II SA/Sz 312/25

II SA/Sz 312/25 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-06-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Świerzko-Bukowska
Joanna Wojciechowska /sprawozdawca/
Katarzyna Sokołowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2081
art. 66 ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jedn.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 190, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 135, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie: Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi S. z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 16 czerwca 2020 r. nr SKO.SL.450/523/2020 w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy B. z dnia 10 stycznia 2019 r., nr OCHŚ.6220.01.2018/2019.BA/BG/RM, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie na rzecz S. z siedzibą w S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem poniesionych kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 8 czerwca 2016 r. P. M. (dalej "inwestor") zwrócił się do Wójta Gminy B. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie fermy drobiu na terenie dz. nr [...], obręb [...] S. , gmina B.. Do wniosku załączono raport o oddziaływaniu na środowisko dla ww. przedsięwzięcia.
Organ I instancji podał do publicznej wiadomości informację o wniosku o wydanie decyzji oraz możliwości składania uwag i wniosków, przez umieszczenie na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Gminy w B. , na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy w B. . Z uwagi, że liczba stron postępowania przekraczała 20 - zawiadomienia stron o czynnościach organu dokonano poprzez publiczne obwieszczenie.
Organ I instancji pismem z dnia 14 czerwca 2016 r. zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Szczecinie (RDOŚ) i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Pyrzycach (PPIS) z prośbą o uzgodnienie realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.
PPIS zaopiniował pozytywnie realizację przedmiotowego przedsięwzięcia (opinia Sanitarna 18/NS-13/16 z dnia 1 lipca 2016 r.).
RDOŚ wydał postanowienie z dnia 26 lipca 2016 r. nr WONS-OŚ.4242.32.2016.AT, w którym uzgodnił realizację przedsięwzięcia i określił warunki jej realizacji.
W dniu 29 sierpnia 2016 r. inwestor wniósł o uzupełnienie postanowienia RDOŚ z dnia 26 lipca 2016 r., w wyniku czego RDOŚ wydał w dniu 31 sierpnia 2016 r. postanowienie o uzupełnieniu ww. postanowienia.
Organ I instancji wydał w dniu 12 października 2016 r. decyzję nr 1/20, w której ustalił inwestorowi środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację ww. inwestycji.
Stowarzyszenie Zwykłe "Ś. i Z." z siedzibą w S. (dalej "Stowarzyszenie") i W. B. złożyli odwołania od ww. decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie wydało w dniu 10 marca 2017 r. decyzję nr SKO.SJ.450.4278.2016, w której utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia 12 października 2016 r.
Stowarzyszenie złożyło skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.
WSA w Szczecinie wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2017 r. o sygn. akt II SA/Sz 482/17 uchylił decyzje wydane przez organy administracyjne obu instancji.
Zdaniem WSA, organ I instancji nie zapewnił udziału społeczeństwa w prowadzonym postępowaniu administracyjnym.
Organ I instancji w dniu 5 grudnia 2017 r. wydał obwieszczenie zawiadamiające mieszkańców wsi S. o przystąpieniu do ponownego prowadzenia postępowania dotyczącego środowiskowych uwarunkowań zgody dla planowanego przedsięwzięcia. Informacja o możliwości wglądu do zgromadzonej dokumentacji oraz miejscu dostępności zgromadzonych dokumentów, zawierała również informacje o możliwości składania wniosków i uwag dotyczących powyższej sprawy w terminie 30 dni od wywieszenia obwieszczenia na tablicach ogłoszeń oraz na stronie BIP urzędu Gminy.
W dniu 2 stycznia 2018 r. do organu I instancji wpłynął protest K. B. wraz z listą mieszkańców sprzeciwiających się planowanej inwestycji oraz petycja podpisana przez W. B. wraz z listą mieszkańców sprzeciwiających się rozbudowie fermy. Również w tym samym dniu Stowarzyszenie złożyło zastrzeżenia do raportu o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia.
Autorka raportu ustosunkowała się do zarzutów, wynikających z ww. pism (wpływ do organu -14 lutego 2018 r.).
Organ I instancji ogłosił obwieszczeniem z dnia 22 stycznia 2018 r. o przeprowadzeniu w dniu 10 lutego 2018 r. w świetlicy wiejskiej w S. rozprawy administracyjnej, otwartej dla społeczeństwa. Na rozprawie stawiło się 35 osób i przedstawiciel inwestora – autorka raportu, zaś przebieg rozprawy udokumentowano protokołem.
W dniu 14 lutego 2018 r. pismem inwestor zobowiązał się do wykonania strefy zieleni izolacyjnej średnio i wysokopiennej na granicy działek nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Do pisma dołączono listę 72 osób popierających planowaną inwestycję.
Organ I instancji pismem z dnia 11 i 18 stycznia 2018 r. wystąpił z wnioskiem do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (PGWWP) o wydanie stosownej opinii w sprawie planowanego przedsięwzięcia.
PGWWP wezwało inwestora pismem z dnia 15 lutego 2018 r. do pisemnego złożenia wyjaśnień i uzupełnień do przedłożonego raportu o oddziaływaniu planowanej inwestycji na środowisko. Inwestor pismem z dnia 22 lutego 2018 r. złożył stosowne wyjaśnienia.
PGWWP postanowieniem z dnia 9 marca 2018 r. uzgodniło realizację przedsięwzięcia i określiło warunki konieczne do spełnienia w trakcie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia.
W dniu 5 kwietnia 2018 r. organ I instancji zawiadomił strony postępowania poprzez obwieszczenie umieszczone na stronie BIP Gminy oraz na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy o wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.
Stowarzyszenie, K. B., W. M. i W. B. złożyli odwołania od ww. decyzji.
Organ odwoławczy wydał w dniu 14 sierpnia 2018 r. wydał decyzję nr SKO.SL.450.1945.2018, w której uchylił decyzję organu I instancji z dnia 5 kwietnia 2018 r.
Organ I instancji wydał w dniu 17 września 2018 r. zawiadomienie o wszczęciu postępowania skierowane do stron postępowania oraz zapewniając możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu i podał do publicznej wiadomości poprzez obwieszczenie informację o wszczęciu postępowania skierowane do społeczeństwa, mieszkańców wsi S. o przystąpieniu do ponownego przeprowadzenia postępowania dotyczącego środowiskowych uwarunkowań zgody dla planowanego przedsięwzięcia. Zawiadomienie i obwieszczenie zostały zamieszczone na stronie BIP Gminy oraz na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy.
W dniu 16 października 2018 r. do organu I instancji wpłynął: protest K. B., petycja W. B., pismo Stowarzyszenia, w których zgłoszono zastrzeżenia do raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Stowarzyszenie złożyło również wniosek o powołanie biegłego do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Organ I instancji, działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096; dalej "k.p.a."), w związku z art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 80 ust. 1, art. 82 ust. 1 i art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2018 r. poz. 2081 ze zm.; dalej "u.o.o.ś."), § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71 ze zm., dalej "rozporządzenie RM"), w której ustalił inwestorowi środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację ww. inwestycji.
Podał, że inwestycja polega na rozbudowie istniejącej fermy drobiu i przewiduje budowę:
1) 2 obiektów kurników o wymiarach ok. 18 x 102 m, o docelowej, jednostkowej powierzchni zabudowy ok. 1836 m˛, zadaszonych (dach dwuspadowy), wyposażonych w zbiornik na ścieki technologiczne o zbiorczej pojemności ok. 10 m3 o łącznej obsadzie 308,44 DJP. Wyposażenie projektowanych budynków w elementy infrastruktury m.in. elektrycznej, odgromowej, grzewczej, sterownię, wentylacji.
2) maksymalnie 4 szt. silosów paszowych z fundamentami, o pojemności do ok. 50 m 3,
3) przyłącza energetycznego, wodociągowego, sieci c.o.,
4) kotłowni o pow. zabudowy ok. 100 m˛ z montażem kotła//kotłów na miał węglowy o zbiorczej maksymalnej nominalnej mocy grzewczej 600 kW,
5) fundamentu z montażem maksymalnie 2 zbiorników magazynowania gazu LPG lub propanu o pojemności jednostkowej ok. 6.700 l.
Działka inwestycyjna położona jest w kierunku południowo zachodnim, w odległości ok. 2,78 km od granicy zabudowy mieszkalnej miejscowości B. (siedziba gminy) oraz w kierunku północno zachodnim, w odległości ok. 8,97 km od granic administracyjnych miasta P. (siedziba powiatu). Od strony zachodniej działka inwestycyjna graniczy z gruntami ornymi użytkowanymi rolniczo, natomiast od strony północno wschodniej działka sąsiaduje z miejscowością S. . Najbliższa zabudowa mieszkalna zlokalizowana jest w odległości ok. 115 m od granic działki inwestycyjnej. Planowane przedsięwzięcie zlokalizowane jest na terenie wykorzystanym już dotychczas dla takiego samego profilu działalności. Instalacja chowu brojlerów na działce nr [...] posiada 147.000 stanowisk dla drobiu. Na terenie działki zlokalizowane jest:
1) 4 jednokondygnacyjne budynki kurników o wymiarach ok. 100 x 17 m o obsadzie 32.300 szt. brojlerów każdy;
2) 2 jednokondygnacyjne budynki kurników o wymiarach 45 x 12 m o obsadzie 8 900 szt. brojlera każdy;
3) 1 jednokondygnacyjny budynek socjalno-biurowy.
Na fermie jest realizowane ok. 6 cykli tuczu w roku, co odpowiada produkcji w skali roku ok. 882.000 brojlerów. Jeden tucz trwa ok. 7 tygodni. Po zakończeniu cyklu brojlery przekazywane są do zakładów uboju transportem odbiorcy. Po wywiezieniu kurcząt następuje przerwa technologiczna, kurniki poddawane są myciu, dezynfekcji. Ferma posiada 12 silosów magazynowych na paszę. Woda dostarczana jest z wodociągu wiejskiego.
Instalacje pomocnicze (instalacje spalania paliw stałych, płynnych) powiązane są z instalacją do chowu drobiu w sposób funkcjonalny, objęte są zamierzeniem inwestycyjnym i przewidziane do usytuowania na terenie ww. działki inwestycyjnej, lecz nie kwalifikują się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zgodnie z rozporządzeniem RM.
Bilans powierzchni terenu według założeń przedprojektowych wynosi:
- powierzchnia działki: 53.713 m˛;
- powierzchnia projektowanej zabudowy ok. 3.697 m˛;
- powierzchnia zabudowy istniejącej fermy ok. 11.080 m˛;
- drogi, place utwardzone ok. 17.708,5 m˛;
- powierzchnia biologicznie czynna (zieleń nisko, średnio, wysokopienna) ok. 21.277,5 m˛.
Organ I instancji wskazał, że lokalizacja terenów w rejonie przedsięwzięcia powinna być tak określona, aby poziom hałasu powstający podczas prac przy rozbudowie oraz w trakcie normalnej pracy fermy, nie powodował przekroczeń wartości dopuszczalnych hałasu ani pogorszenia standardów jakości środowiska na terenach sąsiedniej zabudowy mieszkaniowej podlegającej ochronie akustycznej.
Organ I instancji podał, że na terenie działki inwestycyjnej, ani w jej bezpośrednim sąsiedztwie nie znajdują się istniejące lub proponowane obszary do objęcia ochroną na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.
Organ I instancji określił w pkt I decyzji warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich.
Organ I instancji określił w pkt II decyzji warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich.
Organ I instancji określił w pkt III decyzji warunki wykorzystania terenu w fazie eksploatacji ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich.
Organ I instancji określił w pkt IV wymagania dotyczące dokumentacji projektowej wymaganej do wydania stosownych decyzji, o których mowa w art. 72 ust.1 u.o.o.ś.
Organ I instancji określił w pkt V decyzji wymogi w zakresie realizacji działań dotyczących zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Organ I instancji określił w pkt VI decyzji wymogi w zakresie przedstawienia analizy porealizacyjnej.
Organ I instancji określił w pkt VII decyzji wymogi w zakresie realizacji działań dotyczących ochrony wodno – gruntowej.
W pkt VIII decyzji organ I instancji stwierdził, że jest brak podstaw do określenia wymogów w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych, w odniesieniu do przedsięwzięć zaliczanych do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii w rozumieniu ustawy Prawo ochrony środowiska.
W pkt IX decyzji organ I instancji stwierdził brak podstaw do określenia wymogów w zakresie ograniczenia transgranicznego oddziaływania na środowisko w odniesieniu do przedsięwzięć, dla których przeprowadzono postępowanie w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko.
W pkt X decyzji organ I instancji stwierdził brak konieczności wykonania kompensacji przyrodniczej.
Organ I instancji określił w pkt XI i XII decyzji wymogi zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
W pkt XIII decyzji organ I instancji stwierdził brak konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania.
W pkt XIV decyzji organ I instancji nie nałożył na inwestora obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 u.o.o.ś.
Organ I instancji podał, że charakterystyka przedsięwzięcia wraz z załącznikiem graficznym przedstawiającym lokalizację przedsięwzięcia stanowi załącznik nr 1 do niniejszej decyzji.
Organ I instancji przedstawił stan faktyczny w sprawie i wskazał, że teren, na którym ma być zlokalizowane przedsięwzięcie nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Po ponownej analizie raportu organ I instancji nałożył na inwestora obowiązki określone w pkt XI i XII decyzji.
Według organu I instancji brak było podstaw do powołania biegłego do przeprowadzenia oceny raportu, gdyż raport został sporządzony prawidłowo przez osobę o odpowiednich kwalifikacjach i uprawnieniach, a jego podstawy faktyczne i merytoryczna treść nie budzą wątpliwości. We wniosku o powołanie biegłego nie podniesiono żadnych zarzutów odnoszących się do nierzetelności, nielogiczności, niejasności, czy też niepełności przedmiotowego raportu. Organ I instancji wskazał, że zastrzeżenia lub uwagi odnośnie merytorycznej treści raportu nie zostały również zawarte w opiniach organów uzgadniających, tj. RDOŚ, PPIS i PGWWP.
Organ I instancji stwierdził, że skalę oddziaływania odorowego instalacji do chowu drobiu określono w raporcie w oparciu o analizę obliczonego stężenia jednogodzinowego, charakterystycznej substancji odorogennej - amoniaku
(pkt 8, 3, 2, 10 raportu). Możliwość analizy oddziaływania odorowego w oparciu o obliczone poziomy stężeń substancji odorogennych została również zaakceptowana w orzecznictwie sądów.
Organ I instancji podał, że etap realizacji raportu poprzedza przedłożenie go do organu wydającego decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach oraz zapoznanie się społeczności lokalnej z planowanym przedsięwzięciem. Ze względu na rolniczy charakter wsi, lokalizację, dotychczasowe funkcjonowanie rozbudowywanej instalacji do chowu drobiu, na etapie przedprojektowym organ I instancji nie stwierdził występowania konfliktów społecznych. Podkreślił, że na etapie uzyskiwania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach inwestor w miesiącu styczniu i lutym zwrócił się do mieszkańców okolicznych zabudowań wsi S. o wyrażenie poparcia dla realizowanej inwestycji. Oryginał listy z podpisami 72 osób poparcia dla planowanego przedsięwzięcia inwestor przedłożył organowi.
Występująca emisja gazów i pyłów do powietrza atmosferycznego związana z funkcjonowaniem przedmiotowej fermy została uwzględniona w obliczeniach rozprzestrzeniania się substancji w powietrzu. Uzyskane wyniki zarówno w formie obliczeniowej, jak i graficznej zawarto w raporcie. Zgodnie z przedstawionymi w raporcie wynikami organ I instancji stwierdził, że stężenia średniogodzinne, jak średniodobowe oraz częstość przekroczeń stężeń tych substancji nie przekroczyła dopuszczalnych standardów. W raporcie przedstawiono wyczerpującą analizę oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko i wzięto pod uwagę wszystkie ww. czynniki i jednoznacznie wykazano, że oddziaływanie ponadnormatywne przedmiotowej inwestycji ze względu na emisję substancji i energii zamknie się w granicach działki inwestora.
Organ I instancji podał, że oddziaływanie na zabytki, tj. zespół folwarczno-pałacowy, kościół oraz park, które znajdują się w sąsiedztwie inwestycji przedstawiono na str. 40 raportu etap realizacji (8.2.6 Oddziaływanie na zabytki, dobra materialne i kulturowe) i na str. 55 raportu etap eksploatacji (8.3.6 Oddziaływanie na zabytki, dobra materialne i kulturowe). Ze względu na fakt, iż oddziaływanie ponadnormatywne zamyka się w granicach terenu, do którego wnioskodawca ma tytuł prawny, przy jednoczesnym braku jakichkolwiek ingerencji na teren lokalizacji obiektów zabytkowych, według organu I instancji twierdzenie, że mogą wystąpić szkodliwe działania na tereny i budowle zabytkowe jest pozbawione podstaw merytorycznych.
Organ I instancji wskazał, że wody opadowe spływające z powierzchni dachowych obiektów oraz z terenów utwardzonych trylinką (powierzchnia nie szczelna) są wodami niezanieczyszczonymi, umownie znane "czystymi", które inwestor może wprowadzać w granicy własnego terenu bez konieczności uzyskania stosownych uzgodnień/pozwoleń. Stwierdzenie Stowarzyszenia o konieczności wprowadzenia wód wyłącznie zbiorczymi systemami kanalizacyjnymi do ziemi nie ma, w ocenie organu, podstaw prawnych, zarówno w przepisach polskich, jak i europejskich. Zgodnie z definicja ścieków w art. 16 ust. 61 ustawy Prawo Wodne z dnia 20 lipca 2017 r., wody opadowe nie są ściekami. Ponadto oddziaływanie na środowisko gruntowo-wodne zostało określone na str. 54 pkt 8.3.4.raportu po uwzględnieniu warunków geologicznych oraz hydrogeologicznych zawartych w punkcie 7.2. (str.14 raportu) oraz 7.3. (str.18 raportu).
Zdaniem organu I instancji, stwierdzenie Stowarzyszenia o konieczności zachowania odległości fermy od budynków i terenów chronionych w postaci 200 -
300 m, jest pozbawione podstaw. Obliczona w raporcie odległość obiektów mieszkalnych od granicy działki inwestycyjnej, według organu I instancji, była prawidłowa i została ustalona na podstawie map geodezyjnych, sporządzonych w odpowiedniej skali, które pozwalają na weryfikację odległości pomiędzy oznaczonymi na nich obiektami.
Także w ocenie organu I instancji, stwierdzenie Stowarzyszenia o intencjach komercyjnych wycinki drzew (topole) przez właściciela terenu nie ma podstaw merytorycznych. Drzewostan usytuowany zazwyczaj przy zabudowie popegeerowskiej składał się głównie z topoli, który to gatunek drzew po osiągnięciu pewnej wysokości stanowi zamiast funkcji ochronnych, zagrożenie dla obiektów budowlanych oraz ludzi, ze względu na dużą łamliwość.
Organ I instancji uznał za bezpodstawne i niezasadne podważenie przez Stowarzyszenie zapisów opinii wydanej przez PPIS. Stowarzyszenie nie wykazało błędów ani niezgodności z przepisami prawa, analiz zawartych w przedłożonym raporcie. Brak jest również podstawy prawnej określającej minimalna odległość od zabudowy mieszkalnej w zależności od obsady wyrażonej w dużych jednostkach przeliczeniowych (DJP).
Organ I instancji podał, że brak jest podstaw prawnych do uniemożliwienia inwestorowi rozwoju produkcji zwierzęcej w sytuacji, gdyż raport zawiera analizę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wykazującą brak ponadnormatywnych oddziaływań na poszczególne elementy środowiska przyrodniczego, w tym ludzi.
Organ I instancji podkreślił, że na spotkaniach inwestora ze społecznością lokalną, organizowanych przez Gminę mieszkańcy, oprócz głosów negatywnych wyrażali również swoją aprobatę dla planowanej inwestycji.
Reasumując organ I instancji wskazał, że ustalenia zawarte w raporcie spełniają wymagania przepisów prawa. Organ I instancji ustalił, że informacje zawarte w raporcie są wiarygodne, a dane dotyczące oddziaływania inwestycji na środowisko są wyczerpujące oraz poparte obliczeniami. Raport został sporządzony prawidłowo, przez osobę o odpowiednich kwalifikacjach i uprawnieniach, a jego podstawy faktyczne i merytoryczna treść, zdaniem organu nie budzą wątpliwości. Raport przeszedł również pozytywnie weryfikację organów współdziałających. Wnioski płynące z raportu organ I instancji zamieścił zarówno w sentencji, jak i uzasadnieniu decyzji.
Stowarzyszenie, W. B., K. B. i W. M. złożyli odwołania od ww. decyzji.
Organ odwoławczy wydał w dniu 15 kwietnia 2019 r. decyzję nr SKO.SL.450/650/2019, w której utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia 10 stycznia 2019 r.
Stowarzyszenie złożyło skargę na ww. decyzję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wydał w dniu 17 października 2019 r. wyrok o sygn. akt II SA/Sz 541/19, w którym uchylił decyzję organu odwoławczego z dnia 15 kwietnia 2019 r.
WSA wskazał, że organ odwoławczy winien wyjaśnić szczegółowo kwestię czy w postępowaniu zapewniono czynny udział społeczeństwa. Ponadto według WSA, organ odwoławczy nie dokonał należytej i wszechstronnej oceny raportu oddziaływania na środowisko. Prawidłowo przeprowadzona weryfikacja raportu winna opierać się na indywidualnej jego analizie.
Organ odwoławczy wydał w dniu 16 czerwca 2020 r. decyzję nr SKO.SL.450/523/2020, w której utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia 10 stycznia 2019 r.
Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny w sprawie i omówił zmiany przepisów o.o.ś., które zaszły w toku trwania postępowania administracyjnego. Wskazał, że 1 czerwca 2017 r. weszły w życie zmiany do k.p.a., wprowadzone ustawą z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935). Stosownie jednak do art. 16 tej ustawy, do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy (tj. przed dniem 1 czerwca 2017 r.) ostateczną decyzją lub postanowieniem, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a-96n (dotyczące mediacji) ustawy zmienianej w art. 1. Mając na względzie, iż w niniejszej sprawie postępowanie przed organem I instancji zostało pierwotnie wszczęte przed tą datą i dotychczas w sprawie nie została wydana decyzja ostateczna, w sprawie znajdują zastosowanie przepisy k.p.a. obowiązujące przed 1 czerwca 2017 r.
Organ odwoławczy przytoczył treść art. 71 ust. 1 i ust. 2, art. 59 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 73 ust. 1, art. 74 ust. 1 i ust. 1a, art. 74 ust. 3 pkt 1, ust. 3a i ust. 4 u.o.o.ś.
Organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowe przedsięwzięcie należy zakwalifikować do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia RM, co oznacza, że dla przedsięwzięcia obowiązkowo sporządzany jest raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i przeprowadzana jest ocena oddziaływania na środowisko. Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i kartę informacyjną przedsięwzięcia przedkłada się w formie pisemnej oraz na informatycznych nośnikach danych z ich zapisem w formie elektronicznej w liczbie odpowiednio po jednym egzemplarzu dla organu prowadzącego postępowanie oraz każdego organu opiniującego i uzgadniającego.
Organ odwoławczy przytoczył wskazania WSA w Szczecinie zawarte w wyrokach o sygn. akt II SA/Sz 482/17 i II SA/Sz 541/19, omówił terminy oraz sposób zawiadomień i obwieszczeń dokonanych przez organ I instancji, mający na celu zapewnienie społeczeństwu udziału w prowadzonym postępowaniu administracyjnym oraz udziału stron, ustosunkowując się do zarzutów odwołań.
Według organu odwoławczego, nie został naruszony art. 49 k.p.a. w zakresie zawiadomienia stron o wydanej decyzji. Organ odwoławczy stwierdził, że choć wystąpiły nieprawidłowości w obwieszczeniach kierowanych do społeczeństwa to jednak nie miały one wpływu na wynik sprawy, jak również nie pozbawiły, ani nie ograniczyły udziału społeczeństwa w postępowaniu.
Organ odwoławczy podał, że obwieszczenie wydane na podstawie art. 85 ust. 3 u.o.o.ś., realizuje jedynie cel informowania społeczeństwa o wydanych przez organ decyzjach mających wpływ na środowisko. Przepis ten ma charakter informacyjny i nie stanowi przepisu szczególnego, o którym mowa w art. 49 k.p.a.
Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji sprostał obowiązkom, określonym w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 85 ust. 1 pkt 1 lit.a u.o.o.ś. Organ I instancji szczegółowo odniósł się do każdego z podniesionych zastrzeżeń i wyjaśnił, nawiązując do treści sporządzonego raportu, z jakim powodów nie mogą one zostać uwzględnione.
Organ odwoławczy wskazał, że przed wydaniem decyzji organ I instancji uzyskał wymagane przepisami prawa uzgodnienia oraz opinie.
Organ odwoławczy dokonał analizy raportu oddziaływania na środowisko, opisując jego założenia projektowe. Wskazał, że inwestycja polega na rozbudowie fermy drobiowej i przewiduje maksymalną jednoczesną obsadę w ilości 308.44 DJP, tj. 77.112 sztuk brojlerów kurzych. Po wybudowaniu i zasiedleniu nowych obiektów jednoczesna maksymalna obsada na fermie wyniesie 224.112 sztuk drobiu to jest 896,45 DJP. Podał, że inwestor posiada tytuł prawny do nieruchomości, na której ma zostać zrealizowane przedsięwzięcie. Szczegółowo opisano w lokalizację przedsięwzięcia. Najbliższa zabudowa znajduje się w odległości około 115 m od granicy działki inwestycyjnej. Dla terenu przedsięwzięcia nie został opracowany miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie natomiast z zapisami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego działka znajduje się na terenie strefy lokalizacji funkcji związanych z produkcją rolniczą, hodowlą, przetwórstwem oraz innymi usługami towarzyszącymi. Działka znajduje się poza granicami głównych zbiorników wód podziemnych, poza granicami stref ochronnych ujęć wód, nie występują w zasięgu oddziaływania obszary przylegające do jezior jak i obszary wybrzeży. Nie występują także na terenie działki obiekty objęte ochroną konserwatorska. Na terenie działki inwestycyjnej ani w jej pobliżu nie znajdują się istniejące ani proponowane obszary chronione na podstawie ustawy o ochronie przyrody, w tym także obszary Natura 2000.
Organ odwoławczy podał, że raport zawiera opis elementów przyrodniczych, położenie geograficzne planowanego przedsięwzięcia, charakterystykę geologiczną terenu wraz fragmentami mapy geologicznej i mapy topograficznej, charakterystykę hydrologiczną i hydrograficzną terenu wraz z fragmentem mapy hydrogeologicznej. Raport zawiera opis klimatu i warunków meteorologicznych, siedlisk zwierząt i roślin w rejonie lokalizacji działki (starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki oraz niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie) oraz gatunków zwierząt, w tym objętych ochroną prawną, które występują na terenie planowanej inwestycji.
Organ odwoławczy podał, że raport zawiera opis istniejącego zagospodarowania terenu (powierzchnia działki 53.713 m2, użytki B-Rlllb, B-RIVa i B-RIVb). Teren działki stanowi strefę przejściowa pomiędzy zabudową mieszkaniową, a terenami użytkowanymi rolniczo.
Raportu zawiera opis chowu brojlerów na przedmiotowej działce. Ferma posiada 12 silosów magazynowych na paszę. Woda dostarczana jest z wodociągu wiejskiego. Po wywiezieniu brojlerów następuje mycie obiektów chowu. Woda wchłaniana jest przez ściółkę zalegającą na posadzce. Zużycie wody do pojenia kurcząt i mycia kurników wynosi około 6.400 m3/rok. Ścieki odprowadzane są do kanalizacji wiejskiej, zaś wody opadowe - odprowadzane są do ziemi na tereny przyległe do kurników. Obornika nie magazynuje się, zostaje przekazany uprawnionym odbiorcom. W kurnikach zastosowano wentylację wymuszoną, zastosowano wentylatory wylotowe. Wskazano, że zachodzi emisja substancji i pyłów do powietrza: amoniaku, Pyłu PM10, PM2,5, dwutlenku azotu, tlenku węgla.
W raporcie opisano zamierzenie budowlane, które obejmie budowę obiektów do chowu drobiu oraz obiektów pomocniczych: 2 obiektów kurników o wymiarach ok.
18 x 102 m, o docelowej, jednostkowej powierzchni zabudowy ok. 1.836 m˛, zadaszonych (dach dwuspadowy), wyposażonych w zbiornik na ścieki technologiczne o zbiorczej pojemności ok. 10 m3. Nastąpi wyposażenie projektowanych budynków w elementy infrastruktury, m.in. elektrycznej, odgromowej, grzewczej, wentylacji. Powstaną maksymalnie 4 szt. silosów paszowych z fundamentami, o pojemności do ok. 50 m3, przyłącza energetyczne, wodociągowe, sieci c.o. i kotłownia o pow. zabudowy ok. 100 m˛ z montażem kotła//kotłów na miał węglowy o zbiorczej maksymalnej nominalnej mocy grzewczej 600 kW. Powstanie fundament z montażem maksymalnie 2 zbiorników magazynowania gazu LPG lub propanu o pojemności jednostkowej ok. 6700 l. Na terenie nieutwardzonym fermy przewidywane jest utrzymanie istniejącej zieleni niskiej (roślinność trawiasta). W raporcie przedstawiono zapotrzebowanie na surowce i energię, ilość odpadów przewidywaną do wywożenia, charakterystykę gospodarki odpadami oraz gospodarkę wodno-ściekową.
Raport zawiera opis charakterystyki przedsięwzięcia i wykorzystania na etapie likwidacji. W raporcie przedstawiono opisu programu produkcyjnego. Wyjaśniono, że w projektowanych dwóch obiektach fermy drobiu zwierzęta będą utrzymywane w tradycyjnym, ściółkowym systemie chowu, bez wybiegów. Pisklęta jednodniowe dostarczane będą z wyspecjalizowanych zakładów wylęgu drobiu. Jednorazowa obsada brojlerów przyjętych do tuczu w obu obiektach wyniesie łącznie 77.112 szt. Długość cyklu produkcyjnego wyniesie ok. 6 tygodni, tj. do uzyskania wagi kurczęcia ok. 1,6 - 2,4 kg. Po osiągnięciu oczekiwanej masy rzeźnej, kurczęta wywożone są do przedsiębiorstw uboju i przetwórstwa drobiu specjalistycznym transportem odbiorcy. Planuje się przeprowadzenie w ciągu roku maksymalnie 6 pełnych cykli hodowlanych. W trakcie tuczu przewiduje się upadki, brakowania na poziomie ok. 3 - 10% obsady początkowej. Po zakończeniu cyklu tuczu i usunięciu ptaków z pomieszczeń produkcyjnych nastąpi przerwa technologiczna, przeznaczona na przygotowanie pomieszczeń do zasiedlenia nową partią piskląt. Po wywiezieniu drobiu poddawane myciu są ściany wewnętrzne budynków kurników, wyposażenie technologiczne oraz w razie potrzeby strop i układy wentylacyjne. Do wody mogą zostać dodane wyłącznie biodegradowlane środki powierzchniowo czynne, poprawiające skuteczność operacji. Woda z mycia wchłaniana będzie przez zalegającą na posadzce ściółkę. Następnie wytworzony obornik usuwany jest mechanicznie za pomocą ładowarki o napędzie spalinowym, bezpośrednio na środki transportu odbiorcy. Przewiduje się przekazanie obornika m.in. rolnikom, do stosowania nawozowego, producentom pieczarek, podłoży ogrodniczych. Po usunięciu obornika następuje czyszczenie mechaniczne posadzek w halach produkcyjnych z resztek ściółki, mycie i dezynfekcja pomieszczeń. Ze względu na mycie kurników po usunięciu resztek ściółki sprzętem wysokociśnieniowym (ze zużyciem minimalnej ilości wody), warstwa wody powstała bezpośrednio po zabiegu mycia na powierzchni obiektów zostanie częściowo usunięta z obiektów w postaci pary wodnej, częściowo zgromadzona w projektowanym zbiorniku o pojemności ok. 10 m3. Przed przyjęciem następnej partii kurcząt do tuczu, dokonuje się: przeglądu i regulacji urządzeń technologicznych, wyścielenie świeżą ściółką, gazową dezynfekcję pomieszczeń produkcyjnych z użyciem specjalistycznych preparatów powszechnie stosowanych w produkcji drobiarskiej. Scharakteryzowano poszczególne systemy funkcjonujące w halach produkcyjnych.
W raporcie wskazano, że budynki hodowlane zostaną wyposażone w system pojenia oparty na liniach wodnych biegnących wzdłuż budynku w ilości 5 sztuk.
W obiektach zaplanowano linie o długości ok. 99 m. Linie wodne zaopatrzone będą w smoczki w ilości 12 szt. na długości 3,0 metrów rury. Założono, że na jeden smoczek przypadać będzie ok. 16 dorosłych ptaków. Łącznie na jednym obiekcie będzie 1.980 smoczków. Rozstaw smoczków na linii zaplanowano na 25 cm. Dostarczanie paszy na obiekt odbywać się będzie przenośnikiem spiralnym. Jednostką początkową a zarazem magazynem paszy będą silosy paszowe umieszczone w części czołowej obiektów. Pojemność pojedynczego silosu do 50 m3. Dla obiektu zaplanowano dwa silosy, pojemność ta zapewni bezpieczeństwo dostaw paszy oraz odpowiednią pojemność magazynową. Wyładunek paszy z wozów paszowych do silosu odbywać się będzie hermetycznie. Pasza dla zwierząt podawana będzie do woli za pomocą nowoczesnych karmideł eliminujących wysypywanie karmy na ściółkę. Każdy budynek będzie posiadał 4 linie paszowe o długości ok. 99 m każda, zaopatrzonych w karmidła kołowe o obwodzie każdego karmidła ok. 1 m. Umożliwi to swobodne pobieranie paszy przez stado. Na jedno karmidło przypadać będzie ok. 70 sztuk dorosłych ptaków w zależności od rasy, gęstości zasiedlenia i sposobu podawania paszy (kontrolowane żywienie). Na jednym obiekcie będzie zainstalowanych ok. 459 karmideł.
System ogrzewania na jednym obiekcie został zaplanowany na dwóch alternatywnych wariantach ogrzewania: alternatywy wariant I - system ogrzewania oparty na 6 szt. nagrzewnic wodnych. Istniejąca kotłownia węglowa w osobnym budynku zostanie wyposażona w maksymalnie docelowo 2 kotły o łącznej nominalnej mocy maksymalnie 600 kW. Łączna moc kotłów potrzebna na potrzeby zasilania projektowanych budynków inwentarskich wynosi 600 kW. Każdy z kotłów zostanie wyposażony w komin o wysokości min. 10 m i średnicy min. 400 milimetrów. Alternatywny wariant II - system ogrzewania oparty na nagrzewnicach gazowych z zamkniętą komorą spalania w ilości 4 sztuk o mocy 75 kW. Nagrzewnice zasilane gazem są rozmieszczone równomiernie na powierzchni hodowlanej, w osi budynku.
Obiekty zostaną wyposażone w system schładzania, oparty na systemie nasączanych wodą mat, rozmieszczonych równomiernie w przedniej części budynku, po jego obu stronach. Maty zostaną umieszczone przed dużymi klapami powietrza, po zewnętrznej stronie ścian. System zasilany będzie pompami których wydajność zapewni optymalną ilość wody do uzyskania optymalnej temperatury na obiekcie. Czynnikiem chłodzącym jest woda rozprowadzona w systemie mat. Temperatura powietrza zostanie obniżona w zachodzącym procesie ewaporacji. Schłodzone powietrze zasysane poprzez klapy, na zasadzie podciśnienia, zostanie wprowadzone do części hodowlanej budynku inwentarskiego, powodując tym samym obniżenie temperatury wewnątrz obiektu. System schładzania zapewnia w okresach letnich możliwość znacznego obniżeni temperatury, co pozytywnie wpływa na warunki hodowlane w obiekcie inwentarskim oraz dobrostan ptaków.
Budynek inwentarski zostanie wyposażony w system wentylacji dachowej i tunelowej. Wentylacja w budynku oparta zostanie na regulacji wartości podciśnienia. Maksymalne zapotrzebowanie wentylacyjne budynku określono na poziomie 544.968 m3/h.
W założeniach przyjęto poziom wentylacji minimalnej poprzez wentylatory o łącznej wydajności 190,638 m3/h. Wentylacja dachowa stanowi ok. 35% całkowitego zapotrzebowania na wymianę powietrza. System wyciągowy, przy poziomie przepływu powietrza do 190.638 m3/h na jednym obiekcie stanowić będą wentylatory dachowe ilości ok. 9 sztuk o średnicy ok. 80 cm i mocy ok. 21.400 m3/h przy podciśnieniu 20 Pa. W zakresie wymiany powietrza od 190.638 m3/h do 544.968 m3/h, system wentylacyjny zostanie uruchomiony w trybie tunelowym tj. zostaną zamknięte małe wloty ścienne o wymiarach 580 na 390 mm w ilości 68 sztuk (o wydajności 4.100 m3/h przy podciśnieniu 20 Pa), a powietrze zostanie wprowadzone do obiektu dwoma dużymi klapami uchylnymi o łącznej minimalnej powierzchni 62 m˛ umieszczonymi w ścianach bocznych. W założeniach przepływ powietrza do prędkości 2 m/s zostanie wywołany przez wentylatory szczytowe w ilości 12 sztuk o średnicy 140 cm i mocy 45.523 m3/h każdy, przy podciśnieniu 20 Pa. Zaplanowane wyposażenie zapewnia maksymalną wymianę powietrza na poziomie 544.968 m3/h.
W zakresie zaopatrzenia w wodę planuje się zaopatrzenie w wodę na potrzeby technologiczne zgodnie z obecnym rozwiązaniem z przyłącza wodociągowego do sieci gminnej. Uwzględniając przewidywany poziom produkcji, informacje dotyczące ilości, rodzaju stosowanych pasz, metody czyszczenia i dezynfekcji obiektów oraz poziom zatrudnienia, sumaryczne, szacowane zużycie wody na cele technologiczne i socjalne na fermie może wynieść ok. 3.752 m3/rok.
Ścieki technologiczne odprowadzane będą do projektowanego bezodpływowego zbiornika, o pojemności jednostkowej ok. 10 m3. Ścieki technologiczne (o składzie i charakterze gnojowicy) wywożone będą cyklicznie na oczyszczalnię ścieków, punkt zlewny ścieków, specjalistycznym pojazdem odbiorcy. Przyjęto, że szacowana ilość ścieków technologicznych może wynieść ok 50-80 % zużywanej do mycia wody, tj. wynosi ok. 41 m3/rok.
Energia elektryczna dostarczana będzie, zgodnie z obecnym rozwiązaniem z istniejącego przyłącza sieci SN.
Odpady weterynaryjne będą odbierane przez uprawnionego odbiorcę na podstawie umowy zawartej z lecznicą weterynaryjną, pełniącą nadzór weterynaryjny nad fermą. Zwierzęta padłe w trakcie chowu, magazynowane będą selektywnie, w specjalistycznym, hermetycznym pojemniku, a następnie przekazywane do unieszkodliwienia/odzysku uprawnionemu odbiorcy. Szacowana ilość ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego z projektowanych obiektów (kat. II) może wynieść ok. 3-8 Mg/rok, z całej fermy ok. 12-20 Mg/rok.
W wyniku utrzymania ściółkowego drobiu powstanie obornik stanowiący wymieszany pomiot ptasi ze ściółką. Dla zakładanej maksymalnej obsady projektowanych budynków ilość wytwarzanego obornika może wynieść ok. 925 Mg/rok, dla całej fermy po rozbudowie 2689 Mg/rok.
W zakresie gospodarowania obornikiem przewiduje się dwa warianty: wariant I - wytworzona masa obornika będzie zbywana bezpośrednio po usunięciu z pomieszczeń producentom pieczarek lub rolnikom - nie przewiduje się magazynowania obornika na terenie przedmiotowej działki inwestycyjnej oraz wariant lI (racjonalny wariant alternatywny) - magazynowanie wytworzonego Obornika na fermie, na projektowanej płycie obornikowej, o powierzchni ok. 500 m˛ do czasu przekazania uprawnionemu odbiorcy.
W pkt. 7.4.6. raportu zaprezentowano racjonalny wariant alternatywny. Wariant ten dotyczy budowy płyty obornikowej o powierzchni ok. 500 m˛. Jednocześnie wskazano, iż nie przedstawia się innych wariantów alternatywnych w zakresie rozwiązań technicznych, technologicznych poza wyżej wymienionym, gdyż dla przedmiotowej fermy, w odniesieniu do przedstawionych założeń projektowych nie ma racjonalnych alternatywnych rozwiązań technicznych. Planowane rozwiązania techniczne dot. doboru materiałów budowlanych, przewidzianych do zaprojektowania powierzchni, kubatury budynków, elementów obiektów budowlanych i budowli, rozwiązań konstrukcyjnych, zgodne będą z wymogami określonymi w przepisach prawa budowlanego i wykonane zgodnie z obowiązującymi normami. Ewentualne, alternatywne, dostępne racjonalne rozwiązania techniczne, technologiczne, które byłyby alternatywnymi w stosunku do przedstawionego w raporcie, w przypadku przedmiotowego przedsięwzięcia, nie skutkują zmianą skali oddziaływania na poszczególne komponenty środowiska czy zmniejszeniem/zwiększeniem poziomu emisji zanieczyszczeń i energii. Nie wskazano także innych wariantów alternatywnych pod względem lokalizacji - gdyż dla projektowanych obiektów inwentarskich zaplecze organizacyjno-techniczno-magazynowe stanowić będzie istniejąca infrastruktura techniczna oraz magazynowa.
W raporcie opisano także skutki dla środowiska w przypadku niepodejmowania przedsięwzięcia, tzw. "wariant 0". Niepodjęcie przedsięwzięcia będzie się wiązało z dotychczasową formą użytkowania przedmiotowych działek i brakiem zmiany dotychczasowego oddziaływania na środowisko. Niepodjęcie przedsięwzięcia nie jest warunkiem utrzymania równowagi przyrodniczej na danym obszarze. Wariant tzw. "zerowy" nie jest brany pod uwagę, gdyż oznacza on rezygnację z rozwoju realizowanej działalności gospodarczej, mimo posiadanych możliwości finansowych i lokalizacyjnych.
Organ odwoławczy stwierdził, że racjonalnym wariantem i jednocześnie najkorzystniejszym dla środowiska jest wariant wybrany przez inwestora, polegający na zbywaniu obornika bezpośrednio po usunięciu z pomieszczeń producentom pieczarek lub rolnikom - nie przewiduje się w tym wariancie magazynowania obornika na terenie działki inwestycyjnej. Wariant ten z uwagi na możliwie największe ograniczenie zanieczyszczenia środowiska stanowi wariant najkorzystniejszy dla środowiska, zasadnie wybrany przez wnioskodawcę do realizacji.
Organ odwoławczy dokonał analizy oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w wariancie i wariancie alternatywnym. Wyjaśnił, że oddziaływanie na środowisko, które nastąpi na etapie realizacji przedsięwzięcia zarówno w zakresie realizacji wariantu I (proponowanego przez inwestora), jak i alternatywnego, można określić jako nieciągłe, krótkotrwałe, charakteryzujące się niskim natężeniem. Będzie ono skoncentrowane na terenie przedmiotowej działki. Nie stwierdza się możliwości oddziaływania stałego, wtórnego, skumulowanego, transgranicznego na etapie realizacji przedsięwzięcia.
W raporcie stwierdzono, że oddziaływanie na klimat akustyczny wystąpi w okresie prowadzenia prac związanych z rozbudową fermy w związku z ruchem środków transportu dowożących materiały budowlane oraz z wykonywaniem prac ziemnych, oddziaływanie w tym zakresie będzie czasowe i ograniczone do godzin dziennych. Oddziaływanie na powietrze atmosferyczne będzie wynikać z emisji z silników spalinowych pojazdów transportowych i maszyn budowlanych, emisją pyłu spowodowaną przeprowadzeniem prac ziemnych i ruchem, pojazdów. W zakresie ograniczenia emisji wskazano w raporcie wykorzystanie środków techniczno- organizacyjnych, polegających m.in. na: unikaniu zbędnej koncentracji prac budowlanych z wykorzystaniem sprzętu mechanicznego; stosowaniu maszyn i urządzeń w dobrym stanie technicznym; odizolowaniu terenu budowy wysokim, szczelnym ogrodzeniem; systematycznym sprzątanie placu budowy z wykorzystaniem specjalistycznego sprzętu minimalizującego pylenie; zraszaniu wodą placu budowy (zależnie od potrzeb); przykrywaniu plandekami skrzyń ładunkowych samochodów transportujących materiały sypkie (dotyczy też ziemi z wykopów); zachowaniu czystości wyjazdu z budowy; stosowaniu specjalistycznego sprzętu. Opisano także wpływ przedsięwzięcia na glebę i środowisko gruntowo - wodne, wskazując, iż wszystkie pojemniki/kontenery, w których będą magazynowane odpady niebezpieczne wykonane będą z materiałów odpornych na działanie składników odpadów i wyposażone w szczelne zamknięcia oraz umieszczone będą w wydzielonych i oznaczonych miejscach. W zakresie wpływu na zwierzęta i rośliny - inwestor nie przewiduje wycinki drzew i krzewów - na działkach obecne są drzewa i krzewy, jednak nie będą one kolidowały z inwestycją, w związku z tym nie przewiduje się ich wycięcia. Na etapie budowy nie ulegną zniszczeniu siedliska lęgowe ptaków, ssaków, gadów i płazów. Z uwagi na zakres planowanych prac nie przewiduje się, aby realizacja planowanej inwestycji, nie stwierdza się możliwości wystąpienia negatywnego oddziaływania czy pogorszenia obecnego stanu zachowania zabytków położonych w miejscowości S.. Etap realizacji nie będzie miał wpływu na klimat i lokalny mikroklimat. Oddziaływanie na klimat będzie natomiast na tym etapie przemijalne.
W raporcie przedstawiono też oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w fazie eksploatacji przedsięwzięcia. Źródłem hałasu w obiektach hodowlanych (kurnikach) jest praca podajników paszowych (zadawanie paszy przez paszociągi), agregatów grzewczych - nagrzewnic, wentylatorów, ruch drobiu oraz okresowe usuwanie odchodów. Na zewnątrz obiektów hałas emitowany będzie przede wszystkim przez wentylatory, planowane do instalacji w południowych ścianach szczytowych oraz wentylatory dachowe. Maksymalny zasięg oddziaływania akustycznego fermy drobiu wyznacza izolinia 45 dB - poziom dopuszczalny dla pory nocy na terenach zabudowy zagrodowej. Przeprowadzone obliczenia oddziaływania skumulowanego, uwzględniającego pracę całej instalacji, po realizacji nowych obiektów hodowlanych wskazują, że zasięg oddziaływania akustycznego fermy choć przy intensywnej pracy wszystkich wentylatorów wywiewnych jest znaczący, to od strony terenów zabudowy mieszkaniowej nie przekracza terenu fermy. W porze nocy największy zasięg hałasu występuje od południowego zachodu (od strony drogi ekspresowej S-3) - do 70 m od granicy fermy. Na terenach najbliższej zabudowy mieszkaniowej przy intensywnej pracy wentylatorów, prognozowany poziom dźwięku wynosić będzie w porze dnia do 40,3 dB a w porze nocy do 35,6 dB. Z wykonanych obliczeń wynika, że po planowanej rozbudowie podczas normalnej pracy fermy emitowany hałas nie będzie powodować przekroczeń wartości dopuszczalnych hałasu ani pogorszenia standardów jakości środowiska na terenach sąsiedniej zabudowy mieszkaniowej podlegających ochronie akustycznej.
W zakresie oddziaływania na powietrze atmosferyczne wskazano, że istotnym źródłem zanieczyszczeń do powietrza będą: obiekty chowu zwierząt - emisja zorganizowana, poprzez wentylatory wylotowe, której źródłem są odchody drobiu (emisja amoniaku), przemieszczanie się drobiu (emisja pyłu). Ponadto źródłem zanieczyszczeń do powietrza będzie: emisja ze spalania gazu propan- butan w nagrzewnicach gazowych, emisja z napełniania zbiorników magazynowych gazu propan-butan, emisja z napełniania silosów paszowych, emisja liniowa ze spalania paliw w silnikach środków transportu wewnątrzzakładowego, emisja ze spalania oleju napędowego w agregatach prądotwórczych, emisja ze spalania miału węglowego w kotłach grzewczych. Raport zawiera planowane rozwiązania minimalizujące negatywne oddziaływanie na powietrze atmosferyczne w postaci:
1) utrzymywania w pomieszczeniach chowu drobiu odpowiednich warunków temperaturowych.
2) minimalizowania strat azotu poprzez: zwiększenie efektywności wykorzystania białka podawanego w paszach, dostosowanie zawartości białka w paszach do potrzeb pokarmowych zwierząt, stosowanie dodatków aminokwasów poprawiających stopień wykorzystania białka, utrzymywanie zwierząt o dobrych cechach genetycznych w zakresie wbudowywania białka
3) regularne kontrole linii pojenia zapobiegające zamaczaniu ściółki.
W zakresie emisji odorów wskazano, że problematyka dotycząca odorów pochodzących z hodowli zwierząt gospodarskich nie jest uregulowana w prawie polskim, w prawie UE, kraje członkowskie posiadają odmienne regulacje prawne. Wskazano na emitowane, wyczuwalne gazy - amoniak i siarkowodór. W raporcie wyjaśniono, że można ocenić uciążliwość zapachową na podstawie wykonanych wyliczeń stężeń amoniaku w analizowanym terenie. Obliczenia wykonane dla punktu o współrzędnych X = 200 m, Y = 450 m (w kierunku najbliższej zabudowy mieszkalnej wykazały stężenie amoniaku D1 max = 50 µg/m 3, co wskazuje na poziom poniżej progu wyczuwalności. Podkreślono, że nie będzie to jednak prawdziwy obraz jak wspomniano wyżej ze względu na emisję całej gamy związków odoroczynnych powstających przy rozkładzie związków organicznych. Najbardziej bezpośrednią miarą immisji substancji zapachowo uciążliwych są opinie ludności, narażonej na ten rodzaj uciążliwości.
W związku z eksploatacją przedsięwzięcia nie przewiduje się oddziaływania ha powierzchnię ziemi. Funkcjonowanie projektowanych obiektów nie wiąże się ponadto ze zrzutem ścieków do wód lub ziemi. W zakresie oddziaływania na rośliny i zwierzęta - wyjaśniono, że roślinność porastająca tę działkę należy do gatunków powszechnych w krajowej florze. Brak na tym terenie cennych siedlisk i gatunków fauny i flory. Inwestycja nie znajduje się w obrębie istniejących zespołów przyrodniczo krajobrazowych ani w obrębie obszarów chronionego krajobrazu. Eksploatacja inwestycji nie będzie wywierała negatywnego wpływu na obszary Natura 2000, przedmioty i cele ochrony, dla których zostały wyznaczone. W rejonie oddziaływania przedsięwzięcia nie istnieją zabytki chronione na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Mieszkańcy wsi S. nie zostaną pozbawieni możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej, środków łączności, dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Obiekty wpisane do rejestru zabytków w miejscowości S. nie będą narażone na zniszczenie ani uszkodzenie.
W zakresie oddziaływania na klimat - obiekty chowu zwierząt usytuowane będą na terenie otwartym, pozbawionym naturalnych barier w ukształtowaniu terenu, które ograniczają migrację powstających gazów cieplarnianych. Brak kumulacji pary wodnej, CO2, aerozoli, metanu i amoniaku nie spowoduje zmian wskazujących na kształtowanie się lokalnego mikroklimatu.
W zakresie oddziaływania na krajobraz wskazano, że nowe obiekty kubaturowe zaprojektowane będą w estetyce nie kolidującej z istniejącą formą zabudowy. Ponadto nie przewiduje się możliwości transgranicznego oddziaływania na środowisko.
W raporcie zawarto propozycje monitoringu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko - w zakresie gospodarki wodno-ściekowej, ochrony powietrza, gospodarki odpadami i ochrony przed hałasem. Na etapie eksploatacji proponuje się monitoring procesów technologicznych (m.in. rejestrację zużycia surowców, poziomu produkcji) oraz ewidencjonowanie powstających odpadów.
W ramach monitoringu wskazane jest: prowadzenie ewidencji rodzajów i ilości zanieczyszczeń wprowadzanych do powietrza. Ewidencję odpadów należy prowadzić zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska w sprawie wzoru dokumentów stosowanych na potrzeby ewidencji, z zastosowaniem następujących dokumentów: karta ewidencji odpadów, karta przekazania odpadów. Po zakończeniu każdego roku kalendarzowego należy przedstawić do Urzędu Marszałkowskiego informację o ilości, rodzajach wytwarzanych odpadów oraz o sposobie gospodarowania nimi.
Nie przewiduje się sytuacji awaryjnych na fermie poza ewentualnymi masowymi padnięciami zwierząt lub koniecznością niezwłocznego uboju w wyniku chorób wymagających niezwłocznego uboju. Zakład nie należy w świetle rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 29 stycznia 2016 r. (Dz. U 2016 poz. 138) do zakładu o zwiększonym lub dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej. Zakład nie jest zaliczany do zakładów o zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, w rozumieniu art. 248 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. 2013 poz. 1232 ze zm.).
Nie przewiduje się możliwości transgranicznego oddziaływania na środowisko.
W zakresie porównania proponowanej technologii z technologią spełniającą wymagania o których mowa w art. 143 ustawie Prawo ochrony środowiska dokonano szczegółowego tabelarycznego zestawienia rozwiązań proponowanych dla przedmiotowego przedsięwzięcia i zaleceń zawartych w dokumencie referencyjnym dotyczącym zintegrowanego zapobiegania i ograniczania zanieczyszczeń (Dokument Referencyjny UE - Najlepsze Dostępne Techniki Intensywnej Hodowli Drobiu i Trzody Chlewnej). Przewidziane do zastosowania rozwiązania projektowe zapewnią wysoki stopień zabezpieczenia środowiska przed negatywnym wpływem przedsięwzięcia na środowisko. Przy prawidłowej eksploatacji przedmiotowa inwestycja nie będzie powodować negatywnego oddziaływania na środowisko.
W zakresie analizy możliwych konfliktów społecznych wskazano na interesy osób trzecich podlegające ochronie prawnej, konkludując, że z przeprowadzonej w raporcie analizy i oceny zagrożenia dla środowiska, przeprowadzonej dla obu analizowanych wariantów wynika, iż żaden z czynników wpływających na ochronę interesów osób trzecich nie zostanie naruszony. Nie przewiduje się negatywnych oddziaływań związanych z eksploatacją projektowanej instalacji poza terenem, do którego Inwestor posiada tytuł prawny. Uwzględniając lokalizację fermy, rolniczy charakter terenu nie przewiduje się eskalacji protestów społecznych.
W raporcie zawarto także odniesienie do trudności wynikających z niedostatków techniki lub luk we współczesnej wiedzy jakie napotkano opracowując raport.
Raport zawiera stwierdzenie w języku niespecjalistycznym. Załączniki graficzne oraz źródła informacji stanowiące podstawę sporządzenia raporty.
Zdaniem organu odwoławczego, raport o oddziaływaniu na środowisko zawiera komplet niezbędnych informacji pozwalających na ocenę przedsięwzięcia i jego oddziaływania na środowisko, ludność, krajobraz, zabytki jak i informacji identyfikujących rodzaj i skalę skutków środowiskowych, a także społecznych. Raport wyczerpująco opisuje także kwestie wariantów - alternatywnego, "zerowego" oraz proponowanego przez wnioskodawcę, a zarazem najkorzystniejszego dla środowiska.
Raport jest kompletny, zawiera wszelkie wymagane elementy, o których mowa w art. 66 ust. 1 u.o.o.ś. Według organu odwoławczego, organ I instancji uwzględnił ustalenia zawarte w raporcie stosownie do art. 80 ust. 1 pkt 2 u.o.o.ś. W ocenie organu, zarzuty odwołania są zatem nieuzasadnione, a stanowią skutek niedostatecznego, wyłącznie powierzchownego zapoznania się z treścią raportu.
Raport o oddziaływaniu na środowisko jest dokumentem prywatnym, ale opracowanym przez osoby posiadające wiadomości specjalne. Raportowi o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przysługuje szczególna wartość dowodowa, która wynika z kompleksowego charakteru analizy planowanego do realizacji przedsięwzięcia. Podważenie jego ustaleń może nastąpić jedynie, co do zasady, poprzez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań przyrodniczych (tzw. kontrraportu), sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autorzy raportu, której wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności do tych zawartych w raporcie przedłożonym przez inwestora. Każdorazowe zarzuty i zastrzeżenia stron wobec ustaleń raportu nie mogą być gołosłowne, a powinny zostać wszechstronnie uzasadnione, przy czym największą przeciwwagę dla raportu stanowi dowód o równorzędnym ciężarze gatunkowym, tj. kontrraport (ekspertyza), która wskaże wady raportu inwestora lub nietrafność przyjętych w nim rozwiązań.
Organ odwoławczy uznał za nieuzasadniony zarzut braku powołania biegłego. Twierdzeniom Stowarzyszenia, o tym, że przedłożony raport nie może być uznany za wiarygodny tylko z tego powodu, że został sporządzony na zlecenie inwestora przeczy jednoznaczna treść art. 74 ust. 1 pkt 1 u.o.o.ś. Przepis ten wyraźnie stanowi, iż to na podmiocie planującym podjęcie realizacji przedsięwzięcia ciąży obowiązek przedłożenia raportu o oddziaływanie na środowisku. Żadna ze stron odwołujących nie przedłożyła kontrraportu, jak i nie przedstawiła takich zarzutów, które mogłyby obiektywnie podważyć treść raportu znajdującego się w aktach sprawy, a organ odwoławczy nie dostrzegł takich wad z urzędu.
Organ odwoławczy odniósł się do zarzutów dotyczących odległości pomiędzy planowana inwestycją a sąsiednimi zabudowaniami i wskazał, że odległości ujęte w raporcie ustalono prawidłowo na podstawie mapy ewidencyjnej sporządzonej w skali 1:2000. Podał, że planowane przedsięwzięcie zlokalizowane jest na terenie wykorzystywanym już dotychczas dla takiego samego profilu działalności. Na terenie działki inwestycyjnej, ani w jej bezpośrednim sąsiedztwie nie znajdują się istniejące lub proponowane obszary do objęcia na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody. Teren, na którym zlokalizowana jest inwestycja, nie jest położony w granicach głównych zbiorników wód podziemnych oraz w granicach stref ochronnych ujęć wód. W zasięgu oddziaływania inwestycji nie występują obszary wybrzeży, czy obszary przylegające do jezior. Na terenie działki inwestycyjnej nie występują obiekty objęte ochroną na podstawie przepisów ustawy o ochronie dóbr oraz stanowiska archeologiczne. Planowane przedsięwzięcie położone jest poza uzdrowiskami i obszarami ochrony uzdrowiskowej. Teren nie jest objęty strefami ochronnymi terenów górniczych oraz nie jest narażony na niebezpieczeństwo obsuwania mas ziemi. Jest położony poza terenem zagrożonym podtopieniami i powodzią. W fazie realizacji przedsięwzięcia nie przewidziano zanieczyszczania środowiska wodno-gruntowego.
Organ odwoławczy podał, że ustalono odpowiednie warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji inwestycji. Zapotrzebowanie na energię elektryczną oraz wodę wodociągową na etapie realizacji inwestycji nie przekroczy poziomu zapotrzebowania szacowanego na etapie eksploatacji obiektów. Czasowe gromadzenie odpadów poprzedzającego ich usunięcie, będzie odbywało się na terenie działki inwestycyjnej. Podczas realizacji inwestycji ma być zaprojektowany pneumatyczny i hermetyczny system rozładunku paszy do silosów, zastosowany system filtrów przeciwpyłowych w silosach. Należy stosować wentylatory dachowe i szczytowe, system tunelowy oraz zaprojektować system zbierania ścieków technologicznych z mycia obiektów hodowlanych obejmujący studzienki ściekowe i projektowany bezodpływowy zbiornik o pojemności około 10 m3. Obiekty zostaną wyposażone w system schładzania oparty na systemie nasączanych wodą mat, rozmieszczonych równomiernie w przedniej części budynku, po jego obu stronach. Planuje się zaopatrzenie w wodę na potrzeby technologiczne zgodnie z obecnym rozwiązaniem z przyłącza do sieci gminnej. W raporcie przewidziano, że realizacja inwestycji spowoduje okresowe oddziaływania akustyczne związane z ruchem transportu dowożącego materiały budowlane oraz sprzęt. Nie spowoduje to jednak trwałej ponadnormatywnej uciążliwości na terenach najbliższej zabudowy mieszkaniowej, podlegającej ochronie przed hałasem. Emisja pyłu spowodowana pracami ziemnymi będzie miała charakter krótkookresowy i lokalny, jedynie w miejscach prowadzenia prac budowlanych. Budowa projektowanej fermy nie będzie negatywnie oddziaływać na istniejące i proponowane formy ochrony przyrody, etap realizacji inwestycji nie będzie miał negatywnego wpływu na obszar Natura 2000 i cele ochrony, dla których zostały one wyznaczone. Wszelkie działania inwestycyjne ograniczają się do powierzchni działki inwestycyjnej. W związku z budową obiektów do chowu drobiu i obiektów pomocniczych nie zachodzi potrzeba uzyskania zgody na wycinkę lub przesadzenie drzew. Po rozpoczęciu użytkowania dwóch nowych obiektów hodowlanych będą występować dodatkowe źródła emisji hałasu. Istotnym źródłem zanieczyszczeń powietrza będą: obiekty chowu zwierząt - emisja zorganizowana, poprzez wentylatory wylotowe, której źródłem są odchody drobiu (emisja amoniaku), przemieszczanie się drobiu (emisja pyłu). Przyjęto, że średni poziom hałasu wewnątrz projektowanych obiektów hodowlanych, podobnie jak tych już istniejących, będzie wynosił 70 db. Przyjęto, że minimalna izolacyjność akustyczna przegród zewnętrznych ww. obiektów wynosić będzie 20 db, a ścian z czerpniami powietrza 15 db. Na zewnątrz obiektów hodowlanych hałas emitowany będzie przede wszystkim przez wentylatory. Emisja hałasu z projektowanych obiektów będzie się sumować z instalacją już 6 obiektów hodowlanych. Przeprowadzone obliczenia oddziaływania skumulowanego, uwzględniającego pracę całej instalacji, po realizacji nowych obiektów hodowlanych, wskazują, że zasięg oddziaływania akustycznego fermy - od strony terenów zabudowanych - nie przekroczy terenu inwestycyjnego. W porze nocnej największy zasięg hałasu występuje od południowego zachodu (strona od drogi ekspresowej S3), do 70 m od granicy działki inwestycyjnej. Na terenach najbliższej zabudowy mieszkaniowej, przy intensywnej pracy wentylatorów, prognozowany poziom dźwięku wynosić będzie do 40,3 db w dzień i do 35,6 db w nocy. Z obliczeń tych wynika, że po planowanej rozbudowie fermy, podczas normalnej pracy emitowany hałas nie będzie prowadził do przekroczenia wartości dopuszczalnych hałasu ani pogorszenia standardów jakości środowiska na terenach sąsiedniej zabudowy mieszkaniowej.
Organ odwoławczy podał, że obliczenia w raporcie w zakresie oddziaływania na powietrze atmosferyczne wykonano dla warunków funkcjonowania fermy po zrealizowaniu przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego oraz dla oceny oddziaływania skumulowanego. Obliczenia wykazały, że dotrzymane są obowiązujące normy i stężenia dopuszczalne w zakresie ochrony atmosfery w pełnej siatce obliczeniowej we wszystkich punktach obliczeniowych. Obliczenia stanu zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego w czasie eksploatacji zakładu przeprowadzono według metodyki modelowania poziomu substancji w powietrzu, określonej w rozporządzeniu Ministra Środowiska w sprawie poziomów odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu. W zakresie problematyki odorów - a więc kwestii szczególnie podnoszonych przez strony w odwołaniach - wskazano, że nie jest ona uregulowana w prawie polskim. W przypadku, gdzie jednym z emitowanych gazów jest amoniak, dla którego próg wyczuwalności wynosi 3,9 mg/m3, a drugi siarkowodór, dla którego prób wyczuwalności wynosi od 0,0007 do 0,2 mg/m3, można ocenić uciążliwość zapachową na podstawie wykonanych wyliczeń stężeń amoniaku w analizowanym terenie. Obliczenia wykonane na działce w kierunku najbliższej zabudowy wykazały stężenie amoniaku na poziomie 50 µg/m3, a więc poniżej progu wyczuwalności. W raporcie przedstawiono stan środowiska naturalnego oraz przewidywane oddziaływanie inwestycji na środowisko, a tym: faunę, szatę rośliną, siedliska przyrodnicze, obszary Natura 2000, glebę, wody powierzchniowe i podziemne, powietrze, klimat akustyczny, dobra materialne, dobra kultury (także zabytki) i krajobraz. Określono, w jakim stopniu planowane przedsięwzięcie wpłynie na jakość poszczególnych elementów środowiska naturalnego, a także, czy zmiany wywołane funkcjonowaniem planowanego przedsięwzięcia nie będą przekraczać granic działki inwestycyjnej.
Organ odwoławczy wskazał, że wody opadowe spływające z powierzchni dachowych budynków oraz terenów utwardzonych, nie są wodami zanieczyszczonymi, a oddziaływanie na środowisko gruntowo-wodne zostało szczegółowo opracowane w treści raportu. Ścieki z mycia obiektów i odcieki z magazynowania obornika będą magazynowane w szczególnych zbiornikach. Nie przewiduje się wpływu obiektów na stan wód podziemnych, również w ramach skumulowanego oddziaływania.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że zarzuty związane z przewlekłym działaniem organu, według Stowarzyszenia, nie miały wpływu na rozpoznanie sprawy. Zwalczanie tego typu negatywnych zachowań następuje w drodze stosownych środków prawnych.
Zdaniem organu odwoławczego, decyzja organu I instancji była prawidłowa. Nakłada ona na inwestora w maksymalnym zakresie warunki realizacji inwestycji odpowiednio do wymogów organów opiniujących, udziału społeczeństwa i raportu.
Według organu odwoławczego, w toku postępowania został zapewniony udział społeczeństwa w sposób prawidłowy. Składane w czasie postępowania protesty i zastrzeżenia okazały się nieuzasadnione. Została przeprowadzona rozprawa otwarta z udziałem społeczeństwa, podczas której podnoszono, m.in. kwestie uciążliwości zapachowych, ich zapobieganiu oraz ograniczeniu. Podnoszone przez społeczeństwo w toku postępowania zarzuty w odniesieniu do raportu zostały przez organ I instancji szczegółowo wyjaśnione. W ocenie organu odwoławczego, decyzja organu I instancji zawierała wszystkie elementy wymienione w art. 80 u.o.o.ś.
Stowarzyszenie złożyła skargę na ww. decyzję i wniosło stwierdzenie nieważności decyzji wydanych przez organy administracyjne obu instancji, lub o ich uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zarzuciło organowi:
- naruszenie art. 49 k.p.a., przy zawiadomieniu o zakończeniu postępowania z dnia 27 grudnia 2018 r., wg danych zawiadomienie to wraz z obwieszczeniem Wójta powinno być ogłoszone od 27 grudnia 2018 r. do 10 stycznia 2019 r. na tablicy ogłoszeń w miejscowości S., lecz od 27 grudnia 2018 r. do 1 stycznia 2019 r. wisiało tylko obwieszczenie z dnia 22 listopada 2018 r. Zgodnie z obowiązującymi przepisami zawiadomienie było nieskuteczne;
- przeprowadzenie postępowania niezgodnie z art. 31 ust. 1 pkt 11 u.o.o.ś. oraz naruszenie art. 21 ust. 1 pkt 9 u.o.o.ś., bowiem organ prowadzący postępowanie jest zobowiązany do zapewnienia możliwości udziału stron i społeczeństwa, gdy inwestycja znacząco wpływa na środowisko. W dniu 17 września 2018 r. organ ogłosił na tablicy ogłoszeń, że zawiadamia tylko strony o wszczęciu postępowania na żądanie inwestora. Zdaniem skarżącego, pominięto społeczeństwo, a strony biorące udział w postępowaniu powinny być powiadomione o tym fakcie na piśmie. Nie wywieszono decyzji z 10 stycznia 2019 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań na tablicy ogłoszeń w miejscowości S. oraz nie przesłano jej stronom, biorącym czynny udział w postępowaniu. Natomiast organ odwoławczy swoją decyzję przesłał stronom oraz wywieszono ją na tablicy ogłoszeń w S. ;
- naruszenie art. 85 ust. 3 u.o.o.ś., gdyż obwieszczenie Wójta Gminy z dnia 10 stycznia 2019 r. nie zawierało informacji o prawie społeczeństwa do zapoznania się z treścią decyzji oraz dokumentacją sprawy;
- naruszenie art. 37 ust. 1 i 2 oraz art. 85 ust. 1 pkt 1 lit.a u.o.o.ś. przez nierozpatrzenie petycji i protestu oraz wniosków mieszkańców S. , wniesionych w październiku 2018 r. poprzez brak odpowiedzi na piśmie.
Zdaniem skarżącego, zapisy raportu, że planowana inwestycja nie wpłynie znacząco na pogorszenie stanu środowiska obszarów sąsiednich i nie będzie stanowiła zagrożenia dla okolicznych mieszkańców, są niewłaściwe i mogą prowadzić do naruszenia zasad zrównoważonego rozwoju oraz zasady równości wobec prawa. Ponadto, do prawidłowej oceny raportu potrzebna jest opinia osoby niezwiązanej z inwestycją oraz terenem gminy, dlatego wniosek o powołanie biegło, według skarżącego, był zasadny. W ocenie skarżącego, autorka raportu potraktowała powierzchownie kwestię uciążliwości odorowej. Zdaniem skarżącego, brak było także konkretnych danych w sprawie szkodliwego oddziaływania na budowle zabytkowe, znajdujące się we wsi. Według skarżącego, planowana inwestycja winna posiadać odpowiednie urządzenia do oczyszczania wód opadowych oraz roztopowych, które będą odprowadzane z terenu fermy drobiu do kanalizacji lub w inny sposób zorganizowany, aby nie zanieczyszczać wód gruntowych. Wody opadowe mają być odprowadzane bezpośrednio do ziemi, co jest sprzeczne z przepisami krajowymi i unijnymi. Tym samym zagrożone są ujęcia wody przez skażenie wód gruntowych. Jedno ujęcie jest zlokalizowane przy fermie, drugie - 270 m od kurników. W ocenie skarżącego, odległość fermy od budynków i terenów chronionych powinna być nie może być mniejsza niż 200-300 metrów, a w przypadku planowanej inwestycji odległość ta wynosi 70 m (mimo iż w raporcie wskazano 115 m). Ponadto, zdaniem skarżącego, teren przy którym znajduje się ferma drobiu, powinien być obsadzony dość wysoką roślinnością, która będzie pełniła funkcje izolacyjną. Skarżący nie podzielił opinii PPIS, zgodnie z którą realizacja inwestycji nie wpłynie negatywnie na środowisko przyrodnicze i przyczyni się do rozwoju lokalnej infrastruktury technicznej, w tym do poprawy jakości życia mieszkańców. Przy wydawaniu opinii głównym kryterium jakim powinien kierować się PPIS winna być odległość inwestycji od zabudowań mieszkalnych. Odległość nie może być niższa niż 300 m przy obsadzie od 300 do 1000 DJP (ferma będzie miała ok. 890 DJP). Według skarżącego, raport narusza także zakaz sprzedaży miału węglowego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wydał w dniu 18 marca 2021 r. wyrok o sygn. akt II SA/Sz 656/20, w którym oddalił skargę Stowarzyszenia.
WSA stwierdził, że organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę zastosował się do oceny prawnej i wskazań co dalszego postępowania zawartych w wyroku z 17 października 2019 r. o sygn. akt II SA/Sz 541/19. WSA podzielił stanowisko organu odwoławczego, że doszło do prawidłowego podania do publicznej wiadomości obwieszczeń Wójta Gminy S., jak i zawiadamiania stron w trybie art. 49 k.p.a. Nieprawidłowości, które miały miejsce i dostrzeżone przez organ odwoławczy nie miały wpływu na wynik sprawy. Zdaniem WSA, raport był sporządzony prawidłowo, był kompletny i spełniał wymogi określone w art. 66 u.o.o.ś. Raport zawierał bowiem charakterystykę całego przedsięwzięcia, opis analizowanych wariantów, a także opis przewidywanych oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko podczas realizacji i eksploatacji inwestycji, na powierzchnię ziemi i glebę, krajobraz i roślinność naturalną, na obszary i obiekty podlegające ochronie przyrody i krajobrazu, na wody powierzchniowe i podziemne, powietrze, czy klimat akustyczny. W konsekwencji przedmiotowy raport uwzględniał wszystkie ewentualne zagrożenia związane z realizacją przedmiotowego zamierzenia oraz określał konkretne wymagania ochrony środowiska na etapie prac budowlanych oraz w trakcie eksploatacji przedsięwzięcia.
W pkt. 7.4.6. raportu zaprezentowano racjonalny wariant alternatywny, który dotyczył budowy płyty obornikowej o powierzchni ok. 500 m˛. Jednocześnie wskazano, że nie przedstawia się innych wariantów alternatywnych w zakresie rozwiązań technicznych, technologicznych poza wyżej wymienionym, ponieważ dla przedmiotowej fermy, w odniesieniu do przedstawionych założeń projektowych, nie ma racjonalnych alternatywnych rozwiązań technicznych. Ewentualne, alternatywne rozwiązania techniczne, technologiczne, nie skutkują zmianą skali oddziaływania na poszczególne komponenty środowiska, a także zmniejszeniem lub zwiększeniem poziomu emisji zanieczyszczeń i energii. Nie wskazano także innych wariantów alternatywnych pod względem lokalizacji, ponieważ dla projektowanych obiektów inwentarskich zaplecze organizacyjno-techniczno-magazynowe stanowić będzie istniejąca infrastruktura techniczna oraz magazynowa. W raporcie opisano także skutki dla środowiska w przypadku niepodejmowania przedsięwzięcia, tzw. "wariant 0", który będzie skutkować dotychczasową formą użytkowania przedmiotowych działek i brakiem zmiany dotychczasowego oddziaływania na środowisko. Jednak wariant ten nie jest brany pod uwagę. Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że wariantem racjonalnym i jednocześnie najkorzystniejszym dla środowiska, jest wariant wybrany przez inwestora (wariant I), z uwagi na możliwie największe ograniczenie zanieczyszczenia środowiska. W dalszej części raportu dokonano analizy oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, poddając analizie zarówno oddziaływanie wariantu I jak i alternatywnego. W odniesieniu do emisji odorów pochodzących z hodowli zwierząt gospodarskich WSA wskazał, że problematyka ta nie jest uregulowana w prawie polskim oraz w prawie unijnym. Ponadto Sąd podał, że raport zawiera również szczegółowe informacje pozwalające na ocenę odziaływania przedsięwzięcia na krajobraz, roślinność, zabytki, jak i informacje identyfikujące rodzaj i skalę skutków środowiskowych, a także społecznych.
K. B. złożyła skargę kasacyjną od ww. wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny wydał w dniu 15 kwietnia 2025 r. wyrok o sygn. akt III OSK 6994/21, w którym uchylił ww. wyrok WSA w Szczecinie i przekazał WSA sprawę do ponownego rozpoznania.
NSA uznał, że choć zarzut naruszenia art. 66 ust. 1 u.o.o.ś. został błędnie sformułowany to jednak zasługiwał na uwzględnienie, biorąc także pod uwagę, że skarżąca sformułowała również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera wszystkich tych elementów, w tym szczegółowego wyjaśnienia powodów, dla których WSA oddalił skargę, pomimo przyjęcia w raporcie wyłącznie dwóch wariantów realizacji przedsięwzięcia. W ocenie NSA, stanowisko WSA wyrażone w tym zakresie nie jest wystarczające i nie pozwala na poddanie zaskarżonego wyroku kontroli instancyjnej. Ocena WSA w tym zakresie sprowadza się w istocie do podzielenia stanowiska organu odwoławczego, który z kolei bez żadnej refleksji uwzględnił wyjaśnienia inwestora. W orzecznictwie NSA podkreśla się, że wariant proponowany przez wnioskodawcę do realizacji nie może pokrywać się z racjonalnym wariantem alternatywnym (por. wyrok NSA z 27 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 464/13). Racjonalny wariant zawsze powinien spełniać dwie cechy – być jednocześnie "alternatywnym" i "racjonalnym". Brak którejkolwiek z tych cech będzie powodował, że wskazany przez inwestora jako racjonalny wariant alternatywny faktycznie nim nie jest. W konsekwencji przedłożony raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko będzie wadliwy, a tym samym nie będzie możliwe w oparciu o jego ustalenia wydanie decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Racjonalność wariantu oznacza, że wariant taki faktycznie mógłby zostać wybrany przez organ dokonujący oceny raportu zamiast wariantu zaproponowanego przez inwestora. Z kolei "alternatywność" oznacza, że racjonalny wariant musi się różnić od wariantu proponowanego przez inwestora w zakresie oddziaływania na środowisko. Z tego powodu za wariant alternatywny nie może być uznany tzw. "wariant zerowy", ponieważ w ogóle nie oddziałuje na środowisko. "Alternatywność" wymaga, co do zasady, zaproponowania wariantu różnego pod względem kryteriów przestrzennych (jak np. lokalizacja, skala i rozmiar inwestycji) lub technologicznym (jak np. rodzaj użytych materiałów, moc, produkcyjność, wydajność zainstalowanych urządzeń). Nie jest oczywiście wyłączone odwoływanie się także do innych różnic, wynikających chociażby z kryteriów ekonomicznych i społecznych. W każdej sprawie kryteria te powinny zostać zindywidualizowane w oparciu o rodzaj przedsięwzięcia, dla którego inwestor występuje o ustalenia środowiskowych uwarunkowań. Celem wariantowania jest niedopuszczenie do podjęcia działań mogących negatywnie oddziaływać na środowisko. Skuteczność działań prewencyjnych w indywidualnej ocenie przedsięwzięcia uzależnione jest w dużej mierze od jakości opracowanych w raporcie wariantów oraz prawidłowej ich oceny przez organ wydający decyzję środowiskową. Nie jest zatem dopuszczalne poprzestanie na wskazaniu, że inwestor nie jest w stanie przedstawić trzech wariantów realizacji przedsięwzięcia. Kwestia prawidłowego wariantowania przedsięwzięcia była wielokrotnie poruszana w orzeczeniach NSA, a uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera własnej oceny WSA, która pozwoliłaby na odtworzenie stanowiska tego Sądu, które doprowadziło do odstąpienia od przyjętej linii orzeczniczej w tym zakresie i to w sposób sprzeczny z nawet z literalnym brzmieniem art. 66 ust. 1 pkt 5 u.o.o.ś. W konsekwencji, według NSA, doszło również do naruszenia art. 80 k.p.a. przez nieprawidłową oceną dowodu w postaci raportu przez właściwy w tej sprawie organ administracji publicznej, czego nieprawidłowo nie dostrzegł WSA. Raport jest to dokument o szczególnej mocy dowodowej, ale jest to dokument prywatny, "wytworzony" przez wnioskodawcę. Niezależnie więc od tego, że informacje przedstawione w raporcie stanowią podstawę prowadzenia oceny, nie korzysta on z domniemania zgodności jego treści ze stanem faktycznym. W konsekwencji zawarte w nim stwierdzenia dotyczące faktów czy analiz podlegają ocenie jak każdy dowód w sprawie, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, obowiązującą w postępowaniu administracyjnym. (por. wyrok NSA z 5 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 1858/13).
NSA wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę WSA dokona kontroli legalności zaskarżonej decyzji w zakresie przyjętych tam wariantów realizacji przedsięwzięcia, z uwzględnieniem oceny prawnej wyrażonej w niniejszym wyroku.
Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej NSA uznał za niezasadne.
Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania w trybie uproszczonym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej "p.p.s.a.").
Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, co następuje:
Zgodnie z art. 190 p.p.s.a, sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Spór w sprawie dotyczy prawidłowości decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji planowanego przedsięwzięcia.
Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest najistotniejszym dowodem w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, mającym ułatwić ustalenie wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia. Jego zadaniem jest zanalizowanie i określenie, jaki będzie zakres oddziaływania projektowanego przedsięwzięcia na środowisko, przy uwzględnieniu planowanych rozwiązań inwestycyjnych i zestawienie tego z innymi możliwościami (wariantami).
Stosownie do art. 66 ust.1 pkt 5 u.o.o.ś. raport musi zawierać opis wariantów przedsięwzięcia uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania na środowisko, ze wskazaniem wariantu wybranego do realizacji, racjonalnego wariantu alternatywnego oraz racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska; racjonalny wariant najkorzystniejszy dla środowiska może być tożsamy z wariantem wybranym do realizacji albo racjonalnym wariantem alternatywnym.
W świetle wykładni przedstawionej przez NSA w wyroku o sygn. akt III OSK 6994/21 wskazać należy, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 5 u.o.o.ś. organy administracyjne nie dokonały właściwej oceny przedłożonego raportu w zakresie proponowanych wariantów. Racjonalny wariant zawsze powinien spełniać dwie cechy – być jednocześnie "alternatywnym" i "racjonalnym". Brak którejkolwiek z tych cech będzie powodował, że wskazany przez inwestora jako racjonalny wariant alternatywny faktycznie nim nie jest. W konsekwencji przedłożony raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko będzie wadliwy, a tym samym nie będzie możliwe w oparciu o jego ustalenia wydanie decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Racjonalność wariantu oznacza, że wariant taki faktycznie mógłby zostać wybrany przez organ dokonujący oceny raportu zamiast wariantu zaproponowanego przez inwestora. Z kolei "alternatywność" oznacza, że racjonalny wariant musi się różnić od wariantu proponowanego przez inwestora w zakresie oddziaływania na środowisko. Z tego powodu za wariant alternatywny nie może być uznany tzw. "wariant zerowy", ponieważ w ogóle nie oddziałuje na środowisko. "Alternatywność" wymaga, co do zasady, zaproponowania wariantu różnego pod względem kryteriów przestrzennych (jak np. lokalizacja, skala i rozmiar inwestycji) lub technologicznym (jak np. rodzaj użytych materiałów, moc, produkcyjność, wydajność zainstalowanych urządzeń). Nie jest oczywiście wyłączone odwoływanie się także do innych różnic, wynikających chociażby z kryteriów ekonomicznych i społecznych. W każdej sprawie kryteria te powinny zostać zindywidualizowane w oparciu o rodzaj przedsięwzięcia, dla którego inwestor występuje o ustalenia środowiskowych uwarunkowań. Celem wariantowania jest niedopuszczenie do podjęcia działań mogących negatywnie oddziaływać na środowisko. Skuteczność działań prewencyjnych w indywidualnej ocenie przedsięwzięcia uzależnione jest w dużej mierze od jakości opracowanych w raporcie wariantów oraz prawidłowej ich oceny przez organ wydający decyzję środowiskową. Nie jest zatem dopuszczalne poprzestanie na wskazaniu, że inwestor nie jest w stanie przedstawić trzech wariantów realizacji przedsięwzięcia.
Zdaniem Sądu, choć raport jest dokumentem o szczególnej mocy dowodowej, to jest to dokument prywatny, sporządzony przez wnioskodawcę. Niezależnie więc od tego, że informacje przedstawione w raporcie stanowią podstawę prowadzenia oceny, nie korzysta on z domniemania zgodności jego treści ze stanem faktycznym.
W konsekwencji zawarte w nim stwierdzenia dotyczące faktów czy analiz podlegają ocenie jak każdy dowód w sprawie, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, obowiązującą w postępowaniu administracyjnym.
Organ zobligowany jest dokonać rzetelnej oceny raportu, w tym również w sytuacji gdy osoba kwestionująca opracowanie nie składa kontrraportu.
W ocenie Sądu, wyżej przedstawione braki raportu winny zostać wyjaśnione przez organ poprzez wezwanie biegłej do skorygowania (uzupełnienia) raportu. Po uzyskaniu wyjaśnień biegłej i uzyskaniu stanowisk organów opiniujących w zakresie poprawionego raportu oraz ewentualnych zastrzeżeń stron, organ będzie mógł procedować dalej w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia.
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ zobowiązany jest zapewnić w sposób właściwy prawo do udziału w nim społeczeństwa. Kwestia ta była już przedmiotem wyroków WSA o sygn. akt II SA/Sz 482/17 i II SA/Sz 541/19.
Na ty etapie sprawy ustosunkowanie się do pozostałych zarzutów skargi jest przedwczesne.
Z uwagi na powyższe, Sąd na postawie art. 145 §1 pkt 1 lit.a w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzje wydane przez organy administracyjne obu instancji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na rzecz skarżącego zasądzono od organu odwoławczego kwotę 200 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi.