II SA/Sz 3/24

II SA/Sz 3/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-05-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Świerzko-Bukowska /sprawozdawca/
Katarzyna Sokołowska
Marzena Iwankiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 2539/24 - Wyrok NSA z 2025-09-01
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151, art. 3 par. 1 i par. 2 pkt 1,
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 471
art. 27 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw
Dz.U. 2023 poz 682
art. 54 ust. 1, art. 29 ust. 1 pkt 1a i pkt 19a, art. 55, art. 57, art. 34 ust. 6 pkt 1, art. 56
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 maja 2024 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 30 października 2023 r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zawiadomienia o zakończeniu budowy oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 30 października 2023 r., nr WOA.7721.88.2023.RK Zachodniopomorski Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie (dalej: "organ II instancji", "ZWINB w Szczecinie"), po rozpatrzeniu odwołania M. M., utrzymał w mocy decyzję nr 23/2023 z dnia 25 maja 2023 r., znak: NB.7740.292.2022 Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. (dalej: "organ I instancji", "PINB w W."), który zgłosił sprzeciw do złożonego przez M. M. zawiadomienia o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w m. C., ul. [...], na terenie działki oznaczonej numerem geodezyjnym [...], obręb ewidencyjny nr [...], jednostka ewidencyjna C. , zrealizowanego na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. nr GP 7351/157/98 z dnia 21 maja 1998 r.
Jak wynika z uzasadnienia decyzji organów obu instancji oraz akt administracyjnych, po analizie złożonego w dniu 27 kwietnia 2023 r. zawiadomienia, PINB w W., w dniu 5 maja 2023 r., na podstawie art. 57 ust. 4 P.b. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 682 ze zm., dalej: "P.b."), wydał postanowienie nr 40/2023 znak: NB.7740.292.2022 i nałożył na inwestora, tj. M. M. obowiązek uzupełnienia i wyjaśnienia złożonego zawiadomienia o zakończeniu budowy w następujący sposób:
1. Wyjaśnić zmiany w stosunku do zatwierdzonego projektu w zakresie projektu zagospodarowania - z porównania projektu zagospodarowania i inwentaryzacji geodezyjnej wynikają różnice w rzucie budynku (obiekt ma inne wymiary tj. z projektu wynika, że szerokość budynku to 9,01 m natomiast z inwentaryzacji 10 m, taras zlokalizowany jest w innej części domu niż na projekcie, część budynku od strony frontowej wchodzi na działkę nr [...], obrys budynku różni się od projektu zagospodarowania terenu) - zgodnie z art. 57 ust. 2 P.b. w razie zmian nieodstępujących w sposób istotny od zatwierdzonego projektu lub warunków pozwolenia na budowę, dokonanych podczas wykonywania robót, do zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1, należy dołączyć kopie rysunków wchodzących w skład zatwierdzonego projektu budowlanego, z naniesionymi zmianami, a w razie potrzeby także uzupełniający opis. W takim przypadku oświadczenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a, powinno być potwierdzone przez projektanta i inspektora nadzoru inwestorskiego, jeżeli został ustanowiony.
2. Wyjaśnić badania instalacji elektrycznej - z zapisów dziennika budowy wynika, że pomiary instalacji elektrycznych wykonano przed wykonaniem instalacji (w dniu 27 czerwca 2000 r. zapis o wykonaniu instalacji elektrycznej na parterze i piwnicy, w dniu 25 maja 2002 r. zapis o wykonaniu instalacji elektrycznej na poddaszu, wpis o zakończeniu osprzętu elektrycznego jest z dnia 30 kwietnia 2021 r. natomiast protokół z pomiarów sporządzono 14 marca 2000 r.),
3. Badanie instalacji elektrycznej oraz uprawnienia osoby wykonującej ww. badania zgodnie z art. 57 ust. 1 pkt 4 P.b. (w zakresie działania wyłączników różnicowo-prądowych) - przedłożone badania instalacji elektrycznej dotyczą pomiarów rezystancji izolacji i działania ochrony przeciwporażeniowej,
4. Uzupełnić oświadczenie kierownika budowy o wskaźniki powierzchniowe – zgodnie z art. 57 ust. 1a P.b.
W piśmie z dnia 15 maja 2023 r. M. M. wskazała, że osobiście sprawdziła szerokość budynku i ściana zewnętrzna od strony ulicy i ogrodu posiada wymiar 9,16 m w poziomie parteru oraz 9,10 m w poziomie piwnic. Różnica 15 cm do projektu budowlanego to wynik docieplenia ścian zewnętrznych. Powierzchnia użytkowa mieszkania nie uległa zmianie. Wskazała ponadto, że zapisy dotyczące montażu instalacji elektrycznej w dzienniku budowy dotyczą jej realizacji oraz odnotowywane były przez kierownika budowy. Szczelność instalacji elektrycznej wykonał uprawniony elektryk i dotyczyła ona przewodów elektrycznych przed robotami tynkarskimi bez osprzętu elektrycznego. Po wykonaniu tynków oraz zamontowaniu osprzętu elektrycznego zostało ujęte przez kierownika budowy w dniu 30 kwietnia 2021 r. Badanie instalacji elektrycznej wykonał uprawniony elektryk zgodnie z obowiązującymi przepisami z 2000 r. Ponadto kierownik budowy złożył oświadczenie o zakończeniu budowy budynku zgodnie z projektem budowlanym, które znajduje się w aktach zgłoszenia o zakończeniu budowy - dopisano powierzchnię do złożonego oświadczenia.
Ponadto przy piśmie z dnia 18 maja 2023 r. M. M. przedłożyła w PINB w W.:
1. protokół nr 1/12023 z dnia 16 maja 2023 r. "badania skuteczności ochrony od porażeń prądem elektrycznym przy zastosowaniu wyłącznika przeciwporażeniowego różnicowo-prądowego",
2. protokół nr 1/2023 z dnia 16 maja 2023 r. "badania rezystancji izolacji instalacji elektrycznych",
3. protokół nr 1/2003 z dnia 16 maja 2023 r. "z pomiarów skuteczności ochrony przeciwporażeniowej przed dotykiem pośrednim przez samoczynne wyłączenie zasilania w układzie sieci TN C - s oraz napięciu znamionowym 230/400 V".
Decyzją nr 23/2023 z dnia 25 maja 2023 r., znak: NB.7740.292.2022, wydaną na podstawie art. 54 ust. 1 P.b., PINB w W. zgłosił sprzeciw do zawiadomienia o zakończeniu budowy.
Motywując wydane rozstrzygnięcie PINB w W. wskazał, że z przedłożonych wyjaśnień wynika, że geodeta nieprawidłowo wrysował wyniki inwentaryzacji. Inwestor nie przedłożył prawidłowej inwentaryzacji geodezyjnej. Zgodnie z projektem zagospodarowania terenu i wyjaśnieniami inwestora szerokość budynku to około 9,01 - 9,10 m natomiast zinwentaryzowany budynek ma wymiary większe tj. przy zachowaniu skali około 10,0 m szerokości. W wyjaśnieniach inwestor nie odniósł się do zmiany lokalizacji tarasu, oraz do częściowego posadowienia budynku na działce nr [...] - tj. przekroczenia dopuszczalnej linii zabudowy. Rysunków dotyczących zmian nie dołączono. Inwestor nie wyjaśnił również do końca rozbieżności w datach wykonania instalacji elektrycznej i przeprowadzenia jej pomiarów, ponieważ wyjaśnienie, że pomiary instalacji z dnia 14 marca 2000 r. były wykonane bez osprzętu elektrycznego nie odpowiadają zapisom tego protokołu. W protokole wykonano pomiary ochrony przeciwporażeniowej, gdzie wykonano pomiary poszczególnych gniazd. Z zapisów dziennika budowy wynika, że instalację na poddaszu wykonano 25 maja 2002 r. zaś montaż osprzętu elektrycznego zakończono w dniu 30 kwietnia 2021 r. Organ I instancji wskazał, że nie można wykonać prawidłowo pomiarów instalacji elektrycznej bez zamontowanego osprzętu, w tym gniazd. Konkludując, organ I instancji stwierdził, że przedłożone dokumenty nie wyjaśniają w pełni nieścisłości wykazanych w postanowieniu nr 40/2023 z dnia 5 maja 2023 r. co uniemożliwia pełną ocenę zrealizowanej budowy.
We wniesionym od decyzji PINB w W. odwołaniu M. M. podniosła, że poinformowała, że po osobistym sprawdzeniu ściany zewnętrznej od strony ul. [...] w poziomie parteru posiada ona szerokość 9,16 m. Szerokość tą potwierdził również uprawniony geodeta. Odwołująca podniosła ponadto, że zapisy w dzienniku budowy dotyczące instalacji elektrycznej dotyczą jej realizacji. Załączone w 2000 r. badania elektryczne nie obejmują całego zakresu robót elektrycznych oraz straciły swą ważność nieużytkowanej od 23 lat instalacji, dlatego przedłożyła protokoły badań elektrycznych całej instalacji elektrycznej z 2023 r. Ponadto kierownik budowy w oświadczeniu o zakończeniu budowy przedłożył dane wybudowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, w którym powierzchnia użytkowa została utrzymana z projektu budowlanego. Do odwołania M. M. załączyła oświadczenie uprawnionego geodety, który oświadczył, że szerokość ściany frontowej od strony ul. [...] zinwentaryzowanego budynku mieszkalnego na działce nr [...] w C. wynosi 9,15 m.
Wydając wskazaną na wstępie decyzję ZWINB w Szczecinie w pierwszej kolejności przytoczył treść art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 471, dalej: "ustawa nowelizująca") i wskazał, że w związku z tym, że budowa została zrealizowana na podstawie ostatecznej decyzji pozwolenia na budowę Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia 21 maja 1998 r., znak: GP7351/157/98, w sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy P.b. w brzmieniu obowiązującym do 18 września 2020 r. Następnie organ II instancji przytoczył treść art. 54 ust. 1 P.b., art. 57 ust. 1, ust. 1a, ust. 2, ust. 3, ust. 4 P.b. oraz art. 59 ust. 5 P.b.
W ocenie ZWINB w Szczecinie zasadnie PINB w W. nałożył na M. M. obowiązek uzupełnienia zawiadomienia o zakończeniu budowy o kopie rysunków wchodzących w skład zatwierdzonego projektu budowlanego z naniesionymi zmianami, w razie potrzeby z uzupełniającym opisem. ZWINB w Szczecinie wskazał przy tym, że PINB w W. nieprecyzyjnie sformułował pkt 1 postanowienia, nakładając obowiązek "złożenia wyjaśnień", bowiem inwestor obowiązany jest uzupełnić dokumenty dołączone do zgłoszenia - jeśli są one niekompletne, występują braki lub nieścisłości, nie zaś składać wyjaśnienia. Organ II instancji wskazał jednak, że z treści pkt 1 postanowienia wynika, że inwestor zobowiązany jest usunąć nieścisłości w dokumentach, polegające na tym, że szerokość budynku zaprojektowana to 9,01 m, zaś szerokość budynku zinwentaryzowana to 10,0 m, taras zlokalizowany jest z innej strony budynku niż przewidywał projekt, obrys budynku różni się od obrysu zaprojektowanego, zaś część budynku od strony frontowej wchodzi na działkę nr [...], nie ujętą w projekcie.
W ocenie ZWINB w Szczecinie wskazane przez PINB w W. nieścisłości świadczą o dokonaniu odstąpień od zatwierdzonego projektu budowlanego. Zaś zgodnie z art. 36a ust. 6 P.b. projektant dokonuje kwalifikacji zamierzonego odstąpienia od projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę, a w przypadku uznania, że jest ono nieistotne, dołącza do dokumentacji budowy odpowiednie informacje (rysunek i opis) dotyczące tego odstąpienia.
Zdaniem ZWINB w Szczecinie prawidłowo PINB w W. pouczył stronę, że oświadczenie o którym mowa w art. 57 ust. 1 pkt 2 lit. a P.b., tj. oświadczenie kierownika budowy o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym lub warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami, powinno być potwierdzone przez projektanta. Natomiast w oświadczeniu kierownika budowy z dnia 30 stycznia 2023 r., załączonym do zawiadomienia, wpisano "wskaźniki powierzchniowe", w tym wymaganą zgodnie z art. 57 ust. 1a P.b. powierzchnię użytkową budynku mieszkalnego, jednakże kierownik budowy nie określił sposobu pomiaru.
Ponadto zasadnie nałożono obowiązek przedłożenia protokołu badania instalacji elektrycznej w zakresie działania wyłączników różnicowo- prądowych. Skoro zgodnie z przepisem § 183 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1225) wynika, że w instalacjach elektrycznych należy stosować urządzenia ochronne różnicowoprądowe uzupełniające podstawową ochronę przeciwporażeniową i ochronę przed powstaniem pożaru, powodujące w warunkach uszkodzenia samoczynne wyłączenie zasilania, to należy przedłożyć protokół badania ww. urządzeń ochronnych. Jak wskazał ZWINB w Szczecinie żądany protokół M. M. przedłożyła w dniu 18 maja 2023 r., jednakże nie jest to wystarczające do przyjęcia zawiadomienia o zakończeniu budowy.
Organ II instancji wskazał również, że inwestorka nie była zobowiązana do "wyjaśnień badania instalacji elektrycznej", o których mowa w pkt 2 postanowienia PINB w W., bowiem inwestor obowiązany jest uzupełnić dokumenty dołączone do zgłoszenia, nie zaś składać wyjaśnienia. PINB w W. powinien zatem precyzyjnie wskazać zakres uzupełnień w zakresie badań instalacji elektrycznej jeżeli twierdził, iż są one niekompletne, występują braki lub nieścisłości.
Dodatkowo ZWINB w Szczecinie zwrócił uwagę, że M. M. nie załączyła do zawiadomienia, prawidłowej, wymaganej art. 57 ust. 1 pkt 5 P.b. informacji o zgodności usytuowania obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu lub odstępstwach od tego projektu sporządzone przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia zawodowe w dziedzinie geodezji i kartografii. Organ II instancji wskazał, że nie zastępuje tego informacja geodety uprawnionego dołączona do odwołania dotycząca szerokości ściany frontowej budynku.
Ponadto ZWINB w Szczecinie wskazał, że informacja zamieszczona przez geodetę uprawnionego na mapie inwentaryzacji geodezyjnej, iż: "Obiekty budowlane zostały zrealizowane zgodnie z lokalizacją i projektem zagospodarowania" jest nieścisła, bowiem nie wskazuje decyzji pozwolenia na budowę, którą zatwierdzono przedmiotowy projekt zagospodarowania terenu. Ponadto informacja ta jest błędna, ponieważ z rysunku inwentaryzacji geodezyjnej wynika, że wybudowany budynek mieszkalny nie zachowuje odległości 3 m do 6 m od granicy z działką nr [...], wskazanej w zatwierdzonym projekcie, lecz odległość ta wynosi ok. 5 m od południowego narożnika budynku oraz ok. 2 m od północnego narożnika budynku. Oprócz tego wybudowany budynek mieszkalny nie zachowuje odległości 4 m od granicy z działką nr [...], wskazanej w projekcie pierwotnym, lecz odległość ta wynosi ok. 3 m od strony południowego narożnika budynku oraz ok. 4 m od północnego narożnika tego budynku. Ponadto szerokość budynku na mapie inwentaryzacji geodezyjnej (uwzględniając skalę rysunku 1:500) wynosi nie 9,15 m lecz 10,0 m.
Organ II instancji wskazał, że PINB w [...] nie wezwał M. M. do przedłożenia prawidłowej informacji uprawnionego geodety, uwzględniającej ww. odstępstwa od projektu, jednakże powyższe uchybienie nie wpływa rozstrzygnięcie.
Konkludując ZWINB w Szczecinie stwierdził, że M. M. nie przedłożyła dokumentów, o których mowa w pkt 1 postanowienia PINB w W. nr 40/2023 z dnia 5 maja 2023 r., a zatem nie wypełniła obowiązków, wynikających z art. 57 ust. 4 P.b. Ponadto inwestorka nie dołączyła do zawiadomienia o zakończeniu budowy dokumentu geodezyjnego o treści zgodnej z wymogami z art. 57 ust. 1 pkt 5 P.b.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie złożyła M. M. (dalej: "skarżąca"). Zaskarżonej decyzji zarzuciła niewyjaśnienie istoty sprawy dotyczącej obmiaru budynku mieszkalnego i bezpodstawne, niezgodne ze stanem rzeczywistym przyjęcie przez PINB w W., że szerokość ściany frontowej budynku od ul. [...] wynosi około 10 m, podczas gdy szerokość ta, zgodnie z oświadczeniem wydanym przez geodetę uprawnionego, wynosi 9,15 m. Jak podniosła skarżąca PINB w W. nie podał w jaki sposób dokonał inwentaryzacji tego budynku i przyjął, że szerokość tej ściany ma wymiar około 10 m.
Ponadto skarżąca podniosła, że bezzasadnie przyjęto jakoby nie przedłożyła kompletnej dokumentacji ograniczając się jedynie do złożenia wyjaśnień w sytuacji gdy budynek został wybudowany zgodnie z projektem, co znalazło potwierdzenie w dokonanych odbiorach technicznych tj.: odbiorem instalacji elektrycznej z przyłączem, odbiorem instalacji sanitarnej i grzewczych C.O., inwentaryzacją geodezyjno-powykonawczą zabudowanej działki, oświadczeniu kierownika budowy o zakończeniu robót z dopuszczeniem do użytkowania, oświadczeniach kierowników robót elektrycznych, sanitarnych i grzewczych C.O., dokonaniem odbioru kominiarskiego.
Skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego do spraw budownictwa, który określi czy budynek został wybudowany zgodnie z projektem budowlanym zawierającym stosowne wymiary, czy też nie odpowiada tym wymiarom. Jak wskazała podstawą tego żądania jest nieprawidłowe przyjęcie przez organy nadzoru budowlanego wymiaru szerokości ściany budynku co wskazywałoby na to, że budynek ten nie zostały wybudowany zgodnie z pierwotnym projektem i co oznacza, że dotyczy innej budowli. W ocenie skarżącej różnica szerokości, o ile takowa zaistniała, może wynikać jedynie z ewentualnego docieplenia ścian, która to czynność została wykonana po wprowadzeniu obowiązku docieplenia ścian zewnętrznych i co nie obarcza żadną winą inwestora.
Skarżąca wskazała ponadto, że wzniesiony budynek jest budowlą wolnostojącą z zachowaniem przewidzianych prawem odległości od granicy z działkami sąsiednimi.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje.
Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs? ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 340 ze zm.).
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, skutkuje uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że złożona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli w sprawie jest opisana na wstępie decyzja ZWINB w Szczecinie z dnia 30 października 2023 r., utrzymująca w mocy decyzję PINB w W. z dnia 25 maja 2023 r. w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu do zawiadomienia o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...], obręb [...] m. C..
W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotowy budynek został wybudowany w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia 21 maja 1998 r., zatem – stosownie do art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy nowelizującej, zgodnie z którym do zamierzeń budowlanych realizowanych w oparciu o projekt budowlany sporządzony na podstawie przepisów dotychczasowych, dla których przed dniem wejścia w życie tej ustawy (tj. 19 września 2020 r.), wydano ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę albo dokonano skutecznego zgłoszenia przepisy ustawy zmienianej stosuje się w brzmieniu dotychczasowym – w sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy P.b. w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 września 2020 r.
Zgodnie z art. 54 ust. 1 P.b. do użytkowania obiektu budowlanego, na budowę którego wymagane jest pozwolenie na budowę albo zgłoszenie budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a i 19a, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i art. 57, po zawiadomieniu organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zauważa się, że obowiązujące przepisy prawa nie określają expressis verbis przesłanek wniesienia sprzeciwu przez organ. Przyjmuje się natomiast, że jedną z podstaw do wniesienia sprzeciwu jest nieuzupełnienie zawiadomienia o zakończeniu budowy, pomimo wezwania przez organ (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 stycznia 2024 r., sygn. akt II OSK 11922/22; z dnia 31 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 267/06; z dnia 21 listopada 2007 r. sygn. akt II OSK 1535/06 ).
W przepisach art. 57 ust. 1-3 P.b. wskazano dokumenty, które inwestor jest zobowiązany załączyć do zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego.
Zgodnie z art. 57 ust. 1 P.b. do zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie inwestor jest obowiązany dołączyć:
1) oryginał dziennika budowy;
2) oświadczenie kierownika budowy:
a) o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym lub warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami,
b) o doprowadzeniu do należytego stanu i porządku terenu budowy, a także - w razie korzystania - drogi, ulicy, sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu;
3) oświadczenie o właściwym zagospodarowaniu terenów przyległych, jeżeli eksploatacja wybudowanego obiektu jest uzależniona od ich odpowiedniego zagospodarowania;
4) protokoły badań i sprawdzeń;
5) dokumentację geodezyjną, zawierającą wyniki geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej, w tym mapę, o której mowa w art. 2 pkt 7b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, oraz informację o zgodności usytuowania obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu lub odstępstwach od tego projektu sporządzone przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia zawodowe w dziedzinie geodezji i kartografii.
6) potwierdzenie, zgodnie z odrębnymi przepisami, odbioru wykonanych przyłączy;
7) (uchylony);
7a) zaświadczenie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, potwierdzające spełnienie warunków, o których mowa w art. 37i ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 293, 471, 782 i 1086), o ile jest wymagane;
8) w przypadku drogi w transeuropejskiej sieci drogowej:
a) wynik audytu bezpieczeństwa ruchu drogowego, o którym mowa w art. 24l ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych,
b) uzasadnienie zarządcy drogi, o którym mowa w art. 24l ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.
Zgodnie z art. 57 ust. 1a P.b. w przypadku zawiadomienia o zakończeniu budowy lub złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego lub budynku z częścią mieszkalną, w oświadczeniu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a, zamieszcza się informację o dokonaniu pomiarów powierzchni użytkowej budynku i poszczególnych lokali mieszkalnych, w sposób zgodny z przepisami rozporządzenia, o którym mowa w art. 34 ust. 6 pkt 1.
W razie zmian nieodstępujących w sposób istotny od zatwierdzonego projektu lub warunków pozwolenia na budowę, dokonanych podczas wykonywania robót, do zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1, należy dołączyć kopie rysunków wchodzących w skład zatwierdzonego projektu budowlanego, z naniesionymi zmianami, a w razie potrzeby także uzupełniający opis. W takim przypadku oświadczenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a, powinno być potwierdzone przez projektanta i inspektora nadzoru inwestorskiego, jeżeli został ustanowiony (art. 57 ust. 2 P.b.).
Ponadto inwestor jest obowiązany dołączyć do wniosku, o którym mowa w ust. 1, albo do zawiadomienia w przypadku, o którym mowa w art. 56 ust. 1a, oświadczenia o braku sprzeciwu lub uwag ze strony organów wymienionych w art. 56 (art. 57 ust. 3 P.b.).
Natomiast jak wynika z art. 57 ust. 4 P.b. inwestor obowiązany jest uzupełnić dokumenty wymienione w ust. 1-3, jeżeli, w wyniku ich sprawdzenia przez organ nadzoru budowlanego, okaże się, że są one niekompletne lub posiadają braki i nieścisłości.
W przedmiotowej sprawie przeprowadzona przez organy nadzoru budowlanego obu instancji analiza złożonego przez skarżącą zawiadomienia o zakończeniu budowy wraz z załącznikami w odniesieniu do pozostałych zgromadzonych dowodów i materiałów wykazała, że zawiadomienie to zawiera nieścisłości. Wobec stwierdzonych nieścisłości PINB w W. wydał postanowienie z dnia 5 maja 2023 r. zobowiązując skarżącą do uzupełnienia zawiadomienia. Zobowiązanie to skarżąca w istocie wykonała tylko częściowo, bowiem przedłożyła protokoły badania instalacji elektrycznej w zakresie działania wyłączników różnicowo-prądowych.
Wskazać w tym miejscu należy, iż zasadne było zobowiązanie skarżącej do przedłożenia kopii rysunków wchodzących w skład zatwierdzonego projektu budowlanego, z naniesionymi zmianami, w razie potrzeby uzupełniającym opisem – stosownie do art. 57 ust. 2 P.b.
Z porównania zatwierdzonego ww decyzją o pozwoleniu na budowę projektu budowlanego i geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej wynikają bowiem różnice w rzucie budynku, tj. z projektu wynika, że szerokość budynku to 9,01 m natomiast z inwentaryzacji 10 m, taras zlokalizowany jest w innej części domu niż na projekcie, część budynku posadowiona jest na sąsiedniej działce nr [...].
Ponadto jak wskazał ZWINB w Szczecinie budynek nie zachowuje odległości 3 m do 6 m od granicy z działką nr [...], wskazanej w zatwierdzonym projekcie, lecz odległość ta wynosi ok. 5 m od południowego narożnika budynku oraz ok. 2 m od północnego narożnika budynku. Oprócz tego budynek nie zachowuje odległości 4 m od granicy z działką nr [...], wskazanej w projekcie pierwotnym, lecz odległość ta wynosi ok. 3 m od strony południowego narożnika budynku oraz ok. 4 m od północnego narożnika tego budynku.
Zasadne było również zobowiązanie skarżącej do przedłożenia oświadczenia kierownika budowy uzupełnionego o określenie sposobu pomiaru powierzchni użytkowej budynku – co wprost wynika z art. 57 ust. 1a P.b.
Ponieważ skarżąca nie uzupełniła zawiadomienia o zakończeniu budowy o stosowne dokumenty PINB w W. w konsekwencji prawidłowo zgłosił sprzeciw do dokonanego zawiadomienia, a ZWINB w Szczecinie utrzymał w mocy jego decyzję.
Wbrew zarzutom skargi organy obu instancji wskazały na jakiej podstawie przyjęły szerokość ściany frontowej budynku (10 m) na mapie inwentaryzacji geodezyjnej, tj. w oparciu o skalę rysunku 1:500.
W ocenie Sądu słusznie stwierdził ZWINB w Szczecinie, że załączone przez skarżącą do odwołania oświadczenie uprawnionego geodety z dnia 6 czerwca 2023 r. dotyczące szerokości ściany frontowej budynku (9,15 m) nie stanowi informacji o zgodności usytuowania obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu lub odstępstwach od tego projektu, o której mowa w art. 57 ust. 1 pkt 5 P.b.
Podkreślić należy, że organy nadzoru budowlanego nie badają jedynie prawidłowości formalnej złożonego przez inwestora zawiadomienia o zakończeniu budowy i załączników. Każdy bowiem dokument zawiera też swoją treść, która musi być zbieżna z innymi dokumentami. Co istotne, zgodnie z art. 57 ust. 4 P.b. - to inwestor (skarżąca) a nie organ jest zobowiązany do dostarczenia odpowiednich, nieposiadających braków i nieścisłości dokumentów, bowiem organ na tym etapie postępowania nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania dowodowego.
Odnosząc się do wniosku skarżącej o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego do spraw budownictwa, który by określił czy budynek został wybudowany zgodnie z projektem budowlanym zawierającym stosowne wymiary, czy też nie odpowiada tym wymiarom należy wyjaśnić, że sąd administracyjny nie jest władny zastępować organu administracji w dokonaniu niezbędnych ustaleń, rozważań, analiz i ocen, gdyż rolą sądu administracyjnego nie jest rozpoznawanie i rozstrzyganie spraw administracyjnych lecz jak wskazano to na wstępie kontrola działalności administracji publicznej, i to zasadniczo tylko pod względem zgodności z prawem (legalności). Tym samym nie jest rolą sądu administracyjnego uzupełnianie w jakimkolwiek zakresie materiału dowodowego, w tym przeprowadzanie i ocena nowych dowodów mających za przedmiot ponowne ustalenie stanu faktycznego.
Niezależnie od powyższego zauważyć również należy, że w toku postępowania administracyjnego skarżąca w żaden sposób nie odniosła się do wskazywanej przez organy zmiany lokalizacji tarasu oraz częściowego posadowienia budynku na działce nr [...].
Reasumując, Sąd doszedł do przekonania, że sprzeciw do zawiadomienia o zakończeniu budowy miał uzasadnione podstawy.
Nie dostrzegając naruszenia przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Cytowane powyżej orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępnej na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl