III SA/Łd 119/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2011-11-09
NSAAdministracyjneŚredniawsa
policjadyscyplina służbowaodpowiedzialność dyscyplinarnaprzewinienie dyscyplinarnebezczynnośćterminowośćpostępowanie administracyjnesąd administracyjnyfunkcjonariusz

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił w części orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji dotyczące kary dyscyplinarnej dla funkcjonariusza R. D. za bezczynność, uznając, że w jednym z okresów zarzucana bezczynność była usprawiedliwiona jego grafikiem służby, a w pozostałej części oddalił skargę.

Funkcjonariusz R. D. został obwiniony o przewinienia dyscyplinarne polegające na niewykonywaniu poleceń prokuratora i bezczynności w prowadzonych postępowaniach, co skutkowało przewlekłością. Po orzeczeniu organu I instancji, Komendant Wojewódzki Policji uchylił karę dyscyplinarną, ale utrzymał w mocy uznanie winy. R. D. wniósł skargę do WSA, zarzucając m.in. nadmierne obciążenie pracą i brak możliwości terminowego wykonania obowiązków. Sąd uchylił zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej zarzutu bezczynności w konkretnym okresie, uznając go za nieuzasadniony ze względu na grafik służby funkcjonariusza, a w pozostałej części oddalił skargę, podzielając ustalenia organów co do popełnienia przewinień dyscyplinarnych.

Sprawa dotyczyła skargi funkcjonariusza R. D. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi, które utrzymało w mocy uznanie go winnym zarzucanych czynów dyscyplinarnych, choć uchylono karę nagany. Zarzuty obejmowały niewykonywanie poleceń prokuratora i bezczynność w prowadzonych postępowaniach przygotowawczych, co miało skutkować przewlekłością. R. D. w odwołaniu i skardze argumentował, że jego działania były usprawiedliwione nadmiernym obciążeniem pracą, urlopami, zwolnieniami lekarskimi oraz specyfiką organizacji służby, a także kwestionował sposób prowadzenia postępowania dyscyplinarnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, analizując materiał dowodowy, uznał, że zarzut bezczynności w okresie od [...] do [...] był nieuzasadniony, ponieważ grafik służby R. D. obiektywnie uniemożliwiał mu wykonywanie obowiązków w tym czasie. Sąd uchylił zaskarżone orzeczenie w tej części. Natomiast w pozostałym zakresie Sąd uznał, że zarzuty dotyczące niewykonywania poleceń prokuratora i bezczynności w innych okresach znalazły potwierdzenie w materiale dowodowym, a przewinienia dyscyplinarne zostały popełnione z winy nieumyślnej. Sąd podkreślił, że specyfika służby w policji wymaga prowadzenia wielu spraw równolegle i odpowiedniej organizacji pracy. Oddalono skargę w pozostałej części.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut bezczynności w konkretnym okresie nie był uzasadniony, ponieważ grafik służby funkcjonariusza obiektywnie uniemożliwiał mu wykonywanie obowiązków w tym czasie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że grafik służby funkcjonariusza, przewidujący wiele dni wolnych i dyżurów, obiektywnie uniemożliwiał mu wykonywanie obowiązków w zarzucanym okresie bezczynności, co czyniło ten zarzut bezzasadnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (18)

Główne

u.o.P. art. 132 § 1

Ustawa o Policji

u.o.P. art. 132 § 2

Ustawa o Policji

u.o.P. art. 132 § 3

Ustawa o Policji

u.o.P. art. 132a

Ustawa o Policji

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.o.P. art. 135j § 2

Ustawa o Policji

u.o.P. art. 135e § 1

Ustawa o Policji

u.o.P. art. 135g § 1

Ustawa o Policji

u.o.P. art. 135g § 2

Ustawa o Policji

u.o.P. art. 135p

Ustawa o Policji

u.o.P. art. 135 § 4

Ustawa o Policji

k.p.k. art. 15 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 93 § 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 326 § 3

Kodeks postępowania karnego

p.u.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzut bezczynności w okresie od [...] do [...] był nieuzasadniony ze względu na grafik służby funkcjonariusza, który obiektywnie uniemożliwiał wykonywanie obowiązków.

Odrzucone argumenty

Nadmierne obciążenie pracą i specyfika organizacji służby usprawiedliwiające nieterminowość działań. Niewykonywanie poleceń prokuratora i bezczynność w innych okresach nie stanowiły przewinienia dyscyplinarnego. Wadliwe prowadzenie postępowania dyscyplinarnego (proceduralne uchybienia) miało wpływ na rozstrzygnięcie. Nierównomierne obciążenie pracą w porównaniu do innych funkcjonariuszy.

Godne uwagi sformułowania

Policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. Przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant: ma zamiar jego popełnienia (...) lub nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć. Służba w Policji (...) jest specyficzna i do zadań policjanta należy prowadzenie postępowań, jak również pełnienie dyżurów. Zarzut bezczynności w tym okresie jest usprawiedliwiony. Naruszenie procedury nawet jeżeli miało miejsce stanowi podstawę uchylenia zaskarżonego orzeczenia tylko w przypadku, gdy mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie.

Skład orzekający

Ewa Alberciak

przewodniczący

Małgorzata Łuczyńska

sprawozdawca

Krzysztof Szczygielski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zarzutu bezczynności funkcjonariusza policji w kontekście grafiku służby i organizacji pracy. Ocena wpływu naruszeń proceduralnych na rozstrzygnięcie w postępowaniu dyscyplinarnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy policji i interpretacji przepisów ustawy o Policji oraz procedury administracyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariusza policji, co może być interesujące dla osób związanych z prawem pracy, administracyjnym oraz samych funkcjonariuszy. Kluczowe jest rozstrzygnięcie dotyczące usprawiedliwionej bezczynności w kontekście organizacji służby.

Czy grafik służby policjanta może usprawiedliwić bezczynność? WSA rozstrzyga.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 119/11 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2011-11-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-03-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Małgorzata Łuczyńska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
I OZ 599/11 - Postanowienie NSA z 2011-08-30
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony akt w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
art. 132 ust. 1. 2, 3
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par 1 pkt 1 lit. a,  art. 151, art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Dnia 9 listopada 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2011 roku sprawy ze skargi R. D. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia orzeczenia organu I instancji w części dotyczącej wymierzenia kary dyscyplinarnej i utrzymania w mocy zaskarżonego orzeczenia I instancji w pozostałym zakresie 1) uchyla zaskarżone orzeczenie w części utrzymującej w mocy orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji w Ł. Nr [...] z dnia [...] w zakresie uznania R. D. winnym zarzutu bezczynności w okresie od dnia [...] do dnia [...] opisanego w pkt II orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji w Ł. Nr [...] z dnia [...]; 2) oddala skargę w pozostałej części; 3) orzeka, że zaskarżone orzeczenie w uchylonej części nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.
Uzasadnienie
Orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] Komendant Miejski Policji w Ł. na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (t.j. Dz. U. z 2007r. Nr 43, póz. 277 z poźn. zm.), uznał kom. R. D. winnym popełnienia zarzucanych mu czynów tj. tego, że:
1. będąc wyznaczonym do prowadzenia postępowania przygotowawczego [...], nie wykonał poleceń prokuratora, jako organu uprawnionego do wydawania poleceń policjantom w zakresie nadzorowanych postępowań przygotowawczych, w ten sposób, że nie wykonywał wszystkich czynności zleconych wytycznymi z dnia [...],[...] i [...] prokuratora nadzorującego to postępowanie, w szczególności, pomimo uzyskania od pokrzywdzonej w dniu [...] upoważnienia dla banku zezwalającego na nadesłanie organom procesowym oryginałów dokumentacji bankowej, do dnia 12 lutego 2002 roku nie zwrócił się do "A" o uzyskanie niezbędnej dokumentacji oraz w okresie od 21 stycznia 2010 roku do 11 lutego 2010 roku dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu, co w konsekwencji skutkowało nieuzasadnioną przewlekłością postępowania.
tj. o czyn z art. 132 ust. 1 i 2 oraz ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji w zw. z art. 15 § 1, art. 93 §4 i art. 326 § 3 pkt 1 k.p.k.
2. będąc wyznaczonym do prowadzenia postępowania przygotowawczego [...], nie wykonał poleceń prokuratora, jako organu uprawnionego do wydawania poleceń policjantom w zakresie nadzorowanych postępowań przygotowawczych, w ten sposób, że nie wykonywał wszystkich czynności zleconych wytycznymi prokuratora nadzorującego to postępowanie, w szczególności nie przesłuchał w charakterze pokrzywdzonych wszystkich pracowników wskazanych w zawiadomieniu o przestępstwie w terminie wskazanym w wytycznych z dnia [...] - termin realizacji wytycznych [...] oraz wytycznymi z dnia [...] - termin realizacji wytycznych [...] nadto w okresie od [...] do [...] i od [...] do [...] dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu, co w konsekwencji skutkowało nieuzasadnioną przewlekłością postępowania. tj. o czyn z art. 132 ust. 1 i 2 oraz ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji w zw. z art. 15 § 1, art. 93 § 4 i art. 326 § 3 pkt 1 k.p.k. i wymierzył karę dyscyplinarną "nagany".
Od powyższego orzeczenia R. D. wniósł odwołanie, w którym podnosząc zarzut naruszenia art. 132 ust. 2, 135g ust. 1 i 2, art. 135e ust. 1 oraz art. 135j ust. 2 pkt 6 ustawy o Policji, wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i uniewinnienie od zarzucanych mu czynów. W uzasadnieniu podniósł, iż policjant odpowiada jedynie za zawinione niewykonanie obowiązków, a zatem orzeczenie przełożonego dyscyplinarnego winno nie tylko wskazywać, co policjant rzekomo zrobił źle, ale również winno zostać udowodnione, że czynności mógł wykonać prawidłowo. Odnosząc się do pierwszego z zarzucanych mu czynów wskazał, iż akta z wytycznymi z dnia [...] odebrał w dniu [...] i na ich realizację miał 9 dni wliczając dni wolne od pracy. Spośród wszystkich czynności nie wykonał jedynie przesłuchania pracownika "A", którą to czynność wykonał w dniu [...], a następnie powtórzył w dniu [...]. Wytyczne z dnia [...] z terminem realizacji do dnia [...], które wpłynęły do l KP KMP w Ł. w dniu [...] i dotyczyły konieczności przesłuchania pracownika "B" i powtórnego przesłuchania pracownika "A" a także zwrócenia się do pokrzywdzonej, aby wystąpiła z pismem do banku o wyrażenie zgody na udostępnienie dokumentacji prokuraturze - odebrał po powrocie ze zwolnienia lekarskiego w dniu [...]; wpływ na przewlekłość prowadzonego postępowania miał asesor prokuratury, który zażądał od banku oryginałów dokumentów kredytowych bez uprzedniego wystąpienia do Sądu o zwolnienie z tajemnicy bankowej. Wskazał, iż w dniach [...],[...] realizował czynności zaplanowane w innych sprawach, następnie miał wolny weekend a dniu [...] i [...] pełnił służbę w ramach dyżuru zdarzeniowego, a kolejny dzień to był dzień wolny po służbie nocnej. Dokumentacja bankowa wpłynęła bezpośrednio do prokuratury w dniu [...]. W zakresie drugiego z zarzucanych czynów skarżący podniósł, że wytyczne z dnia [...] określały wszystkie czynności do wykonania łącznie ze sporządzeniem projektu decyzji merytorycznej, jednak czas na ich realizację wynosił niecały miesiąc; Wytyczne natomiast z dnia [...] z terminem realizacji do [...] wpłynęły podczas urlopu wypoczynkowego i zostały przydzielone innemu funkcjonariuszowi, który miał je do swojej dyspozycji do dnia [...], w związku z powyższym na ich realizację skarżący miał zaledwie 5 dni, w tym 2 dni wolne od służby.
Skarżący wyjaśnił, że w ocenianym okresie pomiędzy [...] a [...] było wiele dni wolnych od służby, dni [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] były dla niego dniami wolnymi od służby, zaś [...] i [...] pełnił 12 godzinny dyżur dochodzeniowo - śledczy i nie był w tym czasie w stanie wykonać czynności w powierzonych postępowaniach. Pomimo odbioru sprawy nie wysłał wezwań do świadków, gdyż w okresie od [...] do [...] przebywał na zwolnieniu lekarskim. Po powrocie zaś do służby dalszych czynności nie planował wobec przewidywanego w okresie od [...] do [...] urlopu wypoczynkowego. Wskazał, iż w raporcie z dnia [...] skierowanym do Komendanta l KP KMP w Ł. prosił o przełożenie zaplanowanego urlopu wypoczynkowego i informował, iż nie jest w stanie dotrzymać terminów procesowych z uwagi na znaczną ilość przydzielonych postępowań. W dniu [...] przydzielono mu realizację pomocy prawnej dla Prokuratury Apelacyjnej w R. czynności te realizował w dniach [...] - [...].
W okresie od dnia [...] do dnia [...] na mocy decyzji nr [...] KWP w [...]. został powołany w skład grupy do przeprowadzenia kompleksowych działań zmierzających do wydania lub likwidacji niepodjętych depozytów w postaci samochodów znajdujących się na Parkingu Depozytowym Gospodarstwa Pomocniczego KWP w [...] i obowiązki te realizował do dnia [...].
W zakresie bezczynności wskazał, iż na jego zlecenie nadesłane zostały dokumenty w postaci wypisu z ewidencji przedsiębiorców z Referatu Handlu i Usług UM [...]z dnia [...], informacja meldunkowa z dnia [...] oraz materiały uzyskane w ramach pomocy prawnej w KP J. i KP A. w dniu [...].
Polemizując z wyliczeniami organu dotyczącymi liczby przydzielonych spraw poszczególnym funkcjonariuszom oraz ich stopnia skomplikowania, podniósł, iż nie było równomiernego obciążenia pracą.
Skarżący zarzucił organowi nieuwzględnienie jego wniosków dowodowych oraz brak odniesienia się do raportu z dnia [...] o przesunięcie zaplanowanego urlopu wypoczynkowego.
Wskazał, iż uchybienia, jakich się dopuścił nie były zamierzone, nie były podyktowane złą wolą lub lekkomyślnością. Wszystkie z postępowań przygotowawczych objętych zarzutami postępowania dyscyplinarnego zostały zakończone, a jego zaniedbania nie przyczyniły się do wypaczenia kierunku spraw. Wymierzona kara dyscyplinarna jest w ocenie skarżącego zbyt surowa. Wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i uniewinnienie od stawianych zarzutów lub wyłącznie przełożonego dyscyplinarnego i rzecznika dyscyplinarnego od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym.
Orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] uchylił zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej wymierzonej kary dyscyplinarnej i w tym zakresie odstąpił od ukarania, w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżone orzeczenie w mocy. W uzasadnieniu orzeczenia organ policji podniósł, że zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji - policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów (art. 132 ust. 2 ustawy). Naruszeniem dyscypliny służbowej jest więc w szczególności: zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy (art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy). Stosownie do treści art. 132a ustawy o Policji - przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant: ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi (wina umyślna) lub nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał (wina nieumyślna - lekkomyślność) albo mógł i powinien przewidzieć (wina nieumyślna - niedbalstwo). Zgodnie natomiast z art. 15 § 1 k.p.k., Policja i inne organy w zakresie postępowania karnego wykonują polecenia sądu i prokuratora oraz prowadzą pod nadzorem prokuratora, w granicach określonych w ustawie, dochodzenie, a nadto powierzone im przez prokuratora śledztwo lub prowadzone przez niego dochodzenie w całości albo w określonym zakresie, jak również poszczególne czynności śledztwa lub dochodzenia. W myśl natomiast art. 93 § 4 k.p.k. w wypadkach określonych w ustawie sąd oraz prokurator wydają polecenia Policji lub innym organom. Z tytułu sprawowanego nadzoru prokurator może w szczególności: zaznajamiać się z zamierzeniami prowadzącego postępowanie, wskazywać kierunki postępowania oraz wydawać, co do tego zarządzenia (art. 326 § 3 pkt 1 k.p.k.)
Bezspornym w niniejszej sprawie pozostaje fakt, iż skarżący prowadząc postępowania przygotowawcze [...] oraz [...] nie wykonał wszystkich poleceń prokuratora nadzorującego wymienione postępowania przygotowawcze w zakreślonych wytycznych lub też realizował je ze znacznym opóźnieniem w stosunku do terminów zakreślonych przez Prokuraturę, co skutkowało przewlekłością prowadzonych postępowań. Kwestią sporną pozostaje natomiast, czy skarżący miał możliwość wykonania czynności zleconych wytycznymi w terminie zakreślonym przez prokuraturę. W dniu [...] kom. R. D. skierował bowiem do Komendanta l Komisariatu Policji w Ł. raport o przesunięcie terminu urlopu wypoczynkowego z uwagi na duże obciążenie pracą i ilość przydzielonych spraw do realizacji. Z ilościowego zestawienia postępowań przydzielonych do prowadzenia skarżącemu w okresie od października 2009 do marca 20010 zawartych w notatce asp. szt. K. J. - Zastępcy Naczelnika Wydziału Dochodzeniowe Śledczego l KP KMP w Ł. (K-25) wynika, iż liczba postępowań przydzielonych w miesiącach luty, marzec była mniejsza niż styczniu 2010 roku. Ogólna zaś liczba postępowań przygotowawczych w okresie styczeń - marzec 2010 roku powierzonych skarżącemu wyniosła 33. Ocena natomiast bezpośredniego przełożonego kom. M. A. -Kierownika l Referatu Wydziału Dochodzeniowe Śledczego l KP KMP w Ł. (K - 72) nie wskazuje, aby obwiniony był obciążony obowiązkami służbowymi w stopniu większym od pozostałych funkcjonariuszy referatu. W pisemnych wyjaśnieniach (K - 86) skarżący sam wskazuje, iż od początku roku do [...] przydzielono mu 37 nowych postępowań. Ponadto w ocenie organu należało wziąć pod uwagę, że czynności zlecane wytycznymi prokuratora wskazanymi w zarzutach nie były czynnościami o dużym stopniu skomplikowania czy też pracochłonności, a oficer Policji na stanowisku specjalisty z siedmioletnim stażem służby w pionie dochodzeniowo - śledczym nie powinien mieć problemu z ich terminowym wykonaniem w czasie służby określonym miesięczny grafikiem służby. Podzielając stanowisko organu I instancji w kwestii naruszenia przez skarżącego dyscypliny służbowej z winy nieumyślnej, Komendant Wojewódzki Policji podniósł, iż wskazane w treści zarzutów postępowania przygotowawcze zostały zakończone a zaniechania skarżącego nie miały wpływu na sposób ich zakończenia.
Komendant Wojewódzki Policji stwierdził, iż przebieg służby skarżącego, a w szczególności pozytywna opinia służbowa za okres od 1 lipca 2007 roku do 24 września 2010 roku, pozwala na przyjęcie, iż uznanie winnym zarzucanych czynów i jednocześnie odstąpienie od ukarania wpłynie w wystarczającym stopniu mobilizująco i pozwoli na osiągnięcie efektu dyscyplinującego.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi R. D. wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz poprzedzającego go orzeczenia organu I instancji. W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił naruszenie art. 132 ust. 2, 135g ust. 1 i 2, art. 135e ust. 1 oraz art. 135j ust. 2 pkt 6 i art. 135 p ustawy o Policji. Przedstawiając obszernie jeszcze raz cały przebieg prowadzonych postępowań przygotowawczych i przyczyny zaistniałych uchybień i przewlekłości wskazał, iż uchybienia jakich się dopuścił były niezamierzone, nie były spowodowane złą wolą, czy lekkomyślnością. W ocenie skarżącego przeprowadzone postępowanie miało na celu jedynie ukaranie policjanta, a nie wszechstronne wyjaśnienie obrazu sytuacji i ustalenie, czy obwiniony ponosi istotnie winę za nieterminowe prowadzenie postępowań. Organy nie uwzględniły ani obciążenia skarżącego pracą w ocenianym okresie, ani złożoności i charakteru postępowań, które prowadził, a dowodem na to, że skarżący interweniował w tej sprawie jest jego raport z dnia [...]. Fakt, iż organy nie odniosły się do tego raportu skarżący poczytuje za uchybienie w prowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym w zakresie gromadzenia materiału dowodowego. Prowadząc postępowanie organ z naruszeniem przepisów dotyczących wezwań i doręczeń informował go o czynnościach procesowych i doręczał korespondencję. Najczęściej wzywany był telefonicznie i tuż przed terminem. Skarżący zarzucił wadliwe sporządzanie dokumentów postępowania dyscyplinarnego niezgodnie z wzorami określonymi w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 listopada 2003 r. w sprawie szczegółowego trybu wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów. Również dwukrotne zawieszenie postępowania dyscyplinarnego było bezpodstawne. Orzeczenia dyscyplinarne nie spełniają wymogów określonych w art. 132j ust. 2 pkt 6, bowiem nie zawierają ani uzasadnienia faktycznego ani prawnego.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w [...] wniósł o jej odrzucenie z uwagi na jej wniesienie z uchybieniem terminu. Z ostrożności procesowej zaś, w razie gdyby Sąd uznał zachowanie terminu, o oddalenie skargi. Sprawa terminowości wniesienia skargi była przedmiotem odrębnego postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem NSA z dnia [...] potwierdzającym stanowisko WSA w Łodzi o zachowaniu przez R. D. terminu do wniesienia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest tylko pod względem zgodności z prawem.
Dokonując kontroli zaskarżonego aktu, Sąd w pierwszej kolejności bada, czy stan faktyczny sprawy przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia został ustalony prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi przepisami i czy przeprowadzone postępowanie dyscyplinarne było niewadliwe, a następnie czy do tak ustalonego stanu faktycznego organy orzekające zastosowały właściwe przepisy.
Podstawę prawną zaskarżonego orzeczenia stanowią przepisy Rozdziału 10 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) regulujące odpowiedzialność dyscyplinarną i karną policjantów.
Zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji - policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów (art. 132 ust. 2 ustawy).
Art. 132 ust. 3 powołanej ustawy wylicza natomiast przykłady naruszenia dyscypliny służbowej, stanowiąc, że naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności: zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy (pkt2),
W świetle postanowień art. 132 a ustawy o Policji, przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant: 1) ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi; 2) nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć. W obu opisanych w powyższym przepisie przypadkach, ukaranie funkcjonariusza jest uzasadnione, jeżeli przemawiają za tym okoliczności sprawy należycie wykazane w uzasadnieniu orzeczenia dyscyplinarnego. Przy tym na możliwość ukarania nie ma wpływu charakter zawinienia, tj. jego umyślność, czy też nieumyślność. Okoliczności te mogą mieć wpływ na ewentualne odstąpienie od ukarania lub formę ukarania.
R. D. w prowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym był obwiniony o to, że
1/ będąc wyznaczonym do prowadzenia postępowania przygotowawczego [...], nie wykonał poleceń prokuratora, jako organu uprawnionego do wydawania poleceń policjantom w zakresie nadzorowanych postępowań przygotowawczych, w ten sposób, że nie wykonywał wszystkich czynności zleconych wytycznymi z dnia [...],[...] i [...] prokuratora nadzorującego to postępowanie, w szczególności, pomimo uzyskania od pokrzywdzonej w dniu [...] upoważnienia dla banku zezwalającego na nadesłanie organom procesowym oryginałów dokumentacji bankowej, do dnia [...] nie zwrócił się do "A" o uzyskanie niezbędnej dokumentacji oraz w okresie od [...] do [...] dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu, co w konsekwencji skutkowało nieuzasadnioną przewlekłością postępowania, tj. o czyn z art. 132 ust. 1 i 2 oraz ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji w zw. z art. 15 § 1, art. 93 §4 i art. 326 § 3 pkt 1 k.p.k. oraz
2/ będąc wyznaczonym do prowadzenia postępowania przygotowawczego [...], nie wykonał poleceń prokuratora, jako organu uprawnionego do wydawania poleceń policjantom w zakresie nadzorowanych postępowań przygotowawczych, w ten sposób, że nie wykonywał wszystkich czynności zleconych
wytycznymi prokuratora nadzorującego to postępowanie, w szczególności
nie przesłuchał w charakterze pokrzywdzonych wszystkich pracowników wskazanych w zawiadomieniu o przestępstwie w terminie wskazanych wytycznymi z dnia 18 grudnia 2009 roku - termin realizacji wytycznych 20 stycznia 2010 roku oraz wytycznymi z dnia 9 marca 2010 roku - termin realizacji wytycznych 30 marca 2010
roku nadto w okresie od 23 grudnia 2009 roku do 11 stycznia 2010 roku i od 22 stycznia 2010 roku do 5 marca 2010 roku dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu, co w konsekwencji skutkowało nieuzasadnioną przewlekłością postępowania. tj. o czyn z art. 132 ust. 1 i 2 oraz ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji w zw. z art. 15 § 1, art. 93 § 4 i art. 326 § 3 pkt 1 k.p.k.
Zgodnie z art. 15 § 1 k.p.k., Policja i inne organy w zakresie postępowania karnego wykonują polecenia sądu i prokuratora oraz prowadzą pod nadzorem prokuratora, śledztwo lub dochodzenie w granicach określonych w ustawie. W myśl natomiast art. 93 § 4 k.p.k. w wypadkach określonych w ustawie sąd oraz prokurator wydają polecenia Policji lub innym organom. Z tytułu sprawowanego nadzoru prokurator może w szczególności: zaznajamiać się z zamierzeniami prowadzącego postępowanie, wskazywać kierunki postępowania oraz wydawać, co do tego zarządzenia (art. 326 § 3 pkt 1 k.p.k.)
Przełożony dyscyplinarny, w oparciu o zebrany materiał dowodowy w sprawie, uznał, że skarżący w sposób zawiniony naruszył obowiązujące przepisy prawa i wymierzył mu karę dyscyplinarną "nagany". Komendant Wojewódzki Policji w [...] po rozpoznaniu odwołania skarżącego uchylił zaś zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej wymierzenia kary dyscyplinarnej i w tym zakresie odstąpił od ukarania w pozostałym zakresie zaskarżone orzeczenie utrzymał w mocy.
W ramach przeprowadzonej kontroli zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego Sąd doszedł do wniosku, że stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy, zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego jak i z zasadami szczegółowymi regulującymi przebieg postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów.
Na wstępie rozważań godzi się podnieść, że jak wynika z treści skargi R. D. nie kwestionuje w zasadzie ustalonych faktów, co do niewykonania przez niego wytycznych, tych, wskazanych w szczególności w pkt I i II orzeczenia dyscyplinarnego. Istota sporu sprowadza się natomiast do ustalenia, czy skarżący dopuścił się zarzucanych mu czynów w sposób zawiniony. R. D. wskazując bowiem na nadmierne obciążenie go pracą w ocenianym okresie, wykazuje, że nie miał obiektywnej możliwości terminowego wykonania swoich obowiązków i żąda uniewinnienia go od postawionych mu zarzutów.
W ocenie Sądu należało rozważyć, czy w świetle ustalonego stanu faktycznego oraz obowiązujących przepisów istniała podstawa sformułowania wobec skarżącego wszystkich postawionych mu zarzutów naruszenia dyscypliny służbowej niedopełnienia obowiązków służbowych. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie doprowadziła Sąd do uwzględnienia zarzutu skarżącego nieusprawiedliwionego obwinienia go o bezczynność w okresie od dnia [...] do dnia [...] w sprawie [...]. Sąd doszedł do takiego wniosku na podstawie załączonych do akt sprawy grafików służby R. D. oraz listy obecności we wskazanym okresie. Z dokumentacji tej jednoznacznie wynika, że dni [...],[...],[...],[...],[...],[...], i [...] były dla skarżącego dniami wolnymi od pracy, zaś w dniach [...] i [...] skarżący pełnił 12-godzinny dyżur. W ocenie Sądu oczywiście co do zasady należy zgodzić się z argumentacją organów że służba w Policji, w takiej komórce w jakiej zatrudniony jest skarżący tj. Wydziale Dochodzeniowo – Śledczym jest specyficzna i do zadań policjanta należy prowadzenie postępowań, jak również pełnienie dyżurów to jednak ustalony we wskazanym okresie grafik służb skarżącego w sposób obiektywny uniemożliwiał mu wykonywanie obowiązków służbowych, a co za tym idzie bezpodstawny jest więc zarzut bezczynności w tym okresie. Skoro przełożeni decydują się na taką organizację pracy funkcjonariusza, która na 10 pierwszych dni stycznia przewiduje 7 dni wolnych od pracy oraz 2 dwunastogodzinne dyżury, to nie można w tym samym czasie postawić skarżącemu zarzutu bezczynności w prowadzeniu postępowania przygotowawczego [...]. Dostrzegając więc bezzasadność tego zarzutu Sąd uchylił zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne w tej części na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sąd nie ma natomiast wątpliwości, że pozostałe postawione zarzuty znajdują uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym i obowiązujących przepisach.
W rozpoznawanej sprawie czyn, którego dopuścił się skarżący wyczerpuje dyspozycję art. 132 § 3 pkt 2 ustawy, który naruszeniem dyscypliny służbowej określa zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy. Należy podkreślić, że katalog naruszeń wymieniony w art. 132 ust. 3 ustawy o Policji nie jest katalogiem wyczerpującym, na co wskazuje użycie w tym przepisie stwierdzenia "w szczególności". Oznacza to, że naruszeniem dyscypliny służbowej może być również bezczynność rozumiana jako niewykonywanie obowiązków w terminie i nie jest to wyimaginowany czyn, jak twierdzi skarżący. Materiał dowodowy zebrany w aktach sprawy wskazuje na popełnienie przez skarżącego zarzucanych mu czynów. Sąd wnikliwie przeanalizował całość materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu dyscyplinarnym i nie stwierdził zasadniczych uchybień w zakresie zbierania dowodów, ani też nie dopatrzył się błędów w ustaleniach faktycznych. Godzi się w tym miejscu podkreślić, że w ocenianym okresie skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim w dniach od [...] do [...] i na urlopie wypoczynkowym w dniach od dnia [...] do dnia [...].
Bezspornym jest, że zarzut postawiony w pkt I orzeczenia polegający na niezwróceniu się do "A" o uzyskanie niezbędnej dokumentacji do dnia [...] pomimo posiadania od dnia [...] upoważnienia pokrzywdzonej zezwalającego bankowi na nadesłanie organom procesowym oryginałów dokumentacji bankowej znajduje pełne uzasadnienie w aktach sprawy. W dniu [...] skarżący wysłał fax do "A" zawierający zgodę pokrzywdzonej, zaś przedmiotową zgodę uzyskał [...]. Również na rozprawie w dniu [...] skarżący przyznał, że nie było przeszkód, aby w tym okresie przesłał zgodę pokrzywdzonej do banku. Tym samym zarzut bezczynności w tym okresie jest usprawiedliwiony.
Również zarzut wynikający z pkt II orzeczenia nieprzesłuchania w charakterze pokrzywdzonych wszystkich pracowników wskazanych w zawiadomieniu o przestępstwie w terminie wskazanym wytycznymi prokuratora obejmującymi okres realizacji do dnia [...], a następnie przedłużony do dnia [...] znajduje uzasadnienie w materiale dowodowym. Z akt sprawy wynika bowiem, że wezwania dla świadków celem ich przesłuchania skarżący wysłał dopiero w dniu [...] wyznaczając termin przesłuchania na dzień [...]. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] skarżący wszczął postępowanie w przedmiotowej sprawie, wysłał telefonogramy do KP w A. i KP w J., wysłał pismo do Referatu Handlu i Usług UM [...] Ł. – G. , wysłał wezwanie do "B" z terminem stawiennictwa na [...]. Od dnia [...] do dnia [...] przebywał na urlopie. Następną czynnością w tej sprawie było wysłanie w dniu [...] akt do Prokuratury z wnioskiem o przedłużenie okresu dochodzenia oraz wezwanie świadka B. G. na dzień [...]. Zgromadzony materiał dowodowy potwierdza więc, że w okresie od dnia [...] do dnia [...] R. D. nie wykonał żadnej czynności zleconej przez prokuratora w sprawie [...], co czyni zarzut bezczynności w tym okresie w pełni uzasadnionym. Sąd nie podziela bowiem stanowiska skarżącego, że sam wpływ do Komisariatu w tym okresie dokumentów otrzymanych w wyniku wcześniejszych działań skarżącego, tj. wpływ wypisu z ewidencji przedsiębiorców z Referatu Handlu i Usług UM [...] Ł. – G. z dnia [...], informacji meldunkowej dotyczącej B. G. z dnia [...] oraz wpływ materiałów uzyskanych w drodze pomocy prawnej z KP J. i KP A. z dnia [...], podważa zarzut bezczynności we wskazanym okresie.
Polemika skarżącego z ustaleniami organu, polegająca na wykazywaniu, że we wskazanym okresie wykonywał on inne czynności zlecone mu przez przełożonych nie usprawiedliwia niepodejmowania żadnych czynności w badanej sprawie. Jak podniesiono bowiem wyżej na tym polega specyfika służby skarżącego, która wymaga prowadzenia równolegle różnych spraw i podejmowania określonych czynności. Sąd zwraca przy tym uwagę, że nie wszystkie czynności są w równym stopniu pracochłonne i czasochłonne. Do funkcjonariusza należy zaś taka organizacja pracy, która zapewni płynność tych czynności z zachowaniem terminowości ich wykonywania. W tym miejscu Sąd pragnie podkreślić, że jak wynika z Karty Opisu Stanowiska Pracy R. D. ( karta 12 akt administracyjnych) w punkcie 10 dotyczącym zakresu odpowiedzialności zapisano, że funkcjonariusz odpowiada za terminowe i zgodne z obowiązującymi przepisami wykonywanie czynności dochodzeniowo-śledczych.
Nie może w opinii Sądu usprawiedliwiać skarżącego okoliczność, sygnalizowania przełożonym w raporcie z dnia [...] nadmiernego obciążenia pracą, skutkującego nieterminowością wykonywania poleceń służbowych. Z akt sprawy wynika bowiem i zostało to stwierdzone i przyznane przez samego skarżącego w piśmie z dnia [...] (karta 31 akt administracyjnych),że "z tego co jest mi wiadome, w roku bieżącym , wszyscy funkcjonariusze z mojego referatu złożyli raporty o zbyt dużym obłożeniu pracą i dlatego podczas nieobecności jednego z funkcjonariuszy spowodowanej urlopem lub zwolnieniem, inni go nie zastępują, a jeśli nawet sprawa jest na nich zapisana to jest to czystą formalnością". Oznacza to, że sytuacja skarżącego w zakresie obciążenia pracą nie była wyjątkowa i nie wynikała z nieusprawiedliwionego przydzielania skarżącemu zadań służbowych częściej aniżeli innym funkcjonariuszom. Również zarzut nierównomiernego obłożenia praca poszczególnych funkcjonariuszy – kolegów skarżącego nie znajduje uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym. Niewielkie różnice pomiędzy danymi wskazanymi przez skarżącego, a ustalonymi w trakcie postępowania dyscyplinarnego przez przełożonych , co zostało wskazane w uzasadnieniu decyzji organów nie stanowią uchybienia skutkującego zasadnością tego zarzutu. Sprawy prowadzone przez funkcjonariuszy tego Wydziału z zasady są poważne, problematyczne, wielowątkowe i czasochłonne. Generalnie stopień trudności i czasochłonności postępowań przydzielanych skarżącemu nie jest kwestionowany przez przełożonych, którzy podkreślają, że skarżący jest "osobą zapracowaną, którą obciążał również szereg innych zadań służbowych, nie było to jednak obciążenie większe niż innych funkcjonariuszy pełniących służbę w tym pionie służbowym". Fakt, iż w ocenianym okresie niektórzy funkcjonariusze prowadzili postępowania o mniejszym stopniu skomplikowania nie oznacza, że w ciągu całego roku sytuacja ta nie ulegnie wyrównaniu. W tym miejscu godzi się również podnieść, że zarzuty w toczącym się postępowaniu dyscyplinarnym dotyczą niewykonania takich czynność, których stopień trudności i czasochłonności nie wymagał od skarżącego specjalnego wysiłku intelektualnego i dużej ilości czasu na ich wykonanie.
Nieuzasadniony jest również zarzut skarżącego bezpodstawnego zawieszania postępowania dyscyplinarnego. Zdaniem skarżącego te bezprawne działania organu miały wpływ na okres prowadzenia czynności dowodowych jak i okres przedawnienia karalności wskazany w art. 135 ust. 4 ustawy o Policji, albowiem w dacie wydania skarżonego orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji nr [...] minął rok czasu od daty popełnienia zarzucanych skarżącemu czynów.
Wobec powyższego należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 135 ust. 4 kary dyscyplinarnej nie można wymierzyć po upływie roku od dnia popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. Zawieszenie postępowania dyscyplinarnego wstrzymuje bieg tego terminu.
Analiza treści tego przepisu wskazuje, że okres "roku" o jakim mowa w ust. 4 tego przepisu dotyczy wydania orzeczenia dyscyplinarnego przez organ I instancji, chyba, że organ II instancji wymierza karę dyscyplinarną, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Godzi się przypomnieć, że Komendant Wojewódzki Policji uchylił orzeczenie organu I instancji w zakresie wymierzenia kary i odstąpił od ukarania skarżącego. Wobec powyższego wydanie orzeczenia przez Komendanta Miejskiego Policji w dniu [...] nie narusza art. 135 ust. 4 ustawy.
Ustosunkowując się do zarzutów nieprawidłowego prowadzenia postępowania w zakresie wezwań i doręczeń oraz stosowania wydawanych w toku postępowania postanowień niezgodnych z wzorami określonymi w rozporządzeniu Ministra Spraw wewnętrznych i Administracji z dnia 18 listopada 2003 r. w sprawie szczegółowego trybu wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów, Sąd stwierdza, że naruszenie procedury nawet jeżeli miało miejsce stanowi podstawę uchylenia zaskarżonego orzeczenia tylko w przypadku, gdy mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie. W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się takiego skutku, tym bardziej, że skarżący był obecny podczas wszystkich czynności procesowych, w których jego udział był konieczny, składał wnioski dowodowe, które zostały rozpoznane włącznie ze składanymi środkami odwoławczymi.
Sąd oddalając więc skargę w pozostałej części uznał, że postępowanie dyscyplinarne przeprowadzone zostało z zachowaniem wymogów formalnych, określonych w ustawie o Policji. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy został zebrany prawidłowo, ocena tegoż materiału nie była dowolna, zaś wnioski zostały wyciągnięte logicznie. Organ drugiej instancji uwzględniając więc stopień zawinienia, dotychczasowy przebieg służby oraz właściwości i warunki osobiste policjanta odstąpił od ukarania. Wobec powyższego, mimo, że Sąd dostrzega pewne mankamenty szczególnie uzasadnienia faktycznego orzeczenia organu II instancji, doszedł do przekonania, że powyższa wada nie kwalifikuje go do wyeliminowania z obrotu prawnego tylko z tego powodu. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, należało stwierdzić, że przy wydaniu zaskarżonego orzeczenia w części nieuchylonej nie naruszono przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Sąd doszedł do przekonania, że uznanie skarżącego winnym zarzucanych mu czynów znajduje odzwierciedlenie w materiale dowodowym dokumentującym zarówno obciążenie pracą R. D. z uwzględnieniem pracochłonności czynności jakie skarżący miał wykonać, w kontekście możliwości ich wykonania w czasie określonym grafikami służb.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , orzekł jak w pkt 2 sentencji. O wstrzymaniu zaskarżonej decyzji orzeczono stosownie do art. 152 w/w ustawy.
b.a.
.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI