II SA/Sz 312/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2006-07-12
NSAAdministracyjneNiskawsa
świadczenia rodzinnezwrot świadczeńnienależnie pobrane świadczeniainstytucja całodobowapogotowie opiekuńczeobowiązek informacyjnyalimentyprawo rodzinne

WSA w Szczecinie oddalił skargę C.M. na decyzję SKO, utrzymującą w mocy decyzję o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych z powodu umieszczenia dziecka w pogotowiu opiekuńczym.

Skarga dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy orzeczenie o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. Powodem było umieszczenie dziecka skarżącej, M.M., w pogotowiu opiekuńczym, co zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych, wyłącza prawo do ich pobierania. Skarżąca argumentowała trudną sytuacją materialną i brakiem informacji o obowiązku powiadomienia organu. Sąd uznał jednak, że skarżąca była pouczona o zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń i oddalił skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę C.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta o uznaniu świadczeń rodzinnych za nienależnie pobrane. Organ I instancji uchylił swoją wcześniejszą decyzję przyznającą zasiłek rodzinny i dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka M. oraz orzekł o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń w kwocie [...] zł wraz z odsetkami. Podstawą było umieszczenie dziecka w pogotowiu opiekuńczym, które jest instytucją zapewniającą całodobowe utrzymanie, co zgodnie z art. 7 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wyłącza prawo do zasiłku. Skarżąca podnosiła trudną sytuację materialną i brak informacji o obowiązku powiadomienia organu. Sąd podkreślił, że skarżąca podpisała wniosek, w którym zobowiązała się do informowania o zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń, a o takim obowiązku była pouczona. Sąd oddalił skargę, wskazując, że nie jest właściwy do merytorycznego orzekania w sprawach umorzenia czy rozłożenia na raty, co leży w kompetencjach organów administracyjnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, które jasno określają, że pobyt dziecka w instytucji całodobowej (jak pogotowie opiekuńcze) powoduje utratę prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.ś.r. art. 7 § ust. 2

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie.

u.ś.r. art. 30 § ust. 1, ust. 2 pkt 1

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Osoba, która pobrała nienależne świadczenia rodzinne, jest zobowiązana do ich zwrotu, jeżeli była pouczona o braku prawa do ich pobierania.

Pomocnicze

u.ś.r. art. 3 § pkt 7

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Pogotowie opiekuńcze jest instytucją zapewniającą całodobowe utrzymanie.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji.

p.u.s.a. art. 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeśli brak podstaw do jej uwzględnienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umieszczenie dziecka w instytucji całodobowej wyłącza prawo do świadczeń rodzinnych. Skarżąca była pouczona o obowiązku informowania o zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń. Sąd administracyjny nie jest właściwy do orzekania o umorzeniu należności.

Odrzucone argumenty

Trudna sytuacja materialna skarżącej i brak informacji o obowiązku powiadomienia organu.

Godne uwagi sformułowania

sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem Za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania.

Skład orzekający

Barbara Gebel

przewodniczący

Arkadiusz Windak

członek

Joanna Wojciechowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń rodzinnych w przypadku umieszczenia dziecka w instytucji całodobowej oraz obowiązków informacyjnych świadczeniobiorcy."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych z 2003 roku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ilustruje ważne zasady dotyczące świadczeń rodzinnych i obowiązków obywateli wobec organów administracji, choć nie zawiera nietypowych faktów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 312/06 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2006-07-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-03-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Arkadiusz Windak
Barbara Gebel /przewodniczący/
Joanna Wojciechowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 228 poz 2255
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel Sędziowie Asesor WSA Arkadiusz Windak Asesor WSA Joanna Wojciechowska (spr.) Protokolant Beata Radomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2006r. sprawy ze skargi C. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania świadczeń rodzinnych za świadczenia nienależne pobrane o d d a l a skargę
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [... r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz. U. z 2000 r., Nr 98 poz.1071 z póź. zm. / w związku z art. 3 pkt 7, art. 7 pkt 3, art. 30 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 9 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych / Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z póź. zm. / po rozpatrzeniu odwołania C. M. od decyzji nr [...] z dnia [...] r. Prezydenta Miasta w sprawie uznania świadczeń rodzinnych za świadczenia nienależnie pobrane, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że w dniu [...] r. organ I instancji wydał decyzję, w której uchylił swoją decyzję nr [...] z dnia [...] r. w części dotyczącej przyznania C.M. zasiłku rodzinnego oraz dodatku do tego zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dziecka M. oraz orzekł o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w kwocie [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami. Zgodnie z art. 7 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli osoba ucząca się została umieszczona w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. Organ ustalił, że M. M. przebywa w pogotowiu opiekuńczym, które należy do instytucji zapewniających całodobowe utrzymanie / art. 3 pkt 7 ww. ustawy/. Na podstawie art. 30 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, osoba, która pobrała nienależne jej świadczenia rodzinne jest zobowiązana do ich zwrotu. Za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania. Kolegium wskazało, że w przedmiotowej sprawie powyższą okolicznością było umieszczenie M. M. w pogotowiu opiekuńczym, zaś strona została pouczona o braku prawa do pobierania świadczeń rodzinnych w decyzji organu I instancji z dnia [...]r.
C. M. złożyła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniosła o całkowite umorzenie kwoty [...] zł. Podała, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, a osiągane przez nią dochody nie wystarczają na utrzymanie jej i dzieci. Oświadczyła, że nikt jej nie informował, że nie może pobierać ww. świadczeń na syna. Dowiedziała się o tym, dopiero gdy jej syn w [...] r. przed ukończeniem [...] lat opuszczał pogotowie opiekuńcze.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd bada legalność zaskarżonych decyzji, czyli ich zgodność z przepisami prawa procesowego i materialnego.
Skarga nie jest zasadna, a zaskarżona decyzją odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. Do takich instytucji należy m.in. pogotowie opiekuńcze / art. 3 pkt 7 ww. ustawy /. Dodatki do zasiłku rodzinnego przysługują osobie jedynie kiedy ma ona ustalone prawo do tegoż zasiłku.
Powyższa informacja została zawarta we wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, który strona złożyła w [...] r. Ww. wniosek zawiera także oświadczenie, które skarżąca podpisała, że w przypadku zmiany w liczbie członków rodziny lub innych zmianach mających wpływ na prawo do zasiłku rodzinnego, zobowiązuje się do niezwłocznego powiadomienia o nich podmiotu realizującego świadczenia rodzinne.
Po ustaleniu, iż M. M. przebywa w pogotowiu opiekuńczym, organ I instancji uchylił własną decyzję nr [..] z dnia [...] r. w części dotyczącej przyznania C. M. zasiłku rodzinnego oraz dodatku do tego zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dziecka M. oraz orzekł o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w kwocie [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami. Organy administracyjne prawidłowo uznały, że wypłacone skarżącej świadczenia rodzinne w okresie od [...] r. do [...] r. / okres pobytu M. M. w pogotowiu opiekuńczym / są świadczeniami nienależnie pobranymi. Na podstawie art. 30 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, osoba, która pobrała nienależne jej świadczenia rodzinne jest zobowiązana do ich zwrotu. Za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania. Umieszczenie M..M. w pogotowiu opiekuńczym rodziło po stronie skarżącej obowiązek powiadomienia o tym fakcie podmiotu realizującego ww. świadczenia i jak wyżej wskazano o takim obowiązku była poinformowana.
Nadmienić należy, iż w zaskarżonej decyzji organ błędnie przytoczył brzmienie art. 7 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, bowiem dotyczy on pełnoletnich osób uczących się, przebywających w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie zamiast art. 7 ust. 2 ww. ustawy dotyczącego dzieci, które znajdowały się w tychże instytucjach. Z akt sprawy wynika, że M. M. został umieszczony w pogotowiu opiekuńczym przed ukończeniem [...] lat. Powyższe nie miało jednak wpływu na wynik sprawy.
W związku z zawartym w skardze, wnioskiem strony o umorzenie kwoty [...] zł, wyjaśnić należy, iż sąd administracyjny nie jest właściwy do orzekania merytorycznego w konkretnej sprawie i nie może zastępować organów administracji w ich kompetencjach. Decyzje w sprawie odroczenia płatności, umorzenia lub rozłożenia na raty kwoty pieniężnej podejmują organy administracyjne. Ww. decyzję mogą być zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w odrębnym trybie.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz.1270 z póź. zm./ orzekł jak w sentencji.