II SA/Sz 301/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą przyznania świadczenia przedemerytalnego z powodu niewłaściwej oceny okresu zatrudnienia jako pracownik dochodzący.
Skarżąca A. R. domagała się przyznania świadczenia przedemerytalnego, jednak organy administracji odmówiły, uznając, że nie przepracowała wymaganego okresu 10 lat w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej w pełnym wymiarze czasu pracy. Kluczowym dowodem był okres zatrudnienia jako pracownik dochodzący, którego charakteru organy nie zbadały wystarczająco dokładnie. Sąd uchylił decyzje, wskazując na potrzebę ponownej oceny tego okresu, uwzględniając możliwość dorozumianego zawarcia umowy o pracę i analizę czasu pracy.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia przedemerytalnego A. R. przez Starostę, a następnie decyzji Wojewody podtrzymującej tę odmowę. Podstawą odmowy było niespełnienie wymogu co najmniej 10 lat zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej. Skarżąca powołała się na okres pracy jako pracownik dochodzący, dołączając zaświadczenie z Agencji Własności Rolnej. Organy administracji uznały, że praca ta nie stanowiła zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Sąd wskazał, że organy naruszyły przepisy KPA (art. 7, 77) poprzez brak dokładnej analizy zaświadczenia dotyczącego zatrudnienia jako pracownika dochodzącego. Sąd podkreślił, że wola zawarcia umowy o pracę może być wyrażona w sposób dorozumiany, a dla oceny, czy praca była świadczona w pełnym wymiarze czasu pracy, kluczowe jest ustalenie, czy faktyczny czas pracy odpowiadał normom kodeksu pracy (8 godzin na dobę, 46 godzin na tydzień). W razie wątpliwości, sąd zasugerował uzyskanie informacji z ZUS o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu w danym okresie. Sąd orzekł, że organy powinny ponownie rozpatrzyć sprawę, uzupełniając materiał dowodowy i oceniając go zgodnie z przedstawionymi wskazówkami.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, okres zatrudnienia jako pracownik dochodzący może być zaliczony, jeśli faktycznie odpowiadał pełnemu wymiarowi czasu pracy, a wola zawarcia umowy o pracę mogła być wyrażona w sposób dorozumiany.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji nie zbadały wystarczająco dokładnie charakteru zatrudnienia jako pracownika dochodzącego. Podkreślono możliwość dorozumianego zawarcia umowy o pracę i konieczność analizy faktycznego czasu pracy w odniesieniu do norm kodeksu pracy, a także ewentualnego podlegania ubezpieczeniom społecznym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (10)
Główne
u.p.z.i.i.r.p. art. 150b § 1 i 2
Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Przepis określa warunki przyznania świadczenia przedemerytalnego pracownikowi byłego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej, w tym wymóg zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy w tym przedsiębiorstwie przez co najmniej 10 lat.
u.z.i.p.b. art. 37k § 9
Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Przepis w brzmieniu obowiązującym na dzień 1 stycznia 2002 r. określał warunki przyznania świadczenia przedemerytalnego pracownikowi byłego państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej, w tym wymóg zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy przez co najmniej 10 lat.
Pomocnicze
k.c. art. 60
Kodeks cywilny
W związku z art. 300 Kp, stanowi podstawę do uznania, że wola zawarcia umowy o pracę może być wyrażona w sposób dorozumiany.
k.p. art. 129 § 1
Kodeks pracy
Określa normy czasu pracy (8 godzin na dobę i 46 godzin na tydzień), które są punktem odniesienia do oceny, czy praca była świadczona w pełnym wymiarze czasu pracy.
p.u.s.a. art. 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa właściwość sądu administracyjnego do kontroli działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, w tym orzekanie w sprawach skarg na decyzje organów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny, który nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa środki, jakie sąd administracyjny może zastosować w celu usunięcia naruszenia prawa.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit.c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd administracyjny w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad postępowania.
p.p.s.a. art. 152
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzeczenia o niewykonalności zaskarżonej decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Okres zatrudnienia jako pracownik dochodzący powinien być analizowany pod kątem możliwości zaliczenia go do pełnego wymiaru czasu pracy, uwzględniając dorozumiane zawarcie umowy o pracę. Organy administracji nie przeprowadziły wystarczająco dokładnego postępowania dowodowego.
Odrzucone argumenty
Praca jako pracownik dochodzący nie stanowi zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Pracownicy dochodzący nie zawierali umów o pracę i nie podlegali ubezpieczeniu społecznemu, co wyklucza zaliczenie tego okresu.
Godne uwagi sformułowania
wola zawarcia umowy o pracę może być wyrażona przez każde zachowanie się osoby, które ujawnia jej wolę nawiązania stosunku pracy w sposób dostateczny, tzn. albo w drodze wyraźnego oświadczenia woli, albo w sposób dorozumiany (per facta concludentia) takie dorozumiane zawarcie umowy o pracę istnieje zwykle wówczas, gdy zakład pracy dopuszcza pracownika do wykonywania pracy i płaci mu wynagrodzenie
Skład orzekający
Barbara Gebel
przewodniczący sprawozdawca
Joanna Wojciechowska
członek
Kazimierz Maczewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń przedemerytalnych, zwłaszcza w kontekście specyficznych form zatrudnienia (pracownik dochodzący) i wymogu pełnego wymiaru czasu pracy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej grupy byłych pracowników państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej i przepisów obowiązujących w określonym czasie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie dowodów przez organy administracji i jak sądy administracyjne mogą korygować ich błędy, zwłaszcza w kontekście specyficznych form zatrudnienia.
“Czy praca 'na dochodzącego' może dać prawo do świadczenia przedemerytalnego? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Sz 301/06 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2006-07-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-03-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Barbara Gebel /przewodniczący sprawozdawca/ Joanna Wojciechowska Kazimierz Maczewski Symbol z opisem 6332 Należności przedemerytalne Hasła tematyczne Zatrudnienie Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2004 nr 99 poz 1001 Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy Dz.U. 2001 nr 6 poz 56 Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel /spr./ Sędziowie: Asesor WSA Kazimierz Maczewski Asesor WSA Joanna Wojciechowska Protokolant Joanna Białas - Gołąb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2006 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego I. u c h y l a zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...]nr [...], II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] r. numer [...] Starosta orzekł o odmowie przyznania A. R. świadczenia przedemerytalnego. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie, wskazując w nim, iż posiada odpowiedni wiek oraz staż pracy aby otrzymać prawo do świadczenia przedemerytalnego. Wniosła o zaliczenie okresu pracy jako pracownik dochodzący i przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego. Do odwołania strona dołączyła ponownie kserokopię zaświadczenia z [...] z dnia [...] r. Wojewoda rozpatrując odwołanie ustalił, podobnie jak organ I instancji, iż A. R. dokonała rejestracji w urzędzie pracy w dniu [...] r. i uzyskała status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. W dniu [...] r. strona złożyła wniosek o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego wskazując, iż spełnia warunki do jego przyznania określone w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Zaskarżoną decyzją organ I instancji odmówił przyznania stronie prawa do świadczenia przedemerytalnego na podstawie art. 150b ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Powołany przepis stanowi, iż pracownikowi byłego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej przysługuje świadczenie przedemerytalne, jeżeli w okresie od dnia 1 stycznia 2002 r. do dnia 31 lipca 2004 r. spełniał warunki określone w art. 37k ust. 9 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 1 stycznia 2002r., z wyłączeniem wyrazów "w dniu 7 listopada 2001 r." (ust. 1). Prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje za okres od dnia spełnienia warunków do jego nabycia określonych w dniu 1 stycznia 2002 r., nie wcześniej jednak niż od dnia 1 stycznia 2002 r. (ust. 2). Natomiast art. 37k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym na dzień 1 stycznia 2002 r. z wyłączeniem wyrazów "w dniu 7 listopada 2001 r." stanowi, iż pracownikowi byłego państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej przysługuje świadczenie przedemerytalne, jeżeli posiadał status bezrobotnego oraz spełniał następujące warunki: 1) osiągnął wiek - co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna, 2) posiadał okres uprawniający do emerytury - wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, 3) był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej przez okres co najmniej 10 lat, 4) zamieszkiwał w powiecie (gminie) uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym. Z akt sprawy wynika, iż strona posiada odpowiedni wiek oraz okres uprawniający do emerytury, jak również zamieszkiwała w powiecie uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym. Jednakże w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej w pełnym wymiarze czasu pracy strona pracowała w okresie od [...] r. do [...] r. (vide: świadectwo pracy zał. nr [...]), a zatem przez okres [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni, zamiast wymaganych co najmniej 10 lat. W aktach sprawy znajduje się również zaświadczenie wydane przez Agencję Własności Rolnej z dnia [...] r., z którego wynika, iż strona była zatrudniona w [...] w latach [...] r. – [...] r. jako pracownik dochodzący; wskazano również osiąganą płacę oraz ilość dni i godzin przepracowanych w danym miesiącu (vide: zał. nr [...]). Powyższe nie stanowi jednak zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, wymaganego przepisem art. 37k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Powyższa decyzja została zaskarżona przez A. R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz uznanie okresu zatrudnienia w [...] w okresie od [...] do [...] r., gdyż z przedłożonego zaświadczenia wynika, iż w tym okresie wykonywała pracę w pełnym wymiarze czasu pracy tj. więcej niż 8 godzin dziennie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji oraz dodając, iż przedłożone zaświadczenie nie stanowi potwierdzenia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, wymaganego przepisem art.37k ust.9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Skarżąca nie przedłożyła żadnej umowy o pracę, a powszechnie wiadomo, iż pracownicy dochodzący nie zawierali z pracodawcą żadnych umów, nie podlegali również ubezpieczeniu społecznemu, a zatem ten okres pracy nie może być liczony do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) Sąd właściwy jest do kontroli działalności administracji publicznej w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Na podstawie art.3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm.) kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje organów administracyjnych. Tak więc uchylenie decyzji administracyjnych przez Sąd następuje w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art.134 § 1 i 135 ww. ustawy). Skargę należało uznać za uzasadnioną. Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji, A. R. spełnia wszystkie określone przepisami ( art.150b ust.1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz.1001 z późn.zm.) i art.37k ust.9 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz.56 z późn.zm.)wymogi do uzyskania świadczenia przedemerytalnego, za wyjątkiem zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej przez okres co najmniej 10 lat. Do spełnienia tego wymogu brakuje jej jednego miesiąca i kilku dni pracy w państwowym gospodarstwie rolnym. Zaświadczenie Agencji Własności Rolnej z dnia [...] r. skarżąca złożyła w Urzędzie Pracy w dniu [...] r. i znajduje się ono w aktach sprawy. Z treści tego zaświadczenia wynika, iż A. R. zatrudniona była w [...] w okresie: [...] r. – [...] r. zaświadczenie podaje liczbę przepracowanych w każdym miesiącu dni i godzin pracy oraz wypłacone w każdym miesiącu wynagrodzenie, a także nagrody z funduszu premiowego w poszczególnych latach. Ponadto z zaświadczenia tego wynika, że składki ZUS odprowadzane były na ogólnych zasadach. W zaskarżonej decyzji organ odnosząc się do przedłożonego zaświadczenia uznał jedynie, iż zatrudnienie to nie stanowi zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy wymaganego przepisem art.37k ust.9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zaś organ I instancji nie ustosunkował się w ogóle do tego dokumentu. Brak dokładnej analizy zaświadczenia i poczynienia ustaleń co do możliwości zakwalifikowania wymienionego w nim zatrudnienia (w całości lub części) jako zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, stanowi naruszenie art. 7, 77 Kpa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 60 Kodeksu cywilnego w związku z art. 300 Kodeksu pracy wola zawarcia umowy o pracę może być wyrażona przez każde zachowanie się osoby, które ujawnia jej wolę nawiązania stosunku pracy w sposób dostateczny, tzn. albo w drodze wyraźnego oświadczenia woli, albo w sposób dorozumiany (per facta concludentia). Do zawarcia umowy o pracę może zatem dojść również poprzez tzw. dopuszczenie pracownika do pracy określonego rodzaju za zgodą i wiedzą podmiotu zatrudniającego. Zdaniem Sądu Najwyższego "takie dorozumiane zawarcie umowy o pracę istnieje zwykle wówczas, gdy zakład pracy dopuszcza pracownika do wykonywania pracy i płaci mu wynagrodzenie (wyr. SN z 31.08.1977 r., I PRN 112/77, niepubl.). To stanowisko podziela niniejszy skład orzekający. Dla stwierdzenia czy zatrudnienie w latach [...] można uznać za "zatrudnienie w pełnym wymiarze czasu pracy" konieczne jest ustalenie czy dni i godziny pracy w jakich faktycznie pracownik świadczył pracę są zgodne z obowiązującym w danym okresie czasem pracy w pełnym wymiarze (art.129 § 1 Kodeksu pracy: " Czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i 46 godzin na tydzień."). W razie wątpliwości na podstawie jakiej umowy praca ta była wykonywana (umowa o pracę czy zlecenie), istnieje możliwość ustalenia powyższego poprzez uzyskanie od ZUS informacji, czy w tym okresie faktycznie skarżąca podlegała ubezpieczeniu społecznemu (osoby świadczące pracę na podstawie umowy zlecenia ubezpieczeniu takiemu nie podlegały w tych latach). Ponownie rozpatrując sprawę organy administracji publicznej winny uzupełnić i ocenić zgromadzony materiał dowodowy zgodnie z zawartymi powyżej wskazówkami. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm.) orzekł, jak w sentencji. Orzeczenie w pkt II wydane zostało w oparciu o art.152 ww. ustawy i rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI