II SA/Sz 305/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2006-05-10
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanesamowola budowlananakaz rozbiórkipozwolenie na budowęprzebudowanadzór budowlanypostępowanie administracyjnenielegalna zabudowa

WSA w Szczecinie oddalił skargę na nakaz rozbiórki samowolnie dobudowanych części budynku, uznając, że art. 48 Prawa budowlanego nakłada bezwzględny obowiązek rozbiórki w przypadku budowy bez pozwolenia.

Sprawa dotyczyła skargi M. J. i T. P. na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie dobudowanych części budynku mieszkalnego. Skarżący twierdzili, że prace stanowiły przebudowę, a nie budowę, i że rozbiórka jest niewykonalna. WSA, związany wykładnią NSA, uznał, że art. 48 Prawa budowlanego nakłada bezwzględny obowiązek rozbiórki w przypadku budowy bez pozwolenia, niezależnie od trudności technicznych czy ekonomicznych. Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja nie była niewykonalna.

Sprawa rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie dotyczyła skargi M. J. i T. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie dobudowanych części budynku jednorodzinnego przy ul. [...] w [...]. Organy nadzoru budowlanego uznały, że dobudowane części zostały wybudowane bez wymaganego pozwolenia na budowę, co skutkowało wydaniem nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Skarżący podnosili, że prace te stanowiły przebudowę istniejących elementów, a nie budowę nowych, oraz że rozbiórka jest technicznie niewykonalna i zagraża stabilności pozostałej części budynku. Kwestionowali również prawidłowość ustaleń faktycznych i naruszenie zasad postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie wykładni dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w poprzednim postępowaniu kasacyjnym (sygn. akt II OSK 400/05), uznał za bezsporne, że art. 48 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie popełnienia samowoli budowlanej nakładał na organ nadzoru budowlanego bezwzględny obowiązek nakazania rozbiórki, jeśli roboty wykonano bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia. Sąd podkreślił, że przepis ten nie uzależniał wydania nakazu rozbiórki od żadnych innych okoliczności, w tym trudności technicznych czy kosztów. WSA odrzucił zarzut niewykonalności decyzji, wskazując, że ewentualne trudności techniczne nie mają cechy trwałej nieusuwalności i nie stanowią przeszkody powodującej niewykonalność decyzji. Sąd uznał, że organy obu instancji prawidłowo oceniły stan faktyczny i prawny, stosując się do zasad postępowania administracyjnego. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, art. 48 Prawa budowlanego nakłada bezwzględny obowiązek nakazania rozbiórki, jeśli roboty wykonano bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, a przepis ten nie uzależnia wydania nakazu od żadnych innych okoliczności.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny w poprzednim postępowaniu kasacyjnym dokonał wykładni art. 48 Prawa budowlanego, stwierdzając jego bezwzględny charakter. WSA, związany tą wykładnią, uznał, że trudności techniczne lub ekonomiczne nie mogą stanowić przeszkody w wykonaniu nakazu rozbiórki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.p.b. art. 48

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.b. art. 49 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

u.p.b. art. 49 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 190

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § §1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 48 Prawa budowlanego nakłada bezwzględny obowiązek rozbiórki w przypadku budowy bez pozwolenia. Trudności techniczne lub ekonomiczne nie stanowią przeszkody w wykonaniu nakazu rozbiórki. Decyzja nakazująca rozbiórkę nie jest niewykonalna z powodu ewentualnych trudności technicznych.

Odrzucone argumenty

Prace budowlane stanowiły przebudowę, a nie budowę. Rozbiórka jest technicznie niewykonalna i zagraża stabilności budynku. Niewykonalność decyzji skutkuje jej nieważnością na podstawie art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a. Naruszenie zasad postępowania administracyjnego (prawdy obiektywnej, przekonywania, pogłębiania zaufania).

Godne uwagi sformułowania

art. 48 ustawy [...] Prawo budowlane [...] nakładał na właściwy organ nadzoru budowlanego, bezwzględny obowiązek nakazania rozbiórki jeśli roboty wykonane zostały bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Nie stanowią przeszkody powodującej niewykonalność decyzji względy ekonomiczne i finansowe, ani trudności techniczne, ani tez negatywne nastawienie adresatów decyzji czy innych podmiotów do wykonania. w świetle przepisu art. 48 ustawy [z 1994 r. - Prawo budowlane] rozbiórce podlega każdy budynek lub jego część, wykonywany bez wymaganego pozwolenia, od rygoru tego nie można odstąpić w żadnym przypadku.

Skład orzekający

Henryk Dolecki

przewodniczący

Maria Mysiak

członek

Danuta Strzelecka-Kuligowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie bezwzględnego charakteru art. 48 Prawa budowlanego i braku możliwości odstąpienia od nakazu rozbiórki z powodu trudności technicznych lub ekonomicznych."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie popełnienia samowoli budowlanej i wydawania decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje rygorystyczne podejście prawa budowlanego do samowoli budowlanej i pokazuje, że nawet poważne trudności techniczne nie zawsze są wystarczającym argumentem do uniknięcia rozbiórki.

Samowola budowlana: nawet trudności techniczne nie uchronią przed rozbiórką!

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 305/06 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2006-05-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-03-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Danuta Strzelecka-Kuligowska /sprawozdawca/
Henryk Dolecki /przewodniczący/
Maria Mysiak
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1246/06 - Wyrok NSA z 2007-09-25
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art. 48 art. 49 ust. 1 ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki Sędziowie: Sędzia WSA Maria Mysiak Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska / spr./ Protokolant Joanna Białas - Gołąb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2006 r. sprawy ze skargi M. J. i T. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego o d d a l a skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [....] r. Nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 106 poz.1126 z późn. zm.) oraz art. 104 K.p.a. nakazał właścicielom M. J. i T. P. rozbiórkę samowolnie dobudowanych części budynku jednorodzinnego tj. [...] przy ul. [...] w [...], wybudowanych bez pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż M. J. wystąpił z wnioskiem o zalegalizowanie i wydanie pozwolenia na użytkowanie części domu jednorodzinnego. Wobec powyższego zostało wszczęte postępowanie wyjaśniające, które zakończyło się ustaleniem, iż przedmiotowe części budynku tj. [...] i [...], zostały dobudowane w latach [...] jako murowane w miejsce rozebranych, które przedtem były drewniane. Ponieważ części obiektu zostały wybudowane bez pozwolenia na budowę nakazano ich rozbiórkę.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył M. J. podnosząc, iż w postępowaniu administracyjnym nie wyjaśniono w dostateczny sposób wszystkich okoliczności sprawy. Skarżący uważa, że przeprowadzone prace budowlane polegały na zastąpieniu zbutwiałych i starych elementów nowym materiałem ceramicznym ocieplonym następnie styropianem i miały cechy przebudowy istniejących części obiektu, a nie budowy nowych elementów budynku. Nadto skarżący podkreślił, iż w wyniku przeprowadzonych prac budowlanych nie powstała nowa powierzchnia i kubatura budynku. Nadto M. J. wyjaśnił, iż zaskarżona decyzja dotyczy przebudowanych, ale faktycznie istniejących od czasów przedwojennych części budynku, integralnie powiązanych konstrukcyjnie i funkcjonalnie z pozostałą częścią budynku i wykonanie tej decyzji jest niemożliwe, gdyż może zagrozić naruszeniem stabilności pozostałej części budynku oraz uniemożliwi jego użytkowanie. Skarżący twierdzi, także że nie jest też możliwe przywrócenie stanu pierwotnego, ponieważ musiałby odtworzyć zmurszałą ścianę i wstawić spróchniałe elementy drewniane, które były w złym stanie technicznym i wymagały natychmiastowego remontu.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie uznał argumentów odwołującego i decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego, podtrzymując argumenty zawarte w treści decyzji organu I instancji.
Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie złożył pełnomocnik M. J. i T. P. wnosząc o stwierdzenie jej nieważności lub uchylenie, zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili:
- nieważności decyzji z uwagi na jej niewykonalność - art. 156 pkt 5 K.p.a.
- nieustalenie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a tym samym naruszenie zasady prawdy obiektywnej określonej wart. 7 K.p.a. oraz przepisów art. 77§1 i 80 K.p.a.,
- nienależyte wyjaśnienie stronie przesłanek, którymi organy administracyjne kierowały się przy załatwieniu sprawy, a tym samym naruszenie zasady przekonywania przewidzianej w art. 11 K.p.a. oraz przepisów art. 107 K.p.a.,
- naruszenia art. 48 prawa budowlanego poprzez jego zastosowanie,
- naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej określonej w art. 8 K.p.a.
Skarżący powołując się na zarzut niewykonalności decyzji wyjaśnili, że niemożliwe jest dokonanie rozbiórki [...]od strony [...]. Na poparcie powyższego zarzutu dołączyli ekspertyzę, z której ich zdaniem wynika, że [...] była i jest integralną częścią mieszkania na [...], mieściła się w niej i nadal mieści część dużego pokoju. [...] została wykonana na istniejących fundamentach, nie zmieniła obrysu budynku i jego wyglądu. W tym stanie rzeczy, zdaniem skarżących oczywista jest niewykonalność tej decyzji, co w myśl art. 156 pkt 5 Kpa powoduje jej nieważność,a kwestia ta nie była w ogóle przedmiotem rozważań organów administracji obydwu instancji.
Organ odwoławczy udzielając odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie wskazując, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawiono argumentację przyjętego rozstrzygnięcia. Zdaniem organu skarga nie wnosi nowych dowodów i argumentów, nieznanych organowi przed wydaniem zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, wyrokiem z 1 grudnia 2004r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr, 153, poz. 1270), uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. i poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego i przekazał do ponownego rozpatrzenia sprawę M. J. i T. P. dotyczącą wybudowanych bez pozwolenia na budowę części obiektu budowlanego [...] - od strony [...] i [...] od strony [...], dobudowanych do budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...].
Skarga kasacyjna od tego wyroku wniesiona została przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz przez uczestników postępowania G. i M. A.. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono, że wydany został z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powoływanej wyżej ustawy, w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Zdaniem organu, stan faktyczny ustalony został w oparciu o przedłożoną przez inwestorów inwentaryzację i orzeczenie techniczne oraz oświadczenia M. J., zawarte w jego piśmie z dnia [...] r. jak i w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Stwierdzenie Sądu I instancji, że decyzje wydano w oparciu o nieustalony stan faktyczny z naruszeniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego, jest w ocenie organu niezasadne. Organ zwrócił przy tym uwagę na to, że skoro możliwe było wykonanie nowych części obiektu w miejsce wcześniej istniejących, to niezrozumiałe jest twierdzenie o niemożliwości technicznej ich rozbiórki.
Skarga kasacyjna uczestników postępowania została oparta na zarzucie naruszenia przepisów postępowania sadowoadministracyjnego, a dokładnie przepisu art. 91 § 2 zd. 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego niezastosowanie i niedoręczenie uczestnikom postępowania zawiadomienia o terminie rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił zarzuty obydwu skarg kasacyjnych i wyrokiem z dnia 13 stycznia 2006r. uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecin z dnia 1 grudnia 2004r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy pełnomocnik skarżących M. J. i T. P. podtrzymał twierdzenia zawarte w skardze
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 190 cytowanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wykładnia ta dotyczy zarówno wykładni prawa materialnego i procesowego.
W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 stycznia 2006r., sygn. akt II OSK 400/05 uznał za bezsporne, że art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie popełnienia samowoli budowlanej i w dacie wydawania decyzji przez organy I i II instancji, nakładał na właściwy organ nadzoru budowlanego, bezwzględny obowiązek nakazania rozbiórki jeśli roboty wykonane zostały bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia.
W sprawie było także bezsporne, że na wybudowanie [...], inwestorzy nie uzyskali pozwolenia na budowę. Nie zgłaszali także zamiaru przystąpienia do remontu budynku mieszkalnego, obejmującego odtworzenie wcześniej istniejących tych części budynku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego powołany przepis art. 48 Prawa budowlanego nie uzależniał wydania nakazu rozbiórki od żadnych innych okoliczności, przyczyn i skutków tego stanu rzeczy, prawidłowości technicznych wykonanych związanych z rozbiórką, robót czy trudności technicznych lub kosztów związanych rozbiórką.
Ponieważ cytowanym wyżej wyrokiem dokonana została wykładania prawna, co do zasadności zastosowania art. 48 prawa budowlanego, ocenie Sądu na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego wywołanego skargą M. J. i T. P. podlegają dalsze zarzuty skargi. Należałoby wyjaśnić, czy zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzająca ją decyzja Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazująca rozbiórkę wybudowanych bez pozwolenia na budowę części obiektu budowlanego tj [...] od strony [...] i [...] od strony [...] są nieważne z powodu zaistnienia przesłanki, wynikającej z art. 156 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zdaniem Sądu podnoszona przez skarżących przesłanka nieważności postępowania administracyjnego jest nietrafna.
Nie stanowią przeszkody powodującej niewykonalność decyzji względy ekonomiczne i finansowe, ani trudności techniczne, ani tez negatywne nastawienie adresatów decyzji czy innych podmiotów do wykonania. Sytuacja taka ma miejsce w niniejszej sprawie. Wbrew twierdzeniom skarżących, zachodzi możliwość wykonania prac rozbiórkowych określonych w zaskarżonej decyzji. Powoływane przez skarżących okoliczności wiążą się wyłącznie z ewentualnymi trudności technicznymi związanymi z realizacją przedmiotowej rozbiórki, niemającymi jednakże cechy trwałej nieusuwalności.
Podkreślić jeszcze raz należy, że w świetle przepisu art. 48 ustawy [z 1994 r. - Prawo budowlane] rozbiórce podlega każdy budynek lub jego część, wykonywany bez wymaganego pozwolenia, od rygoru tego nie można odstąpić w żadnym przypadku. Żadne względy społeczno-ekonomiczne nie mogą powodować odstąpienia od wydania nakazu rozbiórki obiektu. Także wzgląd na to, że rozebranie części budynku spowoduje trwałe uszkodzenia lub nawet zniszczenie starej substancji budynku nie usprawiedliwia odstąpienia od zastosowania rygoru art. 48 ustawy.
Należy zatem uznać, iż organy zarówno I jak i II instancji dokonały prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego z uwzględnieniem zasad i wymogów procesowych wyrażonych w art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 K.p.a.
Mając powyższe ustalenia na względzie Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI