II SA/Sz 292/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę H. C. i R. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy Kołobrzeg w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej. Sprawa dotyczyła opłaty naliczonej po podziale działki nr [...] w 2017 r. Skarżący podnosili, że w 2007 r. zawarli porozumienie z Wójtem Gminy, a w 2014 r. otrzymali zapewnienie, że opłata adiacencka nie zostanie im naliczona w związku z podziałem działki, zwłaszcza że przekazali Gminie część nieruchomości na cele publiczne. Organy administracji obu instancji, mimo wcześniejszych uchyleń decyzji, ostatecznie ustaliły opłatę adiacencką, uznając, że porozumienia z Wójtem nie mają mocy prawnej w postępowaniu administracyjnym i że ustalenie opłaty jest obligatoryjne. Sąd administracyjny, analizując sprawę, uznał, że organy rażąco naruszyły zasadę zaufania do organów publicznych (art. 8 § 1 K.p.a.) oraz zasadę działania na podstawie i w granicach prawa (art. 6 K.p.a. i art. 7 Konstytucji RP). Sąd podkreślił, że art. 98a ust. 1 u.g.n. stanowi o możliwości ustalenia opłaty, co oznacza, że jest to decyzja uznaniowa, a nie obligatoryjna. W ocenie Sądu, wcześniejsze zapewnienia Wójta Gminy, pochodzące od organu reprezentującego Gminę, stworzyły u skarżących uzasadnione zaufanie, które zostało naruszone przez późniejsze ustalenie opłaty. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy i umorzył postępowanie administracyjne, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWażność zasady zaufania do organów publicznych w kontekście decyzji uznaniowych oraz interpretacji przepisów dotyczących opłat adiacenckich.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, gdzie wcześniejsze zapewnienia organu miały kluczowe znaczenie dla decyzji skarżących. Nie wyklucza możliwości ustalenia opłaty adiacenckiej w innych okolicznościach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wcześniejsze zapewnienia organu wykonawczego gminy o zaniechaniu naliczenia opłaty adiacenckiej, złożone w sytuacji przekazania części nieruchomości na cele publiczne, wiążą organ w późniejszym postępowaniu administracyjnym w przedmiocie ustalenia tej opłaty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wcześniejsze zapewnienia organu wykonawczego gminy, złożone w zaufaniu do organów publicznych, mogą być podstawą do uchylenia decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej, ze względu na rażące naruszenie zasady zaufania do organów publicznych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 98a ust. 1 u.g.n. stanowi o możliwości ustalenia opłaty adiacenckiej, co oznacza, że jest to decyzja uznaniowa. W sytuacji, gdy skarżący podjęli decyzję o podziale działki w zaufaniu do wcześniejszych zapewnień Wójta Gminy, ustalenie opłaty stanowi rażące naruszenie zasady zaufania do organów publicznych.
Czy ustalenie opłaty adiacenckiej na podstawie art. 98a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma charakter obligatoryjny czy fakultatywny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ustalenie opłaty adiacenckiej ma charakter fakultatywny (uznaniowy).
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przepis art. 98a ust. 1 u.g.n. wyraźnie stanowi, że organ wykonawczy gminy 'może ustalić' opłatę, co oznacza, że jest to decyzja uznaniowa, a nie obligatoryjna.
Czy porozumienia zawarte między właścicielem nieruchomości a organem wykonawczym gminy, dotyczące zaniechania naliczenia opłaty adiacenckiej, są wiążące w postępowaniu administracyjnym?
Odpowiedź sądu
Nie, porozumienia te nie mają podstaw prawnych do wiązania organu w postępowaniu administracyjnym, jednakże ich naruszenie może prowadzić do naruszenia zasady zaufania do organów publicznych.
Uzasadnienie
Organ odwoławczy stwierdził, że brak jest podstaw prawnych odstępowania od wymierzenia opłaty adiacenckiej w przypadku, gdy ziszczą się przesłanki z art. 98a u.g.n., a zapatrywanie stron i organu administracji publicznej, iż porozumienia co do odstąpienia od wymierzenia opłat adiacenckich są wiążące i dopuszczalne, nie ma usprawiedliwionych podstaw prawnych. Sąd natomiast uznał, że naruszenie tych zapewnień stanowi rażące naruszenie zasady zaufania.
Przepisy (15)
Główne
u.g.n. art. 98a § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Przepis ten stanowi o możliwości ustalenia opłaty adiacenckiej, co oznacza, że jest to decyzja uznaniowa.
p.p.s.a. art. 145 § par.1 pkt 1 lit.c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § par.3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 8 § par.1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada zaufania do władzy publicznej.
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
u.s.g. art. 26 § ust.1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 30 § ust. 2 pkt 3
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 31
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § par.1 pkt 1 lit.a
rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § pkt 5
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie zasady zaufania do organów publicznych poprzez ustalenie opłaty adiacenckiej pomimo wcześniejszych zapewnień Wójta Gminy o zaniechaniu jej naliczenia. • Opłata adiacencka ma charakter uznaniowy, a nie obligatoryjny.
Odrzucone argumenty
Porozumienia z Wójtem Gminy nie mają mocy prawnej w postępowaniu administracyjnym. • Operat szacunkowy jest prawidłowy i stanowi podstawę do ustalenia opłaty adiacenckiej.
Godne uwagi sformułowania
rażąco naruszył zasadę zaufania do organów publicznych • organ wykonawczy gminy może ustalić opłatę. Jest to zatem decyzja uznaniowa. • nie można rozumieć w ten sposób, że istnienie przepisu prawa jest nadrzędną wartością wykluczającą analizę konkretnego przypadku w odniesieniu do zasady słusznego interesu obywatela. • obywatel powinien mieć możliwość układania swoich spraw w zaufaniu, iż nie naraża się na niekorzystne skutki prawne swoich decyzji i działań niemożliwe do przewidzenia w chwili podejmowania tych decyzji i działań.
Skład orzekający
Joanna Wojciechowska
przewodniczący sprawozdawca
Wiesław Drabik
sędzia
Joanna Świerzko-Bukowska
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ważność zasady zaufania do organów publicznych w kontekście decyzji uznaniowych oraz interpretacji przepisów dotyczących opłat adiacenckich."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, gdzie wcześniejsze zapewnienia organu miały kluczowe znaczenie dla decyzji skarżących. Nie wyklucza możliwości ustalenia opłaty adiacenckiej w innych okolicznościach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje konflikt między formalnym prawem a zasadą zaufania obywatela do państwa, co jest interesujące z perspektywy praktyki prawniczej i obywatelskiej.
“Czy obietnica urzędnika jest warta więcej niż prawo? Sąd Najwyższy staje po stronie obywatela.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.