II SA/SZ 304/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2006-06-28
NSAAdministracyjneWysokawsa
samorząd terytorialnylokale komunalnezasady wynajmuzameldowaniekryteria dochodoweuchwałanieważnośćprawo administracyjnemieszkaniowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność uchwały Rady Miasta w sprawie zasad wynajmowania lokali komunalnych w części dotyczącej wymogu stałego zameldowania oraz kryteriów dochodowych, uznając je za sprzeczne z prawem i zasadą równości.

Skarżąca A. A. zaskarżyła uchwałę Rady Miasta dotyczącą zasad wynajmowania lokali komunalnych, kwestionując wymóg stałego zameldowania oraz kryteria dochodowe. Po wcześniejszym uchyleniu wyroku przez NSA, WSA rozpoznał sprawę ponownie. Sąd uznał, że wymóg stałego zameldowania narusza konstytucyjne prawo wyboru miejsca zamieszkania i zasadę równości, a także kryterium dochodowe jest sprzeczne z ustawą o ochronie praw lokatorów, ponieważ ustala minimum dochodu zamiast maksimum. W konsekwencji, sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w spornych częściach.

Sprawa dotyczyła skargi A. A. na uchwałę Rady Miasta w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące m.in. wymogu stałego zameldowania, kryteriów dochodowych oraz normatywów powierzchni. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, rozpoznając sprawę ponownie po uchyleniu poprzedniego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej wymogu zameldowania oraz kryteriów dochodowych. Sąd uznał, że wymóg stałego zameldowania narusza konstytucyjne prawo wyboru miejsca zamieszkania i zasadę równości, a także że kryterium dochodowe ustalone w uchwale jest sprzeczne z ustawą o ochronie praw lokatorów, która upoważnia do określenia maksymalnego dochodu, a nie minimalnego. Sąd podkreślił, że przynależność do wspólnoty samorządowej wynika z faktycznego zamieszkiwania, a nie formalnego zameldowania. W pozostałych kwestiach, takich jak normatywy powierzchni, sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na rzecz skarżącej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wymóg stałego zameldowania narusza konstytucyjne prawo wyboru miejsca zamieszkania i zasadę równości, ponieważ przynależność do wspólnoty samorządowej wynika z faktycznego zamieszkiwania, a nie formalnego zameldowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wymóg stałego zameldowania wyklucza osoby, które nie posiadają zameldowania, a faktycznie zamieszkują na terenie gminy, co jest sprzeczne z art. 32 i 52 Konstytucji RP. Podkreślono, że miejsce zamieszkania określa Kodeks cywilny przez zamiar stałego pobytu, a nie zameldowanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (12)

Główne

u.o.p.l. art. 21 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Uchwała może określać zasady wynajmowania lokali, ale nie może wykraczać poza ramy wskazane w ustawie.

u.o.p.l. art. 21 § ust. 3 pkt 1

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Uchwała powinna określać wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą oddanie w najem lokalu na czas nieoznaczony lub lokalu socjalnego (maksimum dochodu), a nie minimum.

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości wobec prawa.

Konstytucja RP art. 52 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do wyboru miejsca zamieszkania.

Pomocnicze

u.s.g. art. 40 § ust. 2 pkt 3

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 101 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Przesłanka materialnoprawna zasadności skargi na uchwałę organu gminy.

k.c. art. 25

Kodeks cywilny

Definicja miejsca zamieszkania osoby fizycznej.

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek kontroli z urzędu.

P.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skutek stwierdzenia nieważności uchwały.

P.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wstrzymanie wykonania uchwały.

P.p.s.a. art. 190

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu poglądem prawnym wyrażonym w orzeczeniu NSA.

P.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wymóg stałego zameldowania narusza konstytucyjne prawo wyboru miejsca zamieszkania i zasadę równości. Kryterium dochodowe ustalone w uchwale jako minimum dochodu jest sprzeczne z ustawą o ochronie praw lokatorów, która wymaga określenia maksimum dochodu. Naruszenie prawa w § 14 ust. 1 pkt 2 w zakresie, w jakim odsyła do niezgodnego z prawem § 2 ust. 1 pkt 2. Naruszenie prawa w § 13 ust. 4, do którego odsyła § 13 ust. 2, nie określający kryteriów.

Odrzucone argumenty

Zarzut dotyczący normatywów powierzchni przy zawieraniu umów najmu. Wymóg spełnienia warunku dochodu nie wyższego niż określony w przepisie w chwili składania wniosku o przystąpienia do jego realizacji.

Godne uwagi sformułowania

Zapatrywanie Naczelnego Sądu Administracyjnego co do wykazania przez skarżącą naruszenia Jej interesu prawnego zaskarżoną uchwałą - z mocy art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wiążą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Nie można wyłączać z grona członków tej wspólnoty osób, nieposiadających stałego zameldowania. Brak zameldowania nie pozbawia osoby stale mieszkającej w gminie, statusu członka wspólnoty gminnej. Przy pojęciu mieszkańca gminy należy odwołać się do przepisu art. 9 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz.U. z 2003 t. Nr 159, poz. 154 ze zm.), która odsyła w tej mierze do przepisów Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 25 Kodeksu cywilnego, miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Uchwała taka może regulować kwestii, nie objęte zakresem pkt 1 - 7, pod warunkiem że czyni to w sposób nie naruszający zasad wynikających z reguł określonych w pkt 1 - 7. Przyjęte kryterium (minimum dochodowe) godzi w konstytucyjną zasadę równości obywateli względem prawa bowiem eliminuje z kręgu potencjalnych wnioskodawców osoby i rodziny najuboższe.

Skład orzekający

Elżbieta Makowska

przewodniczący sprawozdawca

Barbara Gebel

sędzia

Iwona Tomaszewska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zasad wynajmowania lokali komunalnych, w szczególności wymogu zameldowania i kryteriów dochodowych, oraz zgodność uchwał z Konstytucją RP i ustawami."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów uchwały Rady Miasta, ale zasady interpretacji są powszechnie stosowalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych praw obywatelskich (prawo do wyboru miejsca zamieszkania, równość) w kontekście dostępu do mieszkań komunalnych, co jest tematem bliskim wielu obywatelom.

Czy wymóg meldunku blokuje dostęp do mieszkania komunalnego? Sąd odpowiada!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 304/06 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2006-06-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-03-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Barbara Gebel
Elżbieta Makowska /przewodniczący sprawozdawca/
Iwona Tomaszewska
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 71 poz 733
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Protokolant Małgorzata Płocharska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca2006 r. sprawy ze skargi A. A. na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy [...] I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części objętej przepisami: § 2 ust. 1 pkt 2, § 4 ust. 1 pkt 2 zd. 1, § 13 ust. 4, § 14 ust. 1 pkt 2 w zakresie w jakim odsyła do § 2 ust. 1 pkt 2, II. stwierdza, że zaskarżona uchwała w części objętej przepisami wskazanymi w pkt I wyroku nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Rady Miasta na rzecz skarżącej [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W dniu [...] Rada Miasta podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy.
Jako podstawę prawną uchwały Rada powołała art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2001r. Nr 71, poz. 733 ze zm.) w związku z art. 40 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r, Nr 142, poz. 1581 ze zm.).
Uchwała ta, zgodnie z jej § 35, weszło w życie po upływie 14 dni od daty ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa. Ogłoszenie uchwały w tymże Dzienniku nastąpiło [...] (Dz.Urz.Woj.Zach. Nr 58 poz. 1047)..
A. A. mieszkanka Szczecina w dniu [...] wezwała Radę Miasta do usunięcia z wyżej wskazanej uchwały wskazanych w piśmie przepisów dotyczących istotnych kwestii w przedmiocie zasad wynajmu lokali z mieszkalnego zasobu Gminy .
Na wezwanie to, w przepisanym terminie A. A. nie otrzymała odpowiedzi.
W dniu [...] A. A. zaskarżyła wskazaną na wstępie uchwałę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie wnosząc o stwierdzenie jej nieważności.
Skarżąca wskazała, że skarga dotyczy następujących uregulowań tej uchwały :
1. wymogu określonego w § 2 ust. 1 pkt 2 dotyczącego zameldowania co najmniej od roku na pobyt stały w Gminie lub wykazania, że kiedykolwiek posiadało się zameldowanie na pobyt stały , zarówno w chwili składania wniosku jak i w chwili przystąpienia do jego realizacji,
2. wymogu określonego w § 2 ust. 1 pkt 3 dotyczącego wykazania dochodów w chwili składania wniosku o przyznanie lokalu mieszkalnego,
3. normatywów powierzchni przy zawieraniu umów najmu lokali mieszkalnych na czas nieoznaczony w tym przeznaczonych do remontu gruntowego,
4. zasad ustalających kryteria dochodowe, określonych przepisem § 4 ust. 1 pkt 2 jako sprzecznego z konstytucyjną zasadą równości,
5. niezgodności § 2 ust. 4 i 5 z § 14 ust. 1 pkt 2 i 2 § 4 ust. 3
6. niezgodności § 13 ust. 4 z § 13 ust. 2,
7. niezgodności przepisu § 14 ust. 1 pkt 2 z § 2 ust. 4 i 5.
w związku z naruszeniem Jej interesu prawnego.
W uzasadnieniu skargi A. A. podniosła ponadto, że przedmiotowa uchwała narusza powszechnie obowiązujące prawo, a także art. 2, 32 i 52 Konstytucji RP. Żądanie stałego zameldowania od osób zainteresowanych już w chwili składania wniosku, jest sprzeczne z konstytucyjnym prawem wyboru miejsca zamieszkania. Podała też, iż od trzech lat jest osobą bez zameldowania i bez domu.
W [...] gmina wyrzuciła ją z mieszkania, a ostatnio uiszczała odszkodowanie za zamieszkiwania bez tytułu prawnego w wysokości [...] czynszu. W dniu [...] złożyła wniosek o przydział [...] mieszkania z zasobów gminnych, a po przeprowadzeniu weryfikacji w [...], gmina zakwalifikowała jej wniosek do kolejki na mieszkanie socjalne pod nr [...].
W odpowiedzi na skargę, pełnomocnik Rady Miasta wniósł o jej oddalenie. W świetle art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, przesłanką materialno prawną zasadności skargi na uchwałę organu gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, jest naruszenie tym aktem interesu prawnego lub uprawnienia skarżącej. Skarżąca nie wykazała na czym polega naruszenie jej interesu prawnego lub uprawnienia.
Wskazany w § 2 ust. 1 pkt 1 tej uchwały wymóg zameldowania na terenie miasta , nie ogranicza konstytucyjnego prawa wyboru miejsca zamieszkania i pobytu. Wiąże się on jedynie z nawiązaniem stosunku najmu z Gminą, a nIe z faktyczną czynnością wyboru miejsca zamieszkania i pobytu.
Uchwała ta reguluje zasady wynajmowania komunalnych lokali mieszkalnych i nie przymusza nikogo do wynajmowania lokalu mieszkalnego od Gminy.
. Zdaniem pełnomocnika Rady Miasta , chybiony jest zarzut niezgodności uchwały z prawem, w punkcie określającym kryteria dochodowe warunkujące zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego wchodzącego w skład zasobu mieszkalnego Gminy, gdyż obowiązek ujmowania wysokości dochodu gospodarstwa domowego skarżącego wynika z art. 21 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr '71, poz. 773 ze zm.). Z uwagi na niesprecyzowanie przez skarżącą w jaki sposób wskazane niezgodności § 2 ust. 4 i 5 z § 14 ust. 1 pkt 2 i § 4 ust. 3, § 13 ust. 4, § 13 ust. 2 oraz § 14 ust. 1 pkt 2 z § 2 ust. 4 i 5 zaskarżonej uchwały naruszają jej interes prawny, nie odnoszą się do tego zagadnienia. Ponadto wyjaśniono, iż Rada Miasta udzieliła odpowiedzi na wezwanie skarżącej do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] w dniu [...]
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 lutego 2004r. (sygn.akt SA/Sz 2123/03) skargę A. A. oddalił.
W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że skarżąca nie wykazała w ostateczny sposób, że normy prawne zawarte w kwestionowanej uchwale, naruszają jej interes prawny.
Nie nastąpiło także naruszenie przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ani też aktów prawa materialnego.
Żądanie stałego zameldowanie od osób składających wnioski w sprawie najmu lokalu Sąd uznał za niesprzeczne z konstytucyjnym prawem wykazem miejsca zamieszkania i stwierdził, że wymóg ten wiąże się jedynie z nawiązaniem stosunku najmu z Gminą, a nie faktyczną czynnością wykazu miejsca pobytu.
Powołując się na art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie praw lokatorów (...) Sąd uznał za nietrafny zarzut dotycząca wymogu wykazania dochodów w chwili składania wniosku o przyznanie lokalu mieszkalnego.
Z uwagi na to, że skarżąca nie wykazała w jaki sposób wspomniane w skardze niezgodności pomiędzy poszczególnymi paragrafami uchwały (pkt 5,6 i 7 na str. 3 skargi) oraz normatyw powierzchni przy zawieraniu umowy najmu naruszają Jej interes prawny Sąd nie odniósł się do tych zarzutów uznając, że nie wystąpiła przesłanka materialnoprawna zasadności skargi na uchwałę organu gminy.
A. A. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną na wyżej opisany wyrok.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 listopada 2005r. (sygn. akt I OSK 1029/05) po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej A. A. - uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 lutego 2004r. i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania.
Sąd II instancji stanął na stanowisku, że skarga kasacyjna skutecznie podważyła stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdził, iż skarżąca nie wykazała w dostateczny sposób, że nazwy prawne zawarte w treści przedmiotowej uchwały naruszają Jej interes prawny.
Autorka skargi kasacyjnej wywodzi bowiem swój interes prawny z art. 32 Konstytucji RP w związku z art. 52 ust. 1 Konstytucji RP.
Wskazała bowiem, iż wykluczenie osoby nie legitymującej się wymogiem stałego zameldowania, pozostaje w sprzeczności z zasadą równego traktowania obywateli wobec prawa oraz wolnością wyboru miejsca zamieszkania. Zarzut ten należy uznać za trafny. Fakt, iż osoba ubiegająca się o najem lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy mieszkała uprzednio w innej miejscowości i tam nie była zameldowana, bądź jest osobą bezdomną i nigdzie nie zameldowaną, nie może niweczyć jej prawa do zamieszkiwania w wybranej miejscowości (por. wyrok NSA Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 29.IV.1995 r. sygn. akt SA-P-518/95).
Pogląd ten potwierdził również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16.III.2000 r. sygn. akt I SA 1807/99, w którym wskazał, iż realizując zadanie tworzenia warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych członków wspólnoty samorządowej, co jest zadaniem własnym gminy, nie można wyłączać z grona członków tej wspólnoty osób, nieposiadających stałego zameldowania.
Sąd podkreślił wówczas, że wiele osób takich możliwości nie ma, bo albo je utraciły wskutek różnych nieszczęśliwych okoliczności wynikających np. z nieporozumień rodzinnych, a na terenie gminy egzystują z zamiarem stałego pobytu, względnie chcą się tam osiedlić. Wybór miejsca zamieszkania zapewnia zaś zarówno 52 ust. 1 Konstytucji RP, jak i Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych, którego Polska jest stroną (art. 12).
Wyłączenie takich osób z możliwości starania się o zawarcie umowy najmu z gminą narusza także art. 32 Konstytucji.
W przedmiotowej sprawie skarżąca niewątpliwie była członkiem wspólnoty samorządowej, którym zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest mieszkaniec gminy.
Przy pojęciu mieszkańca gminy należy odwołać się do przepisu art. 9 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz.U. z 2003 t. Nr 159, poz. 154 ze zm.), która odsyła w tej mierze do przepisów Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 25 Kodeksu cywilnego, miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Nie mówi się tu o zameldowaniu, czyli uzyskaniu potwierdzenia pobytu w określonej miejscowości, ale o faktycznym przebywaniu z zamiarem stałego pobytu. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego łączyło zawsze udział we wspólnocie samorządowej z faktem stałego zamieszkiwania, a nie zameldowania (por. wyrok NSA z dnia 29 marca 1995 r. SA/Po 518/95 OSS 1996 Nr 2, poz. 43),- w którym stwierdzono wyraźnie, że "brak zameldowania nie pozbawia osoby stale mieszkającej w gminie, statusu członka wspólnoty gminnej". Nawet przy ustalaniu prawa do świadczeń zastrzeżonych tylko dla mieszkańców gminy, rozstrzygające znaczenie ma faktyczne zamieszkiwanie, a nie formalne zameldowanie - wyrok NSA z dnia 9 października 2001 r. I S.A. 1582/01 Monitor Prawniczy 2001 r. Nr 21, str. 1052).
Z akt sprawy wynika, iż skarżąca A. A. zamieszkuje stale na terenie Gminy Szczecin.
Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny
zważył, do następuje:
Na wstępie podkreślić trzeba, iż zapatrywanie Naczelnego Sądu Administracyjnego co do wykazania przez skarżącą naruszenia Jej interesu prawnego zaskarżoną uchwałą - z mocy art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wiążą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Nie zachodzi zatem potrzeba ponownego wykazywania w jaki sposób i dlaczego interes prawny A. A., będącej mieszkanką [...] został naruszony - określonym w § 2 ust. 1 pkt 2 zaskarżonej uchwały - wymogiem zameldowania wnioskodawczyni co najmniej od roku, na pobyt stały w[...].
Wystarczy - zdaniem Sądu - wskazanie w tej kwestii, że skład Sądu ocenie orzekający w pełni podziela stanowisko i argumentację Sądu II instancji oraz dotychczasowe orzecznictwo przywołane w wyroku Kasacyjnym, nie podziela natomiast odmiennego poglądu wyrażonego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 21 stycznia 2004r. (sygn.akt SA/Sz 2200/02) który skargę A. A. (opartą na identycznym zarzucie) na uchwałę pomijającą uchwałę obecnie kontrolowaną oddalił, nie dopatrując się wykazania przez skarżącą naruszenia jej interesu prawnego.
Niezbędne też jest zasygnalizowanie, że uchwała z dnia [...] Nr [...] została zmieniona uchwałą Rady Miasta z dnia [...] (vide k. [...] akt sądowych) w zakresie § 4 ust. 4 oraz § 13 ust. 4, którym to przepisom nadano nowe brzmienie, jednakże Sąd poddał kontroli te przepisy w ich brzmieniu pierwotnym, zaskarżone uchwałą mając na uwadze okoliczność, iż mogły one wywrzeć określone skutki faktyczne i prawne, co nie jest obojętne dla potencjalnych ich adresatów, w przypadku stwierdzenia nieważności także przepisów lub całej uchwały.
O skuteczności skargi wniesionej w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1581 ze zm.) można mówić wówczas, gdy przepisy kwestionują skargę aktu normatywnego organu samorządu terytorialnego obiektywnie sprzeczne są z przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Ustawowe upoważnienie do uchwalenia przez radę gminy zasad wynajmowania lokalu wchodzących w skład mieszkalnego zasobu gminy zawarte w art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkalnym zasobie gminy i zmianie kodeksu cywilnego (Dz.U. Nr 71, poz. 733 ze zm.) nie daje Radzie pełnej swobody w kształtowaniu tych zasad.
Przepis art. 21 w ust. 3 zawiera przykładowy ( o czym świadczy zwrot "w szczególności") katalog zasad i kryteriów, które powinno określać uchwałę w przedmiocie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy.
W świetle treści tego przepisu, aktualne pozostaje ugruntowane orzecznictwo sądowoadministracyjne, ugruntowane na tle wykładni tego uregulowania sprowadzające się do dwóch najwygodniej rzecz ujmując zasadniczych tez, a mianowicie :
1. uchwałę mieszkania w części dotyczącej zasad określonych w art. 21 ust. 3 nie może wykraczać poza ramy wskazane w pkt 1 - 7,
2. uchwała taka może regulować kwestii, nie objęte zakresem pkt 1 - 7, pod warunkiem że czyni to w sposób nie naruszający zasad wynikających z reguł określonych w pkt 1 - 7.
Rozpatrując zarzuty skargi - w kontekście powyższych tez przyznać trzeba rację skarżącej (zarzut 2 i 4 skargi), że ustanie zaskarżoną uchwałą kryterium określające minimum dochodu w § 4 ust. 2 zd. 1 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 3 wyrażające się wymogiem posiadania przez wnioskodawcę "W przypadku umów najmu zawieranych na czas nieoznaczony dochód wynosi co najmniej [...]% najniższej emerytury w gospodarstwach jednoosobowych i [...] najniższej emerytury na każdego członka w gospodarstwach wieloosobowych" narusza art. 21 ust. 3 pkt 1 ustawy o ochronie praw lokatorów (...). Przepis ten stanowi bowiem, że uchwała powinna określać "wysokość dochodu gospodarstwa danego uzasadniającą oddanie w najem lokalu na czas nieoznaczony lokalu socjalnego", a więc nie upoważnia rady gminy do określenia dalej idącego tj. do uchwalenia kryterium minimum dochodowego (por. wyrok NSA z 6.03.2003r. sygn. akr II SA/Wr 2887/02, OSS 2003/3/72),
Przywołane w odpowiedzi na skargę argumentacje odwołując się do ochrony ekonomicznych interesów gminy poprzez oddalenie w najem lokali mieszkalnych i socjalnych osobom dających swymi dochodami - gwarancję zapłaty czynszu sprzeczne jest z określonymi w art. 20 ust. 1 w zw. z art. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów (...) celem przepisów w przedmiocie mieszkaniowego zasobu gminy, którym jest "zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych gospodarstw domowych o niskich dochodach". Przyjęte kryterium godzi w konstytucyjną zasadę równości obywateli względem prawa bowiem eliminuje z kręgu potencjalnych wnioskodawców osoby i rodziny najuboższe.
Nie dopatrzył się Sąd natomiast naruszenia prawa w wymogu spełnienia "w chwili składania wniosku o przystąpienia do jego realizacji" (§ 2 ust. 1 pkt 3 uchwały) warunku wskazanego w § 4 ust. 1 pkt 2 tj. posiadania dochodu nie wyższego niż określony w tym przepisie..
Ustawa w art. 21 ust. 3 pkt 1 nie zawiera żadnych wskazówek ani argumentów, co do momentu na jaki należy ustalić "wysokość dochodu gospodarstwa domowego".
Zdaniem Sądu, w kwestii tej Rada Miasta ustanowiła logicznie zasadę "podwójnej kontroli dochodu" w przeciwnym razie, wniosek mógłby złożyć każdy, niekoniecznie najuboższy mieszkanie gminy, co w sposób sztuczny wydłużałoby listę oczekujących i tworzyło fałszywy obraz rzeczywiście potrzebujących.
Zarzut 3 skargi, dotyczący normatywów powierzchni przy zawieraniu umów najmu (lokali mieszkalnych na czas nieoznaczony, w tym przeznaczonych do remontu gruntowego - jest w ocenie Sądu chybiony.
Skarżąca nie zawarła w skardze uzasadnienia dla tego zarzutu, Niewątpliwie zarzut ten dotyczy § 5 ust. 2 pkt 1 i § 6 ust. 1 uchwały, w czym utwierdza treść pisma A. A. z dnia [...] (k. [...] akt sądowych).
W piśmie tym skarżąca podniosła między innymi, że "Gmina przyjęła za obowiązujące normatywy lokali socjalnych i lokali zamiennych wymienione w ustawie dla całego zasobu mieszkaniowego, obniżając tym samym standardy zamieszkiwania w gminie do 20 m2 powierzchni pokoi na osobę, w porównaniu z przepisami uchwał Rady Miasta z [...]r. i [...]r. kiedy to obowiązywało [...]".
Zdaniem Sądu, określenie minimalnej powierzchni lokalu wchodzącego w skład mieszkalnego zasobu gminy jest prawem gminy kształtowym w ramach jej uznania determinowego z jednej strony wielkością komunalnego zasoby mieskaniowe. a z drugiej strony liczbą wniosków oczekujących na realizację.
Wartości te nie są stałe, a zatem jest możliwa sytuacja przez gmin
w uchwale lokalnej normatywu powierzchni lokalu mniej korzystnego niż to czyniła uchwała poprzednia - ustawa w tym przedmiocie nie nakłada na gminę - żadnych ograniczeń (poza minimalną normatywną powierzchnią lokalu socjalnego oraz poza oczywiście obowiązkiem wynikającym z ustawy o samorządzie gminnym - racjonalnego gospodarowania mieszkaniem komunalnym. Co do zarzutów sformułowanych w pkt 5 - 7 skarżąca nie wskazała uzasadnienia zarzucanych sprzeczności, jednakże Sąd zobligowany treścią art. 134 § 1 P.p.s.a. wskazane w tych zarzutach przepisy poddał kontroli z urzędu.
Rezultatem tej kontroli jest stwierdzenie, że wskazany w pkt V skargi, § 14 ust. 1 pkt 2 uchwały w zakresie, w jakim odsyła do § 2 ust. 1 pkt 2 stanowiąc warunek zameldowania jako niezbędny co zawarcia przez Gminę umowy o przeprowadzeniu prac adaptacyjnych w budynkach stanowiących jej wyłącznie własność narusza prawo z przyczyn, o których była mowa na wstępie niniejszych rozważań przy okazji stwierdzono naruszenie prawa przez § 2 ust. 1 pkt 2 przedmiotowej uchwały.
Wskazany w pkt VI skargi § 13 ust. 2 uchwały do którego odsyła jej § 13 ust. 4 nie określa kryteriów, na które powołuje się przepis odsyłającej do dostrzegła również Rada Miasta dokonując zmiany brzmienia (uchwałą z dnia 22 września 2003r.) § 13 ust. 4.
Tak więc ten zarzut skargi okazał się w pełni zasadny.
W odniesieniu do zarzutu z pkt VII skargi Sąd stwierdził, że wskazany w nim § 14 ust. 1 pkt 2 narusza prawo w zakresie w jakim odsyła do niezgodnego z prawem § 2 ust. 1 pkt 2 uchwały.
Przedmiotowa uchwała jest aktem prawa miejscowego, a zatem stwierdzenie, że dotknięta jest istotnym naruszeniem prawa doprowadziło - stosownie do art. 147 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym - do stwierdzenia przez Sąd nieważności przepisów niezgodnych z prawem.
Zawarte w pkt II wyroku orzeczenie wstrzymujące wykonanie do czasu uprawomocnienia się zaskarżonej uchwały w części objętej przepisami wskazanymi w pkt I oparte zostało o przepis art. 152 P.p.s.a, zaś w przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tej samej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI