskiem i skoro nieruchomości skarżącej zostały nim objęte, to rzeczą organu było odniesienie się do tego wniosku.
Skarżąca nie przedstawiła w skardze żadnych zarzutów ani takich zastrzeżeń do zatwierdzonego zaskarżoną decyzją projektu robót geologicznych, które wskazywałyby na to, że został on sporządzony z naruszeniem prawa. Sąd takich naruszeń również nie dostrzega.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2025 r. poz. 935 – j.t.),
Sąd orzekł o oddaleniu skargi.
/-/ J. Wojciechowska /-/ K. Sokołowska /-/ J. Świerzko-Bukowska
[...]