II SA/SZ 26/22

II SA/Sz 26/22 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2022-10-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Katarzyna Sokołowska
Patrycja Joanna Suwaj /sprawozdawca/
Renata Bukowiecka-Kleczaj /przewodniczący/
Symbol z opisem
6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne
Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2133
art.3 ust. 3, art. 6 ust.1 pkt 1
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych
Dz.U. 2001 nr 156 poz 1817
par.3 ust.2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 193
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Alicja Poznańska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 października 2022 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę.
Uzasadnienie
1. Decyzją z dnia [...] września 2021 r. Prezydent Miasta S., po rozpoznaniu wniosku przyjętego w dniu 24 maja 2021 r., przyznał R. S. (dalej przywoływany jako: "Strona" lub "Skarżący"), dodatek mieszkaniowy na okres 6 miesięcy tj. od 01.06.2021 r. do 30.11.2021 r. w wysokości 122,97 zł miesięcznie.
Organ I instancji ustalił, że wydatki na normatywną powierzchnię lokalu, w którym zamieszkuje Strona wyniosły [...] zł, natomiast 15 % dochodów gospodarstwa domowego - gdzie średni miesięczny dochód w okresie od 1 lutego do 30 kwietnia 2021 r. wyniósł [...] zł - stanowi kwotę [...]zł. Różnica między tymi ostatnimi kwotami (czyli 122,97 zł) to wysokość dodatku mieszkaniowego.
2. Skarżący odwołał się od powyższej decyzji wnosząc o przyznanie dodatku mieszkaniowego w wyższej wysokości i przyjęcie do obliczania ryczałtu na zakup opału równowartości 30 kilowatogodzin energii elektrycznej . Dodatkowo podniósł, iż dochody winny być liczone netto, a nie brutto.
3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] listopada 2021 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.- dalej "k.p.a.") w związku z art. 2-6 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2133 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję Organu I instancji.
W uzasadnieniu Organ odwoławczy wskazał, że z mocy art. 36 ustawy z dnia 10 grudnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw wspierających rozwój mieszkalnictwa (Dz. U. z 2011 r. poz. 11), do rozpoznania wniosku Skarżącego zastosowanie znajdują przepisy ustawy w brzmieniu dotychczasowym. Według tych przepisów dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku nie przekracza 175 % najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125 % w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku (art. 3 ust 1 ww. ustawy). Natomiast w myśl art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym, przy czym jego wysokość łącznie z ryczałtem, nie może przekraczać 70 % wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub 70 % faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni (art. 6 ust. 10 ustawy).
Dalej wywiódł, że miesięczny dochód gospodarstwa domowego Strony wyniósł [...] zł, gdy tymczasem najniższa emerytura to [...] zł. W tej sytuacji należało przyjąć wydatki poniesione przez osobę w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego. 15 % z tego dochodu stanowi kwotę [...]zł i takie właśnie wydatki na mieszkanie powinien ponieść Skarżący. Tymczasem wydatki na lokal wyniosły [...] zł, stąd zdaniem Organu słusznie przyznano Stronie dodatek mieszkaniowy w wysokości 122,97 zł miesięcznie.
Organ podkreślił, że do wyliczenia dochodu uwzględnia się dochód z trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku. Strona wystąpiła o przyznanie dodatku mieszkaniowego od miesiąca czerwca 2021 r., zatem do wyliczenia dochodu należało przyjąć dochód z lutego, marca i kwietnia 2021 r. Dochód z tych miesięcy wyniósł [...] zł. Do dochodu nie zostało doliczone świadczenie pieniężne za rok 2021 w kwocie [...]zł, gdyż w świetle art. 8 ustawy z dnia 9 stycznia 2020 r. o dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów, kwoty dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego nie wlicza się do dochodu, o którym mowa w art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Stąd, zdaniem Kolegium, Organ I instancji prawidłowo wyliczył dochód Strony. Odnosząc się do kwestii ryczałtu za brak ciepłej wody w zajmowanym lokalu, zwrócił uwagę, iż lokal ten wyposażony jest w instalację ciepłej wody, zatem w świetle § 3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817), brak było podstaw prawnych do wyliczenia ryczałtu.
W końcowej części uzasadnienia Organ nadmienił, że decyzja dotycząca przyznania dodatku mieszkaniowego ma charakter związany, gdyż prawodawca w sposób precyzyjny ustalił zarówno przesłanki, od których zależy jego przyznanie, jak również sposób obliczenia wysokości dodatku. Organy administracji nie dysponują w tym zakresie możliwością przyznania wnioskodawcy innej kwoty niż wynika to z przepisów prawa.
4. Pismem z dnia 14 grudnia 2012 r. Skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na powyższą decyzję Kolegium, wnosząc o jej uchylenie w całości i przyjęcie kwoty pieniężnej równoważnej za 30 kWh za brak centralnej ciepłej wody oraz dochodów netto, a nie brutto, przy obliczaniu dodatku mieszkaniowego, którego wysokość ma istotne znaczenie dochodowe dla podstawowej egzystencji Polek i Polaków, obywateli, a także dla Jego podstawowej egzystencji.
Zdaniem Skarżącego, w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie dodatków mieszkaniowych rażąco bezprawnie, z naruszeniem art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, zmniejszono równoważnik za brak ciepłej wody z 30 na 20 kWh. Natomiast liczenie brutto dochodu w kosztach utrzymania mieszkania, przy obliczaniu dodatku mieszkaniowego, powoduje, że podwójnie obniża się ponad miarę rzeczywiste dochody netto na podstawową egzystencję i jest sprzeczne z zasadą demokratycznego państwa prawa.
Ponadto w skardze Skarżący wniósł, aby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z następującymi pytaniami prawnymi:
1) czy liczenie dochodów brutto do udziału w kosztach utrzymania mieszkania przy obliczaniu wysokości dodatku mieszkaniowego jest zgodne z zasadami i prawem demokratycznego państwa prawa i z Konstytucją,
2) czy art. 9 ust. 1 pkt 2 i art. 9 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz art. 6 ust. 6 powyższej ustawy i § 3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie dodatków mieszkaniowych są zgodne z Konstytucją, a w szczególności czy § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia jest zgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji,
3) czy przymus adwokacki do wniesienia środka odwoławczego od orzeczenia sądu I instancji, jakim jest Wojewódzki Sąd Administracyjny jest zgodny z Konstytucją, tj. czy art. 175 i art. 194 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi są zgodne z Konstytucją, a w szczególności z podstawowymi zasadami konstytucyjnymi, tj. że strona ma prawo wnieść środek odwoławczy od orzeczeń sądu I instancji bez przymusu adwokackiego oraz że sądownictwo jest co najmniej dwuinstancyjne,
4) czy przepisy ustaw, rozporządzeń i inne, które umożliwiają adwokatom (radcom prawnym) wydawanie opinii prawnych kończących postępowanie sądowe i zamykające stronie (mocodawcy) drogę do wniesienia środka odwoławczego od wyroku sądu I instancji - jakim jest Wojewódzki Sąd Administracyjny, są zgodne z Konstytucją, a przede wszystkim z podstawowymi zasadami konstytucyjnymi trójpodziału władzy, brakiem przymusu adwokackiego do wnoszenia środków odwoławczych od orzeczeń sądu I instancji, co najmniej dwuinstancyjności sądownictwa,
5) czy rozpatrywanie spraw przez sądy administracyjne tylko z uwzględnieniem kryterium zgodności z prawem jest zgodne z zasadami i prawem demokratycznego państwa prawa i z Konstytucją.
W ocenie Skarżącego, sprawy dotyczące w szczególności dochodów Polek i Polaków, obywateli na ich podstawową egzystencję (w szczególności w kwestii rozporządzalnego minimum socjalnego i dodatków mieszkaniowych) powinny być kształtowane przez Konstytucję i ustawy zgodnie z zasadami i prawem demokratycznego państwa prawa, które stanowią czynniki ukierunkowujące funkcjonowanie państwa w systemie demokratycznym.
5. W odpowiedzi na skargę, Kolegium zwróciło się o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
6. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu
Rozpoznając wniesioną skargę w granicach tak zakreślonych kompetencji, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Organu I instancji nie naruszają przepisów prawa materialnego oraz postępowania administracyjnego.
7. Na wstępie wywodu należy wskazać, że podstawę materialnoprawną wydanej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 10 grudnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw wspierających rozwój mieszkalnictwa (Dz. U. z 2011 r., poz.11.). Wprawdzie na mocy art. 11 ww. ustawy zmieniającej z dniem 1 lipca 2021 r., weszły z życie zmiany przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych, jednakże na gruncie niniejszej sprawy – jak trafnie wskazały to Organy - zastosowanie znajdował art. 36 w myśl którego do spraw o przyznanie dodatku mieszkaniowego, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie art. 11, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w brzmieniu dotychczasowym.
Analiza tych ostatnich przepisów prowadzi do wniosku, że przyznanie dodatku mieszkaniowego ustawodawca uzależnił od kryterium podmiotowego (art. 2), a także od kryterium dochodowego (art. 3) i od powierzchni lokalu zajmowanego przez osobę uprawnioną (art. 5).
8. Nie budzi wątpliwości Sądu, że Skarżący jest uprawniony do otrzymania dodatku mieszkaniowego, bowiem w postępowaniu administracyjnym prawidłowo Organy ustaliły, że spełnia wszystkie przesłanki ustawowe by takie świadczenie uzyskać. Co do zasady, stanowisko Organów i Skarżącego są zbieżne. Kwestię sporną stanowi natomiast wysokość należnego Skarżącemu dodatku mieszkaniowego, co wynika z uznania przez Skarżącego, że przepisy prawa stanowiące podstawę rozstrzygnięć w niniejszej sprawie są niezgodne z Konstytucją RP.
9. Odnosząc się do powyższego, należy wskazać, że do czasu uznania przez Trybunał Konstytucyjny, że dana regulacja prawna stoi w sprzeczności z postanowieniami Konstytucji, obowiązuje zasada domniemania konstytucyjności niezakwestionowanych przez Trybunał przepisów. Oznacza to, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie może odmówić zastosowania obowiązujących przepisów prawa, gdyż w myśl art. 6 k.p.a., organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, który to przepis jest powtórzeniem art. 7 Konstytucji RP, zgodnie z którym organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Jednocześnie w sytuacjach, w których wykładnia danego przepisu może prowadzić do różnych wniosków interpretacyjnych, organ winien podążyć za tym kierunkiem, który w sposób najpełniejszy będzie realizował zasady konstytucyjne. Jednakże organ nie może odstąpić od zastosowania przepisu, który jest jednoznaczny i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych, a jedynie jest rozbieżny z jego rozumieniem przez osobę ubiegającą się o przyznanie dodatku.
10. W rozpoznawanej sprawie sporną kwestią przy zastosowaniu przez Kolegium przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych było m.in. zaliczenie do dochodów Skarżącego jego dochodu brutto.
Legalną definicję "dochodu", na potrzeby stosowania przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych, ustawodawca sformułował w art. 3 ust. 3 tej ustawy, w myśl którego za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego, dodatku energetycznego, zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r., świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 690 oraz z 2019 r. poz. 730, 752 i 992), świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2018 r. poz. 2134, z późn. zm.), dodatku wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1111, 924 i 1818), dopłaty do czynszu, o której mowa w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. o pomocy państwa w ponoszeniu wydatków mieszkaniowych w pierwszych latach najmu mieszkania (Dz. U. poz. 1540 oraz z 2019 r. poz. 1309), świadczenia pieniężnego przyznawanego na podstawie art. 9 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o grobach weteranów walk o wolność i niepodległość Polski (Dz. U. poz. 2529) oraz świadczenia uzupełniającego przyznanego na podstawie ustawy z dnia 31 lipca 2019 r. o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji (Dz. U. poz. 1622).
Przytoczony wyżej przepis art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych jest jednoznaczny. Z jego treści wprost wynika, jakich przychodów nie zalicza się do dochodu obliczanego na potrzeby wyliczenia dodatku mieszkaniowego. Wykładnia językowa tego przepisu prawa nie budzi wątpliwości. Wbrew odmiennemu w tym zakresie stanowisku Skarżącego, przepis ten nie daje podstaw do odliczenia od dochodu uzyskiwanego przez Skarżącego podatku od osób fizycznych, a zatem przyjęcia do obliczenia tego dochodu - otrzymywanej przez Skarżącego emerytury netto.
Zgodnie zaś z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą, z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek w wysokości 15 % dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym.
Z kolei przepisy art. 6 ust. 3-6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych określają, co rozumie się przez "wydatki ponoszone przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy".
Użyty zaś w art. 6 ust. 1 pkt 1 termin "dochodu gospodarstwa domowego" należy interpretować z uwzględnieniem ww. definicji tego dochodu, zawartą właśnie w art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, co prawidłowo Organ rozpatrujący sprawę uczynił (zob. wyrok NSA z dnia 27 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 775/19, dostępny w internetowej bazie orzeczeń NSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skoro zatem w art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych ustawodawca nie przewidział możliwości odliczenia kwoty podatku dochodowego od osób fizycznych, które powiększają dochód netto, to Organ zgodnie z prawem ustalił wysokość dochodu bez jego odliczenia, a następnie, kierując się normą postępowania zawartą w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, ustalił na jego podstawie wydatki ponoszone przez osobę w gospodarstwie jednoosobowym, i w końcu - wysokość przyznanego Skarżącemu dodatku (por. Wyrok NSA z 27 maja 2020 r., sygn. akt. I OSK 775/19, który zapadł w następstwie rozpatrzenia skargi kasacyjnej Skarżącego dotyczącej dodatku mieszkaniowego za okres od 1 kwietnia 2017 r. do 30 września 2017 r.).
11. Kolejną kwestią sporną było nieuwzględnienie ryczałtu za brak ciepłej wody oraz dokonana rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie dodatków mieszkaniowych zmiana wysokości równoważnika.
Wskazany przez Skarżącego przepis § 3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 156, poz. 1817 ze zm.) - stanowił, że jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację ciepłej wody, za wydatek, stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 20 kilowatogodzin energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz stałych opłat miesięcznych, na każdego członka gospodarstwa - nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Wynika to z faktu, iż lokal, w którym zamieszkuje Skarżący, jest wyposażony w instalację ciepłej wody (okoliczność niesporna: wynika z wniosku Skarżącego o przyznanie dodatku mieszkaniowego), wskazany zaś wyżej przepis § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia przewiduje obliczanie ryczałtu wyłącznie w sytuacji braku instalacji ciepłej wody w lokalu.
12. Odnosząc się do stanowiska Skarżącego co do niekonstytucyjności powołanych w skardze przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz rozporządzenia w sprawie dodatków mieszkaniowych i wniosku, aby Sąd wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego ze wskazanymi w treści skargi pytaniami prawnymi, wskazać należy, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie dostrzegł potrzeby wystąpienia z takimi wnioskami do Trybunału Konstytucyjnego.
Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 193 Konstytucji RP, każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Z przepisu tego wprost wynika, że sąd rozpoznający konkretną sprawę jest uprawniony wystąpić do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, ale jedynie w przypadku wystąpienia wątpliwości co do konstytucyjności określonych przepisów ustawy. Sąd zatem nie ma obowiązku kierowania do Trybunału pytań w każdym przypadku, również wówczas, gdy oczekuje tego strona postępowania.
Instytucja pytania prawnego, przewidziana art. 193 Konstytucji RP, nie daje Skarżącemu w postępowaniu sądowoadministracyjnym uprawnienia do skutecznego domagania się przedstawienia przez sąd pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu. Koniecznym bowiem warunkiem wystąpienia z pytaniem prawnym jest zaistnienie w składzie orzekającym wątpliwości co do zgodności przepisu prawa z Konstytucją RP, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem.
W świetle zatem tego przepisu, warunkiem wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego na podstawie art. 193 Konstytucji RP jest: po pierwsze - by w składzie orzekającym wystąpiła wątpliwość co do zgodności przepisu prawa z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą; po drugie - by od odpowiedzi na to pytanie prawne zależało rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Tym samym, ocena konstytucyjności przepisu lub normy prawnej nie jest dopuszczalna, jeżeli sąd orzekający w sprawie nie ma wątpliwości i nie jest ona potrzebna do rozstrzygnięcia sprawy.
13. Ustosunkowując się do kolejnych zagadnień, które w ocenie Skarżącego należałoby przedstawić w formie pytań prawnych Trybunałowi Konstytucyjnemu, Sąd orzekający w niniejszej sprawie również i w tym przypadku nie stwierdził takiej konieczności.
W ocenie Sądu, podniesione przez Skarżącego kwestie nie mają żadnego wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie prowadzonej przed tutejszym Sądem sprawy, i z tego powodu zostały uznane za niezasadne. Możliwość sporządzenia przez zawodowego pełnomocnika opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie pozbawia strony skarżącej prawa do skorzystania z trybu odwoławczego. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę, zgodnie z art. 177 § 4 p.p.s.a., biegnie od dnia doręczenia odpisu opinii, o czym sąd poucza stronę, dokonując doręczenia. Wydana przez ustanowionego pełnomocnika opinia podlega kontroli sądu i w razie stwierdzenia, że nie została sporządzona z zachowaniem zasad należytej staranności, skarżącemu zostaje przyznany inny pełnomocnik.
Zważywszy na powyższe regulacje, Skarżący nie jest pozbawiony prawa do sądu.
14. Odnosząc się z kolei do kryterium sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności organów administracji publicznej, "sprawowanie kontroli" oznacza pewnego rodzaju wtórność działań sądu wobec działań organu administracyjnego. Rola sądu administracyjnego sprowadza się do badania (korygowania) działania lub zaniechania organów administracji publicznej, a nie do zastępowania ich w załatwianiu spraw, w szczególności przez wydawanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie, czy nawet przeprowadzanie za organ analizy stanu prawnego danej sprawy, jeśli nie jest on oczywisty. Z natury rzeczy orzeczenia sądu administracyjnego, w razie uwzględnienia skargi, rozstrzygają o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności zaskarżonego aktu oraz zobowiązują organ administracji do określonego zachowania się w toku dalszego załatwiania sprawy przez organ administracji. Przejęcie przez sąd administracyjny kompetencji organu administracji do końcowego załatwienia sprawy stanowiłoby wykroczenie poza konstytucyjnie określone granice kontroli działalności administracji publicznej jako fundamentalnej zasady funkcjonowania sądów administracyjnych.
Domaganie się w takiej sytuacji zbadania przez Trybunał Konstytucyjny w formie pytań prawnych zagadnień przedstawionych przez Skarżącego, w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, pozostaje bez wpływu na rozpoznanie sprawy w przedmiocie dodatku mieszkaniowego.
15. Podsumowując, stwierdzić należy, że zarzuty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Organy bowiem prawidłowo ustaliły zarówno dochód Skarżącego, jak i wysokość jego wydatków, opierając się na niespornych danych, wynikających z przedłożonych przez Niego dokumentów wraz z wnioskiem o dodatek mieszkaniowy. Ponadto trafnie stwierdzono, że Skarżący ma dostęp do ciepłej wody w lokalu, zaś wyliczenia przedstawione przez Organy nie budzą wątpliwości, co przesądza o tym, że wysokość przyznanego dodatku mieszkaniowego odpowiada prawu.
16. W tym stanie rzeczy, z uwagi na bezzasadność podniesionych przez Skarżącego zarzutów, przy jednoczesnym braku okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.